Czasopisma Uniwersytetu Przyrodniczy w Lublinie
Not a member yet
6232 research outputs found
Sort by
Teaching Arabic in the madrasas of the Indian sub-continent: The case of Dar al Uloom Deoband
No full text23.06.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Bu çalışma, Hint alt kıtasında Arapça öğretiminin tarihî gelişimini ve bu geleneğin modern dönemde en etkili temsilcisi olan Diyobend Daru'l Ulûm Medresesi örneğinde aldığı kurumsal biçimi incelemektedir. Tezin birinci bölümünde, Hint alt kıtasının terminolojik kökeni, etimolojisi, coğrafî sınırları ve tarihî arka planı ele alınmış; bölgenin siyasal yapısı, dilsel çeşitliliği ve özellikle Urduca'nın İslâmî ilimlerdeki rolü değerlendirilmiştir. Gazneliler, Delhi Sultanlığı ve Babürlüler dönemlerinde teşekkül eden ilmî miras ile İngiliz sömürgeciliğinin medreseler üzerindeki etkisi analiz edilerek Diyobend'in doğduğu tarihî zemin ortaya konulmuştur. İkinci bölüm, Arapça öğretiminin bölgedeki seyrini sistematik olarak incelemekte; İslâm dünyasında medresenin ortaya çıkışından başlayarak Hint alt kıtasındaki dil eğitiminin tarihsel dönüşümü ele alınmaktadır. Bu çerçevede Gazneliler'den İngiliz sömürge dönemine kadar Arapçanın tedris sistemindeki konumu açıklanmış; 1857 sonrasında Diyobend, Aligarh, Nedvetu'l-Ulemâ ve Medresetü'l-İslâh gibi hareketlerin eğitim anlayışları karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise Diyobend medresesinin kuruluşu, fikrî arka planı, idarî yapısı ve müfredat düzeni ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Özellikle Dirâsetü'l-Fazîla (Âlimiyye) programı ekseninde Arapça öğretiminin metin merkezli ve tedrîcî yapısı; sarf, nahiv, belâgat ve edebiyat alanlarında okutulan temel klasik eserlerin pedagojik işlevi analiz edilmiştir. Bulgular, Diyobend'in Arapçayı sadece bir dil değil, İslâmi düşüncenin anlaşılmasında temel bir ilmi omurga olarak konumlandırdığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, Hint alt kıtasındaki Arapça tedris geleneğinin bütüncül bir resmini sunmakta ve Diyobend modelinin modern dönemdeki ilmî sürekliliğini ortaya koymaktadır.This dissertation examines the historical development of Arabic language instruction in the Indian subcontinent and analyzes its most influential modern institutional expression through the case of Dar al Uloom Deoband. The first chapter explores the terminological origins, etymology, geographical boundaries, and historical background of the subcontinent, offering an overview of its political structures, linguistic diversity, and particularly the role of Urdu as a medium of Islamic scholarship. It further evaluates the intellectual legacy shaped under the Ghaznavids, Delhi Sultanate, and Mughals, as well as the impact of British colonial policies on Islamic education, thereby providing the contextual framework in which Deoband emerged. The second chapter systematically traces the evolution of Arabic teaching in the region, beginning with the early madrasa tradition in the Islamic world. It analyzes the place of Arabic within the pedagogical systems of various Muslim dynasties and examines the transformations it underwent during the colonial period. Comparative attention is given to major Islamic educational movements—Deoband, Aligarh, Nadwat al-Ulama, and Madrasa-i Islah—highlighting their approaches to language pedagogy and intellectual reform. The third chapter offers a detailed study of Deoband's founding philosophy, institutional structure, administrative organization, and curricular design. Emphasis is placed on the Dirasat al-Fadila (?limiyya) program, focusing on its text-centered and gradational method of Arabic instruction. Core classical works in morphology, syntax, rhetoric, and literature are examined in terms of their pedagogical functions. The findings demonstrate that Deoband regards Arabic not merely as a language, but as the essential epistemological framework for understanding Islamic scholarship. Overall, the study presents a comprehensive portrait of Arabic education in the subcontinent and highlights the enduring scholarly significance of the Deoband model
The relationship between parental attachment and prenatal attachment and risk perception in pregnancy
No full textAna-Babaya Bağlanma Biçimi İle Prenatal Bağlanma ve Gebelikte Risk Algısı Arasındaki İlişki Amaç: Bu araştırmada ana-babaya bağlanma biçimi ile prenatal bağlanma ve gebelikte risk algısı arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Araştırma, Diyarbakır Çermik Devlet Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'nde Eylül-Kasım 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş; araştırmanın örneklemini, belirlenen kriterlere uygun, çalışmaya katılmaya gönüllü 387 gebe kadın oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği (PKDÖ) ve Gebelikte Risk Algısı Ölçeği (GRAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Yapılan korelasyon analizleri sonucunda Anne ve baba ilgi alt boyutu ile PKDÖ toplam ve gebeliğin kabulu, annelik rolü, eşi ile ilişkisinin durumu, kendi ve bebeğinin sağlığı ile ilgili düşünceleri arasında; baba ilgi alt boyutu ile doğuma hazır oluş arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptandı. Anne ve baba aşırı koruma alt boyutu puan ortalaması ile gebeliğin kabulu, annelik rolü, kendi ve bebeğinin sağlığı ile ilgili düşünceleri arasında pozitif yönde; baba aşırı koruma alt boyutu ile doğuma hazır oluş alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde bir ilişki olduğu saptandı (p0.05). Sonuçlar: Elde edilen bulgular, gebelerin anne ve babalarıyla kurduğu bağlanma biçimlerinin, prenatal bağlanma ve gebelikte risk algısını anlamlı şekilde etkilediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bağlanma, Prenatal bağlanma, Risk algısı, Gebelik, EbeThe Relationship Between Parental Attachment and Prenatal Attachment and Risk Perception in Pregnancy Aim: In this study, it was aimed to examine the relationship between parental attachment style, prenatal attachment and risk perception during pregnancy. Material and Method: The research was carried out at Diyarbakır Çermik State Hospital Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic between September-November 2023; The sample of the study consisted of 387 pregnant women who met the specified criteria and volunteered to participate in the study. The data were collected using the Personal Information Form, the Attachment to Parents Scale (ABSS), the Prenatal Self-Assessment Scale (PBSS) and the Risk Perception During Pregnancy Scale (GRAS). Results: As a result of the correlation analysis, it was determined that between the mother and father interest sub-dimension and the total PBSS and their thoughts about the acceptance of pregnancy, the role of motherhood, the status of the relationship with her husband, and the health of her own and her baby; It was determined that there was a statistically significant positive relationship between the sub-dimension of paternal interest and readiness for birth. There was a positive correlation between the mean score of the mother and father overprotection sub-dimension and their thoughts about the acceptance of pregnancy, the role of motherhood, and the health of themselves and their baby; It was found that there was a statistically significant negative correlation between the paternal overprotection sub-dimension and the birth-readiness sub-dimension (p0.05). Conclusion: The findings show that the attachment styles established by pregnant women with their parents significantly affect prenatal attachment and risk perception during pregnancy. Keywords: Attachment, Prenatal attachment, Risk perception, Pregnancy, Midwif
Identification of ethical problems by examining the lawsuits and disciplinary investigations opened to physicians due to traditional and complementary medicine practices in Turkey
No full textAmaç: Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'de Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları nedeniyle hekimler hakkında açılmış adli davalar ile Türk Tabipleri Birliği (TTB) tarafından yürütülmüş disiplin soruşturmalarını inceleyerek, bu süreçlerde karşılaşılan etik ihlalleri ve meslekî sorumluluk sorunlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma deseniyle yürütülmüş bir doküman analizidir. 2014–2024 yılları arasında GETAT uygulamalarıyla ilişkili olarak kayıtlara geçmiş toplam 79 vaka incelenmiştir. Bu vakaların 13'ü adli dava, 66'sı ise TTB Yüksek Onur Kurulu tarafından karara bağlanmış disiplin soruşturmasıdır. Veriler, yargı kararları (Yargıtay, Danıştay, BAM) ve meslek örgütü disiplin kayıtlarından elde edilmiştir. Bulgular: İncelenen 79 vakanın %32,9'u "yarar sağlamama veya zarar verme", %20,3'ü "bilim dışı yöntem kullanımı", %19'u ise "ticari ürün veya hizmet tanıtımı" nedeniyle şikâyet edilmiştir. Uygulamalara göre dağılımda en sık bildirilen yöntemler: fitoterapi (%35,3), yönetmelik dışı uygulamalar (%18,8), akupunktur (%9,4) ve ozon tedavisi (%8,2) olmuştur. Disiplin soruşturmalarına konu olan hekimlerin %54,4'ü uzman, %29,1'i pratisyen hekimdir; %64,6'sı erkek hekimdir. TTB tarafından verilen yaptırımların %56'sı para cezası, %33'ü meslekten geçici veya kalıcı men kararıdır. Adli davalarda en sık dava edilen uygulama ozon tedavisidir (%26,7); bunu akupunktur (%20,0) ve fitoterapi (%13,3) izlemiştir. Mahkeme kararlarının %25'i hekim aleyhine idari işlem onayı, %18,8'i beraat, %18,8'i ilk derece mahkûmiyet kararıdır. Sonuç: GETAT uygulamaları, yalnızca yasal düzenleme altında yapılması yeterli olmayan, yüksek düzeyde etik ve meslekî sorumluluk gerektiren tıbbi girişimlerdir. Etik ihlallerin çoğunluğu hasta yararı, bilimsel geçerlilik ve aydınlatılmış onam eksikliğiyle ilgilidir. Hekimlerin sertifikasız uygulamaları ve çıkar çatışması oluşturan davranışları, meslekten men ile sonuçlanabilmektedir. Çalışmanın bulguları, Türkiye'de GETAT uygulamalarının disiplin mekanizmalarıyla daha sıkı denetlenmesi, tıp eğitiminde bu alana yönelik etik farkındalığın artırılması ve klinik etik kurulların aktif kılınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: GETAT, disiplin soruşturması, tıp etiği, hekim sorumluluğu, fitoterapi, ozon tedavisi, malpraktis.Objective: This study aims to examine judicial cases and professional disciplinary proceedings initiated against physicians in Turkey due to their involvement in Traditional and Complementary Medicine (TCM) practices (GETAT), with the goal of identifying associated ethical violations and professional liability issues. Materials and Methods: This research employs a qualitative design based on document analysis. A total of 79 cases recorded between 2014 and 2024 were reviewed, comprising 13 judicial proceedings and 66 disciplinary cases adjudicated by the High Honor Boards of the Turkish Medical Association (TTB). The data were obtained from judicial decisions (Supreme Court of Appeals, Council of State, Regional Courts of Justice) and professional disciplinary archives. Results: Among the 79 cases analyzed, 32.9% were reported for "failure to provide benefit or causing harm," 20.3% for "the use of non-scientific methods," and 19% for "promotion of commercial products or services." The most frequently reported modalities included phytotherapy (35.3%), non-regulatory practices (18.8%), acupuncture (9.4%), and ozone therapy (8.2%). Of the physicians subject to disciplinary investigation, 54.4% were specialists, 29.1% were general practitioners, and 64.6% were male. TTB sanctions included financial penalties in 56% of cases and temporary or permanent professional suspension in 33%. In judicial cases, the most litigated practice was ozone therapy (26.7%), followed by acupuncture (20.0%) and phytotherapy (13.3%). Of all court rulings, 25% upheld administrative actions against physicians, while 18.8% resulted in acquittals and another 18.8% in convictions at the trial court level. Conclusion: GETAT practices constitute medical interventions that require not only legal authorization but also a high level of ethical and professional responsibility. Most ethical violations involved inadequate patient benefit, lack of scientific validity, and insufficient informed consent. Unauthorized practices and financial conflicts of interest have led to professional sanctions, including dismissal from practice. The findings underscore the need for more robust oversight of GETAT through disciplinary xi mechanisms, enhanced ethical training in medical education, and the activation of institutional clinical ethics committees in Turkey. Keywords: Traditional and Complementary Medicine, disciplinary inquiry, medical ethics, physician responsibility, phytotherapy, ozone therapy, malpractice
The effect of fiber volume and microfiber type on the fresh and hardened properties of hybrid fiber reinforced self compacting lightweight concrete
No full textİnovatif çimento esaslı bir kompozit olan kendiliğinden yerleşen betonun (KYB), özellikle pomza kaynakları bakımından zengin olan ülkemizde hafif ağırlıklı bir beton olarak üretilmesinin avantajlı olacağı açıktır. Ayrıca gevrek bir malzeme olan betonun çekme dayanımının iyileştirilmesi amacıyla betona çelik lifler eklenmesi son zamanlarda sıklıkla çalışılan konulardandır. Bu tez çalışması kapsamında, hibrit lifli kendiliğinden yerleşen hafif beton (KYHB) tasarlanması ve bu inovatif betonun taze ve sertleşmiş özelliklerinin incelenmesi planlanmaktadır. Bu amaçla, çelik lif ile birlikte polipropilen (PP) ve poli-vinil alkol (PVA) liflerin KYHB karışımlarına hacimce farklı oranlarda (%1.25, %1, %0.75) ve farklı kombinasyonlarda ilave edildiği hibrit lif takviyeli KYHB karışımları ile lifsiz kontrol numunesi dahil toplamda 13 adet karışım tasarlanmıştır. Deneysel çalışmada, lif hacmi, lif tipi ve lif kombinasyonu değişken parametre olarak esas alınmış ve karışımların taze (birim hacim ağırlık,çökme-yayılma, T500 ve J-halkası) ve sertleşmiş beton (basınç dayanımı, yarmada çekme dayanımı, eğilmede çekme dayanımı, elastisite modülü ve kılcal su emme) özellikleri araştırılmıştır. Sonuç olarak, hacimce lif miktarı ve lif kombinasyonu artmasının işlenebilirliği olumsuz etkilemesinin yanında, karışımlara eklenen sentetik lif miktarının hacimce artması ile numunelerin basınç dayanımlarının arttığı görülürken, PP içeren KYHB numunelerin elastisite modülü değerlerinin PVA içeren numunelerinkine göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, karışımlardaki toplamda hacimce lif oranı ve lif kombinasyonları (ikili ve üçlü hibrit) arttıkça yarmada çekme dayanımının olumlu yönde etkilendiği ve tokluk değeri yüksek olan lifli KYHB numunelerinin daha belirgin çoklu çatlak davranışı sergilediği gözlemlenmiştir. Bütün bunlara ilaveten, PVA lifli KYHB numunelerinin kılcal su emme katsayılarının PP lif takviyesi içeren numunelerinkine kıyasla daha fazla olduğu görülmüştür.It is clear that it would be advantageous to produce self-compacting concrete (SCC), an innovative cement-based composite, as a lightweight concrete, especially in our country, which has a rich pumice resources. Moreover, adding steel fibers to concrete in order to improve the tensile strength of concrete, which is a brittle material, has been frequently studied recently. Within the scope of this thesis study, it is planned to design hybrid fiber self-compacting lightweight concrete (SCLC) and examine the fresh and hardened properties of this innovative concrete. For this purpose, hybrid fiber-reinforced SCLC mixtures including polypropylene (PP) and poly-vinyl alcohol (PVA) fibers together steel fibers at different volume ratios (1.25%, 1%, 0.75%) and different combinations (binary, ternary) as well as Control sample without fiber were designed at a total of 13. In experimental study, fiber volume, fiber type and fiber combination were taken as variable parameters and the properties of fresh (unit weight, slump-sprawl, T500 and J-ring) and hardened concrete (compressive strength, splitting tensile strength, flexural tensile strength, modulus of elasticity and capillary water absorption) of the mixtures were investigated. In conclusion, it was found that the increase in the amount of fiber by volume and fiber combination negatively affected the workability, and the compressive strength of the samples increased with the increase in the amount of synthetic fiber added to the mixtures by volume. The elasticity modulus values of the SCLC samples containing PP were lower than those of the samples containing PVA. In addition, it was observed that as the total volumetric fiber ratio and fiber combinations (binary and ternary hybrid) in the mixtures increased, the splitting tensile strength was positively affected and fiber reinforced SCLC samples with high toughness values exhibited more pronounced multiple crack behavior. In addition to all these, it was observed that the capillary water absorption coefficients of SCLC samples with PVA fiber were higher than those of the samples containing PP fiber reinforcement
Centrally monitoring cyber threat intelligence data and development of new approaches in detecting of attacks
No full textGünümüzün dinamik olarak değişen siber güvenlik ortamı ve artan tehdit ile saldırı karmaşıklığı, ham güvenlik içeriklerinden anlamlı bilgilerin hızlı bir şekilde çıkarılmasını ve eyleme dönüştürülmesini gerekli hale getirmiştir. Siber güvenlik uzmanlarının tehditlere zamanında yanıt verememesi veya tehditleri öngörememesi, kurumların önemli veri kayıpları, itibar zedelenmesi ve operasyonel aksaklıklarla karşı karşıya kalmasını kaçınılmaz hale getirebilmektedir. Bu nedenle, siber tehdit istihbaratının hızlı ve doğru bir şekilde elde edilmesi, savunma stratejilerinin etkinliğini artırmak ve olası zararları en aza indirmek için kuruluşlar için hayati önem taşımaktadır. Güvenlik uzmanlarının bu büyük hacimli içerikleri istihbarat değerlerini kaybetmeden hızlı bir şekilde analiz edebilmesi ve bunlardan içgörü çıkarabilmesi, özellikle artan veri hacmi nedeniyle önemli bir zorluk haline gelmiştir. Siber tehditlerin karmaşık ve dinamik doğası nedeniyle, geleneksel metin analizi yöntemleri siber tehdit verilerinden anlamlı içgörüler çıkarmak için yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, ön eğitilmiş bir dil modeli ve siber varlıklar arasındaki ilişkileri tanımlayan bir ontoloji kullanılarak ham tehdit metinlerinden siber varlıkları çıkaran bir dil modeli önerilmiş ve bilgi çizgeleri kullanılarak siber varlıklar ve ilişkileri analiz eden yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Bu yaklaşımla, bilgi çizgeleri üzerinde analizler gerçekleştirilerek geleneksel analizlerle öngörülemeyen yeni tehdit ve hedefleri tespit etmek mümkün olmaktadır. Bu tez çalışması, tehdit aktörleri ve kötü amaçlı yazılımlar arasındaki ilişkileri daha anlaşılır hale getirmekte ve farklı tehdit aktörleri ile kötü amaçlı yazılımlar arasında daha önce gizli kalmış ilişkilerin keşfedilmesini kolaylaştırabilmektedir. Sonuçlar, siber güvenlik istihbaratının geliştirilmesinde bilgi çizgelerinin önemini vurgulamakta, siber tehditler hakkında daha fazla içgörü sağlamaktadır. Ayrıca analiz sonuçları etkili savunma stratejilerinin geliştirilmesine de yardımcı olabilmektedir.Today's dynamically changing cyber security environment and increasing threat and attack complexity have made it necessary to quickly extract meaningful information from raw security content and turn it into action. The inability of cyber security experts to respond to or anticipate threats in a timely manner can inevitably expose organisations to significant data loss, reputational damage and operational disruptions. Therefore, obtaining cyber threat intelligence quickly and accurately is vital for organisations to increase the effectiveness of defence strategies and minimise potential damages. The ability of security experts to quickly analyse and extract insights from these large volumes of content without losing their intelligence value has become a significant challenge, especially due to the increasing volume of data. Due to the complex and dynamic nature of cyber threats, traditional text analysis methods are insufficient to extract meaningful insights from cyber threat data. In this work, we propose a language model that extracts cyber entities from raw threat texts using pre-trained language models and an ontology describing the relationships between these entities, and we present a new approach to analyse cyber entities and relationships using knowledge graphs. With this new approach, it is possible to detect new threats and targets that cannot be predicted by traditional analyses by performing analyses on knowledge graphs. By analysing cyber threat data with knowledge graphs, this thesis provides a better understanding of the relationships between threat actors and malware, and can also help discover previously hidden relationships between different threat actors and malware. The results highlights the importance of knowledge graphs in the development of cyber security intelligence, providing greater insight into cyber threats. In addition, the results of the analysis can also help in the development of effective defence strategies
Trading signal forecasting and algorithmic trading applications via classification of financial time series image representations using pre-trained convolutional neural networks
No full textBu doktora tezinde, finansal zaman serisi tahmini yoluyla finansal varlıklar için uygun alım-satım zamanlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma, algoritmik ticaretin temel bileşeni olan alım-satım kararlarının otomatikleştirilmesi bağlamında, derin öğrenmeye dayalı bir çerçeve önermektedir. Çalışmanın temel problemi; geçmiş finansal zaman serisi verilerinden elde edilen teknik analiz göstergelerine ait grafiklerin, görüntü sınıflandırma yaklaşımları ile işlenerek gelecekteki fiyat hareketlerinin tahmin edilip edilemeyeceği ve bu tahminlere dayalı işlemlerin kârlı olup olamayacağıdır. Bu amaç doğrultusunda, finansal zaman serisi verileri çeşitli teknik analiz göstergeleri aracılığıyla görüntü temsillerine dönüştürülmüş, bu görüntüler ön-eğitimli evrişimsel sinir ağı (CNN) modelleri ile transfer öğrenme yaklaşımı kullanılarak sınıflandırılmıştır. Öğrenme algoritmalarının performansını artırmak amacıyla, CNN tahmin çıktılarının göreceli güç endeksi (RSI) göstergesi ile desteklenmesi yoluyla heuristik bir karar mekanizması önerilmiş, bunun yanı sıra derin öğrenme modellerinin stokastik yapısından kaynaklanan varyansın finansal etkilerini dengelemek amacıyla topluluk öğrenme yaklaşımı geliştirilmiştir. Elde edilen deneysel sonuçlar, önerilen modellerin altın, gümüş, borsa endeksleri ve hisse senedi gibi çeşitli finansal enstrümanlarda geleneksel alım-satım stratejilerine kıyasla daha yüksek kârlılık sağladığını ortaya koymuştur. Model sınıflandırma başarımları sınıra yakın değerlerde seyretmesine rağmen, yapılan kârlılık analizlerinde anlamlı ve istikrarlı bir performans üstünlüğü elde edilmiştir. Bu bulgu, literatürdeki yaygın kabulün aksine, sınıflandırma doğruluğundaki artışların her zaman kârlılık sağlamadığını; bu nedenle kârlılık analizlerinin algoritmik ticaret modellerinde mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu tez çalışması, finansal tahminleme ve algoritmik ticaret alanında derin öğrenmenin potansiyelini ortaya koyarken; transfer öğrenmenin farklı bir alana uygulanması, RSI tabanlı karar mekanizmasının entegrasyonu ve topluluk öğrenme modeli ile yeniden üretilebilir ve istikrarlı finansal sonuçların elde edilmesi gibi özgün yöntemsel katkılar sunmaktadır.This doctoral dissertation aims to determine the optimal timing for trading financial assets through financial time series forecasting. Within the context of automating trading decisions, which constitute the core component of algorithmic trading, the research proposes a deep learning–based framework. The central problem of the study is whether graphical representations of technical indicators derived from historical financial time series data can be processed using image classification approaches to predict future price movements, and whether trades executed based on these predictions can be profitable. For this purpose, financial time series data were transformed into image representations using various technical indicators, and these images were classified through pre-trained Convolutional Neural Network (CNN) models by means of transfer learning. To enhance the performance of the learning algorithms, a heuristic decision mechanism was proposed by integrating CNN prediction outputs with the Relative Strength Index (RSI) indicator. In addition, an ensemble learning approach was developed to balance the financial impacts of the variance stemming from the stochastic nature of deep learning models. The experimental results revealed that the proposed models achieved higher profitability compared to conventional trading strategies across various financial instruments, including gold, silver, stock indices, and equities. Although the classification accuracies of the models hovered around marginal values, the profitability analyses demonstrated a significant and consistent superiority in financial performance. This finding indicates, contrary to common assumptions in the literature, that improvements in classification accuracy do not always translate into profitability; hence, profitability analyses must be considered an essential component of algorithmic trading model evaluation. This dissertation highlights the potential of deep learning in financial forecasting and algorithmic trading, while offering original methodological contributions such as the application of transfer learning to a novel domain, the integration of an RSI-based decision mechanism, and the development of an ensemble learning model that enables reproducible and stable financial outcomes
Encryption algorithm for unique key generation using the golden ratio
No full textGelişen internet teknolojileriyle artan veri transferi, bu verilerin güvenliğini sağlamayı önemli bir araştırma konusu haline getirmiştir. Verilerin siber saldırılara karşı korunmasında benzersiz anahtar üretimi ve şifreleme sistemleri kritik bir rol oynamaktadır. Ancak mevcut yöntemler, anahtar tekrarını önlemede ve tahmin edilebilirliği azaltmada yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, Hugo Steinhaus'un altın oran (1,618…) üzerine yaptığı öncü çalışmalardan ilham alınarak geliştirilen GoldenKey algoritması tanıtılmıştır. Algoritma, her veri kümesi için benzersiz ve güvenli anahtarlar üretmek amacıyla altın oranın ondalık kısmını kullanmaktadır. GoldenKey algoritması, ASCII değerlerini altın oran çarpanıyla işleyerek tahmin edilemez anahtarlar üretmektedir. Deneysel sonuçlar, algoritmanın %100 benzersizlik oranıyla çalıştığını ve hiçbir çarpışma olmadığını göstermektedir. Ayrıca, yapılan Chi2 ve P-Value testleri algoritmanın istatistiksel olarak rastgelelik sağladığını doğrulamaktadır. Algoritmanın düşük zaman karmaşıklığı, kriptografik uygulamalar için etkili bir çözüm sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, GoldenKey algoritması veri güvenliği, biyometrik veri temsil etme ve veritabanı kayıtları gibi birçok alanda kullanılabilecek yenilikçi bir yöntem sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Benzersiz Anahtar Üretimi, Altın Oran, Siber Güvenlik, Kriptografi, Veri GüvenliğiWith the rapid advancement of internet technologies, increasing data transfer has made ensuring data security a significant research topic. Unique key generation and encryption systems play a critical role in protecting data from cyber-attacks. However, existing methods are inadequate in preventing key duplication and reducing predictability. This study introduces the GoldenKey algorithm, inspired by Hugo Steinhaus's pioneering work on the golden ratio (1.618...), which utilizes the decimal part of the golden ratio to generate unique and secure keys for each dataset. The GoldenKey algorithm processes ASCII values with the golden ratio multiplier to produce unpredictable keys. Experimental results demonstrate a 100% uniqueness rate with no collisions. Additionally, Chi2 and P-Value tests confirm the statistical randomness of the algorithm. The algorithm's low time complexity makes it an effective solution for cryptographic applications. Consequently, the GoldenKey algorithm offers an innovative approach that can be applied in various fields, including data security, biometric data representation, and database records. Keywords: Unique Key Generation, Golden Ratio, Cyber Security, Cryptography, Data Securit
Investigating the effect of dialogic teaching based science activities on creative thinking, executive function and scientific process skills of preschool students
No full textAmaç: Bu çalışmada, Diyalojik Öğretim Temelli Fen Etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin yaratıcı düşünme, yürütücü işlev ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metot: Çalışmanın modelini, ön test, son test ve kalıcılık testi kontrol gruplu deneysel desen oluşturmaktadır. Çalışma, 5-6 yaşında 32 okul öncesi öğrencisi (16 deney grubu, 16 kontrol grubu) ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, "Erken Çocukluk Yaratıcılık Ölçeği (EÇYÖ)", "Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri (ÇDYİE) (48-72 ay)" ve "Bilimsel Süreç Becerileri Dereceli Ölçeği" kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan öğrencilere 20 oturumluk Diyalojik Öğretim Temelli Fen Etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubunda yer alan öğrencilere herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Deneysel işlemin etkisinin belirlenmesi amacıyla öntest ve sontestler arasında grupiçi, gruplararası ve ortak etkiyi beraber ele alabilen karışık desenler için iki faktörlü ANOVA yöntemi kullanılmıştır. Deneysel işlemin kalıcılığını incelemek amacıyla ise sadece deney grubunda öntest, sontest ve kalıcılık puanlarının değişimi tekrarlı ölçümler için ANOVA testi ile incelenmiştir. Bulgular: Diyalojik Öğretim Temelli Fen Etkinlikleri programının uygulamasından sonra yaratıcı düşünme, yürütücü işlev ve bilimsel süreç beceri düzeylerinde deney grubunda bulunan öğrencilerin lehine anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Sonuç: Diyalojik Öğretim Temelli Fen Etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinde yaratıcı düşünme, yürütücü işlev ve bilimsel süreç becerisine olumlu yönde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Aim: This study aims to examine the effect of the Dialogue-Based Science Activities on preschool students' creative thinking, executive function, and scientific process skills. Material and method: The study design consists of a pre-test, post-test, and retention test with a control group. The study was conducted with 32 preschool students aged 5-6 years (16 experimental group, 16 control group). The data collection tools used were a personal information form, the Early Childhood Creativity Scale (ECCS), the Childhood Executive Function Inventory (CEFI) (48-72 months), and the Scientific Process Skills Rating Scale. The experimental group students participated in a 20-session Dialogue-Based Science Activities, while the control group students did not participate in any programme. To determine the effect of the experimental procedure, a two-factor ANOVA method was used for mixed designs that could simultaneously consider withingroup, between-group, and common effects between pre-tests and post-tests. To examine the durability of the experimental procedure, only the experimental group's pre-test, posttest, and durability scores were analysed using an ANOVA test for repeated measurements. Results: After the implementation of the Dialogue-Based Science Activities programme, a significant difference was observed in favour of the student in the experimental group in terms of creative thinking, executive function, and scientific process skills. Conclusion: It was concluded that the Dialogue-Based Science Activities has a positive effect on creative thinking, executive function, and scientific process skills in preschool students
Comparison of the course of pathogenesis caused by Verticillium dahliae (Kleb.) and Phytophthora cactorum (Lebert and Cohn) J. Schröt in three strawberry cultivars under in vitro selection
Full text linkThe strawberries are more or less susceptible to Verticillium dahliae and Phytophthora cactorum, that’s why a constant need to expand knowledge about the mechanisms of resistance to diseases caused by these fungi is requied. In the present study, the course of pathogenesis caused by V. dahliae and P. cactorum in three strawberry cultivars, i.e., Elsanta, Feltar and Teresa, was compared under in vitro selection. The results showed that the extent and rate of development of disease symptoms were mostly insignificantly differentiated on subsequent observation dates. The resemblance observed in Verticillium wilt and phytophthorosis course within each microclone suggested the occurrence of a similar genetic mechanism of resistance response to both fungi. The likeness of average susceptibility to both pathogenic fungi evaluated with McKinney Disease Index (DI%) corresponded with the genetic similarity on the DNA level, which was estimated between selected submicroclones resistant to pathogens within each microclone. The microclone most susceptible to V. dahliae and to P. cactorum was Teresa (DI = 34.02%; 43.53%, respectively), whereas the lowest susceptibility to V. dahliae was observed in Elsanta microclone (DI = 29.85%). The microclone Feltar was considered to be the least susceptible to P. cactorum (DI = 19.50%). Moreover, a strong positive correlation was observed for the extent as well as for the rate between the development of both diseases in each microclone. Heritability in a broad–sense (h2bs) of the extent and rate of development of both pathogeneses reached values above 70%, which revealed the strong genetic determination of the resistance response to both pathogens in the analysed cultivars
Improving yield and quality of red pepper (Capsicum annum L.) using chitosan elicitation under deficit irrigation
Full text linkIn semiarid and arid climates in the Middle East, environmental stresses such as drought and water deficit result in significant reductions in the growth and productivity of horticultural and agronomic crops. To improve crop tolerance to water-deficient conditions, applying chitosan can be a practical approach. The foliar-spraying of medium molecular weight chitosan (450 kDa, 95–98% degree of deacetylation, and 30 mPa.s viscosity) under different irrigation regimes on the yield and phytochemicals of the Iranian landrace red pepper were studied. Experimental factors were irrigation system included drip and flood irrigation; irrigation frequencies included optimal irrigation (irrigation every 5 to 7 days based on irrigation at 85–90% field capacity or F.C.), deficit irrigation or 50% optimum irrigation (irrigation every 13 to 15 days based on irrigation at 45–50% F.C.); the foliar applications included negative control (no spraying), positive control (the foliar spraying by water as solvent), and foliar spraying by chitosan at 2 and 4 g L–1. The highest yields of the fruit were obtained from the pepper plants treated with foliar-sprayed chitosan under a drip irrigation system and optimal irrigation conditions. However, the maximum values of capsaicin (11.49 mg g–1 DW), dihydrocapsaicin (4.99 mg g–1 DW), capsaicinoids (16.48 mg g–1 DW), vitamin C (1.26 mg g–1 DW), total phenolic content (2.15 mg GAE 100 g–1 DW), and antioxidant capacity (55%) were achieved in the plants sprayed by chitosan at 2 g L–1 under 50% optimum irrigation (deficit irrigation) and drip irrigation system. The use of chitosan under water-deficit conditions (471 g capsaicin m–2) resulted in the highest capsaicin yield. In conclusion, chitosan foliar application under deficit irrigation is recommended to maintain and stabilize red pepper’s quantitative and qualitative performance