Teologia i Moralność
Not a member yet
618 research outputs found
Sort by
Sztuczna inteligencja w procedurze in vitro – dylematy etyczne i stanowisko Kościoła katolickiego
No full textThe aim of this publication is to present the ethical dilemmas and the position of the Catholic Church regarding the use of artificial intelligence in in vitro fertilization procedures. The article outlines the standard course of the IVF process, reviews research findings on the application of artificial intelligence in embryo selection, and discusses the resulting ethical issues. The primary research method was the analysis and synthesis of scientific literature and the teachings of the Catholic Church. The conclusions indicate that, although the use of artificial intelligence increases the technical efficiency of embryo selection, it does not alter the moral evaluation of the IVF procedure, which remains unacceptable from the Catholic perspective.Celem publikacji jest przedstawienie dylematów etycznych oraz stanowiska Kościoła katolickiego w odniesieniu do wykorzystania sztucznej inteligencji w procedurze zapłodnienia in vitro. Artykuł przedstawia klasyczny przebieg procedury sztucznego zapłodnienia, wyniki badań nad zastosowaniem sztucznej inteligencji w selekcji zarodków, a także wynikające z tego problemy etyczne. Podstawową metodą badawczą była analiza i synteza literatury naukowej oraz nauczania Kościoła katolickiego. Wnioski wskazują, że choć wykorzystanie sztucznej inteligencji zwiększa techniczną skuteczność selekcji zarodków, nie zmienia to moralnej oceny procedury in vitro, która z perspektywy katolickiej pozostaje nie do przyjęcia
Zarządzanie strachem. Perspektywa etycznospołeczna
No full textThe article aims to analyse the mechanism of fear management, its psychological conditions, goals, and strategies from an ethical and social perspective and to propose practical ways of defending against this manipulation. During the research, the method of critical analysis of subject literature from the areas of sociology, psychology, ethics and theology was used. The broader background for the considerations was to show the importance of fear and anxiety in social life and to characterise two categories that appeared in the scientific and journalistic debate in the last decades of the 20th century: the risk society, described by Ulrich Beck, and the culture of fear, independently presented by Frank Furedi and Barry Glassner. This procedure enabled us to examine fear, and the risks associated with it not only as natural emotions but also as social constructs, the sources of which are subject to dynamic changes. The conducted reflection also provided an opportunity to propose practical strategies for managing fear. A key role in this respect is played by the community as a space of support and acceptance, facilitating dialogue aimed at overcoming fear in interpersonal relationships, and conveying the Christian message of hope.Przedmiotem artykułu jest analiza mechanizmu zarządzania strachem, jego psychologicznych uwarunkowań oraz celów i strategii z perspektywy etyczno-społecznej, a także zaproponowanie praktycznych sposobów obrony przed tą manipulacją. W toku badań posłużono się metodą krytycznej analizy literatury przedmiotu z obszaru socjologii, psychologii, etyki oraz teologii. Szerszym tłem dla rozważań było ukazanie znaczenia strachu i lęku w życiu społecznym oraz scharakteryzowanie dwóch kategorii, które pojawiły się w debacie naukowej i publicystycznej w ostatnich dekadach XX wieku: społeczeństwa ryzyka, opisanego przez Ulricha Becka oraz kultury strachu, niezależnie przedstawionej przez Franka Furediego i Barry’ego Glassnera. Zabieg ten pozwolił spojrzeć na strach i towarzyszące mu ryzyko nie tylko jako na naturalne emocje, ale również jako na konstrukty społeczne, których źródła podlegają dynamicznym przemianom. Przeprowadzona refleksja stała się także okazją do zaproponowania praktycznych strategii zapobiegania zarządzaniu strachem. Kluczową rolę w tym zakresie odgrywają: wspólnota jako przestrzeń wsparcia i akceptacji, dialog jako środek przezwyciężania lęku w relacjach międzyludzkich oraz chrześcijańskie orędzie nadziei
Reperkusje Jezusowego wezwania do bezgranicznego przebaczania „z serca” (Mt 18,21-35) w Zapiskach więziennych bł. kard. Stefana Wyszyńskiego
No full textThis article consists of two main parts. In the first part, the author, using the historical-critical method, explored the pericope Matt. 18:21-35. The aim of the analyses undertaken (literary and exegetical-theological) was to identify the essence of Jesus’ message about forgiveness. It turns out that both passages (Matt. 18:21-22; Matt. 18:23-35) are loosely related and emphasize different aspects of forgiveness. The first text emphasizes the quantity of forgiveness (always), and the second - the quality (“from the heart”). In the second part of the article, the author, based on Prison Notes, explored the statements of Blessed Cardinal Stefan Wyszynski on the subject of forgiveness. In turn, the aim of these analyses was to determine whether and to what extent the Primate of the Millennium implemented the message stemming from the pericope Matt. 18:21-35 in his life. Based on the notes of Cardinal Wyszynski, we can conclude that he was in favor of unlimited forgiveness “from the heart”. Such an attitude of the Primate of the Millennium can be an excellent practical commentary on the dialogue between Peter and Jesus (Matt. 18:21-22) and the parable of the unforgivingservant (Matt. 18:23-35).Niniejszy artykuł składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej z nich autor, posługując się metodą historyczno-krytyczną, przebadał perykopę Mt 18,21-35. Celem podjętych analiz (literackiej i egzegetyczno-teologicznej) było wyłonienie istoty Jezusowego orędzia o przebaczeniu. Okazuje się, że oba passusy (Mt 18,21-22; Mt 18,23-35) są ze sobą luźno powiązane i kładą nacisk na różne aspekty dotyczące przebaczenia. Pierwszy tekst akcentuje ilość przebaczenia (zawsze), a drugi – jakość („z serca”). W drugiej części artykułu autor, na podstawie Zapisków więziennych, przeanalizował wypowiedzi bł. kard. Stefana Wyszyńskiego na temat przebaczenia. Z kolei celem tych analiz było stwierdzenie, czy i w jakim stopniu Prymas Tysiąclecia realizował w swoim życiu przesłanie wypływające z perykopy Mt 18,21-35. Bazując na zapiskach kard. Wyszyńskiego można wywnioskować, że opowiadał się on za bezgranicznym przebaczaniem „z serca”. Taka postawa Prymasa Tysiąclecia może stanowić doskonały komentarz praktyczny do dialogu Piotra z Jezusem (Mt 18,21-22) oraz przypowieści o nielitościwym dłużniku (Mt 18,23-35)
Filozofia Wincentego Lutosławskiego w kontekście dyskusji z idealizmem niemieckim
No full textDer Artikel konzentriert sich auf die Vorstellung des umstrittenen polnischen Philosophen Wincenty Lutosławski, der unter dem Einfluss des Platonismus und des deutschen Idealismus seine eigene, originelle Philosophie entwickelte. Die Methode umfasst eine kurze Analyse von Daten über das Leben und Werk Lutosławskis unter Berücksichtigung seines sozialen Engagements, das auf die Anwendung philosophischer Ideen im Leben der Elite der Nation abzielte.Artykuł skupia się na przedstawieniu kontrowersyjnego polskiego filozofa, Wincentego Lutosławskiego, który, pod wpływem studiów platonizmu i idealizmu niemieckiego, sam tworzył własną, oryginalną filozofię. Metoda obejmuje krótką analizę danych na temat życia i twórczości Lutosławskiego, z uwzględnieniem jego działaności społecznej, mającej na celu aplikację idei filozoficznych w życiu elity narodu
Teologia ciała odczytana na nowo. Trzy wymiary ludzkiego rodzicielstwa w Gratissimam sane
No full textThe article presents the theological reflection on human parenthood in John Paul’s Letter to Families Gratissimam sane. The crucial question is methodology, which is considered in the anthropological context of the pontifical catechesis of John Paul II on the theology of the body. The three human experiences adequately characterize three periods of the history of salvation: natura integra, lapsa, redempta. In terms of method, the author focuses on three dimensions of human parenthood: man’s divine genealogy, the right to life, and Christ’s spousal love.Artykuł przedstawia teologiczną refleksję o ludzkim rodzicielstwie w Liście do rodzin Jana Pawła II Gratissimam sane. Za istotne uznano podjęcie kwestii metodologicznych w kluczu antropologii Jana Pawła II obecnej w papieskich katechezach o teologii ciała. Są nimi trzy doświadczenia człowieka, opisujące odpowiednio trzy okresy historii zbawienia: natura integra, lapsa, redempta. Z uwagi na przyjętą metodę autor ukazuje ludzkie rodzicielstwo w trzech wymiarach: genealogia boska człowieka, prawo do życia, oblubieńcza miłość Chrystusa
Problem sprawiedliwości społecznej w posynodalnej adhortacji apostolskiej Ecclesia in Africa z 1995 roku oraz w dokumentach Konferencji Katolickich Biskupów Ghany w latach 2014–2024
No full textIn an era marked by profound social inequalities and ethical dilemmas, the role of religious institutions in advocating for social justice has never been more critical. This article explores the response of the Ghana Catholic Bishops’ Conference (GCBC) to the social justice imperatives outlined in Ecclesia in Africa (1995), a post-synodal apostolic exhortation by Pope John Paul II. A descriptive and critical analysis will be conducted based on selected pastoral letters and other statements from the GCBC. This analysis will address pressing social issues, including economic inequality, conflicts, inequality in access to quality education, political corruption, and environmental degradation, challenges that continue to impact Ghanaian society. An analysis of the documents and teachings of the GCBC on social justice reveals the Conference’s stance on issues pertinent to the Ghanaian context. This research enhances understanding of the GCBC’s role in promoting social justice in Ghana and its implications for policy and practice.W epoce naznaczonej głębokimi nierównościami społecznymi i dylematami etycznymi rola instytucji religijnych w promowaniu sprawiedliwości społecznej nigdy nie była tak istotna. Niniejszy artykuł analizuje reakcję Konferencji Katolickich Biskupów Ghany (KKBG) na imperatywy sprawiedliwości społecznej przedstawione w Ecclesia in Africa (1995), posynodalnej Adhortacji apostolskiej papieża Jana Pawła II. Przeprowadzona zostanie przegląd opisowa i krytyczna oparta na wybranych listach pasterskich i innych oświadczeniach KKBG. Przegląd ta będzie dotyczyła palących problemów społecznych, w tym nierówności ekonomicznych, konfliktów, nierówności w dostępie do wysokiej jakości edukacji, korupcji politycznej i degradacji środowiska naturalnego, czyli wyzwań, które nadal mają wpływ na społeczeństwo Ghany. Przegląd dokumentów i nauk KKBG dotyczących sprawiedliwości społecznej ujawnia stanowisko Konferencji w kwestiach istotnych dla kontekstu ghańskiego. Badania te pozwalają lepiej zrozumieć rolę KKBG w promowaniu sprawiedliwości społecznej w Ghanie oraz jej implikacje dla polityki i praktyki
Rola sakramentu pojednania i pokuty w rozwoju życia chrześcijańskiego
No full textReview:
ks. Andrzej Żarkowski CSMA. 2024. Rola sakramentu pojednania i pokuty w rozwoju życia chrześcijańskiego w świetle nauczania papieży Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka. Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. Wydawnictwo Naukowe, ss. 294Recenzja:
ks. Andrzej Żarkowski CSMA. 2024. Rola sakramentu pojednania i pokuty w rozwoju życia chrześcijańskiego w świetle nauczania papieży Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka. Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. Wydawnictwo Naukowe, ss. 29
W jakiego Boga (nie) wierzą transhumaniści?
No full textThe aim of this article is to examine to what extent the reflection of authors included in transhumanism relates to the question of the existence of God. A comparative analysis of selected literature will be used to examine both those strands of transhumanism that attempt to reconcile its postulates with established forms of religion and those that explicitly exclude belief in the existence of God. The idea of a Higher Power may appear in them as an autonomous force guiding the development of the universe. Attributes of the divine are also sometimes assigned to the post-human in his acquired immortal existence and freedom from all limitations thanks to technological progress. Quasi-divine attributes are also assigned to the Superintelligence – a self-conscious, indivisibly ruling and all-filling technological Supreme Force. From the analyses made, it can be concluded that the problem here is a distorted image of God as man’s competitor in achieving perfection. There is no doubt that, especially in the secularised societies of the West, transhumanist thought seems to actually fill the gap left by the rejection of God and religion.Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, w jakim zakresie refleksja autorów zaliczanych do transhumanizmu odnosi się do zagadnienia istnienia Boga. Metodą analizy porównawczej wybranej literatury zbadane zostaną zarówno te nurty transhumanizmu, które usiłują pogodzić jego postulaty z zastanymi formami religii, jak i te, które explicite wykluczają wiarę w istnienie Boga. Idea Siły wyższej może się w nich pojawiać jako autonomiczna siła kierująca rozwojem wszechświata. Atrybuty boskie bywają też przypisywane post-człowiekowi w jego uzyskanym – dzięki postępowi technicznemu – nieśmiertelnym istnieniu i wolności od wszelkich ograniczeń. Quasi-boskie cechy ma także Superinteligencja – samoświadoma, niepodzielnie rządząca oraz napełniająca sobą wszystko technologiczna Siła Wyższa. Z dokonanych analiz można wyprowadzić wniosek, że problemem jest tu wykrzywiony obraz Boga jako konkurenta człowieka w osiąganiu doskonałości. Nie ulega wątpliwości, że szczególnie w zsekularyzowanych społeczeństwach Zachodu, myśl transhumanistyczna zdaje się rzeczywiście wypełniać lukę pozostałą po odrzuceniu Boga i religii
Społeczna odpowiedzialność klastrów – przyczynek do dyskusji nad etycznym wymiarem strategii struktur klastrowych
No full textFormalizing cooperation between multiple stakeholder groups – such as academic institutions, industry, the service sector, associations, and other local initiatives – leading to the creation of permanent structures, enables the achievement of unique economic, environmental, and social goals. The diversity of these structures makes it necessary to clarify the differences in their definitions and functioning.
This study presents an analysis of cluster definitions in both narrow and broad terms and outlines the distinctions between the concepts of cluster, cluster initiative, and network of connections. The aim of the paper is to address the following question: Is there a universal approach to corporate social responsibility (CSR) in relation to cluster structures?
To seek an answer to this question, the desk research method was employed. Additionally, an attempt was made to characterize the concept of corporate social responsibility in the context of cluster structures. The analysis led to the conclusion that there is no single universal method for implementing the CSR concept within cluster structures.Formalizowanie współpracy pomiędzy wieloma grupami interesariuszy – takimi jak środowiska akademickie, przemysł, sektor usług, stowarzyszenia czy inne inicjatywy lokalne – prowadzące do tworzenia stałych struktur, umożliwia osiąganie unikalnych celów ekonomicznych, środowiskowych, a także społecznych. Mnogość tych struktur sprawia, że konieczne staje się objaśnienie różnic w ich definiowaniu oraz funkcjonowaniu. W opracowaniu dokonano analizy definiowania klastrów w wąskim i szerokim ujęciu, a także przedstawiono różnice pomiędzy pojęciami: klaster, inicjatywa klastrowa oraz sieć powiązań. Celem opracowania jest próba odpowiedzi na pytanie: czy istnieje uniwersalne podejście do społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR – Corporate Social Responsability) w odniesieniu do struktur klastrowych? W poszukiwaniu odpowiedzi na powyższe pytanie posłużono się metodą desk research. Ponadto podjęto próbę scharakteryzowania społecznej odpowiedzialności biznesu w odniesieniu do struktur klastrowych. W wyniku przeprowadzonych rozważań ustalono, iż nie istnieje jedna uniwersalna metoda realizacji koncepcji CSR w strukturach klastrowych
Fichte i konsekwencje jego filozofii
No full textThe article presents Fichte’s ideas and their consequences for further reflection and social movements in Germany, which were probably unforeseen by the philosopher himself, resulting both from the interpretation of his ideas and the political and social situation. Methodologically, the article is based on an analysis of Fichte’s writings and his attitude in the context of events, as well as the development of literature and social thought in the German states.Artykuł przedstawia idee Fichtego i ich konsekwencje dla dalszej refleksji i ruchów społecznych w Niemczech, prawdopodobnie nieprzewidziane przez samego filozofa, wynikające zarówno z interpretacji jego idei, jak i sytuacji polityczno-społecznej. Metodologicznie artykuł opiera się na analizie pism Fichtego i jego postawy w kontekście wydarzeń oraz rozwoju literatury i myśli społecznej w krajach związkowych Niemiec