Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Gjetje të reja të monedhave romake në Vërban të Kllokotit
Full text linkAt the archaeological site in Vërban of Kllokot, near Viti in Kosovo, artifacts from the Roman and Byzantine periods are continuously being discovered. Earlier, a series of relics from the Roman period were found at this site, among which a particularly notable place is held by the marble bust of the “Dardanian Lady,” depicting a woman from the Dardanian aristocratic class, dressed in characteristic Illyrian attire and adorned with ornaments exclusive to Dardanian women. During the spring and autumn of 2023 and 2024, a considerable number of coins were discovered as chance finds during agricultural work, belonging to the period of Roman rule in Kosovo from the 2nd century to the second half of the 6th century AD. These coins correspond to the times of the empresses Faustina Maior (wife of Emperor Antoninus Pius, 138-140) and Sallustia Orbiana (wife of Emperor Severus Alexander, 225-227), as well as to the emperors: Septimius Severus (193-211), Geta (209-211), Gordian III (238-244), Philip I (244-249), Trebonianus Gallus (251-253), Volusianus (251-253), Gallienus (253-268), Aurelian (270-275), Diocletian (284-305), Constantine I (306-337), Constantius Gallus (326-354), Constantius II (337-361), Valentinian I (364-375), Valens (364-378), and the Byzantine emperor Justinian I (527-565). On the obverse of these coins are depictions of the aforementioned emperors, while the reverse features images of the emperors as well as deities: Sol (the Sun god), Annona (a goddess associated with Ceres, representing the divine personification of grain distribution to the Roman people), Ceres (goddess of agriculture and fertility), Securitas (goddess of state security), Concordia (goddess of harmony), Roma (goddess personifying the city of Rome), and Victoria (winged goddess of victory, most commonly depicted on the reverse of Roman coins), along with representations of various animals or large letters indicating the coin’s nominal value, as in the case of the follis from the time of Emperor Justinian I. The coins are made of silver and bronze and belong to different types. Among them are coins of the types: denarius, sestertius, antoninianus, the reformed antoninianus introduced during the reforms of Emperor Caracalla (198-217); then bronze coins of the types nummus, follis, reduced follis, as well as the reformed solidus introduced during the reforms of Emperor Constantine the Great (306-337); bronze imitations of silver coins; commemorative coins; and the so-called “limes denarius,” which was an imitation of the official silver denarius, minted to pay military units stationed in the Danubian provinces. Based on the data from the inscriptions on the exergues (segments) of these coins, it is understood that they were minted in the central mints of Rome, as well as in provincial mints: in Viminacium (Upper Mezi, present-day Kostolac in Serbia), Rome (Italy), Ticinum (Pavia, Italy), Lugdunum (Lyon, France), Antioch, Constantinople (Turkey), and Thessalonica (Greece).Në lokalitetin arkeologjik në Vërban të Kllokotit, afër Vitisë së Kosovës vazhdimisht gjenden artefakte të periudhës romake dhe bizantine. Më herët në këtë lokalitet janë gjetur një varg reliktesh nga periudha romake, në mesin e të cilëve pa dyshim vend të veçantë zë busti prej mermeri i “Zonjes Dardane”, i cili paraqet një femër nga shtresat aristokrate dardane me veshje karakteristike ilire dhe me stoli karakteristike ekskluzivisht për gratë dardane. Gjatë pranverës dhe vjeshtës të viteve 2023 e 2024 gjatë punimeve bujqësore si zbulime rasti janë gjetur një numër i konsiderueshëm monedhash, që i përkasin periudhës të sundimit romak në Kosovë prej shekullit IIo deri në gjysmën e dytë të shekullit VIo të erës sonë, respektivisht kohës së perandoreshave Faustina Maior (bashkëshortja e perandorit Antoninus Pius, 138-140) e Sallustia Orbiana (bashkëshortja e perandorit Severus Alexander, 225-227) dhe të perandorëve: Septimius Severus (193-211), Geta (209-211), Gordianus IIIo (238-238-244), Philippus Io (244-249), Trebonianus Gallus (251-253), Volusianus (251-253), Gallienus (253-268), Aurelianus (270-275), Diocletianus (284-305), Constantinus Io (306-337), Constantius Gallus (326-354), Constantius IIo (337-361),Valentinianus Io (364-375), Valens (364-378) dhe të perandorit bizantin Justinianus Io (527-565). Në averse të këtyre monedhave janë paraqitjet e portreteve të perandorëve, ndërsa në reversë paraqitën figurat e perandorëve por edhe të hyjnive: Sol (hyj i Diellit), Annona (hyjneshë e lidhur me hyjneshën Ceres, dhe personifikim hyjnor i shpërndarjes së drithit popullit romak), Ceres (Cerera, hyjneshë kjo e bujqësisë dhe e pjellorisë), Securitas (hyjneshë e sigurisë së shtetit), Concordia (hyjneshë e harmonisë), Roma (hyjneshë e cila e personifikonte qytetin e Romës) e Victoria (hyjneshë me flatra e fitores, më së shpeshti e paraqitur në reverse të monedhave romake), paraqitjet e kafshëve të ndryshme ose shkronjat e mëdha që tregojnë vlerën nominale të monedhës si në rastin e follisit të kohës së perandorit Justiniani Io. Monedhat janë të punuara prej argjendi e prej bronzi dhe i përkasin llojeve të ndryshme. Në mesin e tyre ka monedha të llojit: denarius, sestertius, antoninianus, antoninianus të reformuar me rastin e reformave të perandorit Caracalla (198-217), pastaj monedha prej bronzi të llojit nummus, follis, follis i reduktuar e poashtu edhe solidus i reformuar me rastin e reformave të perandorit Constantinus Maximus (Kostandini i Madh, 306-337), imitime prej bronzi të monedhave prej argjendi si dhe monedhat përkujtimore dhe monedha e ashtuquajtur „limes denarius“ që ishte imitim i denariusit të argjedtë zyrtar, e punuar për paga të njësiteve ushtarake të stacionuara në provincat danubiane. Në bazë të te dhënave nga mbishkrimet që janë në ekserge (segmente) të këtyre monedhave kuptohet se ato ishin prerë në punëtoritë qëndrore monedhëprerëse të Romës, por edhe nëpër punëtori monehdëprerëse provinciale: në Viminacium (Mezi e Epërme, Kostollac i sotëm në Serbi), Romë (Itali), Ticinum (Pavia, Itali), Lugdunum (Lion, Francë), Antiochia, Constantinopolis (Turqi), Thessalonica (Greqi)
Dimensioni ekonomik dhe social i tavernave në Kosovë gjatë mesjetës
Full text linkThis study examines and analyzes the economic, social, and cultural func-tioning of taverns in medieval Kosovo (Novobërda, Prishtina, Prizren, etc.), situating them within the broader context of the tradition of viticulture and wine culture, which has deep roots dating back to the Dardanian period and developed continuously throughout the Middle Ages and the Ottoman rule. The widespread presence of vineyards in urban and rural centers of Kosovo, particularly in Prizren, Novobërda, Peja, Deçan, Rahovec, Prishtina, and around mining centers, created an organic connection between grape cul-tivation, wine production, and its consumption in public spaces. One of the central institutions of this economic and social cycle was the tavern, con-ceived as a place for serving wine, entertainment, social interaction, and the exchange of information in medieval urban life. Due to the lack of direct local sources, the study relies primarily on the documentation of Dalmatian coastal cities, Ragusan judicial acts and notarial records, the statutes of Kosovo’s "mining towns-especially the Statute of Novobërda-and relevant literature. These sources help reconstruct the organizational structure of taverns, the role of the tavern keeper as a seller and often as a wine producer, the market control exercised by municipal authorities, and the practices of setting prices and taxes. They also demonstrate the pronounced similarities between Koso-vo’s taverns and the models of coastal cities such as Ragusa and Kotor, which exerted cultural and economic influence on the inland regions. Concrete examples from Prishtina and Novobërda show the tavern as an organized, legally regulated space integrated into the broader commercial circulation. Documented events, such as the 1438 incident in the Prishtina market, reveal the internal nature of tavern operations, where, besides the sale of wine, cred-it or financial agreements were conducted and activities carried out that went beyond the simple functions of a drinking establishment. Fifteenth-century sources indicate that taverns, as places for consumption and retail sale of wine, served a diverse clientele, from Ragusan merchants to miners, crafts-men, townspeople, and travelers. Under such circumstances, taverns became an inseparable part of urban life and the local economy. An important aspect was the direct connection between local wine production and consumption in taverns, especially for wines produced in the “city lands,” urban parcels where the aristocracy and religious institutions owned vineyards. The wine laws in Novobërdë reveal a structured system of taxes, fiscal privileges, and a monopoly over must or wine, which was regarded as a valuable seasonal product. Contemporary travelers’ accounts, including that of Bertrandon de la Broquière, confirm the quality and significance of Kosovo wine in regional markets. In conclusion, the tavern in medieval Kosovo emerges as a multidi-mensional institution: economic, social, and cultural. It represented the nexus where agricultural production, interurban trade, hospitality traditions, and the dynamics of everyday urban life converged, demonstrating a developed culture of public consumption and the networking of Kosovo’s towns within the broader Balkan and Mediterranean space.Ky studim trajton dhe analizon funksionimin ekonomik, shoqëror dhe kulturor të tavernave në Kosovën mesjetare (Novobërdë, Prishtinë, Prizren, etj.), duke i vendosur ato në kontekstin më të gjerë të traditës së vreshtarisë dhe kulturës së verës, e cila ka rrënjë të hershme që nga periudha dardane dhe u zhvillua pandërprerë gjatë Mesjetës dhe sundimit osman. Përhapja e gjerë e vreshtave në qendrat urbane dhe rurale të Kosovës, veçanërisht në Prizren, Novobërdë, Pejë, Deçan, Rahovec, Prishtinë dhe rreth qendrave minerare, krijoi një lidhje organike ndërmjet kultivimit të rrushit, prodhimit të verës dhe konsumit të saj në hapësira publike. Një nga institucionet kulmore të këtij cikli ekonomik e shoqëror ishte taverna, e konceptuar si vend i shërbimit të verës, i dëfrimit, i bashkëveprimit shoqëror dhe i shkëmbimit të informacionit në jetën urbane mesjetare. Për shkak të mungesës së burimeve të drejtpërdrejta vendore, studimi mbështetet kryesisht në dokumentacionin e qyteteve bregdetare dalmate, në aktet gjyqësore dhe regjistrat noterialë raguzanë, në statutet e qyteteve minerare të Kosovës, sidomos Statutin e Novobërdës, si dhe në literaturën relevante. Këto burime ndihmojnë të rindërtohet struktura organizative e tavernave, roli i tavernarit si shitës dhe shpesh si prodhues vere, kontrolli i tregut nga autoritetet komunale dhe praktikat e vendosjes së çmimeve dhe taksave. Po ashtu, ato dëshmojnë për ngjashmëritë e theksuara mes tavernave të Kosovës dhe modeleve të qyteteve bregdetare si Raguza dhe Kotorri, të cilat ushtronin ndikim kulturor dhe ekonomik në viset e brendshme. Shembuj konkretë nga Prishtina dhe Novobërda shfaqin tavernën si një hapësirë të organizuar, të rregulluar ligjërisht dhe të integruar në qarkullimin më të gjerë tregtar. Ngjarjet e dokumentuara, si incidenti i vitit 1438 në tregun e Prishtinës, zbulojnë natyrën e brendshme të funksionimit të tavernave, ku përveç shitjes së verës zhvilloheshin marrëveshje kreditore, apo financiare dhe kryheshin veprime që i tejkalonin funksionet e thjeshta të një lokali pijesh. Burimet e shekullit XV tregojnë se taverna si vend i konsumimit dhe shitjes së verërave me pakicë shërbente një klientelë të larmishme, nga tregtarët e Raguzës te minatorët, zejtarët, qytetarët dhe udhëtarët. Në rrethana të tilla tavernat bëhen pjesë të pandashme të jetës urbane dhe ekonomisë lokale. Një aspekt i rëndësishëm ishte lidhja e drejtpërdrejtë midis prodhimit lokal të verës dhe konsumit në taverna, veçanërisht për verërat e prodhuara në “tokat e qytetit”, parcela urbane ku aristokracia dhe institucionet fetare zotëronin vreshta. Ligjet e verës në Novobërdë zbulojnë një sistem të strukturuar taksash, privilegjesh fiskale dhe monopoli mbi mushtin apo verën, i cili paraqitej si produkt sezonal i çmuar. Dëshmitë e udhëtarëve bashkëkohorë, ndër ta Bertrandon de la Broquière, e konfirmojnë cilësinë dhe rëndësinë e verës së Kosovës në tregjet rajonale. Në përfundim, taverna në Kosovën mesjetare del si një institucion i shumëdimensional: ekonomik, shoqëror dhe kulturor. Ajo përfaqësonte nyjën ku takoheshin prodhimi bujqësor, tregtia ndërurbane, tradita e mikpritjes dhe dinamika e jetës së përditshme urbane, duke dëshmuar për një kulturë të zhvilluar të konsumit publik dhe për rrjetëzimin e qyteteve të Kosovës në hapësirën më të gjerë ballkanike dhe mesdhetare
Shpallja e Pavarësisë së Republikës së Kosovës më 17 shkurt 2008
Full text linkAfter the war of 1998-1999, Kosovo was placed under the international administration of the United Nations through the UNMIK mission (United Nations Interim Administration Mission in Kosovo), which was tasked with creating conditions for stability and democratic development. During this period, KFOR (NATO’s peacekeeping force) ensured peace and security throughout the territory of Kosovo. The Kosovo Transitional Council also played an important role as a representative body of political parties and
448 Shkodran IMERAJ
communities, preceding the establishment of the Provisional Institutions of Self-Government (PISG). After the death of President Ibrahim Rugova in 2006, Kosovo entered a complex political period, characterized by significant changes in leadership and the balance among the main political parties, posing major challenges for stability and the process of negotiating Kosovo’s final status. This period culminated with the 2007 elections, which paved the way for the declaration of independence on 17 February 2008.Pas luftës së viteve 1998-1999, Kosova u vendos nën administrimin ndërkombëtar të Kombeve të Bashkuara nën misionin UNMIK (Misioni i Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara), i cili kishte për detyrë të krijonte kushtet për stabilitet dhe zhvillim demokratik. Në këtë periudhë, KFOR-i (Forca paqeruajtëse e NATO-s) siguroi paqen dhe sigurinë në gjithë territorin e Kosovës. Një rol të rëndësishëm luajti edhe Këshilli Tranzitor i Kosovës, si organ përfaqësues i partive politike dhe komuniteteve, që parapriu formimin e Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes (IPVQ). Pas vdekjes së presidentit Ibrahim Rugova në vitin 2006, Kosova kaloi në një periudhë të ndërlikuar politike, me ndryshime të theksuara në udhëheqje dhe në balancën mes partive kryesore politike, duke sjellë sfida të mëdha për stabilitetin dhe për procesin e negocimit të statusit përfundimtar të Kosovës. Kjo periudhë kulmoi me zgjedhjet e vitit 2007, që përgatitën terrenin për shpalljen e pavarësisë më 17 shkurt 2008.
Diplomacia Amerikane gjatë bombardimeve në Kosovë: Strategjia siguria dhe marrëdhëniet ndërkombëtare
Full text linkThe policy framework pursued by the United States and NATO during the Kosovo war was grounded in a coercive diplomatic strategy aimed at compelling behavioral change in Belgrade, preserving Alliance cohesion, and managing the broader systemic consequences of military intervention in post–Cold War Europe. Central to this approach was the recognition that Slobodan Milošević’s continued rule constituted the principal obstacle to conflict resolution and regional stabilization. Accordingly, U.S. policy consistently treated regime change not as an explicit objective, but as a structurally necessary condition for a sustainable settlement as the most desirable outcome. Diplomatic engagement was thus conceived not as an alternative to force, but as an extension of military pressure. Any credible negotiating process required either Milošević’s removal or his effective marginalization. When talks occurred prior to regime change, they were held outside Yugoslav territory and with interlocutors other than Milošević to deny him political legitimacy while preserving channels capable of achieving NATO’s core demands. Where Belgrade failed to advance a credible position, U.S. policy emphasized intensifying, rather than suspending, coercive pressure. Sustained air strikes were designed to alter the cost–benefit calculations of the Serbian leadership, reflecting lessons from earlier Balkan crises in which pauses in military pressure allowed Belgrade to exploit diplomacy while continuing operations on the ground.Ky studim shqyrton rolin e diplomacisë amerikane dhe ndërhyrjes së NATO-s gjatë luftës në Kosovë në vitin 1999, me theks të veçantë në strategjitë diplomatike dhe ushtarake të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe ndikimin e tyre në zhvillimet politike, humanitare dhe rajonale. Konteksti historik lidhet me intensifikimin e dhunës nga forcat serbe ndaj popullsisë shqiptare dhe nisjen e bombardimeve të NATO-s në mars të vitit 1999. Analiza fokusohet në qëndrimin e SHBA-së dhe veprimet e saj diplomatike, veçanërisht në veprimtarinë diplomatike të Përfaqësuesit Specia Richard Holbrooke, si dhe vlerëson mënyrat se si administrata amerikane menaxhoi presionin mbi regjimin e Sllobodan Millosheviqit, ruajti kohezionin brenda aleancës transatlantike dhe trajtoi sfidat e sigurisë rajonale. Argumenti kryesor i studimit konsiston në shqyrtimin e mënyrës se si diplomacia intensive amerikane, e kombinuar me presionin ushtarak të NATO-s, u pozicionua në raport me një zgjidhje të qëndrueshme paqësore, duke parandaluar përhapjen e dhunës dhe spastrimin etnik
Trazirat e vitit 2004 në Kosovë: ndikimi i tyre rreth fillimit të bisedimeve për statusin e Kosovës
Full text linkThis research deals with the overall situation in Kosovo during the period of international administration, with particular focus on the March 2004 unrest in Kosovo and the consequences and effects of these developments on the Kosovo status process. By consulting documents, reports, and literature, a clearer overview can be created of the effects these disturbances had on the initiation of negotiations regarding Kosovo’s status. It is evident that such an escalatory situation was the result of numerous social, political, and economic circumstances. One of the factors that contributed to the outbreak of the unrest, as noted by many political experts, was the error made by the UN Interim Administration in Kosovo, which had failed to clarify Kosovo’s future status. The lack of clarity regarding Kosovo’s future began to generate concern and frustration among the local population, particularly among Albanians. Thus, even a small spark was enough for the situation to erupt. An incident that quickly escalated occurred with the drowning of three Albanian children in the Ibar River in Mitrovica. The rapid escalation of the demonstrations in Kosovo in 2004 was a clear indicator of how fragile the political, social, and economic situation in Kosovo was. This prompted the international factor, especially the UN, to take the process of initiating negotiations on Kosovo’s status much more seriously. Although these disturbances damaged Kosovo’s international reputation, an undeniable fact is that they accelerated the opening of talks regarding Kosovo’s status - a necessary decision that could no longer be postponed. Many international diplomats, including Holbrooke, Kai Eide, and Martti Ahtisaari, agreed with this assessment. Consequently, in 2005, preparations began with the formation of the negotiating team that would represent Kosovo in the Vienna talks. The March 2004 unrest was a clear signal that the status quo could no longer be maintained by the UN Interim Administration in Kosovo.Ky hulumtim ka të bëjë me situatën e përgjithshme në Kosovë gjatë administrimit ndërkombëtar, me fokus të veçantë trazirat e marsit të vitit 2004 në Kosovë dhe pasojat dhe efektet e këtyre zhvillimeve në procesin e statusit të Kosovës. Përmes konsultimit të dokumenteve, raporteve dhe literaturës mund të krijohet një pasqyrë më e qartë e efekteve që prodhuan këto trazira në procesin e fillimit të bisedimeve për statusin e Kosovës. Shihet qartë që deri te një situatë e tillë eskaluese kishin sjellë shumë rrethana sociale, politike dhe ekonomike. Një nga faktorët që kishte ndikuar në fillimin e trazirave, që ishte konstatuar nga shumë ekspertë politikë, ishte gabimi që kishte bërë administrata e përkohshme ndërkombëtare e OKB-së në Kosovë, që nuk kishte qartësuar statusin e ardhshëm të Kosovës. Mosqartësimi i statusit të ardhshëm të Kosovës kishte filluar të shkaktonte shqetësime dhe frustrime te popullata vendore, sidomos tek ajo shqiptare. Prandaj mjaftonte një shkëndijë e vogël që situata të shpërthente. Një incident eskalues, i cili u përhap shumë shpejt, ndodhi me mbytjen e tre fëmijëve shqiptarë në lumin Ibër në Mitrovicë. Zgjerimi shumë i shpejtë i demonstratave në Kosovë në vitin 2004 ishte një tregues i qartë se sa e brishtë ishte situata politike, sociale dhe ekonomike në Kosovë, andaj kjo bëri që faktori ndërkombëtar, sidomos OKB-ja, të fillonte të merrej shumë më seriozisht me procesin e hapjes së bisedimeve për statusin e Kosovës. Edhe pse këto trazira dëmtuan reputacionin ndërkombëtar të Kosovës, një fakt i pamohueshëm është se u përshpejtua hapja e bisedimeve rreth statusit të Kosovës që ishte një vendim i duhur dhe nuk mund të shtyhej më tutje çështja e statusit politik të Kosovës. Me këtë konstatim ishin pajtuar edhe shumë diplomatë ndërkombëtarë si: Holbrooke, Kai Eide, Martti Ahtisaari, prandaj pas një viti, në vitin 2005 edhe filluan përgatitjet duke u krijuar ekipi negociator që do të përfaqësonte Kosovën në bisedimet e Vjenës. Trazirat e marsit të vitit 2004 ishin një sinjal se status quo-ja nuk mund të vazhdonte më tej nga administrata e përkohshme e OKB-së në Kosovë
Mehmet Pashë Dukagjini dhe xhamia El-Adilija në Halep të Sirisë
Full text linkLate medieval period is considered as one of the main periods that made Islam religion influenced in a lot places. Islam religion made some changes in culture, architecture and society, this included Balkan also. Places like Albania even though tried to resisted, yet most of the popu- lation converted to Islam, this made some of the people to become very important persons to Sultan.
Mehmet Pashë Dukagjini was one of the most important persons from Albania which ruled to Aleppo city during XVI century. As a go- vernor there he ordered to build a complex in the city which included one of the best mosques of that time Al-Adiliyya.
This mosque has a unique architectural design, was the first one of ottoman type architectural design, has two portico the inner and outer one, and the prayer hall has the largest dome in Aleppo. Today, after all the war that happened from the conflict in Syria, yet with a few renovations would be one of the most important mosques in Aleppo which has history from Albanian origin.Shekulli XVI konsiderohet si periudhë lulëzimi për botën islame. Si e tillë ajo solli me vete shumë ndryshime në kulturë, ar- kitekturë dhe religjion.
Me sundimin osman, duke filluar nga Lindja e deri në Ballkan, ashtu si në shumë vende, shumë prej familjeve fisnike shqiptare u konvertuan në mysi- manë, duke fituar në këtë mënyrë poste të ndryshme në hierarkinë e pera- ndorake.
Këta u bënë guvernatorë dhe administratorë në Shqipëri, Siri, Egjipt dhe në vende të tjera. Mehmet Pashë Dukagjini ishte një ndër guvernatorët më të suksesshëm me prejardhje shqiptare gjatë shekullit XVI, i cili urdhëroi ndër- timin e një kompleksi në Halep të Sirisë, ku përfshihet edhe Xhamia el- Adilija, që, për kohën, ishte ndër xhamitë më të bukura të vendit.
Ky punim ka për qëllim njohjen e marrëdhënieve shqiptare në vendet e Lindjes gjatë shekulli XVI, së bashku me ndikimin e tyre në këtë rajon
