Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Brigada III e Kosovë-Metohisë »Millan Zeçar«
Get PDFLe 3e brigade de la Kossova et Mëtohia »Miilan Zeçar« a ëtë crëëe a l’ëpoque des combats finals pour la libëration non seulement de la Kossova, mais aussi des autres rëgions de Yougoslavie. II est difficile d’ëtablir l’identitë nationale des combattants de cette brigade, les documents n’ayant pas ëtë conservës. Grace a l’hëroisme manifestë par ses combattants, la 3e brigade de Kossova et Mëtohia a ëtë proclamëe brigade de choc. 4Qysh me 2 tctor të vitit 1943 Svetozar Vukmanoviq-Tempo në udhë-zimet e veta, të cilat ia dërgoi Komitetit Krahinor të PKJ-së për Kosovë e Mctohi shkruante se shqiptarët duhct të organizohen në aradhat partizane të Zonës së Rrafshit të Dugagjinit, kurse të gjithë serbët dhe malazczët tc dcrgohen mc ngut nc Zonën Opcrativc të Kosovës që atje të armatoscn dhc të veprojnë.1 Nga këto udhëzimc shihct se qvsh më parë ishtc vendosur që njcrëzit nga Kosova të shkojnë në drejtim të Jabllanicës së Epërme, ku gjendcj Zona I Operativc, kursc nga Rrafshi i Dugagjinit, në drejtim të Malësisë së Gjakovës, ku ishtc selia c Zonës II Operative dhe e Shtabit Kryesor të UNÇ dhe AP për Kosovë c Metoh
Sesta kosmetovska no brigada
Get PDFCette communication a ëtë rëdigëe sur la base des documents les plus importants ayant trait a la crëation et aux activitës militaires et politiques de la 6e brigade. Une liste des combattants et des commandants a ëtë ëtablie a partir des documents disponibles, conservës aux Archives de l’Institut de l’histoire militaire. Nous espërons que cette contribution pourra servir a l’ëtude et a la rëdaction d'une monographie concernant la 6e brigade.Brigade NOV na Kosovu pocinju da se formiraju juna 1944. godine. Tako su do formiranja 6. kosmetovske brigade btle formirane 1, 2, 3. i 5, 7.atim 4. i 7. kosmetovska brigada. U tom ciklusu stalnog narastanja krupp.ih jediniai NOV na teritoriji Kosova, za vrlo kratko vreme bilo je forniirano sest brigada. Vec 29. 11. 1944. u depesi Glavnog staba NOV i PO Srbije Operativnom stabu NOV i PO Kosmeta pise: »Mi smo misljenja da bi Ibarski odred, koga smo stavili pod vasu komandu, trebalo pretvoriti u brigadu, posto za to ima sve potrebne uslove«.1 A Ibarski odred je dotad odigrao znacajnu ulogu u Ibarskoj dolini izvodeci niz napaJa i diverzantskih akcija protiv delova nemacke grupacije armija »E« koje su se povlacile preko Kosova u Bosnu. Bas tih prvih decembraskih dana 1944
Dea Dardanicae - Ikonografia, simbolet dhe funksionet
Get PDFDea Dardanicae is a deity with many functions, as seen by a multiplicity of symbols, which reach their climax with the appearance of labyrinth, as a theogenic, cosmologie, and philosophical expression of time. Dea was witnessed in two monuments of Romula-Malva in Romania, and that of Smira, Kosova. The monument of Banja of Kurshumlija and a Palo Christian church in Lypjan were also dedicated to Dea, while it is also presented on the Mediana statue and coin with inscriptions DARDANICI and a bust from Kllokot. Dea's many functions are also proven by its numerous symbols: he-goat, rooster, calf, and boar, basket of wealth, purse, grapevine, leek, prophylactic knot, labryse, and labyrinth. These prove that Dea was a goddess of fertility and soil and also a mortal psycho pomp and initiate hiero-front, or deity of overall revival and eternity respectively. Dea’s attributes and functions, number of monuments and especially the presence of labyrinths represent Dea in a supreme position of the Dardanian pantheon. Through her attributes also the stages of Dardanian belief development are also expressed: animism and, after it, totemic, as prehistoric stages, and polytheism of Dardanian antiquity (4th cen. BC) and monotheism (from the 4th century).Empowering of Dea Dardanica during the Roman time is seen as a challenge for protecting tradition, and its reflection in face of new challenges of supreme, terrestrial and heavenly power. The sublime functions of Dea and appearance of labyrinth - image of universe in the Smira monument lead to a conclusion that this stage of polytheistic belief lead to the creation of the basis for embracing monotheism, or birth of a supreme monotheistic deity respectively: Christ, New Sun of Justice (Sol Institiae).Perëndesha Dardane, e paraqitur si Dea Dardanicae në tri monumente të periudhës romake, është një hyjneshë që del me funksione të llojshme dhe ofron mundësi për përcjelljen e zhvillimit të kulteve dhe të besimit dardan në faza të ndryshme kohore. Monumentet e përkushtuara Perëndeshës Dardane duken me një ikonografi të pasur dhe shumësi të simboleve, për ta arritur kulmin me trajtim të labirintit, si shprehje teogjenike, kçzmologjike dhe filozofike. Kështu, monumentet dëshmojnë rëndësinë e Perëndeshës dhe, njëkohësisht, shtrojnë nevojën për një studim më të hollësishëm të monumenteve të cilat i janë përkushtuar asaj. Po ashtu, përmes studimit të tyre ofrohet mundësia për një rinjohje më të përafërt, ndonëse jo të plotë në këtë fazë të hulumtimeve, të zhvillimit të kulteve dhe të besimit dardan dhe nivelit të krijuar të një sistemi religjioz dardan, gjë që mëtohet të fillohet me këtë punim
Kosova dhe viset e tjera etnike shqiptare nga kapitullimiiitalisë fashiste deri në fund të nëntorit 1944
Get PDFThe capitulation of fascist Italy in September 1943 had a susceptible impact in Kosova. Along with the disarming of Italian military units the setting of German military units occurred having an impact on the political currents and flows of the war in general. Economic and educational circumstances suffered changes and new military units under the attention of Nazi Germany and independent nationalist ones were created. This happened as the borders of Kosova were threatened by the units of both National Liberation Army of Yugoslavia and National Liberation Army of Albania. At that time the operations of persecution, terror and reprisals increased, especially in areas where Chetnick and partisan forces could act. For this reason, defensive activities by the nationalist units were frequent too. Due to this Albanian-Serb armed clashes became more frequent. An important role at that time was played by the Second Prizren League, and its formation. Committee of Nationalist Youth for the Protection of Kosova.Pas çarmatimit të forcave pushtuese italiane, që u bë me marrëveshjen e gjermanëve dhe të italianëve të 10.IX.1943, një pjesë e forcave italiane iu bashkëngjit pushtuesve gjermanë, ndërsa pjesa tjetër LNÇ-së në Kosovë. Njësitet e divizionit italian “Puglie” i çarmatosi Korparmata e 21-të gjermane
Roli i epokes se Skenderbeut ne konsolidimin e përbashkësisë etnike të Neoarbëreshëve Epirotë
Get PDFRruga që ka ndjekur vetëpërcaktimi etnik i popullit tonë është dëshmi e historisë së tij të lashtë, e mbijetesës dhe në kushte të pavolitshme, e madje të rrezikshme për qenien e kësaj etnie. Nga ilirët e lashtë te kombësia arbëreshe mesjetare e deri te kombi shqiptar modem është një rrugë e gjatë. Në trajtimin e këtij rrugëtimi, përgjithësisht, heshtet për atë hallkë shumë të rëndësishme të tij, që lidh arbëreshët mesjetarë me shqiptarët e kohës së re. Kjo mbijetesë është realizuar përmes epirotëve të epokës skënderbeiane. Mbi këtë tmall shqiptarët mbijetuan deri në ditët tona si komb i njësuar
Vrasja e Hasan Prishtines sipas gazetes serbe “Politika”
Get PDFPër vrasjen e korifeut të çështjes shqiptare të fillimi të shekullit XX, Hasan Prishtinës, i cili në arealin shqiptar është aq me rëndësi sa edhe historia e lëvizjes për çlirimin nga Perandoria Osmane, nuk është lehtë të shkruhet. Ai ishte njëri ndër prijësit kryesorë të përfaqësuesve shqiptarë në parlamentin osman, në kryengritjet antiosmane nga vitet 1903-1912, prijës ideor i kryengritjeve dhe i luftës së shqiptarëve të Kosovës nga viti 1912 deri më 1930 kundër pushtuesit serb
Dy monumente të perëndive të vreshtarisë dhe tregtisë të zbuluara rishtas në Kosovë
Get PDFOccasional archaeological findings in Kosova are surprising us more and more for better. Such findings are also two monuments from Roman period, found recently in two different localities, which we see for the first time in this territory. One of those consists of a votive plaque carved in relief and it was dedicated to the God of Grapevine and Wine (Dionysus - Liberus) found in Vrella near Burim (Istog), which is the second case found in Dardania. The other one consists of an applique carved on sculpture, in the shape of bust of the Trade’s God (Mercury) found in Studençan, near Theranda (Suhareka), which is the first case it was found in this territory. In the relief plaque, carved in a high quality way in local marble, we see a Dionysian group (thiasos), where Liberus appears together with Satyr, Silenus and Pan. Based on the way of their appearance an analogy can show the relief from Stobi, Macedonia. The rural ambience, where the grapevine was cultivated and the plaque of this God was found, tells clearly the reason why it was found exactly here. Its dedicator should be local, which under the Italic Liberus worshiped an old autochthonous God with similar characteristics. At bust-applique, carved in bronze in solid way, Mercury appears as a child. Even though the exact function of this is not known, it could serve as a mass in any scale from any trader that dealt with such measurements, or as a symbolic decoration of any transport tool. However, it can also show the trade development during the antiquity in this territory, since it was found near Theranda - a station in the well known via Naissus - Lissus. Both these monuments not only enriched the fund of the monuments of these two Gods in the territory of Dardania, but they are also a good guide for further archaeological researches in Kosova.Në këtë punim trajtohen dy monumente nga koha romake të gjetura tash vonë në Kosovë me zbulime të rastit. Te të dyjat janë të skalitura perënditë. Njërin e përbën pllaka relievore e punuar në mermer nga Vrella e Istogut (Burimit) që i përkushtohet perëndisë së hardhisë së mishit (Liberit) dhe verës, e cila në Dardani shënon rastin e dytë, dhe tjetrin aplika e punuar në bronz nga Studençani i Therandës (Suharekës) në formë busti të perëndisë së tregtisë (Merkurit), që në tërë këtë trevë haset për herë të parë. Si të tilla na ofrojnë të dhëna të reja në fushë të arkeologjisë antike
Prizreni seli Ipeshkvore dhe qendër e trashëgimisë dhe zhvillimit Arbërore në Kosovë në periudhën e mesjetës
Get PDFEcclesiastical sources prove the continuity of Church organization in Dardania, between antiquity and medieval. The church system organization in Dardania ascended into higher constitutional level in 535 with formation of Dardanian Archdiocese, known as Justiniana Prima based in Shkupi, which replaced Vicariate of Dardanian lands of the Episcopate of Thessaloniki. Under this framework also functioned the Diocese of Prizren. Although, historical sources access the ecclesiastical activity from the antiquity period, it can be seen as archdiocese centre from 1020, by the largesse of Byzantium Emperor Vasili II, which he issued to Archdiocese of Ohri. This bestowal in addition to the Diocese of Prizren, mentions Diocese of Lipjan as an integrated part of Archdiocese of Ohri. The Diocese of Prizren covered a broad territory of neo-Albanian areal in Medieval. Because of the historical circumstances, the Diocese of Prizren belonged to Constantinople Patriarchy, to Bulgarian Patriarchy and later to Serbian Patriarchy. Residency of the Diocese of Prizren was in the Church of Saint Friday. This church belonging from the early days of antiquity preserved its continuity. In 1307, in time of Serbian king Milutin rule, the Church of Saint Friday was rebuilt. Diocese of Prizren was granted many feudal properties stretching extensively into neo-Albanian areal of Medieval. These data confirm a high level of feudality development in parts where Diocese of Prizren extended. In 1348, the diocese was promoted to the rank of Metropolitanate.Fillet e dioqezës së Prizrenit, sipas autorëve të vjetër kishtarë, arrijnë deri në shekujt e parë të krishterimit. Shkas për këtë mendim jep fragmenti jo mjaft i saktë në letrën qarkore, në të cilën kjo ipeshkvi përmendet që në vitin 485 lidhur me Koncilin e Kalcedonisë. Në këtë letër përmenden një varg ipeshkvishë, në Iliri, duke filluar prej asaj të Durrësit e deri në Epirin e Ri dhe Epirin e Vjetër, në mesin e të cilave përmendet edhe “Paulus episcopus Prinatenus”
Situata në vilajetin e Kosovës në gjysmën e parë të vitit 1911 s1pas përfaqësuesve konsullorë të Italisë
Get PDFPërfaqësitë konsullore e diplomatike të Fuqive të Mëdha që ishin të akredituar në trojet shqiptare, të cilat gjendeshin nën sundimin e Perandorisë osmane, në vazhdimësi përcillnin me interesim të veçantë të gjitha ngjaijet që zhvilloheshin në këto troje. Ato informonin deri në imtësi për gjithçka që zhvillohej në këto treva duke u angazhuar sidomos për ato problème që lidheshin me interesat e veçanta të diplomacive të shteteve prej nga vinin. Në këtë kuadër edhe përfaqësuesit diplomatik të shtetit italian kryenin me përpikëri misionin e tyre diplomatik që i përgjigjej interesave afatshkurtra dhe afatgjatat të shtetit të tyre
Orientimet properëndimore të nacionalistëve shqiptarë në vitet 1941-1945
Get PDFAlbanian political and military forces during WW II had diverse political approaches and opinions. There can be accentuate particularly two; communists and nationalists. Nationalists aimed on protection and union of Albanian ethnic territories, primarily having in mind a union of Albania and Kosova, whilst communists attached a communistic ideology to the national liberation struggle. Despite the contradictions and disagreements, there are data which confirm numerous occasions, when nationalistic forces cooperated with National-liberation movement led by communists in Kosova and Albania in fighting the Nazi-Fascism. Pro-Westem orientation dominated into the most of nationalistic branches which strived for the liberation and national unification with support and assistance o Allies. During WWII and its immediate aftermath, the Anglo - American interest on Albanians orientations was evident. Anglo-American missionaries, who acted in Albanian lands, were engaged with both parties; communists and nationalists. In other words, they operated in both directions, in one side supporting and assisting militarily communists, as ally anti-Nazi-Fascist forces, but at the same time, cooperated and assisted nationalistic factions, which regarded the antifascist struggle being beyond the scope of communism.Gjatë Luftës së Dytë Botërore forçat politiko-ushtarake shqiptare kishin qasje dhe bindje të ndryshme politike. Veçoheshin orientimet komuniste dhe nationaliste. Koncepti politik i forcave nationaliste kishte për synim ruajtjen dhe bashkimin e trojeve etnike shqiptare, duke u mbështetur në demokracinë perëndimore. Qëndrim tjetër shprehnin komunistët të cilët rrugën për çlirim kombëtar e mbështetnin në ideologjinë komuniste. Pikërisht te rruga që duhej të ndiqej për çlirimin e vendit nga nazi-fashistët linden kundërshtimet e papajtueshme ndërmjet nacionalistëve dhe komunistëve