Teologia i Moralność
Not a member yet
618 research outputs found
Sort by
Płodność ludzka jako wyraz Bożej mocy stwórczej
No full textThe marital act, understood as the gift of self and acceptance of the gift of another person, is most fully expressed through parenthood. The aim of this work is to present parenthood as a result of cooperation between God and humanity; parental love as an image of God\u27s love; and to present the procreative and bonding significance of the sexual act and the principles of responsible parenthood. The critical analysis of the literature on theology, sexology, and familiology led to the conclusion that the Christian approach to parenthood is associated with the responsible acceptance and engagement of sexual activity, taking into account the sovereign will of God as the giver of life.Akt małżeński, rozumiany jako dar z siebie i przyjęcie daru drugiego człowieka, najpełniej wyraża się poprzez rodzicielstwo. Celem pracy jest pokazanie rodzicielstwa jako efektu współpracy Boga i człowieka; miłości rodzicielskiej jako obrazu miłości samego Boga; przedstawienie prokreacyjnego i więziotwórczego znaczenia aktu seksualnego oraz zasad odpowiedzialnego rodzicielstwa. Zastosowana metoda krytycznej analizy literatury przedmiotu z zakresu teologii, seksuologii oraz familiologii pozwoliła na stwierdzenie, że chrześcijańskie podejście do rodzicielstwa wiąże się z odpowiedzialnym przyjęciem i podjęciem aktywności seksualnej z uwzględnieniem suwerennej woli Boga jako dawcy życia
W stronę teologicznego myślenia. Inspiracje teologiczne we współczesnej fenomenologii
No full textThis paper explores the evolving boundary between philosophy and theology within contemporary French phenomenology, tracing its development from Lavelle’s spiritualism to Falque’s turn to theology. By examining the roles of aesthetics, sacredness, and temporality – drawing from Baumgarten and Schleiermacher to Augustine and Heidegger – the research argues that the separation between philosophy and theology is fundamentally temporal. The conclusion highlights that theological phenomenology offers a unique and vital perspective on the experiential and eschatological dimensions of faith, thereby enriching both philosophical and theological debates.Niniejszy artykuł bada ewolucję granic między filozofią, a teologią we współczesnej fenomenologii francuskiej, śledząc jej rozwój od spirytualizmu Lavelle’a do zwrotu Falque’a w kierunku teologii. Analizując rolę estetyki, sacrum i temporalności – czerpiąc z dzieł Baumgartena i Schleiermachera, a także Augustyna i Heideggera – autor dowodzi, że rozdzielenie filozofii i teologii przybiera zasadniczo charakter czasowości. Wnioski podkreślają, że tzw. fenomenologia teologiczna oferuje unikalną i istotną perspektywę na empiryczne i eschatologiczne wymiary wiary, wzbogacając tym samym zarówno debaty filozoficzne, jak i teologiczne
Ewangelia życia wobec niektórych wyzwań związanych z rozwojem technologii biomedycznych i sztucznej inteligencji
No full textThe aim of this article is to present the ethical and pastoral challenges posed to contemporary humanity by the rapid development of biomedical technologies and artificial intelligence, particularly in the areas of artificial wombs, methods for determining fertile and infertile phases of the ovulatory cycle, and relational or empathetic computer systems. The study employs a literature review combined with theological-moral and pastoral analysis of selected issues, structured according to the “see–judge–act” method. The conclusions highlight both the potential for integrating technological achievements into teaching and pastoral practice, and the necessity of preventive measures and responses to emerging risks. The proper application of technological advances is grounded in the teaching of the encyclical Evangelium vitae and related statements of the Church.Celem artykułu jest przedstawienie etycznych i duszpasterskich wyzwań, jakie stawiają przed współczesnym człowiekiem dynamicznie rozwijające się technologie biomedyczne oraz sztuczna inteligencja w obszarze sztucznych macic, wyznaczania czasu płodnego i niepłodnego w cyklu owulacyjnym oraz relacyjnych lub empatycznych systemów komputerowych. Wykorzystano metodę analizy literatury przedmiotu oraz teologicznomoralną i pastoralną analizę wybranych problemów według schematu widzieć-osądzić-działać. Wnioski wskazują na możliwość odwołania się do zdobyczy technologicznych w nauczaniu oraz zastosowania nowoczesnych narzędzi w duszpasterstwie, a także na konieczność profilaktyki i przeciwdziałania zagrożeniom. Podstawę do właściwego stosowania zdobyczy technologicznych stanowi nauczanie, zawarte w Encyklice Evangelium vitae oraz związanych z nią wypowiedziach Kościoła
Ewangelia starości w nauczaniu papieży XXI wieku
No full textDemographic and social changes in recent years show that society is aging. There are more and more elderly people who need care and attention, and the younger generation is becoming smaller. The consequences of this situation directly affect families as well as social and ecclesial life. In the life of the Church, we see this, for example, in the popes who have served at the See of Peter in the 21st century – John Paul II, Benedict XVI, Francis, and now Leo XIV. In their teachings, they often addressed the subject of old age, the presence of older people in family, social, and ecclesial life, intergenerational relationships, and their involvement and activity despite their declining strength. This topic has also been and continues to be addressed by many authors. In the teachings of the popes of the 21st century, we can also see elements that allow us to formulate this period of life in a positive way and, analogously to how we use the term Gospel of life, to also use the term Gospel of old age. The Gospel, then, is the good news about this period of life. Recognizing the difficulties of this period, we also want, through theological and pastoral analysis of 21st-century papal teaching, to show the beauty and positive aspects of old age and that we can use this term to appreciate the value of older people in family life. Pastoral analysis of the papal teachings of the 21st century, we want to show the beauty and positive aspects of old age and that we can use this term to appreciate the value of older people in family, ecclesial, and social life, and to point out the need to proclaim the Gospel of old age as an integral part of the Good News of God\u27s love for man, and above all, an integral part of the Gospel of life. It is also a moral challenge to treat the elderly with the dignity they deserve, and to ensure that our attitude towards them fulfills the moral requirements of the commandment to “honor your father and your mother” and the commandment to love your neighbor. It is also a pastoral challenge to ensure that the elderly are appreciated in the life of the Church and in family life. It is also worth noting the need to involve the elderly in the mission of proclaiming the Gospel of old age, as encouraged by papal teaching.Zachodzące zmiany demograficzne i społeczne pokazują nam w ostatnich latach starzenie się społeczeństwa. Coraz więcej mamy osób starszych, wymagających troski i opieki i coraz mniej liczne staje się młode pokolenie. Konsekwencje takiego stanu rzeczy dotykają bezpośrednio rodzin, jak też życia społecznego i eklezjalnego. W życiu Kościoła widzimy to m.in. na przykładzie papieży, którzy pełnili posługę na Stolicy Piotrowej w XXI wieku – Jana Pawła II, Benedykta XVI, Franciszka i obecnie Leona XIV. W swoim nauczaniu często podejmowali temat starości, obecności osób starszych w życiu rodzinnym, społecznym i eklezjalnym, relacji międzypokoleniowej, ich zaangażowania i aktywności, mimo zmniejszających się sił. Temat ten był i jest podejmowany także przez wielu autorów. W nauczaniu papieży XXI wieku można też dostrzec elementy pozwalające na sformułowanie w pozytywny sposób tego okresu życia i analogicznie, jak używamy terminu Ewangelia życia posłużyć się także sformułowaniem terminu Ewangelia starości. Ewangelia, a więc dobra nowina o tym okresie życia. Dostrzegając trudności starości chcemy też, poprzez analizę teologiczno-pastoralną nauczania papieskiego XXI, wieku ukazać piękno i pozytywne aspekty tego czasu i że możemy używać takiego określenia, by docenić wartość osób starszych w życiu rodzinnym, eklezjalnym, społecznym i wskazać potrzebę głoszenia Ewangelii starości jako integralnej części Dobrej Nowiny o miłości Boga do człowieka, a nade wszystko integralnej części Ewangelii życia. Jest to też wyzwanie moralne, by traktować starszych z należną im godnością, a także by postawa wobec starszych była wypełnieniem wymagań moralnych, płynących z przykazania „czcij ojca swego i matkę swoją” oraz przykazania miłości bliźniego. To także wyzwanie duszpasterskie, by osoby starsze były docenione w życiu Kościoła i w życiu rodzinnym. Warto też zwrócić uwagę na potrzebę zaangażowania osób starszych w misję głoszenia Ewangelii starości – do czego zachęca papieskie nauczanie
Sztuczna Inteligencja – moralna czy pozytywna?
No full textReview:
Jana Schaich Borg, Walter Sinnott-Armstrong, Vincent Conitzer. 2024. Moral AI: and how we get there, Pelican Books, ss. 236 (z przypisami i indeksem 270)Recenzja:
Jana Schaich Borg, Walter Sinnott-Armstrong, Vincent Conitzer. 2024. Moral AI: and how we get there, Pelican Books, ss. 236 (z przypisami i indeksem 270
Pokojowa wizja państwa Izrael w wypowiedziach żydowskich rekonstrukcjonistów
No full textThe article presents both the postulates of the founder of Jewish Reconstructionism, Mordecai M. Kaplan, and the statements of contemporary Jewish Reconstructionists in relation to “Eretz Yisrael” in the context of the current war in the Holy Land. The aim of the article is to present Kaplan’s vision of peace and to find answers to the following questions: “How was it possible, and how is it possible, to build and maintain a Jewish state in peaceful conditions? What is the attitude of Reconstructionists toward the ongoing war? What initiatives are undertaken by Reconstructionists to restore and maintain peace in the Holy Land?” The analytical method allowed us to trace Kaplan’s work and to distinguish his main theses in the context of the discussed topic. The use of the comparative method, on the other hand, made it possible to notice the similarities and differences between Kaplan and contemporary Jewish Reconstructionists. The basic conclusion can be expressed as follows: without the egalitarianism (national, cultural, and religious) proposed by Reconstructionists, it is impossible to maintain peace in the Holy Land.Artykuł przedstawia zarówno postulaty Mordecaia M. Kaplana – założyciela rekonstrukcjonizmu żydowskiego, jak i wypowiedzi współczesnych rekonstrukcjonistów żydowskich w odniesieniu do „Erec Yisrael”, w kontekście obecnej wojny na terenie Ziemi Świętej. Celem artykułu jest przedstawienie pokojowej wizji Kaplana oraz odnalezienie odpowiedzi na pytania: jak było i jest możliwe zbudowanie oraz funkcjonowanie żydowskiego państwa w warunkach pokojowych?; jaki jest stosunek rekonstrukcjonistów do trwającej wojny?; jakie inicjatywy są podejmowane przez rekonstrukcjonistów, aby przywrócić i utrzymać pokój w Ziemi Świętej? Metoda analityczna pozwoliła prześledzić twórczość Kaplana i wyodrębnić jego główne tezy w kontekście omawianego tematu. Zastosowanie natomiast metody porównawczej umożliwiło dostrzeżenie podobieństw i różnic między Kaplanem, a współczesnymi rekonstrukcjonistami żydowskimi. Podstawowy wniosek można wyrazić w następujący sposób: bez proponowanego przez rekonstrukcjonistów egalitaryzmu (narodowego, kulturowego, religijnego) niemożliwe jest utrzymanie pokoju w Ziemi Świętej
„Filozofia” i „judaizm”. O szczególnej j relacji pojęć w kontekście niemieckiego idealizmu
No full textZiel des Artikels ist es, die Problematik der Wechselbeziehungen zwischen Philosophie und dem jüdischen Milieu sowie dem Judentum darzustellen. Die Methode basiert auf der Analyse der Schriften Kants und anderer Philosophen. Der Artikel analysiert die Gründe für die entschiedene Ablehnung des Judentums durch Kant und deutsche Philosophen sowie den Wunsch, Juden als Gemeinschaft aus dem Leben in Deutschland auszuschließen, und setzt sich mit den Vorwürfen auseinander, die Juden gemacht wurden, sie würden sich zu wenig auf die Idee der Vernunft stützen.In this paper I explain why attacks on ‘Judaism’ in modern German thought, grounded in alleged pure philosophical rather than theological reasoning, generated a new kind of reaction by Jewish thinkers. I then demonstrate in which sense precisely prominent German philosophers like Kant and Hegel repeatedly failed to understand both modern Jewish philosophers as well as the constitutive spirit of Jewish tradition. I end up dwelling on some prevalent patterns of Jewish reactions to this unique challenge, focusing on two characteristic examples: Moses Mendelssohn political philosophy and Hermann Cohen’s philosophy of religion.Celem artykułu jest przedstawienie problematyki wzajemnych powiązań między filozofią a środowiskiem żydowskim oraz judaizmem. Metoda opiera się na analizie pism Kanta i innych filozofów. Artykuł omawia przyczyny zdecydowanego odrzucenia judaizmu przez Kanta i niemieckich filozofów, a także chęć wykluczenia Żydów jako społeczności z życia w Niemczech oraz zajmuje się zarzutami stawianymi Żydom, m.in. zbyt słabego oparcia refleksji na rozumie
Ewangelia życia. Dobra nowina o życiu wszystkich istot żywych
No full textJohn Paul II’s encyclical Evangelium vitae is, above all, a message about the value and inviolability of human life. The aim of this work is to find data on the value and significance of the lives of other living beings, besides humans, as suggested by point 42 of the Gospel of Life. The methods employed in this research are dominated by the analysis of biblical and theological texts, and natural facts, to conclude that human participation in God\u27s dominion over all living creation and human moral responsibility for the lives of all living beings are sufficient reasons for recognizing the value and significance of non-human life. The conclusion, of supreme supernatural importance, is that the Good News about the life of all living beings also opens up a new perspective: participation in the work of redemption, freedom, and glory of the children of God.Encyklika Jana Pawła II Evangelium vitae jest przede wszystkim orędziem o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego. Celem pracy jest znalezienie danych o wartości i znaczeniu życia także innych istot żywych, poza człowiekiem, o czym sugeruje zapis 42. punktu Ewangelii życia. W zastosowanych metodach tych poszukiwań dominuje analiza tekstów biblijnych, teologicznych i faktów przyrodniczych, aby stwierdzić, że współudział człowieka w panowaniu Boga nad całym żywym stworzeniem i moralna odpowiedzialność człowieka za życie wszystkich istot żywych jest wystarczającą racją do uznania wartości i znaczenia życia pozaludzkiego. Wniosek o najwyższej wadze nadprzyrodzonej jest taki, że Dobra Nowina o życiu wszystkich istot żywych otwiera również nową perspektywę: udział w dziele odkupienia, wolności i chwały dzieci Bożych
Ewangelia życia w charytatywnej misji Florenckiej Archikonfraterni Miłosierdzia wczoraj i dziś
No full textThe Florentine Archconfraternity of Charity (Misericordia di Firenze) is a centuries-old charitable organization whose origins date back to the Middle Ages. Today, it combines many forms of care and assistance activities for the benefit of human life. The purpose of this article is to show how the brotherhood implements the postulate of the encyclical Evangelium vitae to care for every human life at all stages. Using source analysis, the author presents how, over several centuries, volunteers inspired by the Gospel and philanthropy have cared for the lives and health of children and adults, rescued accident victims, accompanied the sick, supported the poor, and helped the elderly. The overview of charitable activities presented in the article demonstrates great commitment to saving and caring for human life, often with sacrifice and risk, as in times of past epidemics and the recent SARS-CoV-2 pandemic. In accordance with centuries-old tradition, many volunteers wished to remain anonymous witnesses and servants of the Gospel of life, carrying out their mission discreetly and quietly.Florencka Archikonfraternia Miłosierdzia (Misericordia di Firenze) to wielowiekowa organizacja charytatywna, której początki sięgają średniowiecza. Współcześnie łączy wiele form aktywności opiekuńczo-pomocowej na rzecz ludzkiego życia. Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób bractwo realizuje postulat Encykliki Evangelium vitae, aby otaczać troską każde życie ludzkie na wszystkich jego etapach. Stosując metodę analizy źródeł autor prezentuje, jak na przestrzeni kilku stuleci wolontariusze, inspirowani Ewangelią i filantropią, otaczają opieką życie i zdrowie dzieci oraz dorosłych, ratują ofiary wypadków, towarzyszą chorym, wspierają ubogich, niosą pomoc seniorom. Nakreślona panorama działań charytatywnych jest dowodem wielkiego zaangażowania na rzecz ratowania i pielęgnowania ludzkiego życia, nierzadko z poświęceniem i podejmowanym ryzykiem, jak w okresach dawnych epidemii i podczas ostatniej pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z wielowiekową tradycją liczni wolontariusze pragną pozostać anonimowymi świadkami i sługami Ewangelii życia, którzy spełniają swą misję dyskretnie i bez rozgłosu