Teologia i Moralność
Not a member yet
618 research outputs found
Sort by
Sprawiedliwa wojna – sprawiedliwy pokój? Głosy chrześcijan o wojnie na Ukrainie
No full textAusgehend von der Überzeugung, dass nach den Erfahrungen zweier Weltkriege Frieden und Gerechtigkeit zu den zentralen Werten Europas zählen, hat sich in den christlichen Kirchen das Konzept des gerechten Friedens entwickelt, das die Legitimierung militärischer Gewalt friedensethisch einzugrenzen versucht. Mit dem russischen Angriffskrieg auf die Ukraine stellte sich die Frage, ob dieses Konzept gescheitert sei und man zur Lehre vom gerechten Krieg zurückkehren müsse, da die Bemühungen um Gewaltprävention, zivile Konfliktbearbeitung und die Schaffung gerechter, friedensfördernder Verhältnisse und Strukturen den Krieg nicht haben verhindern können. Der Beitrag beantwortet diese Frage, indem er diskursanalytisch zentrale Stellungnahmen einem Close Reading unterzieht und dabei deren soziale wie historische Kontexte erhellt. Der Beitrag zeigt, dass das Konzept weiterhin seine Berechtigung hat, indem zunächst der Zusammenbruch der Lehre vom gerechten Krieg skizziert wird. Im Anschluss daran wird mit Verweis auf verschiedene kirchliche Stellungnahmen, insbesondere von Papst Franziskus und den deutschen Bischöfen, die fortdauernde Aktualität des Konzepts des gerechten Friedens herausgearbeitet. Abschließend wird gezeigt, dass der Perspektivwechsel, für den das Konzept innerhalb der christlichen Reflexion über Krieg und Frieden steht, anschlussfähig an eine Politik ist, die nach einem gerechten Frieden für die Ukraine sucht.W oparciu o przekonanie, że po doświadczeniach dwóch wojen światowych pokój i sprawiedliwość są jednymi z centralnych wartości Europy, w kościołach chrześcijańskich rozwinęła się koncepcja sprawiedliwego pokoju, która próbuje ograniczyć legitymizację przemocy wojskowej w kategoriach etyki pokoju. Rosyjska wojna agresji przeciwko Ukrainie wywołała pytanie, czy koncepcja ta zawiodła i czy konieczny jest powrót do doktryny wojny sprawiedliwej, ponieważ wysiłki na rzecz zapobiegania przemocy, zarządzania konfliktami cywilnymi oraz tworzenia sprawiedliwych, sprzyjających pokojowi warunków i struktur nie były w stanie zapobiec wojnie. Artykuł odpowiada na to pytanie, analizując kluczowe stwierdzenia w ścisłej lekturze i rzucając światło na ich społeczne i historyczne konteksty. Pokazuje również, że koncepcja ta jest nadal uzasadniona, najpierw przedstawiając upadek doktryny wojny sprawiedliwej. Następnie, w odniesieniu do różnych oświadczeń kościelnych, w szczególności papieża Franciszka i niemieckich biskupów, podkreślono ciągłe znaczenie koncepcji sprawiedliwego pokoju. Wreszcie, wykazano, że zmiana perspektywy, jaką koncepcja ta reprezentuje w ramach chrześcijańskiej refleksji nad wojną i pokojem, jest zgodna z polityką, która dąży do sprawiedliwego pokoju dla Ukrainy
Wypalenie rodzicielskie a stosowanie przemocy wobec dziecka
No full textThe article is an attempt to show the relationship between parental burnout and the phenomenon of domestic violence. It addresses the issue of the concept of parental burnout by presenting its symptoms, specific stressors and models of action, then the characteristics of violence with particular emphasis on domestic violence are made, and then an attempt to show the relationships between parental burnout and the phenomenon of (non-)use of violence in the family.Artykuł jest próbą ukazania związków pomiędzy wypaleniem rodzicielskim, a zjawiskiem stosowania przemocy w rodzinie. Podejmuje problematykę pojęcia wypalenia rodzicielskiego przedstawiając jego symptomy, specyficzne stresory oraz modele działania. Następnie dokonana została charakterystyka przemocy ze szczególnym uwzględnieniem przemocy w rodzinie, a później próba ukazania związków pomiędzy wypaleniem rodzicielskim, a zjawiskiem (nie) stosowania przemocy w rodzinie
Wymagająca miłość na straży dobra wspólnego małżeństwa i rodziny. Refleksje na kanwie Listu do rodzin "Gratissimam sane" Jana Pawła II
Get PDFMarriage love and the common good of marriage and the family are among the leading themes taken up by Pope John Paul II in his letter Gratissimam sane, addressed to families around the world. The letter, written on the occasion of the International Year of the Family (1994), is still relevant despite the passage of forty years since it was written. Marital love, described by Pope John Paul II as a beautiful and demanding love, stands for the good of marriage and family. Love is beautiful precisely because it makes demands on the loving person that uphold the common good of marriage – the good of each of the persons who make up the marital and then family communion. This good, according to Pope John Paul II, is contained above all in what the content of the marriage vow carries, namely love, fidelity and marital honesty, and being with each other until death. The good of marriage is also the human being, each person who constitutes the marital and then family communion, and the essence of the marital communion itself. The good of marriage is also the faith of the spouses, which, like love, led the man and woman to enter into the sacrament of marriage, and the grace they invoke to fulfill the promises they make. An important element of the Letter to Families and the reflection undertaken in this article will be to show, following John Paul II, suggestions and guidelines that allow spouses in the daily life to give each other beautiful love and thus care for the common good, and these are, in particular, marital and family prayer, learning the truth about marriage and family, and using the grace of the sacrament of marriage to realize the truth learned for the good of marriage and family. The purpose of this article is to show how the requirements flowing from conjugal love guard and protect the common good of marriage and family, and how spouses can and should care for a life of love and what aids they have from the sacrament of marriage. We intend to achieve this goal by using the method of analyzing source texts, especially the Letter to Families Gratissimam sane and other texts of John Paul II and the literature on the subject. Achieving the goal will undoubtedly be an aid to understanding the requirements of conjugal love and the common good in the context of the challenges of modern times, and the timeliness of John Paul II’s teaching contained in this document, among others.Małżeńska miłość oraz dobro wspólne małżeństwa i rodziny to wiodące tematy, podjęte przez Jana Pawła II, w skierowanym do rodzin całego świata liście Gratissimam sane. List napisany z okazji Międzynarodowego Roku Rodziny (1994), mimo upływu trzydziestu lat od jego napisania, jest ciągle aktualny. Miłość małżeńska, określana przez Jana Pawła II jako miłość piękna i wymagająca, stoi na straży dobra małżeństwa i rodziny. Miłość jest piękna dlatego, ponieważ stawia wymagania osobie kochającej. To dobro, według Jana Pawła II, zawiera się przede wszystkim w tym, co niesie ze sobą treść przysięgi małżeńskiej, a więc miłość, wierność i uczciwość małżeńską oraz bycie ze sobą aż do śmierci. Dobrem małżeństwa jest też człowiek, każdy człowiek, który stanowi małżeńską, a następnie rodzinną komunię oraz istota samej małżeńskiej komunii. Dobrem małżeństwa jest też wiara małżonków, która podobnie jak miłość doprowadziła mężczyznę i kobietę do zawarcia sakramentu małżeństwa oraz łaska, której przyzywają, by wypełnić złożone przyrzeczenia. Ważnym elementem Listu do rodzin i podjętej refleksji w niniejszym artykule będzie ukazanie za Janem Pawłem II sugestii i wskazówek pozwalających małżonkom w codzienności życia obdarowywać się piękną miłością i tym samym troszczyć się o dobro wspólne, a są to przede wszystkim małżeńska i rodzinna modlitwa, poznawanie prawdy o małżeństwie i rodzinie oraz korzystanie z łaski sakramentu małżeństwa, by poznaną prawdę urzeczywistniać dla dobra małżeństwa i rodziny. Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób wymagania płynące z małżeńskiej miłości stoją na straży i chronią dobro wspólne małżeństwa i rodziny oraz w jaki sposób małżonkowie mogą i powinni troszczyć się o życie w miłości i jakie mają pomoce płynące z zawartego przez nich sakramentu małżeństwa. Cel ten zamierzamy osiągnąć, stosując metodę analizy tekstów źródłowych, szczególnie Listu do rodzin Gratissimam sane oraz innych tekstów Jana Pawła II i literatury przedmiotu. Osiągnięcie celu będzie niewątpliwie pomocne w zrozumieniu wymagań miłości małżeńskiej i dobra wspólnego w kontekście wyzwań współczesności oraz aktualności nauczania Jana Pawła II, zawartego m.in. w tym dokumencie
Grypsy Łukasza Cieplińskiego jako inspiracja w wychowaniu do wartości w świetle Listu do rodzin \u27Gratissimam sane\u27 Jana Pawła II
Get PDFThe article concentrates on the Steadfast Soldiers’ biographies, which can serve as an inspiration in upbringing toward higher values. The authors analyze the biography of Łukasz Ciepliński – one of the best known and most admired Steadfast Soldiers. Secret messages of the last five months of his life, spent in the death cell are particularly in focus. The objective of the research is to answer to the question – how to bring up offsprings deriving inspiration from Łukasz Ciepliński’s secret messages in the light of John Paul II’s letter Gratissimam sane. The author applies history-pedagogy biography method. The historical context of the analysis in the publication is the Stalinist period after WWII. The research is conducted on the basis of the guidelines described in the John Paul II’s letter to Families Gratissimam sane.
Conclusions: Łukasz Ciepliński’s secret messages can serve as an inspiration toward upbringing in a family. In this process it is justified to implement the following guidelines: a) support for offsprings in their development toward sincere prayer; b) shaping a warm and mutually supporting relationship with a spouse, as children develop better when the parents love each other; c) giving the children ambitious but realistic goals in the spirit of love and faith; d) care for children in a multigenerational family which is able to form a good upbringing environment in case of death or disability of a parent; e) upbring children toward well being of not only the family but also the nation. Ciepliński’s priorities are consistent with the later John Paul II’s preaching formulated in the Letter to Families Gratissimam sane in which the Pope underlines the importance of upbringing in the spirit of great relationship between the people and participation in the historical-cultural heritage of the nation.Problematyka artykułu oscyluje wokół biografii Żołnierzy Niezłomnych, które stanowią źródło inspiracji w wychowaniu do wartości. Poddano analizie fragment biografii Łukasza Cieplińskiego, jednego z najbardziej znanych i podziwianych Żołnierzy Niezłomnych, koncentrując się na grypsach pisanych przez niego w ostatnich pięciu miesiącach życia spędzonych w celi śmierci. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie badawcze: jak wychowywać potomstwo inspirując się grypsami Łukasza Cieplińskiego w świetle wskazówek zawartych w Liście do rodzin Gratissimam sane Jana Pawła II? Zastosowano metodę biografii historyczno-pedagogicznej. Tłem historycznym przeprowadzonych analiz były lata stalinowskie w powojennej Polsce. Analizę prowadzono w oparciu o wskazówki, dotyczące wychowania do małżeństwa i rodzicielstwa, zawarte w Liście do rodzin Gratissimam sane Jana Pawła II.
Wnioski: Grypsy Łukasza Cieplińskiego dostarczają inspiracji w wychowaniu do wartości w rodzinie. W procesie tym warto kierować się następującymi zasadami: a) należy wspierać potomstwo w postawie szczerej modlitwy zawierzającej samemu Bogu; b) pracować nad kształtowaniem ciepłej i wspierającej relacji z współmałżonkiem pamiętając, że także dziecko najlepiej rozwija się wtedy, gdy jego rodzice darzą się miłością; c) stawiać dziecku ambitne i realistyczne wymagania w duchu miłości i wiary; d) troszczyć się o rozwój dziecka w kontekście rodziny wielopokoleniowej, gdyż to ona właśnie jest w stanie stworzyć odpowiednie środowisko wychowawcze w sytuacji śmierci lub niewydolności wychowawczej rodzica; e) wychowywać dziecko nie tylko dla dobra rodziny, ale również dla dobra całego narodu. Priorytety Łukasza Cieplińskiego są zgodne z późniejszym nauczaniem Jana Pawła II, ujętym w Liście do rodzin Gratissimam sane, w którym papież podkreśla znaczenie wychowywania dziecka w duchu bliskich relacji międzyosobowych oraz współuczestnictwa w dziedzictwie historyczno-kulturowym narodu
\u27Gratissimam sane\u27. Rodzina drogą Kościoła. Próby refleksji po latach
Get PDFThe article presents a reflection on the famous phrase of Pope John Paul II ‘the family is the way of the Church’, dedicated by him to ‘every human family’. Some of the pope\u27s characteristic and still relevant theses are considered, such as the dignity of the human family, the exemplarity of the Holy Family, the stability of marriage and the family, and the role of parents.On the basis of this analysis, it can be concluded that some of the theses of the Papal Letter to Families proved to be prophetic; some, with the change of social conditions, need to be developed and made more precise.Artykuł przedstawia refleksje nad słynnym zdaniem papieża Jana Pawła II „rodzina jest drogą Kościoła”, które dedykował „każdej ludzkiej rodzinie”. Wiele z charakterystycznych dla papieża pojęć, np. godność ludzkiej rodziny, inspiracja przykładem Świętej Rodziny, znaczenie stabilności małżeństwa i rodziny wydaje się dzisiaj jeszcze bardziej aktualne. Analiza dowodzi, że niektóre tezy papieskiego Listu do rodzin okazały się prorocze; niektóre, wraz ze zmianą warunków społecznych, wymagają rozwinięcia i doprecyzowania
Życie bez rodziny w doświadczeniach osób bezdomnych
Get PDFThis article addresses the issue of the value of the family for homeless people who are currently living away from home, most often with the help of institutions. The aim of the analysis is to point to the broader experience of homelessness, which refers to the period before living away from home and begins in dysfunctional families. The text addresses the problem of socialising individuals to negate basic values - living in a family, building lasting bonds with loved ones and taking on basic caring and protective roles. It reveals negative life experiences and dysfunctional role patterns in families of origin and homeless proclivities as causes of gradual pauperisation and the ultimate pathology of continuing without the ability to meet basic needs. The article shows the problem of life without family and the dysfunctionality of this state from the perspective of homeless people: men, women and children. It points out the paradoxes of institutional support that focuses on individuals experiencing homelessness, most often ignoring the family context, which reinforces the misconception that relatives are freed from responsibility for the fate of family members. This is particularly relevant for families that are not characterised by pathologised life and have a manageable duty of family support. The reflections undertaken in the article refer to the author\u27s long-term research in the area of homelessness and social exclusion, as well as to the work undertaken for years on behalf of people in crisis of homelessness. The article uses the desk research method, which allows for a broad context of analyses of the problem of homelessness in Poland in relation to family life.Artykuł podejmuje problem wartości rodziny dla osób bezdomnych, które aktualnie żyją poza domem, najczęściej korzystając z pomocy instytucji. Celem analizy jest wskazanie na szersze doświadczanie bezdomności, które dotyczy okresu sprzed mieszkania poza domem, a rozpoczyna się w dysfunkcjonalnych rodzinach. Tekst odnosi się do problemu socjalizowania jednostek, do negowania podstawowych wartości – życia w rodzinie, budowania trwałych więzi z bliskimi i podejmowania podstawowych ról opiekuńczo-zabezpieczających. Ukazuje negatywne doświadczenia życiowe i dysfunkcyjne wzory ról w rodzinach pochodzenia i prokreacji bezdomnych, jako przyczyny stopniowej pauperyzacji i ostatecznej patologii trwania bez możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb. Artykuł ukazuje problem życia bez rodziny i dysfunkcjonalność tego stanu z perspektywy bezdomnych: mężczyzn, kobiet i dzieci. Wskazuje na paradoksy instytucjonalnego wsparcia, które skupia się na jednostkach doświadczających bezdomności, najczęściej z pominięciem kontekstu rodzinnego, co utwierdza w błędnym przekonaniu o uwolnieniu bliskich od odpowiedzialności za los członków rodziny. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do rodzin, których nie charakteryzuje patologizacja życia i ciąży na nich możliwy do spełnienia obowiązek wsparcia rodzinnego. Refleksje – podjęte w artykule – odnoszą do wieloletnich badań autorki w obszarze bezdomności i wykluczenia społecznego, a także do podejmowanej od lat pracy na rzecz osób w kryzysie bezdomności. W artykule zastosowana jest metoda desk research, pozwalająca na szeroki kontekst analiz problemu bezdomności w Polsce w odniesieniu do życia rodzinnego
Apostolat rodziny wielodzietnej. Studium z duszpasterstwa rodzin
Get PDFThe purpose of the research, the results of which as well as important conclusions and pastoral demands were included in the article, which was presented by the contemporary largefamily and their fulfillment of the Christian apostolate. The research problem was solved within the paradigm of analysis of pastoral theology. The article also includes a discussion of the dissertation, application methods and techniques, and characteristics of research group. The order was discussed in the description of issues regarding the intra-large family apostolate of teaching, the apostolate of sanctification and the apostolate of service, the apostolate in the parish, the apostolate at the supra-parish level, the apostolate in religious associations, the apostolate those families in the neighborhood, the apostolate in local environments and the apostolate in alternative communities. The article summarizes the conclusions and pastoral demands regarding the implementation of the apostolate of couples and children from “three plus” families. As shown by the research in the existing world by the large family apostolate, appears as an effective, alternative, joyful and full testimony of the presence of a large family and their vocation.Celem badań, których wyniki oraz istotne wnioski i postulaty pastoralne prezentowane są w artykule, było pokazanie autentycznego obrazu współczesnych, wielkich rodzin i pełnienie przez nie apostolatu chrześcijańskiego. Problem badawczy został rozwiązany w ramach paradygmatu analizy teologii pastoralnej. Artykuł zawiera ponadto omówienie dysertacji, użytych metod i technik badawczych oraz charakterystykę badań własnych i grupy badawczej. Kolejno zostały omówione wyniki przeprowadzonych badań, dotyczących wewnątrzrodzinnego apostolatu nauczania, apostolatu uświęcania i apostolatu służby, apostolatu w parafii, apostolatu na szczeblu ponadparafialnym, apostolatu w zrzeszeniach religijnych realizowanego przez rodziny wielodzietne oraz zaangażowanie tych rodzin w apostolat sąsiedzki, apostolat w środowiskach lokalnych i apostolat w środowiskach alternatywnych. Artykuł podsumowują istotne wnioski oraz postulaty pastoralne, dotyczące realizacji apostolatu małżonków i dzieci z rodzin „trzy plus”. Jak wynika z badań, realizowany w określonych uwarunkowaniach współczesnego świata przez rodziny wielodzietne apostolat jawi się jako skuteczne, trwałe radosne i pełne nadziei świadectwo przyjęcia przez rodziny ich powołania
Dyskontowanie czasu i preferencja czasowa w analizie moralno-ekonomicznej Leonarda Lessiusa SJ
Get PDFThe subject of the analysis is the concept of time preference of the Flemish Jesuit and moral theologian Leonard Lessius SJ (†1623), who lived and worked in Europe during the period of great changes caused by the Protestant Revolution. Usury was still prohibited, but canon law no longer applied to everyone. The aim of the study is to demonstrate that referring to natural law helps to understand human behaviour in the economic sphere and does not contradict God’s revelation. The point of reference is the Austrian school of economics because Lessius’s discoveries heralded the understanding of the phenomenon of time preference, which later allowed representatives of this school to explain the nature of interest and usury fi nally. The analysis of the thought of the Flemish Jesuit leads to the conclusion that there is a natural order of things in the world that can be discovered with the natural light of reason infused by God.Przedmiotem analizy jest pojęcie preferencji czasowej u flamandzkiego jezuity i teologa moralisty, Leonarda Lessiusa SJ (†1623), który żył i pracował w Europie w okresie wielkich przemian, wywołanych rewolucją protestancką. Lichwa była nadal zakazana, ale prawo kanoniczne nie obowiązywało już wszystkich. Celem opracowania jest wykazanie, że odwoływanie się do prawa naturalnego pomaga zrozumieć zachowania człowieka w sferze gospodarczej i nie stoi w sprzeczności z objawieniem Bożym. Punktem odniesienia jest austriacka szkoła ekonomii, gdyż odkrycia Lessiusa zwiastowały zrozumienie zjawiska preferencji czasowej, co pozwoliło później przedstawicielom tej szkoły ostatecznie wyjaśnić naturę odsetek i lichwy. Analiza myśli flamandzkiego jezuity prowadzi do wniosku, że w świecie istnieje naturalny porządek rzeczy, który można odkryć przy naturalnym świetle rozumu wlanym przez Boga
Państwo Izrael: „Pokój jest jedyną opcją”
No full textAfter the Shoah and with the establishment of the State of Israel, the question of war and peace has become a real dilemma for Jews. The massacre perpetrated by the Palestinian terrorist organisation Hamas on 7 October 2023 has led to a collective (re)traumatisation of Jewish society in Israel and around the world. The long-term consequences are unpredictable, but are already being felt. It is against this background that Rabbi Walter Homolka describes the Jewish problem of war and peace in the State of Israel, from Jewish emancipation in Europe to the settlement of Eretz Israel and the founding of the state in 1948 to the present day: from the question of a just war to the challenge of achieving a just peace.Po Shoah i powstaniu państwa Izrael kwestia wojny i pokoju stała się dla Żydów prawdziwym dylematem. Masakra dokonana przez palestyńską organizację terrorystyczną Hamas 7 października 2023 r. doprowadziła do zbiorowej (ponownej) traumatyzacji społeczeństwa żydowskiego w Izraelu i na całym świecie. Długoterminowe skutki są nieprzewidywalne, ale już teraz odczuwalne. Na tym tle przedstawiono historię walki Żydów o wojnę i pokój w państwie Izrael, od emancypacji Żydów w Europie, poprzez osadnictwo w Ziemi Izraela i założenie państwa w 1948 r., aż do dnia dzisiejszego: od kwestii sprawiedliwej wojny do wyzwania osiągnięcia sprawiedliwego pokoju