Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Not a member yet
932 research outputs found
Sort by
Nowoczesne technologie w rozwoju miasta. Strategie – realizacje – oczekiwania
Full text linkTechnological progress is accelerating. The changes are particularly visible in the area of information and communication technologies. They change the environment, affect human life, and their application is constantly expanding. The usability criterion is no less important than modernity. The article analyzes phenomena related to modern technologies, sustainable development, smart city and mobility, and the city of Songdo. Such a selection of topics made it possible to present the importance of modern technologies in the development of a city.Postęp technologiczny przyspiesza. Zmiany są szczególnie widoczne w obszarze technologii informacyjno-komunikacyjnych. Zmieniają one otoczenie, wpływają na życie człowieka, a ich zastosowania stale się poszerzają. Kryterium użyteczności jest nie mniej ważne od nowoczesności. W artykule poddano analizie zjawiska dotyczące nowoczesnych technologii, zrównoważonego rozwoju, smart city i mobilności, poddano analizie również miasto Songdo. Taki dobór zagadnień pozwolił przedstawić znaczenie nowoczesnych technologii w rozwoju miasta
Aktywność zagraniczna (paradyplomacja) polskich województw na kierunku włoskim
Full text linkThe main purpose of this article is to present the current state of foreign cooperation (paradiplomacy) of Polish regional governments with their Italian counterparts. The theoretical part shows the essence of paradiplomacy, which is understood as the ability of local governments to be involved in a political interaction extending beyond state borders. The empirical part discusses the spatial directions of paradiplomacy exercised by Polish local governments and Polish-Italian regional partnerships. The hypothesis that regional governments, in addition to their neighborly cooperation, cooperate with geographically distant partners is verified. The cooperation with Italy has been analyzed as an example. The article uses methods typical for social sciences, including case studies and quantitative and qualitative analysis.Podstawowym celem artykułu jest prezentacja aktualnego stanu współpracy zagranicznej (paradyplomacji) polskich samorządów wojewódzkich z partnerami z Włoch. W pierwszej, teoretycznej części pokazano istotę paradyplomacji, rozumianej jako zdolność jednostek samorządu terytorialnego do politycznych interakcji przestrzennych przekraczających granice państwa. W części empirycznej omówiono kierunki paradyplomacji polskich samorządów oraz polsko-włoskie partnerstwa regionalne. Starano się zweryfikować hipotezę, że samorządy wojewódzkie obok współpracy sąsiedzkiej, prowadzą także kooperację z partnerami geograficznie odległymi, czego przykładem są Włochy. W artykule zastosowano metody właściwe naukom społecznym, w tym studia przypadków oraz analizę ilościowo-jakościową
Przestępstwa o charakterze terrorystycznym w polskim prawie
No full text The material scope of the research problem in the text encompasses issues concerned with the essence and sense of the legal definition of a terrorist offence in the Polish criminal law. The Polish legislator implemented the definition of a terrorist offence under Art. 115 § 20 of the Criminal Code in 2014, which was caused by the necessity to align the Polish law with the EU regulations. Metaphorically, it needs to be recognized that the definition in a way modifies the prohibited act and the scope of criminal liability. The structure of the legal definition of a terrorist offence comprises two elements, which serve as conditions to be fulfilled by the perpetrator. The first condition is formal and is concerned with the severity of the sanction apportion to the perpetrator’s main act, while the second condition is motivational, and is concerned with a special goal actuating the perpetrator. Undoubtedly, the institution of the terrorist offence in the Polish criminal law serves a dissuasive and repressive purpose in relation to perpetrators of such offences.
In order to elaborate the objective scope of the analysis, the following research questions have been presented in the text: (1) To what degree is the legal definition of a terrorist offence effective in the criminal policy with regard to prevention and combating of the phenomenon of terrorism?, (2) To what degree may the content of the legal definition of a terrorist offence infringe the principle of nullum crimen sine lege certa?
The presented analysis is chiefly an overview, and has been performed while taking into account an institutional and legal approach. In this approach, textual, doctrinal and functional interpretations have been applied to the content of the legal definition of a terrorist offence. Given the discrepancies arising from the ambiguity of the terms used in the definition, relatively great emphasis has been laid on linguistic interpretation.
Zakres przedmiotowy problemu badawczego prezentowanego w tekście obejmuje kwestie związane z istotą i sensem definicji legalnej przestępstwa o charakterze terrorystycznym w polskim prawie karnym. Polski ustawodawca zaimplementował definicję przestępstwa o charakterze terrorystycznym w ramach art. 115 § 20 Kodeksu karnego w 2014 roku, co wynikało z konieczności dostosowania polskiego prawa do regulacji Unii Europejskiej. Stosując metaforę uznać należy, że definicja ta stanowi swoisty rodzaj modyfikatora czynu zabronionego i zakresu odpowiedzialności karnej. Struktura definicji legalnej przestępstwa o charakterze terrorystycznym skalda się z dwóch elementów, będących zarazem przesłankami, które wypełnić ma sprawca. Pierwsza przesłanka ma charakter formalny, i dotyczy wysokości sankcji przypisanej głównemu czynowi sprawcy, z kolei druga przesłanka ma charakter motywacyjny, i dotyczy szczególnego rodzaju celu jaki przyświeca w działaniu sprawcy. Niewątpliwie instytucja przestępstwa o charakterze terrorystycznym w polskim prawie karnym pełni funkcje odstraszającą i represyjną w stosunku do sprawców tego typu przestępstw.
W celu uszczegółowienia zakresu przedmiotowego podjętej analizy w tekście przedstawiono następujące pytania badawcze: (1) W jakim stopniu definicja legalna przestępstwa o charakterze terrorystycznym jest efektywna w polityce karnej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania zjawiska terroryzmu?, (2) W jakim stopniu treść definicji legalnej przestępstwa o charakterze terrorystycznym może naruszać zasadę nullum crimen sine lege certa?
Analiza zawarta w tekście ma głównie charakter poglądowy, w ramach, którego wykorzystano ujęcie instytucjonalno-prawne. W ramach tego ujęcia treść definicji legalnej przestępstwa o charakterze terrorystycznym poddano interpretacji tekstualnej, doktrynalnej i funkcjonalnej. W związku z rozbieżnościami wynikającymi z niejednoznaczności terminów użytych w tej definicji stosunkowo duży nacisk położono na interpretację językową.
Polityka emerytalna państwa wobec bezpieczeństwa socjalnego rolników
Full text linkThis article describes the Polish social insurance system for farmers, taking into account its distinct nature. The article presents characteristics of the system in comparison to the general insurance system. The author underlines privileges given to farmers and their families over the rest of the society. The aspect of ensuring social security for the beneficiaries of the system is raised in the context of benefits which are much lower than in the general insurance system.W artykule opisano polski system ubezpieczeń społecznych rolników, z uwzględnieniem jego odrębności. Przedstawiono charakterystykę systemu w ujęciu porównawczym do powszechnego systemu ubezpieczeń. Podkreślono elementy wskazujące na uprzywilejowanie rolników i członków ich rodzin wobec pozostałej części społeczeństwa. Podniesiono również aspekt zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego beneficjentom systemu rolniczego w kontekście wysokości przysługujących świadczeń, które kształtują się na poziomie znacznie niższym, niż w systemie ubezpieczeń powszechnych
Polskie miasta w transnarodowych sieciach terytorialnych rozproszonych przestrzennie
Full text linkThe Constitution of the Republic of Poland granted local governments (LGs) at all levels the right to cooperate with local and regional communities from other states. The article provides a comparative analysis of the participation of Polish cities in spatially dispersed transnational networks, i.e. multilateral associations and unions. The situation as of December 2021 is compared with that from 20 years before (February 2002). The analysis focuses on individual (direct) membership and it is based on announcements of the minister responsible for public administration. The characteristics of the networks involving Polish cities are examined, considering such criteria as territorial coverage, size, nature of members, level of openness, and the subject of activity.Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej przyznała jednostkom samorządu terytorialnego (JST) Polski wszystkich szczebli prawo do współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Celem artykułu jest analiza porównawcza uczestnictwa JST na poziomie miast w transnarodowych sieciach rozproszonych przestrzennie, czyli stowarzyszeniach i związkach wielostronnych. Porównany został stan z grudnia 2021 r. z tym sprzed 20 lat (luty 2002 r.). Analiza koncentrowała się na indywidualnym (bezpośrednim) członkostwie, a oparta została na danych pochodzących z obwieszczeń ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Dokonano również charakterystyki sieci z udziałem polskich miast, uwzględniając takie kryteria, jak: zasięg terytorialny, wielkość, charakter członków, poziom otwartości oraz przedmiot działania
Zarządzanie kryzysem wywołanym pandemią COVID-19 w czasie jej pierwszej fali w wybranych państwach europejskich
Full text linkThe article aims to examine the methods of managing the crisis caused by the COVID-19 pandemic during its first wave in selected European countries and to answer the question: What impact did the public administration system have on the approach to crisis management (centralisation versus decentralisation)? The analysis shows that crisis management strategies largely depended on the institutional features and administrative cultures of a given country, inherited and rooted in the past.Celem artykułu jest zbadanie sposobów zarządzania kryzysem wywołanym pandemią COVID-19 w czasie jej pierwszej fali w wybranych państwach europejskich i udzielenie odpowiedzi na pytanie: Jaki wpływ na zastosowane podejście w zarządzaniu kryzysem (centralizacja versus decentralizacja) miał system administracji publicznej? Przeprowadzona analiza pokazuje, że strategie zarządzania kryzysem w dużej mierze zależały od cech instytucjonalnych i kultur administracyjnych danego państwa, odziedziczonych i zakorzenionych w przeszłości
Wpływ kryzysu energetycznego na zarządzanie polityką inwestycyjną w jednostkach samorządu terytorialnego
Full text linkThe continuous increase in prices of raw materials and fuels, disrupted supply chains, the European Union’s climate policy, and Russia’s aggression against Ukraine are some of factors that have led to the energy crisis. Recently, energy prices have been growing on an unprecedented scale. The energy crisis is also encountered by local governments, which have already taken measures to reduce costs related to energy consumption. Local governments are increasingly taking advantage of energy efficiency solutions. Several options have been launched in recent years to support the implementation of such investments, based on domestic and European funds. Howev er, the availability of these funds for local governments in different provinces varies, as does the scope of their investment. Therefore, the assessment of the actual state of affairs seems extremely important from the perspective of management efficiency and social economy. It should also be noted that on 29 September 2022, the Parliament passed the Law on Special Solutions for the Protection of Electricity Consumers in 2023. It imposed obligation on the public sector to save energy, and failure to comply may lead to restrictions. The study examines results of research on investments made by local governments in the Łódzkie and Dolnośląskie provinces in energy efficiency and renewable energy sources, with the aim to mitigate effects of the energy crisis. The analysis presented shows the direction of actions taken and their scale in 2018–2022, as well as investment objectives for 2023. Two hundred and twenty-three local governments participated in the study, which made it possible to formulate valid conclusions. The study can fill the gap in the literature on the subject.Systematyczny wzrost cen surowców i paliw, zakłócone łańcuchy dostaw, polityka klimatyczna Unii Europejskiej oraz agresja Rosji na Ukrainę to czynniki, które wymienia się w gronie tych, które doprowadziły do kryzysu energetycznego. Oczywiście wzrost cen energii obserwowany jest od lat, jednak ich skala, w ostatnim okresie, postrzegana jest jako niespotykana do tej pory. Z kryzysem energetycznym borykają się również jednostki samorządu terytorialnego, które podejmowały już działania mające na celu obniżenie kosztów związanych z zużyciem energii. Samorządy coraz częściej korzystają z rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną. Uruchomionych zostało w ostatnich latach wiele opcji umożliwiających wsparcie implementacji takich inwestycji zarówno z funduszy pochodzących ze Skarbu Państwa, jak i funduszy europejskich. Skala wykorzystania tych środków w samorządach zlokalizowanych w poszczególnych województwach jest jednak różna, podobnie jak zakres inwestycyjny. Zdiagnozowanie stanu rzeczywistego wydaje się zatem niezmiernie istotne z perspektywy efektywności zarządczej oraz ekonomii publicznej. Należy również zaznaczyć, że 29 września 2022 roku Sejm uchwalił dodatkowo ustawę o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku, która narzuca obowiązek oszczędzania energii przez sferę budżetową, a nie spełnienie jej zapisów obłożone zostało restrykcjami. Opracowanie ukazuje wyniki badań dotyczących inwestycji realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego zlokalizowanych na terenie województwa łódzkiego i dolnośląskiego w obszarze energooszczędności oraz odnawialnych źródeł energii, których celem jest osłabienie skutków kryzysu energetycznego. Przedstawiona analiza ukazuje kierunek podejmowanych działań i ich skalę w latach 2018–2022 oraz założenia inwestycyjne na rok 2023. W przeprowadzonych badaniach uczestniczyło 223 samorządy terytorialne, co pozwoliło sformułować wiążące wnioski. Opracowanie może stanowić uzupełnienie luki w literaturze przedmiotu
Lista recenzentów czasopisma Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Full text linkList of reviewersLista recenzentów czasopisma Środkowoeuropejskie Studia Polityczn
Monitorowanie jakości powietrza w Polsce w świetle koncepcji smart city
Full text linkIn the smart city, many sensors, cameras, and meters are being installed to analyse problems in the city, such as traffic flow analysis or parking space availability. Such tools make it easier for local authorities to pursue the appropriate urban policies. The issue of air pollution deserves particular attention. It is one of the most important problems city authorities face today. In this context, a research question may be asked: to what extent do the actions carried out by Polish cities contribute to reducing PM 10 in the air? The study aims to examine the policy of monitoring the status of PM 10 air pollution in Polish cities. In an attempt to answer the research question, the following secondary questions were asked: what is the status of PM 10 air monitoring in Poland? Is there a disparity regarding PM 10 air pollution among urban, suburban, and non-urban areas? The state of air monitoring was examined using descriptive statistics. Analysis of variance was used to investigate the disparity between urban and rural areas. A random sample of 24 measuring stations, each representing urban, suburban, and non-urban areas, was employed in the study. Then, considering associated variables, such as GDP per capita, population, an analysis of covariance was used to examine air quality. The paper consists of three sections. The first presents the definition and role of sustainability in shaping the smart city concept. The second indicates the methodological approach, and the third shows the results of the analysis.Do skutecznego zarządzania inteligentnym miastem władze regionów potrzebują danych, pozwalających na monitorowanie np. stanu gleby, powietrza, i in. czynników. Dlatego w takim mieście instaluje się wiele czujników, kamer i mierników. Pozwalają one na analizowanie i reagowanie w czasie rzeczywistym na problemy, występujące w mieście, takie jak np. analiza płynności ruchu samochodowego, dostępność miejsc parkingowych i in., pozwalające władzom regionów prowadzenie właściwej polityki miejskiej. Wśród wielu czynników, które można monitorować w przestrzeni miejskiej na uwagę zasługuje kwestia zanieczyszczenia powietrza. To jeden z najważniejszych problemów, z którymi borykają się władze miast. Skutki zanieczyszczenia powietrza są szeroko omawiane w literaturze zarówno przez badaczy nauk społecznych, jak i medycznych. W tym kontekście można postawić pytanie badawcze: w jakim stopniu prowadzone działania przez polskie miasta przyczyniają się do zmniejszenia pyłu PM10 w powietrzu? Czy działania w ramach polityki ochrony środowiska są skuteczne i czy następuje poprawa sytuacji w badanym obszarze w okresie od 2010 r. do 2020 r. Celem pracy jest zbadanie polityki monitorowania stanu zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10 w polskich miastach. Stan monitorowania powietrza zbadano za pomocą statystyki opisowej. Do zbadania zróżnicowania między przestrzenią miejską i wiejską wykorzystano analizę wariancji. Wybrano próbę metodą losową po 24 stacji pomiarowych reprezentujących przestrzeń miejską i podmiejską i pozamiejską. Następnie uwzględniając zmienne towarzyszące jak: PKB na osobę, liczba ludności zastosowano analizę kowariancji do zbadania ich wpływu na jakość powietrza. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej części dokonano analizy literatury przedmiotu, w drugiej części przedstawiono podejście metodologiczne i w ostatniej przedstawiono wyniki analizy
Handel ludźmi w Europie jako wyzwanie dla bezpieczeństwa państw i organizacji międzynarodowych w latach 2012–2020
Full text linkThe article presents the issue of trafficking in people in Europe as the challenge for security, on the basis of the reports published by the United Nations Office on Drugs and Crime as well as the European Union. The article discusses a definition of human trafficking and international documents on human trafficking, such as the Palermo Protocol and one of the Conventions of the European Council. Moreover, the article shows purposes of human trafficking, the profile of victims, as well as the scale of phenomenon in Europe, including the division into Western and Southern Europe, and Central and South-Eastern Europe, and separately the European Union. Afterwards, the article highlights similarities and differences in this dirty business in Europe and other regions of the world between 2012 and 2020, as well as the criminal profile of contemporary slavery and the policy of European countries in the area concerned.Artykuł ukazuje zagadnienie handlu ludźmi w Europie jako wyzwanie dla bezpieczeństwa, na podstawie raportów opublikowanych przez Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości oraz Unię Europejską. Przedstawiona została definicja handlu ludźmi, dokumenty międzynarodowe dotyczące handlu ludźmi, takie jak Protokół z Palermo i Konwencja Rady Europy. Ponadto ukazano cele handlu ludźmi w Europie i profil ofiar, jak również skalę zjawiska w Europie, z podziałem na Europę Zachodnią i Południową oraz Europę Środkową i Południowo-Wschodnią, a także oddzielnie – Unię Europejską. Następnie zarysowano podobieństwa i różnice w procederze handlu ludźmi w Europie w porównaniu z innymi regionami świata w latach 2012–2020, profil przestępczości w związku ze współczesnym niewolnictwem, a także politykę państw regionu wobec tego problemu