Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Premorija e Vaso Pashës mbi Lidhjen e Prizrenit
Get PDFPopulli Shqiptar ka qenë gjithnji komb fund e krye luftar dhe origjina e tij pellazge nuk i mohohet kurr. Është edhe sot ai që ka qen 40 shekuj më par, popull i permendur në kënget e Homerit nuk ka qytetrim të perparuem as zhvillim të plot. Nga mungesa e tokëve pjellore të mjafta u shtemgue të kufizohet në jeten blegtorale, duke u knaq me pak e duke pas si të vetmen pasuni, pushken dhe traditat e tj Malet lirin, kombsin tri gjana kto ku i rri gjithji mendja nuk do të kish mujt me i rujtun pa therrorina. As fet që ka ndrrue,e as mendimet që ka këmbye nuk kan mujtun me ndryshua mënyren së tij Asht lidh në të shkumen me gjith fuqin dhe karakterit të vet duke mbet i lidhun në të shkumen me gjith fuqin e karakterit të vet duke mbet I lidhun në te ndonse kan kalue 40 shekuj mbi krye të ti
Zhvillimi i xehetarisë dhe i industrisë në Mitrovicën e Titos në periudhën e ndërtimit socialist
Get PDFMitrovicë de Tito et ses environs reprësentent une contrëe d’un sous sol assez riche depuis le temps le plus reculës, au Moyen age et surtout pen- riant les deux guerres mondiales. Dans ses mines, pendant les deux guerres mondiales commencërent les recherches gëologiques par le capital ëtran- ger dont le rësullat final de ces recherches ëtait l’entreprise des creusage et l'ëlaboration des mines de Trepça en 1928. La minëralogie, avant, pendant et aprës la guerre nationale libërale dans cette contrëe fut et resta la branche principale de l’ëconomie. Dans la përiode socialiste, le developpement de la minëralogie pied permettait la mi- se sur pied des diverses capacitës industrielles ou furent einployës un grand nombre d’ouvriers et ainsi se crëerent des prëconditions d’un changement de la structure ëconomique et eut une grande importance dans la transfor- mation ëconomicosociale et culturelle dans cette contrëe.Pas çlirimit të vendit nga okupatori fashist dhe pas ngadhnji- mit të Revolucionit Socialist në Jugosllavi, në Kosovë, pra edhe në Mitrovicën e Titos me rrethinë, para organeve të pushtetit po- pullor shtrohen detyra të mëdha e sidomos për rindërtimin dhe ndërtimin e vendit. Ky ishte synim themelor, sepse pa një zhvillim të tillë nuk mund të mendohej transformimi socialist në këtë tre- vë. Ndërtimi i socializmit nga masa e gjerë, e në radhë të parë, nga klasa punëtore kërkonte sakrifica të mëdha, në këtë plan gjene- rata që barti luftën ae e gatshme të vazhdonte me tërë qenien punën në rindërtimin e vendit. Mitrovica e Titos me rrethina është trevë e njohur me pasuri nëntoksore qysh në kohët e vjetra, në mes- jetë, e sidomos bëhet e njohur në mes dy luftërave botërore. Në mes dy luftërave botërore fillojnë hulumtimet gjeologjike për xehe nga kapitali i huaj dhe si rezultat i këtyre kërkimeve theme- lohet ndërmarrja për mihjen dhe përpunimin e xehës „Trepça”, më 1928. Xehetaria para, gjatë dhe pasë Luitës Nacionalçlirimtare në këtë trevë ishte dhe mbeti dega kryesore e ekonomisë
Baza materiale, reforma agrare, nacionalizimi dhe bashkësitë fetare në Kosovë 1945—1952
Get PDFPar la victoire de la lutte de libëration nationale et par la Rëvolution socialiste en Yougoslavie, la situation des communautës religieuses eut des changements considerables. Selon la constitution de 1946 de la RFP de Yougoslavie, l’Eglise se sëpare de l'Etat, ainsi que l'Ecole de l'eglise. C'est par un document juridique, pour la premiëre fois eurent dans leur histoire, toutes les communautës religieuses (reconnues par la loi) en Yougoslavie dans des situations ëgales devant la loi, des devoirs et des obligations ëgaux devant l’Etat.Në kuadër të ndryshimeve të gjithmbarshme që u bënë pas ngadhnjimit të Luftës Nacionalçlirimtare në Kosovë dhe më gjerë, u bënë ndryshime të konsiderueshme edhe sa i përket pozitës, bazës materiale dhe burimeve të financimit të bashkësive fetare. Me qëllim të studimit të rrethanave dhe ndryshimeve që u bënë në këtë drejtim në raportet shtet—bashkësi fetare, jam përpjekur të jap një vështrim në formë të kontributit shkencor, duke u mbë- shtetur në të dhënat e burimeve të grumbulluara në Arkivin e Kosovës, Arkivin e Jugosllavisë, Arkivin e Serbisë, pastaj në bibliotekën dhe në institucionet e tjera të bashkësive fetare, si dhe në bazë të konsultimit të literaturës relevante, e cila flet për çështjen e religjionit në mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë. Vlen të thuhet se studiuesit nga Kosova nuk i kanë kushtuar kujdes të duhur studimit të kësaj çështje Kjo punë imja është vetëm një përpjekje e studimit të kësaj tematike nga aspekti shkencor historik dhe metodologjik
Ilegaliteti dhe qëndrimi i partisë komuniste të Jugosllavisë ndaj lëvizjes ilegale antifashiste në Kosovë gjatë luftës nacionalçlirimtare 1941-1944
Get PDFEn un mot, la Comitë de Province du Parti Communiste Yougoslavc pour la Kosovë et la Mëtochie, pendant la guerre nationale libërale a donnë une importance a part, envers le mouvement clandestin antifasciste, comme forme de la guerre contre les occupants et leurs collaborateurs, en s’enforcant de temps en temps et en l'aidant comme forme du travail. C'est pourquoi, ce n’ëtait pas par hasard, qu'on a parlë et donnë des attitudes et des directions dans des forum et des organisations du P. C. Y. et de la L. N. L. Des actions et des activitës pendant tout le temps de la guerre nationale libërale ont ëtë donnëes dans la clande nëitë profonde qui eut un grand ëcho & la ivictoire de la libëration nationale et sociale.Fjala ilegal ka prejardhje nga gjuha neolatine (ilegalis) dhe si e tillë u përhap gati në të gjitha gjuhët indoevropiane. Me këtë fjalë, përgjithësisht, kuptohet njeriu që lufton kundër regjimit të rendit në fuqi duke jetuar e vepruar në fshehtësi të madhe. Pra, ai zhvillon veprimtari politike të fshehtë kundër regjimit e rendit në fuqi. Kuptohet, kjo veprimtari bëhet e zhvillohet fshehurazi organeve qeveritare për të luftuar e përmbysur regjimin dhe pushtetin e një vendi dhe për këtë është e ndaluar me ligj dhe e nxjerrë jashtë ligjit në fuqi. Pasi ilegalët janë të ndjekur, kushtimisht, ata janë të fshehur e »për ta nuk dinë të tjerët«. Ata veprojnë fshehtas (me konspiracion), që do të thotë nuk veprojnë hapur, sheshit, ligjërisht e me këtë edhe nuk janë legalë e që në të vërtetë është e kundërta e fjalës ilegal
Alternativat e diplomacisë së fuqive të mëdha për kufirin Shqiptaro-Malazez në Konferencën e Ambasadoreve në Londër.
Get PDFThe Govemments of allied Balkan states by the end of 1912 and beginning of January submitted their vie\vs regarding the ne\v geography of Balkans. especially presented their ideas. proposals and positions on territorial changes that should take place in Balkan Peninsula. These vievvs demonstrated invasive tendencies mainly of Serbia. Montenegro and Greece all of \vhich \\ ere subjected against Albanian lands. The issue of borders in the London Conference of Ambassadors instigated difficult diplomatic debate betvveen the Great Po\vers \vhich defending their positions displayed potential altematives on determination of Albanian state. Eduard Grey made relentless efforts to convince ambassadors to accept Ambassador Benkendorf's proposal that northeastem border of Albania continuine alian Ohri Lake and Black Drin River \vith Dibra \\ ithin Albania's side, and finally closing it along White Drin to the Buna - Rivers and into the Adriatic. Vienna's demand for Shkodra remain in Albania collided \vith Russia's opposition that \vas supported by France and the Great Britain. Italy backed Austro-Hungarian position for a new Albanian state, but regarding Shkodra issue it sho\ved indecisive for its specific interest. In this situation Italy changed its positions and lined up \vith Austria causing for Ambassadors to split in two sides: Britain, Russia and France for Russian project, and Germany, Austro-Hungary and Italy against it. The Ambassadors Conference aiming to conclude in detail the issue of Northem and Eastem borders on May 16 approved establishment of the ne\v border commission gathering specialist officers from the six Great Po\vers. The commission commenced its work on September 1913, but on \vinter came into stall for terrain hitches. The agreement of the Great Powers for Albania's North and Eastem borders instigated a lot of anger, discontent and armed revolts.Qeveritë e Aleancës ballkanikë, në fund të dhjetorit 1912 dhe në fillim të janarit të vitit 1913 i paraqitën Konferencës pikëpamjet e tyre mbi ndryshimet territoriale që duhej të bëheshin në Gadishullin Ballkanik. Në këto pikëpamje u paraqiten edhe pretendime pushtuese ndaj tokave shqiptare kryesisht nga Serbia, Mali i Zi dhe Greqia. Problemi i caktimit të kufijve të shtetit të ri shqiptar ishte pika më e ndjeshme e Konferencës së Ambasadorëve në Londër e cila shqyrtoi problemin e kufijve qysh në seancën e parë të saj më 17 dhjetor 1912. Kufijtë e shtetit shqiptar hapen një debat shumë të ashpër diplomatik në mesin e Fuqive të Mëdha të cilat duke mbrojtur pozicionet e veta diplomatike shfaqnin altemativat përkatëse për caktimin e kufijve të shtetit shqiptar. Deklarata e ambasadorit rus se, Rusia hiqte dorë nga kërkesa për t’i dhënë Serbisë portin e Durrësit në sovranitet të saj, krijoi përshtypjet sikur ky problem do të zgjidhje lehtë, përballë lëshimeve reciproke. Por më vonë dolën në shesh kontradiktat e mëdha midis tyre, meqë aleatët e Rusisë në Ballkan këmbëngulnin në copëtimin e tokave shqiptare dhe përfshiijen brenda kufijve të tyre
Roli i Isa Boletinit ne kryengritjen e vitit 1910 në Kosovë
Get PDFIsa Boletini as one of the main leaders of the Albanian National Movement and the key player in the uprising of 1910-1912 in Kosova, he fought for unification of Albanian forces against the Ottoman invaders. Isa Boletini's activity has been depicted by many authors and scholars national and intemational \vho still continue to explore his personality from various perspectives. Isa \vas bom on January 15, 1864 in village Boletin of Shala e Bajgorës. in a prominent family \vhich excelled for patriotic tradition in the area of Mitrovica and the Vilayet of Kosova. Isa Boletini lived and acted in the times of hardship \vhich made him one of the most renovcned personalities of our nation. Isa \vas among the very first leaders of the Albanian national movement \vho had come out against the anti- Albanian politics of the Young Turks. It \vas the time of great efforts and Renaissance of our people in general stmggling national liberation and unification. He contributed comprehensively to the liberation of Albanian lands and foundation of the national state.The announcement of Huriyet in 1908. Turkish govemment had taken a series of measures and restrictive la\vs against the Albanian people in order to realize its objectives, thus trying to deny the existence of Albanian people in any manner. The program included: ban on gun o\vnership, the la\v on general recruitment. enforcement of ne\v taxes, the la\v banning national clubbing acti\ ities. ban of national alphabet and language. All these measures led to the deterioration of contradictions \vith Albanian people and caused mass dissatisfaction in different provinces. Tax load of the mral population made their survival painful at every step. With these factors and circumstances under the ne\\ regime taking place, Kosova sustained to be the center for national liberation and emancipation movements. Uprising of 1910 in Kosova, in short period of time shaped important events, giving it a character of organized stmggle for national liberation and unification. Although, the uprising of 1910 failed \vithout reaching its objectives, it had exceptionally echoed intemal and intemational opinion. This well- organized uprising led to continuation of another in 1911 and to the General Uprising of 1912. The murder of Isa Boletini organized by Ministry of War of the Kingdom of Montenegro has been conducted in an ambush on January 26, 1916. Boletini, two of his sons, two nephews and three men of his \vere killed deceitfully.Isa Boletini ishte njëri ndër udhëheqësit kryesorë të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Ai ishte figura qendrore e Kryengritjeve në Kosovë gjatë viteve 1910-1912 që luftoi për bashkimin e forcave shqiptare kundër pushtuesve osmanë. Për veprimtarin e Isa Boletinit është shkruar dhe shkruhet edhe sot nga studiues të ndryshëm, si tanët ashtu edhe të huajt. të cilët e analizojnë nga shumë këndvështrime personalitetin e tij. Isa u lind në Boletin të Shalës së Bajgores më 15 janar të vitit 1864 në një familje të njohur e cila shquhej për tradita atdhetare në rrethinën e Mitrovicës dhe në Vilajetin e Kosovës. Isa Boletini ishte ndër të parët udhëheqës të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare i cili kishte dalë hapur kundër politikës antishqiptare që bënin turqit e rinj3 të cilët nuk i kishin mbajtur premtimet që ju kishin dhënë shqiptarëve para se të vinin në pushtet
Sistemi i arsimit në Kosovë dhe në disa vende të Evropës
Get PDFPërmes kësaj analize do të ofrojmë informata të përmbledhura për disa aspekte të organizimit të arsimit parauniversitar në Republikën e Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë, si dhe disa vende të tjera të Unionit Evropian. Objekt i analizës është struktura e sistemit arsimor parauniversitar të këtyre vendeve, me qëllim që të jepen informata themelore, të argumentuara, për strukturën dhe mënyrën e organizimit të sistemit arsimor. Të dhënat për arsimin parauniversitar janë marrë nga ato shtete që kanë traditë në shkollim në Evropë dhe që kanë reforma të suksesshme.
Struktura e sistemit arsimor është organizuar sipas Standardit Ndërkombëtar të Klasifikimit në Arsim (SNKA). Arsimi parauniversitar në Kosovë përfshin fëmijët e moshës prej 6 deri në 18 vjeç, të cilët i vijojnë mësimet në këto niveleve arsimore. Niveli më i ulët (0) përfshin fëmijët e moshës parashkollore (1 - 6 vjeç), niveli 1 arsimi fillor (klasat 1-5), niveli 2 - arsimi i mesëm e ulët (klasat 6-9) kurse niveli 3 – arsimi i mesëm e lartë (klasat 10-12/13). Të gjitha nivelet e arsimit parauniversitar organizohen në institucione publike dhe private.
Gjatë analizës kemi vërejtur se në disa vende struktura arsimore në nivelin parashkollor, fillor dhe të mesëm të ulët, nuk përputhet me SNKA-në. Ndryshon mosha e fillimit të nivelit, kohëzgjatja e tij, kohëzgjatja e arsimit të detyrueshëm, numri i ditëve të mësimit etj. Përderisa në Estoni e Finlandë, p.sh., mësimi i detyrueshëm fillon në moshën 7-vjeçare, në Irlandën e Veriut fillon në moshën 4-vjeçare. Në Gjermani arsimi fillor në disa krahina zgjat katër vjet, kurse në të tjerat pesë ose gjashtë vjet. Në Francë struktura e arsimit është 5+4+3/4, në Itali 5+3+3, në Austri 5+4+4, në Slloveni 9+4, në Danimarkë 9+3, sikurse edhe në Finlandë. Norvegjia, Portugalia dhe Greqia e zbatojnë sistemin 6+3+3
Qendrat për arsim në distancë – alternativë e re për zhvillimin e arsimit në Kosovë
Get PDFKy hulumtimi është bërë në atë mënyrë që të japë të dhëna për nevojën e krijimit të qendrave për arsim në distancë, që të ndihmojë dhe të orientojë gjithë komunitetin kosovar për mundësinë e arsimimit në distancë, si formë e re studimi te ne, dhe mundësitë e vazhdueshme që sjellë kjo formë studimi për përsosje profesionale dhe arsimim të vazhdueshëm.
Arsimi në distancë krijon shanse për një studim më fleksibil, për t’u orientuar më lehtë në tregun e sotëm të punës, gjithashtu i hapet rrugë edhe individëve të tjerë të përfshihen në procesin arsimor dhe të aftësohen profesionalisht.
Për të përballuar vërshimin e njerëzve që kërkojnë shkollim dhe përsosje profesionale, kërkohet krijimi i qendrave për arsim në distancë, sepse ato e bëjnë më të lehtë plotësimin e interesimeve dhe nevojave të individëve për studime. Njëkohësisht qendrat për arsim në distancë ekonomizojnë dhe racionalizojnë kohën, si faktor me rëndësi të veçantë në trendin e zhvillimeve të sotme.
Po ashtu, krijimi i qendrave për arsim në distancë krijon një sistem lehtësimi për mësimdhënës dhe shumë të tjerë që presin ndjekjen e programeve për aftësim pa shkëputje nga puna
Kurrikula dhe të nxënit gjatë gjithë jetës : Zhvillimet në Evropë në fund të shekullit XX dhe në fillim të shekullit XXI
Get PDFThis work deals with curricula development as a result of the curriculum philosophies development, learning theories and educational development principles, all of these by the perspective of lifelong learning. Issues within the domain in question are analyzed in terms of collating and providing opportunities on developing of lifelong learning competences.
Competences of lifelong learning are treated in terms of consolidation, ie the development process of the recommendations inference of the key competencies on lifelong learning by the Parliament and the European Council and, in terms of access
to their development in preuniversity education in the European countries and beyond.
Based on the different conducted surveys made for the implementation of the recommendations ,shows that the European Union on the competence development was approached in different ways included Kosovo.
The work was carried out with a combination of methods, techniques and tools that enabled theoretical and qualitative analysis thereof.Ky punim trajton zhvillimin e kurrikulës si rezultat i zhvillimit të filozofive kurrikulare, teorive të nxënies dhe parimeve të zhvillimit të arsimit, të gjitha këto nga prizmi i nxënies tërëjetësore. Çështjet në fjalë analizohen përbrenda domenit të tyre në aspektin e krahasimit dhe ofrimit të mundësive të zhvillimit të kompetencave të nxënies tërëjetësore.
Kompetencat e nxënies tërëjetësore trajtohen edhe në aspektin e konsolidimit, respektivisht të zhvillimit të procesit të nxjerrjes së Rekomandimeve të kompetencave kyçe të nxënies tërëjetësore nga Parlamentit dhe Këshilli Evropian dhe në aspektin e qasjes së zhvillimit të tyre në arsimin parauniversitar në shtetet e Evropës dhe më gjerë. Nga hulumtimet e ndryshme të bëra për zbatim të rekomandimeve shihet se vendet e Bashkimit Evropian zhvillimit të kompetencave u janë qasur në mënyra të
ndryshme e me këtë rast edhe Kosova.
Punimi u realizua me një kombinim të metodave, teknikave dhe instrumenteve që mundësuan analizën teorike dhe cilësore të tij
Përmbajtjet në tekstet shkollore të letërsisë, në funksion të komunikimit efektiv të nxënësve të shkollave të mesme të ulëta
Get PDFËshtë fakt i ditur që kulturën e përgjithshme të komunikimit nxënësit e marrin nga leximet e ndryshme dhe burimi më thelbësor mbeten tekstet shkollore, ngase qasja në këto tekste është e përditshme dhe e domosdoshme në procesin e mësimnxënies. Përmbajtjet e njësive letrare e kanë rolin thelbësor në pajisjen e nxënësve me shkathtësi, aftësi dhe kulturë komunikimi, si parakusht për një aftësim të gjithanshëm në formimin e tyre të përgjithshëm profesional e shoqëror. Shkathtësitë e komunikimit janë një prej faktorëve më relevantë që duhet t’i arrijnë nxënësit në sistemin e tyre arsimor gjatë gjithë jetës së tyre shkollore. Në këtë punim janë nxjerrë në pah përmasat ndikuese të përmbajtjeve të njësive letrare të këtij niveli në formimin e një kulture komunikuese të nxënësve.
Qëllimi i këtij hulumtimi është shqyrtimi i përmbajtjeve të teksteve shkollore të letërsisë në funksion të komunikimit efektiv të nxënësve në shkollat e mesme të ulëta.
Popullacionin e këtij hulumtimi e përbëjnë mësimdhënësit dhe nxënësit e shkollave të mesme të ulëta nga shtatë rajone të Kosovës. Mostrën e përzgjedhur e përbëjnë rreth 200 nxënës dhe 70 mësimdhënës, duke përdorur pyetësorë adekuatë, ndërsa të dhënat e dala nga përgjigjet i kemi marrë nëpërmjet postës elektronike, për shkak të rrethanave të ditura nga pandemia Covid-19.
Nga konkluzionet e dala do të veçoja qëndrimin e disa prej mësimdhënësve se zhvillimi i shkathtësive komunikuese te nxënësit në radhë të parë varet prej prirjeve të natyrshme të tyre, e tek pastaj nga motivet e tyre për t’i arritur ato shkathtësi nëpërmjet leximeve të tjera plotësuese, se sa nga përmbajtjet konkrete të njësive mësimore të përfaqësuara në tekstet e letërsisë, sado që edhe këtu kishte dallime të mëdha në këto konstatime nga mësimdhënësit.
Gjithashtu, do të ishte e rekomandueshme që organet kompetente të kenë parasysh sugjerimet e mësimdhënësve, por, pse jo, në masë të caktuar, edhe të nxënësve, në hartimin e teksteve të reja të letërsisë, sidomos në përzgjedhjen e njësive të caktuara letrare, në mospërfaqësimin me më shumë se një njësi mësimore nga një autor, si dhe në mosngarkesën e teksteve me njësi të shumta letrare