Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Inovacionet në mësim – rëndësia e tyre
Get PDFDuke pasur parasysh ndryshimet që janë bërë në Kosovë nga periudha e pasluftës deri me sot, shohim se sistemi edukativ është reformuar në një masë të konsiderueshme, mirëpo sa ka pasur sukses dhe sa kanë ecur me kohë, në hapa të sigurt, ende mbetet të shohim. Risitë janë të domosdoshme në çdo sistem arsimor, por duhet të planifikohen, t’u përshtatën kushteve dhe mundësive të vendit, të eksperimentohen dhe implementohen.
Modernizimi në fushën e arsimit dhe të edukimit nuk mund të mendohet pa inovacione, që do të thotë pa aplikimin e qëllimtë të ndryshimeve në mësim dhe në sistemin edukativo-arsimor, në përgjithësi, dhe nxitjen për përsosjen e mëtejshme të tyre. Këto ndryshime i përfshijnë jo vetëm mjetet mësimore, por edhe metodat dhe format e organizimit të punës mësimore. Rëndësia pedagogjike e inovacioneve në mësim, përgjithësisht, mund të përfshihet në këtë; realizohet mbështetja shkencore e punës pedagogjike, në mënyrë më reale realizohen qëllimet e edukatës, ndryshon sistemi i arsimit, me qëllim që të bëhet më demokratik, më fleksibil dhe më i gjallë. Shkolla organizohet në atë mënyrë që t’i realizojë me sukses dhe në mënyrë të pavarur detyrat themelore të organizimit, të realizimit dhe të verifikimit të punës së vet, modernizohen përmbajtjet e mësimit dhe u përshtaten nevojave, interesave dhe mundësive të të rinjve në një anë dhe nivelit të zhvillimit të shkencës moderne dhe të nevojave të shoqërisë, synohet realizimi i idesë që nëpërmjet minimumit të fakteve të realizohet maksimumi i ideve, i aftësive për përvetësimin e mëtejmë të diturive dhe i punës krijuese shoqërore
Planifikimi dhe organizimi i piknikëve, vizitave, shëtitjeve dhe ekskursioneve mësimore në shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë
Get PDFShkolla, si institucion edukativo-arsimor, veprimtarinë e saj e zhvillon në bazë të aktiviteteve të shumta. Veprimtari kryesore e shkollës është mësimi, në kuadër të të cilit organizohen aktivitete të ndryshme, me karakter edukativ dhe arsimor.
Shkolla, krahas mësimit, duhet t’i përgatisë nxënësit për jetë dhe punë në mjedisin që ata jetojnë. Kjo punë bëhet përmes planifikimit të aktiviteteve mësimore, me anën e së cilave realizohen përmbajtje mjedisore, të cilat lidhen me lëndë të ndryshme, duke siguruar një përshtatshmëri të mirë ndërmjet përmbajtjes dhe metodave mësimore.
Fokus yni në këtë punim është trajtimi i çështjeve që kanë të bëjnë me planifikimin dhe organizimin e piknikëve, vizitave, shëtitjeve dhe ekskursioneve mësimore. Qëllimi ynë është që përmes këtij punimi të japim përgjigje në këto pyetje:
- Cili është qëllimi dhe rëndësia e planifikimit të piknikëve, vizitave, shëtitjeve dhe ekskursioneve mësimore?
- Si parashihet me ligj organizimi i piknikëve, vizitave, shëtitjeve dhe ekskursioneve në shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë?
Punimi do të mbështetet mbi bazën ligjore dhe literaturën pedagogjike që e rregullon planifikimin dhe organizimin e piknikëve, vizitave, shëtitjeve dhe ekskursioneve në shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë
Analizë krahasuese e programeve të fakultetit të edukimit me standardet e dimensionit të gjithëpërfshirjes në arsim
Get PDFCilësia dhe gjithëpërfshirja në arsim janë dy prioritetet kryesore të Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, të përcaktuara në Planin Strategjik të Arsimit në Kosovë 2011-2016. Kjo shërbeu si pikënisje për të bërë këtë analizë krahasuese në dimensionin e gjithëpërfshirjes, objektiv parësor i së cilës ishte të analizoja përfshirjen në programet e Fakultetit të Edukimit të standardeve dhe të treguesve të dimensionit të gjithëpërfshirjes në arsim të dhënë në dokumentin Standardet për Shkollat Mike për Fëmijë.
Analiza u realizua përmes qasjes metodologjike rishikim dokumentacionesh e raportesh, përmes së cilës u analizuan tri programet e Fakultetit të Edukimit (I) Programi Fillor; (II) Programi master: Udhëheqja në arsim; dhe (III) Programi master: Mësimdhënia dhe kurrikula) dhe u krahasuan me dokumentin Standardet për Shkollat Mike për Fëmijë – dimensionin e gjithëpërfshirjes.
Analiza është fokusuar në krahasimin e kërkesave/treguesve të standardeve të dimensionit të gjithëpërfshirjes me qëllimet e programeve të studimeve në Fakultetin e Edukimit, me parimet, përmbajtjet/silabuset dhe me rezultatet e të nxënit të lëndëve/kurseve të cilat kanë pasqyruar më shumë segmente të përvijimit të kërkesave të gjithëpërfshirjes
Roli i edukatoreve mbështetëse në institucionet parashkollore publike në Kosovë
No full textThe research "The Role of Supporting Educators in Public Pre-School Institutions in Kosovo" aims to identify the level of quality of support services provided by "supporting educators" for children with special needs involved in pre-school institutions in Kosovo. Since the support of children with special needs by supportive educators is a new form of support that functions in a small number of public preschool institutions in Kosovo (approximately 11), the identification of the progress of this process is in the interest of to all educational actors to continue implementing this model of support or intervention needed in this process.
The research is descriptive, with mixed, qualitative and quantitative approaches. Population research are all “inclusive” pre-school institutions in Kosovo. Respondents in the research are: supporting educators, inclusive educators, children with special needs and their parents, municipal principals and municipal education officials in the respective municipalities. The research was conducted with survey, interview and observation methods, for which 6 types of instruments were drafted - for each group of respondents. Instruments are managed on the ground by the research team and aggregated data is processed, grouped, interpreted, analyzed and compared.
According to the findings we can conclude that support educators are professionally prepared, their supporting role for inclusion is very important, but the quality of their services depends on the number and special needs of children whom they support within the institution. Therefore, the assessment of the situation, the increase in the number and completion of professionals in specific fields - in relation to the number and needs of children within pre-school institutions are criteria to be met to increase the quality of support and maximum development of children with special needs.The research "The Role of Supporting Educators in Public Pre-School Institutions in Kosovo" aims to identify the level of quality of support services provided by "supporting educators" for children with special needs involved in pre-school institutions in Kosovo. Since the support of children with special needs by supportive educators is a new form of support that functions in a small number of public preschool institutions in Kosovo (approximately 11), the identification of the progress of this process is in the interest of to all educational actors to continue implementing this model of support or intervention needed in this process.
The research is descriptive, with mixed, qualitative and quantitative approaches. Population research are all “inclusive” pre-school institutions in Kosovo. Respondents in the research are: supporting educators, inclusive educators, children with special needs and their parents, municipal principals and municipal education officials in the respective municipalities. The research was conducted with survey, interview and observation methods, for which 6 types of instruments were drafted - for each group of respondents. Instruments are managed on the ground by the research team and aggregated data is processed, grouped, interpreted, analyzed and compared.
According to the findings we can conclude that support educators are professionally prepared, their supporting role for inclusion is very important, but the quality of their services depends on the number and special needs of children whom they support within the institution. Therefore, the assessment of the situation, the increase in the number and completion of professionals in specific fields - in relation to the number and needs of children within pre-school institutions are criteria to be met to increase the quality of support and maximum development of children with special needs
Balada e Besës: shqyrtime krahasuese të motërzimeve të Prilepit të Pelagonisë dhe të Rugovës së Kelmendit
No full textThis research paper on the Ballad of Besa [promise, pledge, given word], examined through a comparative lens of variants in the Prilep region of Pelagonia and the Rugova area of Kelmendi, provides insights into poetic construction, narrative recounting, what they have in common as far as shared motifs and themes are concerned, as well as the differences concerned in these two regions of our Illyrian Peninsula. For the comparative analysis, I have considered seven variants of the Ballad of Besa from Rugova region of Kelmendi and three variants from the Prilep region of Pelagonia. These were performed [sung] by seven musicians from Rugova: Rrustem Veseli-Vaçaj, Mehmet Beka-Imeraliaj, Misin Nimani-Sejdaj, Shaban Kasëmi-Ahmetaj, and Sokol Arifi-Lekëgjekaj. From the village of Cërnilishtë in Prilep, located in the Pelagonia region, come the songs from the years 2011 and 2012, performed by three storytellers of the Ballad of Besa: Nadire Asani, Naxhije Imeri, and Nurijet Kadriu. The collection of ballads from the first group dates back to the 1980s of the 20th century, while those from the second group are from the 2010s of the 21st century. All seven variations from the first group share the same titles: Motra me shtat’ vëllazën [The sister of seven brothers] and only one is titled Motra me nan’ vllazën [The sister of seven brothers]. The titles from the second group of variants include: Motra e nant vllaznive, Tet-nant vllazën ene motra, as well as Nant vllaznit ene motra [The sister of the nine brothers, The nine brothers and the sister, as well as The nine brothers and the sister]. The first group of the variants of the ballads was recorded in the Rugova region and transcribed by Zymer Neziri, while the second group of the variants of the ballads was collected in the village of Cërnilishtë, Prilep, by the researcher named Mustafa Ibrahimi. The length of the verses in the first group ranges from 160 to 220 verses, whereas the second group ranges from 30 to 55 verses. The aim of this paper is to examine the texts of the Ballad of Besa from two geographical corners of the Albanian areas, namely Rugova and Prilep, within a comparative framework of their shared similarities and differences.Ky punim studimor për baladën e besës, e shqyrtuar në rrafshin krahasues të motërzimeve në rrethinën e Prilepit të Pelagonisë dhe në krahinën e Rugovës së Kelmendit, sjell të dhëna të përafrimeve të ndërtimit poetik, të rrëfimit të ndodhisë, të përbashkësisë motivore e tematike dhe të ndryshimeve që kanë këto dy anë të viseve tona në Gadishullin Ilirik. Për shqyrtime krahasuese, kam marrë parasysh shtatë motërzime të baladës së besës nga Rugova e Kelmendit dhe tri motërzime të baladës së besës nga rrethina e Prilepit të Pelagonisë. Ato janë kënduar nga shtatë lahutarë rugovas: Rrustem Veseli-Vaçaj, Mehmet Beka-Imeraliaj, Misin Nimani-Sejdaj, Shaban Kasëmi-Ahmetaj, Sokol Arifi-Lekëgjekaj. Nga katundi Cërnilishtë, Prilep, krahina e Pelagonisë, janë këngët e viteve 2011 e 2012, të tri tregimtareve të baladës së besës: Nadire Asani, Naxhije Imeri, Nurijet Kadriu. Mbledhja e baladave të grupit të parë u takon viteve ’80 të shekullit XX, kurse ato të grupit të dytë janë të viteve ’10 të shekullit XXI. Të shtatë motërzimet e grupit të parë kanë tituj të njëjtë: Motra me shtat’ vëllazën dhe vetëm një quhet Motra me nan’ vllazën. Titujt e motërzimeve të grupit të dytë janë: Motra e nant vllaznive, Tet-nant vllazën ene motra, si dhe Nant vllaznit ene motra. Grupi i parë i motërzimeve janë incizuar në krahinën e Rugovës dhe janë transkriptuar nga Zymer Neziri, kurse grupi i dytë janë mbledhur në katundin Cërnilishtë, Prilep, nga studiuesi Mustafa Ibrahimi. Gjatësia e vargjeve të grupit të parë është ndërmjet 160 e 220 vargje, kurse ajo e grupit të dytë është ndërmjet 30 e 55 vargje. Qëllimi i këtij punimi është shqyrtimi i teksteve të baladës së besës nga dy cepe gjeografike të viseve shqiptare, Rugova dhe Prilepi, në rrafshin krahasues të përbashkësisë dhe të ndryshimeve
Rreth terminologjisë së emërtimit të “blendeve” si proces i ri sociolinguistik
No full textIn the Albanian language, there is no unified term for the sociolinguistic process of the term blends. Consequently, various studies employ multiple terms associated with this process, such as: merging, compression, alignment, hybridization, lexical merging, lexical matching, lexical mixing, word combination, word elevation, word amalgamation, word blending, word intersection, suitcase words, abbreviated forms, acronyms, syllabic abbreviations, mixed truncation, contamination, and short syllabic contamination, etc. In international terminology, the term ‘blends’ is commonly used, while other languages may employ different terms such as ‘amalgam’, ‘portmanteau’, and the colloquial German term ‘Zusammenbildungen’, etc. Despite having so many terms in the Albanian language for this new sociolinguistic process, we have chosen to use the term ‘blends’ in our study, as it is a standardized international term. The objective of this research paper was to conduct a comparative analysis regarding the process of word merging in relation to terms in the English language such as blending, amalgamation, or portmanteau word. As observed during the examination of the examples identified in this study, these are new words formed by combining parts of two or more existing words, and in some instances, one of the original words is retained in its entirety. Generally, it can be stated that the creation of blends facilitates communication by generating new words that are often shorter in form. Blends frequently become part of everyday language, particularly in areas such as media, technology, political terminology, and economics, as well as in other fields like literature and culture in general. As regards to the Albanian language, it is our belief that our objective should not be the mere borrowing of blends, but rather to follow the dynamics of the development of this linguistic process on an international scale, which was largely unknown to us a few years ago. Based on the aforementioned points, we should strive to carefully introduce into usage these word-formation methods into the Albanian language, as the creation of blends appears as one of the most vibrant forms of word formation nowadays, particularly as far as forming of neologisms is concerned. Therefore, the phenomenon of blend creation as a sociolinguistic occurrence deserves special attention in studies concerning the Albanian language as well.Në gjuhën shqipe nuk ka një term të njësuar për procesin sociolinguistik të emërtimit të blendeve, prandaj, në studime të ndryshme përdoren terma të shumtë, që lidhen me këtë proces, si: shkrirje, ngjeshje, përputhje, hibridizim, shkrirje leksikore, përngjitje leksikore, përzierje leksikore, bashkim fjalësh, ngritje fjalësh, kombinim fjalësh, përzierje fjalësh, kryqëzim fjalësh, fjalë valixhe, emërtime të shkurtuara, shkurtesa, shkurtesa rrokjesore shkurtim miks, kontaminim, kontaminim i shkurtesave rrokjesore etj. Në terminologjinë ndërkombëtare është i zakonshëm përdorimi i termit blende, kurse në disa gjuhë përdoren edhe terma të tjerë si: amalgam, portmanteau (portmonto), “Zusammen-bildungen” (popullore) etj. Edhe pse për këtë proces të ri sociolinguistik në gjuhën shqipe kemi kaq shumë emërtime, megjithatë, vendosëm që në këtë artikull ta përdorim termin blende, si term i njësuar ndërkombëtarisht
Sëmundja e parkinsonit a ekzistojnë strategji të reja terapeutike?
Get PDFThe clinical presentation of Parkinson disease represents an intersection of four major areas: motor symptoms, cognitive changes, behavioral/neuropsychiatric changes, and symptoms related to autonomic nervous sistem failures. Environmental factors may increase or decrease the probability of developing PD and recent work emphasizes genetic contributions to the disease. Contemporary medical management is heavily reliant on pharmacological interventions, although surgical treatments (eg., Deep brain stimulation) also play a role. The pharmaceutical industry’s development of therapeutic medications for the treatment of Parkinson’s disease endures, as a result of the continuing need for better agents, and the increased clinical demand due to the aging population.Prezantimi klinik i sëmundjes së Parkinsonit përfaqëson një kryqëzim të katër fushave kryesore: simptomat motorike, ndryshimet njohëse, ndryshimet neuropsikiatrike/të sjelljes dhe simptomat e lidhura me dëmtimet e sistemit nervor autonom. Faktorët e mjedisit mund të rritin ose të zvogëlojnë probabilitetin e zhvillimit të PD dhe punimet e kohëve të fundit theksojnë kontributin e faktorëve gjenetike mbi këtë sëmundje [2]. Menaxhimi bashkëkohor mjekësor është shumë i varur nga ndërhyrjet farmakologjike, megjithëse trajtimet kirurgjikale (p.sh., stimulimi i thellë i trurit) gjithashtu luajnë një rol. Zhvillimi i industrisë farmaceutike për barnat terapeutikë në trajtimin e sëmundjes së Parkinsonit vazhdon, si rezultat i nevojës së vazhdueshme për agjentët më të mirë dhe rritjes së kërkesës klinike për shkak të plakjes së popullsisë
Rirrezatimi i pacientëve me kancer rektal rekurent në konkomitancë me kimioterapinë jo më tabu
Get PDFRecently improvements in treatment of rectal cancer patients have increased overall survival. Despite this, many rectal cancer patients develop local recurrence. Surgery is the best option of treatment but not always possible. A consider number of these category of patients are
treated with concurrent radio-chemotherapy. Reirradiation is an option of treatment especially for cases which can not be treated surgically The aim of this study is to demonstrate that the use of reirradiation concurrently with chemotherapy is not more a taboo.Vitet e fundit, përmirësimi i trajtimit të pacientëve me kancer rektal ka rritur mbijetesën. Megjithatë, disa pacientë shfaqin recidivë lokale. Kirurgjia është opsioni më i mirë i trajtimit por jo gjithmonë i mundshëm. Një numër i konsiderueshëm i kësaj kategorie pacientësh janë trajtuar me radiokimioterapi konkomitante. Rirrezatimi është një opsion trajtimi, veçanërisht për pacientët që nuk mund t’i nënshtrohen kirurgjisë. Qëllimi i këtij studimi është të tregojë që përdorimi i rirrezatimit në konkomitancë me kimioterapinë nuk është më një tabu
Marrëdhënia mes izolimit në institucionet e vuajtjes së dënimit dhe shfaqjes së problemeve mendore
Get PDFIt is important to bear in mind that isolating prisoners boosts to the development of a range of psychological problems that cause a person suff ering and stress. These psychological issues are required to be recognized by prison staff in order to know how to intervene and provide
assistance in case of an emergency and to facilitate the process of adaptation of the convicts with his new state.Ky studim ndërmerret me qëllim që të eksplorohet më nga afër gjendja psikologjike e të dënuarve që janë duke vuajtur dënimin në Institucionet e Ekzekutimit të Vendimeve Penale në Republikën e Shqipërisë. Fokusi është pikërisht mbi faktorët që nxisin zhvillimin e problematikave psikologjike tek personat që u është hequr liria dhe detyrohen të jetojnë të izoluar nga shoqëria. Metodologjia: Për të realizuar këtë studim jemi fokusuar në mbledhjen e të dhënave duke u ndalur në studimet më të fundit mbi problematikat psikologjike që vijnë nga izolimi i individit. Për këtë studimi jemi bazuar në shfl etimin e bibliografi së shkencore brenda dhe jashtë vendit, nga ku
kemi mbledhur të dhëna mjaft të vlefshme përmes librave, artikujve shkencorë dhe statistikave të burgjev
Protezimi mbi implante/ prezantim rasti klinik
Get PDFIn this clinical presentation we have describe how the overdenture on implants help the ancient patient with atrophic crests to have a good stability of the prosthesis increased efficiency of mastication.Në këtë punim, ku kemi përshkruar një rast klinik të mbiprotezimit mbi implante, kemi dashur të tregojmë një metodologji të re në protezimin e moshave geriartrike, e cila ka si avantazh jo vetëm anën estetike, por atë funksionale te këta pacientë. Falë atrofi ve të theksuara të kreshtave kockore, protezimi i tyre bëhet i vështirë. Mbiprotezimi mbi implante ndihmon stabilitetin e protezave dhe rrit efi kasitetin e përtypjes