Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Recension i librit: Kinemaja shqiptare përmes rënies së komunizmit: Ekrane të argjendta dhe flamuj të kuq nga Bruce Williams (Amsterdam University Press, 2023)
Get PDFOutside its borders, very little is known of Albanian cinema and its characteristics due to the lack of Albanian language knowledge by foreign scholars, the scarcity of publications in the English language, and limited access to films with English subtitles, while many of the award-winning and internationally recognized post-communist era filmmakers were trained and had worked during the regime.Shumë pak dihet jashtë kufijve për kinemanë shqiptare dhe karakteristikat e saj, për shkak të mosnjohjes së gjuhës shqipe nga studiues të huaj, botimeve të pakta në gjuhën angleze dhe qasjes së kufizuar në filma me titra anglisht, ndërkohë që shumë prej kineastëve të epokës post-komuniste që janë vlerësuar me çmime dhe kanë bërë emër ndërkombëtarisht, kishin studiuar dhe punuar gjatë regjimit. 
The global reach of the new Italian associationism
Get PDFThis study examines the evolution and impact of Italian associations abroad in the context of recent emigration trends. Italian migration has diversified in profiles, motivations, and paths since 2008, challenging traditional analysis models. Italian associations, which historically supported emigrant integration and cultural identity preservation, now adapt to new emigrant generations and skilled professionals. Using data from various Italian and international sources, the research highlights the associations' roles in legal, professional, and emotional support, particularly through digital technologies. Case studies from Argentina and China illustrate their critical functions during crises like the COVID-19 pandemic. The findings emphasize the associations' importance in maintaining cultural ties and providing practical assistance, underscoring their relevance in a globalized world
Imaginary and Symbolic Forms of Water between Spirit and Culture
Get PDFWater is a theme connected to human and social development, not only biologically but also in terms of cultural and identity processes; surprisingly, studies that discuss water from a sociocultural/sociological perspective are scarce. The foundational role of water in the construction of social reality should be highlighted: as a matter of fact, thanks to it identity processes develop, and the realisation of the relationship between human beings and the environment, and between culture and nature, occurs. The relationship with water as a primordial substance tied to the roots of existence pertains to the physiological as well as the historical development of societies. Historically, societies see the presence of water in their territories as an indispensable element for establishing the foundations of civilisations, and a central criterion for setting the bases of development. With regards to the management of territorial resources, it should be noted that, although water is a primary resource, it is not available everywhere. Humans had to struggle to secure reliable water sources, using techniques derived from millenary knowledge systems, which enabled individuals and communities to live and survive in times of abundance and scarcity, tumultuousness and poor health. Past narratives and ethnographies related to traditional communities link symbols to history, productive forms, and material constraints due to the physical factors of the environment. Water is a foundational element of the cosmogonic and theogonic myths that governed the evolution of ancient genealogies and epistemologies. For its intrinsic virtues, water is considered a living and beneficial force: it is hard to find another substance that can at the same time wash away guilt, eliminate impurities, refresh and reinvigorate weary souls, and promise renewal and existential rebirth. Starting from these premises, the essay deals with the theme of water, a humble substance with complex implications, considering the foundations of culture, and analyzing the natural element from a sociological perspective with reference to myths of origins, naturalistic philosophical conceptions, and imaginary, up to and including aspects related to religiosity, to get to the roots of identity
Crossing the Textual Boundaries of James Clavell’s Novel Shōgun in FX’s TV Adaptation (2024)
Get PDFThis paper is an analytical, comparative study between James Clavell’s 1975 novel, Shōgun, and the 2024 mini-series adaptation created by Rachel Kondo and Justin Marks under the same name. It investigates the adaptation’s artful methods of storytelling and the crucial decisions made by the showrunners throughout its production. Their attempt to polish the rich original story written by Clavell represents an important showcase for all modern adaptations that aspire to bring new ideas into classical narratives. As the novel had been known for its tendency to divulge into, long explanatory segments about the cultural and inner workings of Japan through abundant descriptions told by an omniscient narrator and through the use of inner monologues, the TV series is left to face the challenge of fitting all of the cultural guidelines and abstract thoughts onto a different frame. To compensate for its bound lacklustre textual expression, the producers are forced to cross the novelistic boundaries of the book by focusing their efforts on the great visual potential that the story could offer. In this research, I will explore the decisions that carried the show throughout its episodes by relying on the structural theories of adaptation and the various socio-cultural opinions of scholars and critics, which revolve around the representation of Japanese culture by Western artists. My research mainly aims to assess the level of collaboration the two art mediums are able to achieve, both thematically and culturally, in their overall contribution to the story
De-Dollarization
Get PDFDe-dollarization is a “significant reduction in the use of dollars in world trade and financial transactions, [as well as] decreasing national, institutional and corporate demand” for United States dollars. (Goldman Sachs 2023; Li Yuefen 2024) De-dollarization has been a persistent theme since the collapse of the Bretton Woods Gold System in 1971 and the rising US national debt. (Cohen 2015) Efforts to minimise reliance upon the US dollar, such as the 1976 introduction of the IMF Special Drawing Right and the 2002 introduction of the Euro, failed to displace dollar dominance. (Eichengreen 2011) The Euro is a currency without a Nation State and the IMF SDR is not a currency used to invoice and settle international trade and financial transactions. However, the decision of the United States to “weaponize” the use of the dollar and to impose restrictions on global payment systems have impelled countries to construct an alternative to the dollar system.1(Sen 2019) This article first examines the adverse effects of using the US dollar as a global reserve currency. Second, the article examines the application of economic sanctions, specifically against the Russian Federation, to illustrate the probable development of an alternative reserve and invoice currency to co-exist with the dollar. Third, the article posits the conditions necessary to establish a viable alternative to the dollar and then examines efforts to promote alternatives to global payment systems such as SWIFT, and to build a new reserve currency.2 The article concludes: [1] the imposition of economic sanctions compels target countries to create alternative financial systems and settle international trade in national currencies; [2] establishing a new reserve currency out of whole cloth is a formidable task and lacks a recent historical counterpart, [3] the renminbi is the likely currency to rival, not displace, the US dollar
Vendosja e popullatës muhaxhire në gallapin e Prishtinës
Get PDFThe position of the Albanians during the Ottoman-Russian wars of 1877-1878 was very difficult, which put them in a very difficult position of survival. The Slavic peoples of the Balkans, supported by the Russian Empire, attacked Ottoman territories in the Balkans, forcing them to withdraw from the war-torn areas. Here the most injured were the local population or the Albanians, who were labeled as Turks and as such were looted, terrorized, killed and forced to move from their lands.
This paper reflects the settlement of the migrant population in Gallapin of Pristina and their movements through this territory looking for a suitable space and better conditions to live. Their decision to live in this area happened when they realized that they could no longer return to their earlier land. The emigrants settled in Gallap may not all be from the war that took place during the years 1877-1878, but among them there are families who have faced the first migrations that took place even earlier from the Pashallek of Belgrade and that were settled in Sanjak of Nishi, and finally together with the population from Vranja, Nishi, Leskofci, etc. are forced to move in the direction of Kosovo, where the first station of their settlement was certainly the Gallapi of Pristina, where they try to find shelter first and then seek better living conditions. This, of course, was not easy, because they were settled on the lands of the previous owners, and with this the pastures were reduced, etc. Many of the immigrants, who were economically better off, did not stop in Gallap but continued to Skopje and many others to Turkey.Pozita e shqiptarëve gjatë luftërave osmane-ruse të viteve 1877-1878 ishte shumë e rënd, e cila i dërgonte ata në një pozicion mjaft të vështirë mbijetese. Popujt sllavë të Ballkanit, të mbështetura nga Perandoria Ruse, sulmuan territoret osmane në Ballkan duke i detyruar që të tërhiqen nga zonat që përfshiu lufta. Këtu më të dëmtuarit ishin popullata vendase apo shqiptarët, të cilët ishin etiketuar si turq dhe si të këtillë u plaçkiten, u terrorizuan, u vranë dhe i detyruan të shpërngulen nga trojet e tyre.
Në këtë punim pasqyrohet vendosja e popullatës muhaxhirë në Gallapin e Prishtinës dhe lëvizjet e tyre nëpër këtë territor duke kërkuar një hapësirë të përshtatshme dhe kushte më të mira për të jetuar. Vendosja e tyre për të jetuar në këtë zonë ndodhë atëherë kur e kuptojnë se më nuk mund të ktheheshin në tokën e tyre të më hershme. Muhaxhirët e vendosur në Gallap mund edhe të mos jenë të gjithë të luftës së ndodhur gjatë viteve 1877-1878, por që në mesin e tyre ka familje të cilat janë ballafaquar edhe më herët me shpërnguljet e para të ndodhura qysh nga Pashallëku i Beogradit e që ishin vendosur në Sanxhakun e Nishit, e së fundi bashkë me popullatën nga Vranja, Nishi, Leskofci, etj. detyrohen të lëvizin në drejtim të Kosovës, ku stacioni i parë i vendosjes së tyre sigurisht se ishte edhe Gallapi i Prishtinës ku përpiqen të strehohen fillimisht dhe pastaj të kërkojnë kushte më të mira për jetesë. Kjo sigurisht se nuk ka qenë e lehtë, sepse ata janë vendosur në tokat e pronarëve të më hershëm, e me këtë u bë zvogëlimi i kullosave, etj. Shumë nga muhaxhirët, të cilët qëndronin ekonomikisht më mirë, nuk u ndalën në Gallap por vazhduan për në Shkup e shumë të tjerë drejt Turqisë
Urdhëresa dhe proklamata të ushtrisë austro-hungareze ndaj shqiptarëve, gjatë muajve shkurt-qershor 1916
Get PDFThe aim of this paper is The treatments of orders and calls of the Austro-Hungarian army during and after their deployment in Albania. The materials on which we have relyed on are proclamations and orders of Austro-Hungarian army of the year 1916. The wartime documents that were published in Albania during 1916 are taken as the main source. The Austro-Hungarians, called on all Albanians to all religious affiliations, to take up arms and expel the Serbian and Montenegrin army from Albanian territories. Austro-Hungarian administration issued several directives, instructions and Proclamations towards Albanian population, such as the directives on trips to Albania and abroad, orders to surrender weapons, total forgivness of blood feudes etc. Calls and proclamations are in the National Library of Austria. Calls were made in two languages: Albanian and German, which were printed in the “NIKA printing house at Shkodra and the printing presses “Etappen Stations commandos” at Durrës.Synimi i këtij punimi është që të trajtojë urdhëresat dhe thirrjet e ushtrisë austro-hungareze gjatë dhe pas vendosjes së tyre në Shqipëri. Materialet, në të cilat jemi mbështetur janë proklamata dhe urdhëresa të ushtrisë austro-hungareze të vitit 1916. Si burim kryesor janë marrë dokumente të kohës që janë botuar në Shqipëri gjatë vitit 1916. Austro-Hungarezët, u bënin thirrje të gjithë shqiptarëve, të të gjitha përkatësive fetare, që t’i kapin armët për t’i përzënë ushtrinë serbe dhe malazeze nga territoret shqiptare. Administrata austro-hungareze nxori disa urdhëresa, udhëzime dhe proklamata drejtuar popullsisë shqiptare, si urdhëresa mbi udhëtimet në Shqipëri dhe jashtë saj, urdhëresa për dorëzimin e armëve, faljen e përgjithshme të gjaqeve etj. Thirrjet dhe proklamatat ndodhen në Bibliotekën Nacionale të Austrisë. Thirrjet bëheshin në dy gjuhë, në gjuhën shqipe dhe gjermane, të cilat shtypeshin në shtypshkronjën “Nikaj” në Shkodër dhe nga shtypshkronja “Etappen Stations Komandos” në Durrës
Personaliteti i Hoxhë Hasan Tahsinit në Kosovë
Get PDFThere are a lot of Albanian personalities having double missions during their lifes. Spiritual missions because that’s how they were educated fulfilled with high responsibility and second mission that of national cause also part of their lifes. Such personality among Albanian leaders in general and Muslim leaders particularly was of course Hodja Hassan Tahsim. Thanks to his contribution he became the motive of so many writers through Albanian territories. Among them we can point out authors from Kosova, or authors whose scientific activity was exercised in Kosova, therefore we limit our treatment only there. We must admit that the Hodja Hassan Tahsim’s personality there became part of a series of studies by: H. Kalesh, S. Riza, I. Rexha, P. Nushi, H. Koliqi ect, who gave their maximum valuation on their walks of life where they were specialized. His personality has been and still is introduced on the text books in Kosova. The books of course that deal with our national history. I think that considering his spiritual scientific and national efforts he made on behalf of his motherland and his people, his personality has been treated on a very shallow way. He still doesn’t have the place he deserves on our history text books. If we only had to compare how this figure was treated on our history text books from 1943 when we first published school books of our national history and teaching of it for the first time took place in Kosova, it shows that Hodja Tahsims figure had much more space and attention during 1943 that it had later on up until today. It is worth emphasizing that since 1960 when the text book mentioned above was published up until 1995, Hodja Tahsim is mentioned nowhere not in the primary text books nor the secondary school books. For the first time Albanian pupils will come across with the name of Hodja Hassan Tahsim after thirty five years in 1995 and his portret in 1996. Regarding treatment of Hodja Tahsim’s figure on social life in Kosova, we have to say that in one of the big cities of the country is named after him. There is also a public secondary school on his name. Compare to other figures Hodja Tahsim treatment is admirable. These are optimistic premises that his personality will further appreciated in the future. Further improvements of Universities in Kosova, particularly after the declaration of its Independence on 27th February 2008, private and public alike, would have been very welcomed that one of those universities be named after former Rectors of Istanbul University, Hodja Hassan Tahsim.Nuk janë të pakta personalitetet në trojet shqiptare që kanë pasur mision të dyfishtë në jetën e tyre. Misionin në jetën shpirtërore, sepse ishin të shkolluar në atë rrugë, të cilin e kryen me shumë përgjegjësi dhe misionin e dytë për çështjen kombëtare, që, gjithashtu, krahas misionit shpirtëror e bënë pjesë të jetës së tyre. I tillë, në mesin e shumë prijësve fetarë te shqiptarët në përgjithësi dhe të atyre muslimanë në veçanti, ishte edhe personaliteti poliedrik i Hoxhë Hasan Tahsinit. Falë këtij kontributi, Hoxha Hasan Tahsini u bë preokupim i shumë penave në trojet shqiptare, në mesin e të cilave duhen veçuar autorë nga Kosova ose që veprimtarinë e tyre shkencore e zhvillonin në Kosovë. Në trajtimin e kësaj teme jemi kufizuar vetëm në Kosovë. Duhet thënë së në Kosovë figura e Hoxhë Hasan Tahsinit u bë pjesë e trajtimit nga studiues seriozë, si: H. Kaleshi, S. Rizaj, I. Rexha, P. Nushi, H. Koliqi, etj. të cilët bënë vlerësimet e tyre maksimale kryesisht për fushat në të cilat ishin dhe janë specializuar autorët përkatës. Personaliteti i Hoxha Hasan Tahsinit u prezantua dhe vazhdon të prezantohet edhe sot e kësaj dite në tekstet shkollore të historisë në Kosovë, kuptohet në tekste të historisë ku trajtohet historia jonë kombëtare. Mendojmë se, krahasuar me mundin e tij shpirtëror, shkencor e kombëtar që i kushtoi e i vuri në dispozicion atdheut dhe popullit të tij, ky personaliet është trajtuar kalimthi dhe nuk e ka ende trajtimin e merituar në tekstet tona të historisë. Po qe se duhet të bëjmë një krahasim të trajtimit të kësaj figure në tekstet tona të historisë nga viti 1943, kur u përgatit teksti i parë për histori kombëtare edhe filloi mësimi i historisë sonë kombëtare në shkollat tona në Kosovë, na rezulton se trajtimit të figurës së Hoxhë Hasan Tahsinit i është kushtuar hapësirë më shumë në tekstin shkollorë të vitit 1943 sesa në tekstet shkollore të historisë të botuara më vonë, deri në ditët e sotme. Është për t’u theksuar se nga vitit 1960, kur u botua teksti i parë shkollor i historisë në gjuhë shqipe, për të cilin bëmë fjalë më lart, e deri në vitin 1995 nuk e hasim askund emrin e Hoxhë Hasan Tahsinit në tekstet shkollore të historisë, as në tekstet e shkollave fillore dhe as në ato të shkollave të mesme. Për herë të parë nxënësit shqiptarë në tekstet shkollore të historisë do ta gjenin emrin e Hoxhë Hasan Tahsinit (me emrin Hasan Tahsini pa titullin “Hoxhë”, pas tridhjetë e pesë vjetësh më 1995 dhe foton e tij pas tridhjetë e gjashtë vjetësh, më 1996. Për sa i përket trajtimit të figurës së H. H. Tahsinit në jetën shoqërore në Kosovë në qytetet më të mëdha të Kosovës një rrugë mban emrin e tij. Gjithashtu emrin e Hoxhë Hasan Tahsinit e mban dhe një shkollë e mesme publike. Krahasuar me trajtimin e figurave të tjera, trajtimi i Hoxhë Hasan Tahsinit është për t’u admiruar, sepse për ne këto janë dëshmi premtuese se ky personalitet do të çmohet edhe më shumë në të ardhmen. Me zhvillimin e arsimit të lartë në Kosovë, sidomos pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt të vitit 2008 dhe kur gjithandej Kosovës janë hapur Universitete profilesh të ndryshme, qoftë shtetërore a private, do të ishte për nder që ndonjëri nga universitet në Kosovë, pavarësisht a është shtetëror apo privat, ta mbaje emrin e ish- rektorit të parë të Universitetit të Stambollit, Hoxhë Hasan Tahsinit
Polemika për dialektet për një unifikim gjuhësor
Get PDFPrior to the Congress of Monastery taking place from 01 to 09 Novembre 1908 confusion existed since there was no agreement on a national alphabet. Wise Albanian minds came up with the solution at this Congress, as well as at the Congress of Dibra. They decided an alphabet based in spoken Tosk but, followed by a lot of borrowings from Geg spoken language, similar to the two headed eagle on our flag. Information about Congress of Monastery on 28 Novembre 1912 can be found at “Leka” magazine published on its 11th edition on 1937 and ” Hafiz Ali Korca” by Dr. Ismail Ahmeti. After 1908 partition of our country wasn’t enough so that we had the duality language problem too. Often during the XXth century particularly during the Monarchy era, there was a tendency to switch to Geg spoken language where as after world war two, priority had Tosk spoken language. During the past twenty five years we are experiencing a duality problem. The albanalogy is suffering the conflict of ideas of our time. They represent ideologically and not scientifically and visionary for a single national representation. If we cultivate one of the dialects as a written language and leaving the other one out, means slowly letting it disappear from written language. Thinking it as a mix of two main dialects and wasting sub dialects means working without criteria. This also for the fact that Kristoforidhi was against mixing two dialects. However this had to be looked from the prestige that Tosk spoken language had at that time.Allegations that the literary of the North has an ancient tradition it is original and more preserved than the South literature has its own arguments. Those differences are not though essencial for the North spoken language to be richer than the South spoken language. It has anyway some rare features documentary historically and culturally For me as an Albanian, those arguments contribute on separation rathen than union. Deciding that which of these two is to be corner stone of our language are brought southern scholars. (In another words Fishta-Frasheri pact of 1908 became a confrontation between South and North).Arguments that Tosk spoken language is older, richer and wide spread are: connected with national territories of Ilirians - Epirotes and the orthodox doctrine which followed greek language. Examples are extracted from holy books, arvanites, chams. Namik Resuli of Berati emphasised:”based on my statistics, on the first place for the oldest goes to language spoken of albanians in Italy and Greece, secondly comes chams, third comes tosks fourth comes Gegs and fifth Shkodranisht”. We need an academic state and national solution. Let the representatives from all Albanian national territories judge it being completely distance from old political believes. It will help come to a similar conclusion of the Congress of Monastery and Dibra. This also will help getting rid of some new ghosts often appearing lately and stop them from getting together. Moreover, it is the duty of the state and scholars to let the professionals free from patriotism and get together with others in Kosova, Dibra, Chameria and diaspora. They know that this country doesn’t lack wise people not from moral point of view but dedication to their father and. Some phenomena must stop immediately, which are wide spread and against our national interests. It is necessary that so many theories and hypothesis declarations and publications which do not serve our best interests to give an unique answer. Language is an important issue dividing our nation for more than one hundred years.Para Kongresit të Manastirit, 1 – 9 nëntor 1908, kishte konfuzion, sepse nuk ishte rënë dakord për një alfabet kombëtar. Mendja e mençur shqiptare e zgjidhi këtë problem në Kongresin e Manastirit si dhe në Kongresin e Dibrës kur vendosën një alfabet të gjuhës shqipe me toskërishte, e gegërishten si kryedialekt, ashtu si vetë krerët e shqiponjës në flamurin tonë kombëtar. Të dhëna për Kongresin e Manastirit më 28. XI. 1912 kemi në revistën “Leka” nr. 11 të vitit 1937 dhe “Hafiz Ali Korça” nga Dr. Ismail Ahmeti”. Mbas vitit 1908 nuk mjaftoi copëtimi i trojeve shqiptare, por mbeti në skenën aktuale ky dualizëm gjuhësor. Jo pak, por përgjatë shekullit XX pati prirje të ngrihet dialekti gegërisht në periudhën e monarkisë, ndërsa në periudhën e pasçlirimit prirje pati dialekti toskë; në demokraci kemi të bëjmë me një botëkuptim të dyzuar. Albanologjia po vuan mjerimin konfliktual të ideve kohore, që përfaqësojnë ideologjikisht dhe aspak në këndvështrimin shkencor, vizionar për një përfaqësim të vetëm kombëtar. Të kultivojmë njërin dialekt si gjuhë shkrimi apo letrar dhe tjetrin jashtë përdorimit zyrtar, shkollor, juridik, do të thotë të thahet dalëngadalë ekzistenca e saj në botime e gjuhë të gjallë. Të mendohet si një përzierje eklektike prej dy dialekteve themelore dhe të lihen pa u vjelë vlera nga nëndialektet, do të thotë të punohet pa kritere e parime të sakta. Kjo për faktin se Kristoforidhi nuk ishte plotësisht për një përzierje të të dy dialekteve, por duhet kërkuar në “prestigjin” që gëzonte toskërishtja në atë kohë. Këtë e ndien edhe Shoqëria e Stambollit, aq sa edhe gramatikën e saj toskërisht e shkroi. Pretendimi se letërsia e Veriut ka tradita më të lashta dhe është më origjinale, më e konservuar dhe më e pasur se ajo e Jugut, ka argumentet e veta të drejta. Ky dallim nuk është esencial për të dalë dialekti verior më i pranuar se ai jugor, por ka disa veçori dokumentare historike e kulturore të tilla. Jo pak “argumente” që, në fakt, për mua si shqiptar, më tepër ndajnë sesa bashkojnë, se kush dialekt është themeli sillen më shumë nga autorë të Shqipërisë së Jugut. (Me një fjalë, aspak pakti Fishta – Frashëri më 1908 nuk vijoi, por u konfrontua Veri-Jug). Argumentet për toskërishten si gjuhë më e vjetër, më e pasur dhe më e përhapur janë : Të lidhur me trevën kombëtare iliro-epirot dhe doktrinën ortodokse që pasoi gjuhën greke. Shembujt nxirren nga librat fetarë, arvanitët, çamërishten. Namik Resuli nga Berati thekson: “Sipas statistikës sime, vendin e parë nga vjetërsia e zënë dialektet e shqiptarëve të Italisë e të Greqisë, të dytën çamërishtja, të tretën toskërishtja përkëtej Çamërisë, të katërtën gegërishtja e të pestën shkodranishtja”. Kërkohet një zgjidhje akademike, shtetërore, kombëtare, ndaj le ta gjykojnë këtë përfaqësuesit e tërë trevave tona kombëtare duke qenë të çliruar nga bindjet e vjetra politike për të arritur një përfundim të ngjashëm me Kongresin e Manastirit që u paraqit në Kongresin e Dibrës. Kjo edhe për t’u prerë rrugën edhe disa fantazmave të reja, të cilat jo pak po shfaqen për të mos u bërë edhe në këtë çështje bashkë. Si dhe ç’është më e mira, kjo është detyrë e shtetit mëmë me studiuesit e tij duke i lënë të lirë në profesionalizmin dhe patriotizmin e tyre me ata të Kosovës, Dibrës e Çamërisë apo diasporës e më tej. Ata e dinë vetë se burrat e mençur nuk i mungojnë atdheut dhe kjo jo si moral, por si atdhetarë. Duhen parë si emergjencë disa dukuri që duhen ndaluar menjëherë, të cilat janë hapur kundër interesave kombëtare. Sa për argument: Është e nevojshme që mjaft teorive, hipotezave, tezave, deklaratave e botimeve jo në shërbim të vendit t’u jepet një përgjigje unikale për këtë çështje kaq madhore si gjuha që e ka ndarë kombin tonë për më shumë se njëqind vjet
Përsiatjet shpirtërore në poezinë e Naim Frashërit
Get PDFThe scientific paper on “spiritual meditation in the poetry of Naim Frashëri” reveals the spiritual dimensions of Naimjan poetic viewpoint. The study is focused on the first verses created by Naim Frashëri in Persian (1875), which he summed up in 1885 in the book “Tehajulat”. This book was translated into English under the title “Dreams” by orientologist Vexhi Buharaja. The history of poetry and of all literature in general, is among other things, a history of relationships and influences, which are often made one of the causes of the burst of extensive and complex innovations, as there have been and are always and everywhere the literary currents.In the light of this reasoning, Prof. Dr. Eqrem Çabeji, regarded Naim as a tribe related to the oriental world. The influence of oriental poetry, is well proven in his volume “Tehajulat”, where the author has shown the spirit and outlook for the spirit and human life through poetic messages with a perfect conversation in Albanian language. In this bouquet of lyrics, it is witnessed the impact of eastern culture to the author, because the source of Koranic symbolism is used to present the human spiritual world. In the sight of the real panteist as Naim is, spiritualism and materialism are two colored mirrors, different in appearance, but that essentially serve to reflect the life and nature, which stems from an absolute unity. The universe is the appearance of this school of unity. Spinoza equates this unity with the absolute being, while Fichte equates it with the simple spirit, because the part of the body with which man knows God’s presence is not the mind, but the heart. As a means to get closer to God is the love for him.Referring to concepts that derive from the verses, it turns to be that the poetic volume “Tehajulat” is a work, where the visionary explosion about the human spirit emerges.Punimi shkencore me temë ”Përsiatjet shpirtërore në poezinë e Naim Frashërit” nxjerr në pah dimensionet shpirtërore të botëkuptimit poetik naimjan. Studimi ka në fokus vargjet e para të krijuara prej Naim Frashërit në persisht (1875), të cilat i përmblodhi më 1885 në librin “Tehajulat”.Ky libër u përkthye në shqip me titullin “Ëndërrimet” prej orientologut Vexhi Buharaja. Historia e poezisë dhe e tërë letërsisë përgjithësisht, është veç të tjerash, edhe një histori marrëdhëniesh e ndikimesh, që shpesh janë bërë një ndër shkaqet e lindjes së risive të gjera e të ndërlikuara, siç kanë qenë e janë, kudo e kurdoherë rrymat letrare. Në dritën e këtij arsyetimi, Prof. dr. Eqrem Çabeji, e konsideronte Naimin si fis me botën orientale. Ndikimi prej poezisë orientale, dëshmohet fare mirë vëllimi i tij “Tehajulat”, ku autori ka shfaqur botëkuptimin për shpirtin dhe jetën e njeriut përmes mesazheve poetike me një ligjërim të përsosur në gjuhën shqipe. Në këtë buqetë me lirika, dëshmohet ndikimi i autorit prej kulturës lindore, sepse përdoret simbolika e burimit kuranor për të paraqitur botën shpirtërore të njeriut. Para syve të një panteistit të vërtetë, siç është Naim Frashëri, spirituailizmi dhe materializimi janë si dy pasqyra me ngjyra të ndryshme në dukje, por që në esencë shërbejnë për reflektimin e jetës e të natyrës, të cilat burojnë prej një uniteti absolut. Gjithësia është shkolla e shfaqjes së këtij uniteti. Spinoza e barazon këtë unitet me qenien absolute, ndërsa Fichte-ja e barazon me shpirtin e thjeshtë, sepse organi me të cilin njeriu e njeh praninë e Zotit nuk është mendja, por është zemra. Si mjet për t’iu afruar Zotit është dashuria ndaj tij. Duke iu referuar koncepteve që përftohen nga vargjet e tij, rezulton se vëllimi poetik “Tehajulat” është një vepër ku ndodh shpërthimi botëkuptimor rreth shpirtit të njeriut