Czasopisma Uniwersytetu Przyrodniczy w Lublinie
Not a member yet
6232 research outputs found
Sort by
Bogactwo gatunkowe i różnorodność flory w obrębie miedz wybranych gmin Wyżyny Lubelskiej
Full text linkThe aim of the research was to assess the species richness and diversity of flora in the field margins in selected agricultural communes of the Lublin Upland. The study was conducted in 2018–2020 in the communes of: Bychawa, Jastków, Konopnica, Krasnystaw, Lubartów, Lublin, Rejowiec, Świdnik, and Wólka. The research material consisted of phytosociological relevés made within 45 transect plots designated in the field margins adjacent to the arable fields of various sizes (3–5 ha, 5–10 ha and > 10 ha). The total and average species richness, Shannon-Wiener diversity index, as well as the affiliation of plants to botanical families, life forms and their biological persistence were assessed. A total of 225 species of vascular flora were recorded in the study area. The average species richness of the field margin flora did not differ significantly depending on the location of the field margin and the area of the field to which it was adjacent. The factor that significantly differentiated the species diversity of the field margins flora was the location (commune) of the research site. The most numerous species in the field margins flora were from the families: Asteraceae (22.2%), Fabaceae (12.4%) and Rosaceae (8.9%). Perennial species accounted for 52.9% of the analysed flora and annual species – 24.9%. The majority of species found in the field margins were hemicryptophytes (55.1%), however therophytes also had a significant proportion in the studied flora (22.7%).Celem badań była ocena bogactwa gatunkowego i różnorodności flory miedz w wybranych gminach rolniczych Wyżyny Lubelskiej. Badania przeprowadzono w latach 2018–2020 w gminach: Bychawa, Jastków, Konopnica, Krasnystaw, Lubartów, Lublin, Rejowiec, Świdnik i Wólka. Materiał badawczy stanowiły zdjęcia fitosocjologiczne wykonane w obrębie 45 transektów wyznaczonych na miedzach przylegających do pól uprawnych o zróżnicowanym areale (3–5 ha, 5–10 ha i > 10 ha). Oceniono łączne i średnie bogactwo gatunkowe, wskaźnik różnorodności Shannona-Wienera, a także przynależność roślin do rodzin botanicznych, form życiowych i ich trwałość biologiczną. Na obszarze badań odnotowano występowanie łącznie 225 gatunków flory naczyniowej. Średnie bogactwo gatunkowe flory miedz nie różniło się istotnie w zależności od lokalizacji miedzy oraz areału pola, do którego ona przylegała. Czynnikiem istotnie różnicującym różnorodność gatunkową flory miedz była lokalizacja (gmina) stanowiska badawczego. We florze miedz najliczniej występowały gatunki z rodziny: Asteraceae (22,2%), Fabaceae (12,4%) i Rosaceae (8,9%). Gatunki wieloletnie stanowiły 52,9% analizowanej flory, a gatunki jednoroczne – 24,9%. Większość gatunków występujących na miedzach to hemikryptofity (55,1%), ale znaczny udział w badanej florze miały również terofity (22,7%)
The effect of micro-teaching method on psychomotor skills, attitude, self-efficacy and clinical stress level of nursing students
No full textAmaç: Bu araştırma, mikro öğretim yönteminin hemşirelik öğrencilerinin ilaç uygulamalarına yönelik psikomotor beceri, klinik uygulamalara yönelik tutum, öz yeterlilik ve klinik stres düzeyi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütüldü. Materyal ve Metot: Araştırma, ön test-son test randomize kontrollü deneysel araştırma modeli olarak gerçekleştirildi. Eylül 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Afşin Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü'nde yürütüldü. Araştırmanın evrenini Hemşirelik Bölümünde öğrenim gören tüm 1. sınıf öğrencileri oluşturdu. Örneklemini ise güç analizi ile belirlenen 64 (deney grubu=32, kontrol grubu =32) öğrenci oluşturdu. Verilerin toplanmasında "İlaç Uygulamalarına Yönelik Beceri Değerlendirme Kontrol Listeleri", "Hemşirelik Öğrencilerinde Klinik Uygulamalara Yönelik Tutum Ölçeği", "Akademik Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Klinik Stresör Algıları Ölçeği" kullanıldı. Araştırmanın ilk 3 haftası deney ve kontrol grubuna haftada 2 gün 6'şar saat ilaç uygulamalarına yönelik konular anlatıldı, uygulamalar demostrasyon yöntemi ile gösterildi. Araştırmanın 4. haftasından itibaren deney grubuna 8 hafta süresince mikro öğretim yöntemi ile öğretim yapıldı. Bulgular: Hemşirelik öğrencilerinin psikomotor beceri, klinik uygulamalara yönelik tutum, öz yeterlilik ve klinik stres düzeyi üzerine mikro öğretim yönteminin etkili olduğu ve istatistiksel olarak sonucun anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Deney grubu öğrencilerinin psikomotor beceri, klinik uygulamaya yönelik olumlu tutum, akademik öz yeterlilik puanlarındaki artışın kontrol grubundan fazla, klinik stresör algılarının ise kontrol grubuna göre daha düşük olduğu belirlendi. Sonuç: Sonuç olarak mikro öğretim yönteminin hemşirelik öğrencilerinin gelişimlerini olumlu yönde etkilediği ve streslerini azalttığı belirlendi. Bu sonuca göre mikro öğretim yönteminin hemşirelik öğrencilerinde öğretim yöntemi olarak kullanılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik öğrencileri, Mikro öğretim, Klinik stres, Psikomotor beceri, Öz yeterlilikThe Effect Of Micro-Teaching Method On Psychomotor Skills, Attitude, Self-Efficacy And Clinical Stress Level Of Nursing Students Objective: This study was conducted to evaluate the effect of the micro-teaching method on nursing students' psychomotor drug administration skills, attitudes towards clinical practice, self-efficacy and clinical stress levels. Materials and Methods: The study was conducted as a pretest-posttest randomised controlled experimental research model. The study was conducted between September 2023 and January 2025 at Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Afşin School of Health, Department of Nursing. The population of the study consisted of all first year students of the Nursing Department. The sample consisted of 64 students (experimental group = 32, control group = 32) determined by power analysis. The Skill Assessment Checklists for Drug Administration, the Attitude Scale for Clinical Practice in Nursing Students, the Academic Self-Efficacy Scale and the Clinical Stressor Perceptions Scale were used to collect data. During the first 3 weeks of the study, the topics related to drug administration were explained to the experimental and control groups 2 days a week for 6 hours each, and the applications were demonstrated using the demonstration method. From the 4th week of the study, the experimental group was taught using the micro-teaching method for 8 weeks. Results: It was found that the micro-teaching method was effective on psychomotor skills, attitude towards clinical practice, self-efficacy and clinical stress level of nursing students and the result was statistically significant (p<0.05). It was found that the increase in psychomotor skills, positive attitude towards clinical practice, academic self-efficacy scores of students in the experimental group was higher than the control group and their perception of clinical stress was lower than the control group. Conclusion: As a result, it was found that micro-teaching method positively affected the development of nursing students and reduced their stress. According to this result, micro-teaching method is recommended to be used as a teaching method in nursing students. Keywords: Nursing students, Microteaching, Clinical stress, Psychomotor skills, Self-efficac
Evaluation of the levels of knowledge and awareness of healthcare workers working in neonatal heel blood screening
No full textAmaç: Doğumsal Metabolik Hastalıklar, nadir görülen otozomal resesif geçişli hastalıklar grubudur. Ülkemizde topuk kanından Fenilketonüri, Biyotinidaz Eksikliği, Konjenital Hipotiroidi, Kistik Fibrozis, Konjenital Adrenal Hiperplazi ve Spinal Müsküler Atrofi taraması yapılmaktadır. Bu çalışma yenidoğan topuk kanı taramasında görevli olan sağlık çalışanlarının konu hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Araştırma Malatya ilinde 07.11.2024-07.02.2025 tarihleri arasında yenidoğan topuk kanı taramasında görevli, Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan ve çalışmamıza gönüllü olarak katılan 202 sağlık çalışanıyla yapılmıştır. Araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış soru formu kullanılarak elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %75.7'si hekim, %12.9'u hemşire, %11.4'ü de ebelerden oluşmaktadır. Hekimlerin %66.0'sının pratisyen, %34.0'ünün uzmandır. Aile sağlığı çalışanlarının %22.4'ü sağlık meslek lisesi, %20.4'ü ön lisans, %48.9'u lisans ve %8.1'i de yüksek lisans mezunu olduğunu belirtmiştir. Çalışmamızda topuk kanı taraması hakkındaki sorulara verilen doğru cevap oranları yüksek iken hastalıkların tanımları, semptomlarında bilgi eksiklikleri olduğu görülmüştür. Hastalıklar konusunda hekimlerin, topuk kanı konusunda ebe ve hemşirelerin daha deneyimli bulunmuştur. Sonuç: Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının, topuk kanı taramaları ve hastalıkları hakkında öncelikle bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve gerektiğinde eğitimler düzenlenmesi taramaların sağlıklı devam edebilmesi için önemlidir. Anahtar Kelimeler: Doğumsal Metabolik Hastalık, Topuk Kanı Taraması, Yenidoğan SağlığıAim: Congenital Metabolic Diseases are a group of rare autosomal recessive diseases. In our country, heel blood is used to screen for Phenylketonuria, Biotinidase Deficiency, Congenital Hypothyroidism, Cystic Fibrosis, Congenital Adrenal Hyperplasia and Spinal Muscular Atrophy. This study was conducted to measure the knowledge and awareness levels of healthcare professionals who are responsible for newborn heel blood screening. Material and Method: The research was conducted between 07.11.2024-07.02.2025 in Malatya province with 202 healthcare professionals working in Family Health Centers and volunteering to participate in our study. The data obtained using a questionnaire prepared by the researcher in line with the literature was analyzed with the SPSS 22.0 program. Results: Of the participants, 75.7% were physicians, 12.9% were nurses, and 11.4% were midwives. 66.0% of the physicians were general practitioners and 34.0% were specialists. Of the family health workers, 22.4% had a health vocational high school, 20.4% had an associate degree, 48.9% had a bachelor's degree, and 8.1% had a master's degree. In our study, while the correct answer rates given to the questions about heel blood screening were high, it was observed that there was a lack of knowledge about the definitions and symptoms of diseases. It was found that physicians were more experienced in diseases, and midwives and nurses were more experienced in heel blood. Conclusion: It is important to determine the knowledge level of family physicians and family health workers about heel blood screenings and diseases and to organize training when necessary so that screenings can continue healthily. Keywords: Congenital Metabolic Disease, Heel Blood Screening, Newborn Healt
Comparison of wound healing in the graft area and gaps in pediatric burn patients with meshed autograft and investigation of the effects of acellular dermal matrix use
No full textÇocuklarda meşli otogreft uygulamasının ağır yanık olgularında greft ile temas eden alanların greft ile temas etmeyen boşluklardaki yara iyileşmesinin klinik ve histopatolojik değerlendirilmesi ve Matriderm uygulamasının bu iyileşmeye katkısının araştırılması amacı ile bu çalışma yapıldı. Bu amaçla Matriderm uygulanan 12 hastadan oluşan bir grup ve Matriderm uygulanmayan 12 hastadan oluşan bir grup oluşturuldu. Her iki gruba da meşli kısmi kalınlıkta otogreft (mSTSG) uygulaması yapıldı. Bu 24 yanık olgusundan ayrıca rastgele 12 hasta seçildi ve yara kenarından iyileşmenin spontan nasıl ilerlediğini göstermek için bir alt grup daha oluşturuldu. Tüm yanık olgularında ilk andan itibaren standart sıvı, medikal ve pansuman tedavileri aynı şekilde yapıldı. Kontrol grubu olarak kliniğimizde sünnet edilen 12 çocuktan alınan sünnet derileri çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubuyla birlikte toplamda 6 alt grup oluşturuldu. Hastalar, yanık sonrası 7. günde ameliyata alınarak debridman ve otogreft uygulaması yapıldı. Postoperatif 14. günde hem greft alanından hem de boşluklardan olmak üzere biyopsiler alındı. Çalışma, ADM kullanımının yalnızca daha hızlı iyileşmeyi kolaylaştırmakla kalmayıp aynı zamanda daha iyi kolajen üretimini ve fibroblast göçünü teşvik ederek dermal yapıyı desteklediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ADM'nin hücresel süreçleri destekleyerek ve yara izini azaltarak dermal rekonstrüksiyona yardımcı olduğunu bildiren mevcut literatürle tutarlıdır. Ayrıca, ADM kullanımı kısmi kalınlıkta greftlere izin vererek, özellikle geniş yanık alanlarında donör saha sınırlamalarını azaltmıştır. Histopatolojik olarak epitel kalınlığı, keratinizasyon, dermal papilla sayısı, enflamatuvar hücre infiltrasyonu ve RPS-6H skorları incelendi. Sonuçlar incelendiğinde en başarılı tablo Matriderm ile kombine uygulanan otogreft uygulamasında greft ile temas eden bölgelerin olduğu görüldü. Detaylı incelendiği takdirde otogreft uygulamasının yara iyileşmesinde oldukça etkin olduğu görüldü fakat otogreft uygulanmada Matriderm eklenen uygulamaların daha başarılı olabileceği öngörüldü. Özetle, ağır yanık olgularında hem otogreft uygulaması hem de Matriderm uygulaması oldukça etkin bulunmuştur. İki uygulama kombine edildiğinde daha iyi sonuçların elde edildiği gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Çocuklar, Yanık, Aselüler dermal matriks, OtogreftThis study investigated the effects of autograft application and the use of acellular dermal matrix (ADM) Matriderm on wound healing in pediatric burn patients. The primary aim was to compare wound healing in grafted areas with untreated gaps and to explore the histopathological effects of ADM. The results demonstrated that ADM significantly enhanced the healing process, leading to improved dermal regeneration, faster epithelialization, and reduced inflammatory responses in burn wounds. For this purpose, a group of 12 patients who were applied Matriderm and a group of 12 patients who were not applied Matriderm were formed. Meshed split-thickness autograft (mSTSG) was applied to both groups. Twelve patients were also randomly selected from these 24 burn cases and a subgroup was formed to show how healing from the wound edge progressed spontaneously. Standard fluid, medical and dressing treatments were applied in the same way in all burn cases from the first moment. Twelve children who were circumcised in our clinic were included in the study for control purposes. A total of 6 subgroups were formed with the control group. They were taken to surgery on the 7th day after the trauma and debridement and autograft application were performed. On the 14th postoperative day, biopsies were taken from both the graft area and the gaps. The study found that the use of ADM not only facilitated faster healing but also promoted better collagen production and fibroblast migration, supporting dermal structure. These findings are consistent with existing literature, which reports that ADM aids in dermal reconstruction by supporting cellular processes and reducing scarring. Furthermore, ADM use allowed for partial-thickness grafts, reducing donor site limitations, especially in large burn areas. Histopathological examination revealed a notable increase in epithelial thickness and dermal papilla formation in areas treated with ADM, highlighting its positive impact on wound regeneration. The results also indicated that ADM use contributed to a more controlled inflammatory response, which is crucial for the successful healing of deep burn wounds. In conclusion, this study supports the use of ADM as a valuable adjunct in the treatment of pediatric burn injuries, demonstrating its potential to improve both the quality and speed of wound healing. Given its beneficial effects on dermal regeneration and graft stability, ADM may offer a significant advantage in managing burn wounds, particularly in cases with limited donor sites. Further studies with larger sample sizes and long-term follow-up are recommended to confirm these findings and expand its clinical application. Keywords: Children, Burn, Acellular dermal matrix, Autograf
Youth unemployment problem and fight policies: Evaluation of European Union and Türkiye examples
No full textGenç nüfus, bir ülkenin en dinamik ve üretken iş gücü kaynağını oluşturur. Bu potansiyelin etkin biçimde değerlendirilmesi, uzun vadeli ekonomik büyüme ve kalkınma açısından kritik öneme sahiptir. Ancak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde genç işsizliği, yapısal özellikler taşıyan ve sosyal dengeleri etkileyen kronik bir sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Genç işsizliği, 15-24 yaş aralığındaki bireylerin iş gücü piyasasına katılmasına rağmen istihdam edilememesi durumunu ifade etmektedir. Bu durum, yalnızca bireyleri değil, aynı zamanda ülkelerin kalkınma potansiyelini ve sosyal istikrarını da doğrudan etkilemektedir. Türkiye'de ise genç işsizliği, iş gücü piyasasının temel problemlerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'de genç işsizliğine yönelik mevcut durumun çok boyutlu bir analizini yapmak, uygulanan politikaları karşılaştırmalı bir yaklaşımla değerlendirmek ve bu politikaların Türkiye açısından ne derece etkili olabildiğini tartışmaktır. Çalışmanın önemi, genç işsizliğini yalnızca nicel veriler üzerinden araştırılması değil; aynı zamanda uygulanan politikaların kapsamı, başarısı ve sınırlılıkları çerçevesinde ele alması ve bu alandaki politika değerlendirmelerine katkı sunmasıdır.The young population constitutes a country's most dynamic and productive workforce. Effectively utilizing this potential is critical for long-term economic growth and development. However, in both developed and developing countries, youth unemployment remains a chronic problem with structural characteristics and impacts social balances. Youth unemployment refers to the inability of individuals between the ages of 15 and 24 to find employment despite participating in the labor market. This situation directly impacts not only individuals but also the development potential and social stability of countries. In Turkey, youth unemployment stands out as one of the fundamental problems of the labor market. The purpose of this thesis is to conduct a multidimensional analysis of the current situation of youth unemployment in European Union countries and Turkey, to evaluate implemented policies with a comparative approach, and to discuss the effectiveness of these policies in Turkey. The significance of this study lies in its analysis of youth unemployment not only through quantitative data but also within the framework of the scope, success, and limitations of implemented policies, contributing to policy evaluations in this area
I·nvestigation of laccase production capacity of newly isolated trametes trogii: İmmobilization and characterization of laccase enzyme
No full textYeni izole edilmiş Trametes trogii suşundan lakkaz üretmek için farklı fermentasyon yöntemleri kullanıldı. Bu suş özellikle indükleyici olarak bakır içeren besiyerlerinde yüksek miktarda lakkaz üretmiştir. Katı faz fermentasyon sürecinde bakır içermeyen besiyerlerinde bile yüksek düzeyde lakkaz üretebilmiştir. Tüm ortamlarda tek bir lakkaz bandı gözlemlenmiştir. Çalışmada öncelikle, katı faz fermentasyonu sürecinden elde edilen ham serbest lakkaz enziminin, optimum sıcaklık ve pH değerleri saptanmıştır. Daha sonra, ham lakkaz enzimi bakteriyel selüloza tutuklanmış ve tutuklanmış lakkazın optimum sıcaklık ve pH değerleri saptanmıştır. Serbest lakkaz aktivitesinin 25 °C'den itibaren geniş bir sıcaklık aralığında yüksek olduğu gözlemlenirken, optimum pH değerinin de 3 olduğu belirlenmiştir. Tutuklanmış lakkazın optimum sıcaklığı ise, 40 °C ve pH değeri de 4 olarak saptanmıştır. Hem serbest hem de tutuklanmış lakkazın sıcaklık, pH, organik çözücüler, ağır metaller ve sodyum klorüre karşı kararlılığı ve ayrıca depolama kararlılığı saptanmıştır. İnhibitörlerin serbest ve tutuklanmış lakkaz aktivitesine etkisi de araştırılmıştır. Tutuklanmış enzim iyi bir operasyonel kararlılık göstermiştir. Çalışmada serbest ve tutuklanmış lakkazın boya renk giderim aktivitesi de araştırılmıştır. Serbest lakkaz Reaktif Mavi 171, Reaktif Mavi 198 ve Reaktif Mavi 19'un rengini farklı oranlarda giderebilmiştir. Tutuklanmış lakkazın tekrarlı kullanımı sırasında Reaktif Mavi 171 ve Reaktif Mavi 198'in rengi yüksek oranda giderilebilmiş ve tutuklanmış lakkaz miktarına bağlı olarak tekrarlı kullanım sayısı değişmiştir. Reaktif Mavi 19 için ise tekrarlı kullanım etkinliğinin düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; bu suş ile yüksek düzeyde lakkaz enzimi üretilebilir. Serbest lakkaz, biyoremediasyon uygulamalarında kullanılabilir. Ham lakkaz enzimi de doğal bir polimer olan bakteriyel selüloza tutuklanarak, kararlı bir tutuklanmış lakkaz elde edilebilir ve çeşitli kirleticilerin gideriminde kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Bakteriyel selüloz, enzim karakterizasyonu, fermentasyon, lakkaz, Trametes trogii, tutuklama.Different fermentation methods were used to produce laccase by newly isolated Trametes trogii strain. This strain produced high amounts of laccase especially in copper-containing media, as an inducer. It was able to produce high levels of laccase even in copper-free media during the solid state fermentation process. A single laccase band was observed in all media. In the study, firstly, the optimum temperature and pH values of the crude free laccase enzyme obtained from the solid state fermentation process were determined. Then, the crude laccase enzyme was immobilized on bacterial cellulose (BC) and optimum temperature and pH values for immobilized laccase were determined. While the free laccase activity was observed to be high in a wide temperature range starting from 25 °C, the optimum pH value was determined to be 3. The optimum temperature for immobilized laccase was determined as 40 °C and the pH value as 4. The stability of both free and immobilized laccase against temperature, pH, organic solvents, heavy metals and sodium chloride as well as storage stability were determined. The effect of inhibitors on free and immobilized laccase activity was also investigated. The immobilized enzyme showed good operational stability. The dye decolorization activity of free and immobilized laccase was also investigated. Free laccase was able to remove the color of Reactive Blue 171, Reactive Blue 198 and Reactive Blue 19 to different extents. The color of Reactive Blue 171 and Reactive Blue 198 could be removed to a high extent during repeatedly use of the immobilized laccase and the number of reuse varied depending on the amount of immobilized laccase used. It was determined that the repeated use activity was low for Reactive Blue 19. As a result; high levels of laccase enzyme could be produced with this strain. Free laccase can be utilized in bioremediation applications. The raw enzyme could be immobilized on BC, a natural polymer, and a stable immobilized laccase can be obtained and used in the removal of various pollutants. Keywords: Bacterial cellulose, enzyme characterization, fermentation, laccase, Trametes trogii, immobilization
The interrelationship between achievement and attitudinal dispositions of Fine Arts High School students in Turkish music theory and practice instruction
No full textGüzel Sanatlar Liselerinde (GSL), 2016-2017 eğitim öğretim yılından itibaren uygulamaya konulan müfredat değişikliği ile birlikte, Türk Sanat Müziği (TSM) ve Türk Halk Müziği (THM) dersleri programda daha çok yer kaplayan ve öne çıkarılan dersler olmuşlardır. Bu çalışmada, Güzel Sanatlar Liselerinde yürütülen Türk Sanat Müziği ve Türk Halk Müziği derslerini dört yıl boyunca kademeli olarak almış olan 12. Sınıf öğrencilerinin başarı düzeyleri, söz konusu derslere yönelik tutumları ve bunlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin bu derslere karşı geliştirdikleri tutumların akademik başarı üzerindeki yordayıcı etkisinin araştırılması da çalışmanın temel hedeflerinden birini teşkil etmektedir. Araştırma deseni olarak; kesitsel tarama, yordayıcı korelasyonel ve nedensel karşılaştırma desenleri kullanılmıştır. Öğrencilerin TSM ve THM başarılarının düzeyi ve nasıl dağıldığını tespit etme yönünden tarama çalışması, Türk Müziği derslerine yönelik tutumun TSM ve THM başarısını nasıl yordadığınına bakıldığında yordayıcı korelasyon, TSM, THM başarıları ve tutumun farklılık gösterip göstermediği incelenmek için ise, herhangi bir müdahale olmadan bir durumun incelenmesi için kullanılan nedensel karşılaştırma deseni kullanılmıştır. Bu doğrultuda, derslere ilişkin başarı düzeylerinin ölçülebilmesi için Türk Sanat Müziği Teori ve Uygulama (TSMTU) ve Türk Halk Müziği Teori ve Uygulama (THMTU) ders kitapları kapsamında çoktan seçmeli sorular hazırlanmıştır. Bu testlerde TSMTU için 19 madde 2 Faktör, THMTU için ise 17 madde, 2 Faktör yapısı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler ile ana uygulamanın yapılabilmesi için, SEGE'ye göre 6 bölge, her bölgeden random seçki ile 3 farklı şehirde bulunan GSL müzik bölümleri 12. Sınıfta öğrenim gören toplam 18 ilde n = 409 öğrenciye, Türk Sanat Müziği Başarı Testi (TSMBT) ve Türk Halk Müziği Başarı Testi (THMBT) faktörlerine ilişkin madde soruları ile Daştan (2019)'ın araştırmasında, GSL Öğrencilerinin Türk Müziği Derslerine Yönelik Tutumlarını Belirlemek" amacıyla geliştirdiği 5'li likert Türk Müziği Derslerine Karşı Tutum Ölçeği (TMDTÖ) öğrencilere uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, GSL öğrencilerinin TSMBT ve THMBT sonuçları incelenmiş; öğrencilerin her iki testte de genel olarak orta düzeyde başarı gösterdikleri belirlenmiştir. THMBT puanlarının, TSMBT puanlarından biraz daha yüksek olduğu görülmüştür. TMDTÖ sonuçlarına göre öğrencilerin tutumlarının da orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Tutumun, her iki test başarısını küçük etki düzeyinde anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir. Kolmogorov-Smirnov testi sonuçlarına göre her iki testin puanlarında anlamlı düzeyde normallikten sapma olduğu tespit edilmiştir. Bölgesel analizlerde; TSMBT puanlarının en yüksek olduğu bölge 4. bölge, en düşük olduğu bölge ise 6. bölge olarak belirlenmiştir. THMBT puanlarında ise 2. bölge, diğer bölgelerden anlamlı düzeyde daha yüksek puan almıştır. TSMBT faktörlerinde 4. bölge öğrencileri 6. bölge öğrencilerinden, THMBT faktörlerinde ise 2. bölge öğrencileri 3. bölgeden daha başarılıdır. TMDTÖ puanlarında ise 1. bölge öğrencilerinin, 3. ve 6. bölge öğrencilerine göre daha yüksek tutuma sahip oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin THMBT başarılarının TSMBT başarılarından daha yüksek olduğu, tutumun ders başarılarını sınırlı düzeyde etkilediği ve bölgesel farklılıkların anlamlı olduğu görülmüştür.With the curriculum reform implemented in Fine Arts High Schools (FAHS) as of the 2016–2017 academic year, Turkish Classical Music (TCM) and Turkish Folk Music (TFM) courses have gained more prominence and occupied a larger place within the program. This study examines the academic achievement levels and attitudes toward these courses among 12th-grade students who have taken Turkish Classical and Turkish Folk Music courses progressively over four years. Furthermore, one of the main objectives of the study is to investigate the predictive effect of students' attitudes toward these courses on their academic achievement. The research employed a combination of cross-sectional survey, predictive correlational, and causal-comparative research designs. A survey model was used to determine the level and distribution of student achievement in TCM and TFM. The predictive correlational design was used to explore how students' attitudes toward Turkish Music courses predict their success in TCM and TFM, while the causal-comparative design was applied to examine whether there were significant differences in achievement and attitudes without any intervention. In this context, multiple-choice tests were prepared to assess achievement in the courses, based on the Turkish Classical Music Theory and Practice (TCMTP) and Turkish Folk Music Theory and Practice (TFMTP) textbooks. The TCMTP test comprised 19 items and two factors, while the TFMTP test included 17 items and two factors. For the main application, a total of 409 12th-grade students enrolled in the music departments of FAHS located in 18 provinces—randomly selected from six regions based on the Socio-Economic Development Index (SEGE)—participated in the study. The Turkish Classical Music Achievement Test (TCMAT) and Turkish Folk Music Achievement Test (TFMAT) were administered, along with the Attitude Scale Toward Turkish Music Courses (ASTTMC), a 5-point Likert scale developed by Daştan (2019) to measure FAHS students' attitudes toward Turkish Music courses. The results revealed that students demonstrated moderate achievement levels in both TCMAT and TFMAT, with slightly higher scores in TFMAT. According to ASTTMC results, students' attitudes were also found to be at a moderate level. Attitude was found to be a statistically significant, albeit weak, predictor of performance in both tests. Based on the Kolmogorov-Smirnov test, it was determined that the distribution of scores for both tests deviated significantly from normality. In regional analyses, the 4th region had the highest TCMAT scores, while the 6th region had the lowest. For TFMAT, the 2nd Region scored significantly higher than the others. Regarding test factors, students from the 4th region outperformed those from the 6th region in TCMAT, while those from the 2nd region outperformed the 3rd region in TFMAT. In terms of attitude scores, students from the 1st Region showed significantly higher levels of positive attitudes compared to those from the 3rd and 6th regions. In conclusion, students' achievement in TFMAT was higher than in TCMAT, attitudes were found to have a limited effect on academic performance, and regional differences were statistically significant
The effect of fertilization and irrigation on potato yield in organic production system
Full text linkThe study conducted in 2018-2020 aimed to determine the effect of irrigation and varied organic fertilization on potato yield, structure and chemical composition of tubers in an organic production system. Supplemental irrigation was carried out using a drip system. The fertilizer facilities were: Humac Agro; manure; manure + Humac Agro; vermicompost; vermicompost + Humac Agro; Fertil CN; Fertil CN + Humac Agro. Fertil CN applied alone and together with Humac Agro had the highest yield-forming efficiency; the average increase in total tuber yield in these fertilizer variants was 15.0 t ha-1 (87.2%), and in marketable yield by 15.8 t ha-1 (139.8%). Irrigation had a favorable effect on the accumulation of total and marketable tuber yield, the number of tubers set and their average weight, as well as their protein content. The irrigation water use efficiency (IWUE) index was in a wide range from 24.5 to 123.8 kg mm-1 depending on the fertilizer variant and the year of the study.The study conducted in 2018–2020 aimed to determine the effect of irrigation and varied organic fertilization on potato yield, structure and chemical composition of tubers in an organic production system. Supplemental irrigation was carried out using a drip system. The fertilizer facilities were: Humac Agro; manure; manure + Humac Agro; vermicompost; vermicompost + Humac Agro; Fertil CN; Fertil CN + Humac Agro. Fertil CN applied alone and together with Humac Agro had the highest yield-forming efficiency; the average increase in total tuber yield in these fertilizer variants was 15.0 t ha–1 (87.2%), and in marketable yield by 15.8 t ha–1 (139.8%). Irrigation had a favorable effect on the accumulation of total and marketable tuber yield, the number of tubers set and their average weight, as well as their protein content. The irrigation water use efficiency (IWUE) index was in a wide range from 24.5 to 123.8 kg mm–1 depending on the fertilizer variant and the year of the study
Comparison of the growth of royal paulownia strains (Paulownia tomentosa Steud.) suitable for biomass production under stressful conditions
Full text linkThe aim of the present study was to estimate the growth and winterhardiness of thirteen strains of royal paulownia in south-east Poland. Paulownia plants were grown under stressful conditions, such as poor soil, high density, no mineral fertilisation and no irrigation. However, intensive plant growth was confirmed in the first two years of vegetation. Among the studied strains, the ‘LuP’, ‘LuD’ and ‘We’ strains showed high growth intensity, high yield potential and the highest winter survival. They also had a significantly higher SPAD index than others. The selected strains were probably more tolerant of abiotic stress. Some specimens showed even stronger growth. The fast-growing selected paulownia strains could give an estimated 1.8 t ha–1 of fresh and 0.4 t ha–1 of dry shoot biomass. The leaves of paulownia plants are also a valuable source of biomass. Therefore, the aboveground biomass yield could be double that previously estimated.The aim of the present study was to estimate the growth and winterhardiness of thirteen strains of royal paulownia in south-east Poland. Paulownia plants were grown under stressful conditions, such as poor soil, high density, no mineral fertilisation and no irrigation. However, intensive plant growth was confirmed in the first two years of vegetation. Among the studied strains, the ‘LuP’, ‘LuD’ and ‘We’ strains showed high growth intensity, high yield potential and the highest winter survival. They also had a significantly higher SPAD index than others. The selected strains were probably more tolerant of abiotic stress. Some specimens showed even stronger growth. The fast-growing selected paulownia strains could give an estimated 1.8 t ha–1 of fresh and 0.4 t ha–1 of dry shoot biomass. The leaves of paulownia plants are also a valuable source of biomass. Therefore, the aboveground biomass yield could be double that previously estimated
Molecular identification and genetic diversity assessment of Mentha genotypes using SCoT and ISSR DNA markers
Full text linkThe aim of this study was to molecularly identify and assess the genetic diversity of 12 Mentha genotypes using, for the first time, two types of DNA markers simultaneously – ISSR (inter simple sequence repeats) and SCoT (start codon targeted). Selected genotypes representing various Mentha species and varieties were analyzed to determine the level of genetic similarity and phylogenetic relationships between them. The level of polymorphism obtained for ISSR markers was 71%, while for SCoT it was 88.7%. The obtained data were analyzed, allowing for the assessment of the level of genetic similarity and the construction of dendrograms illustrating the genetic structure of the studied population. Studies indicate that the use of SCoT markers enables the identification of the following genotypes: Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng, Mentha pulegium L., Mentha spicata L. cv. Moroccan, Mentha suaveolens Ehrh. var. variegata (pineapple mint), Mentha spicata L., and Mentha longifolia L. ISSR markers, due to the generation of only monomorphic and polymorphic bands, do not allow for the direct identification of any of the studied genotypes. Data from both marker systems indicate significant genetic diversity among the analyzed genotypes, which may be important for breeding programs and the conservation of genetic resources of the Mentha genus.The aim of this study was to molecularly identify and assess the genetic diversity of 12 Mentha genotypes using, for the first time, two types of DNA markers simultaneously – ISSR (inter simple sequence repeats) and SCoT (start codon targeted). Selected genotypes representing various Mentha species and varieties were analyzed to determine the level of genetic similarity and phylogenetic relationships between them. The level of polymorphism obtained for ISSR markers was 71%, while for SCoT it was 88.7%. The obtained data were analyzed, allowing for the assessment of the level of genetic similarity and the construction of dendrograms illustrating the genetic structure of the studied population. Studies indicate that the use of SCoT markers enables the identification of the following genotypes: Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng, Mentha pulegium L., Mentha spicata L. cv. Moroccan, Mentha suaveolens Ehrh. var. variegata (pineapple mint), Mentha spicata L., and Mentha longifolia L. ISSR markers, due to the generation of only monomorphic and polymorphic bands, do not allow for the direct identification of any of the studied genotypes. Data from both marker systems indicate significant genetic diversity among the analyzed genotypes, which may be important for breeding programs and the conservation of genetic resources of the Mentha genus