Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
The role of digitalization in preventing criminal offenses committed by state employees
Get PDFDigitalization represents one of the most effective tools for strengthening institutional integrity and com-bating corruption in public administration. This paper aims to examine the role of technology in pre-venting criminal offenses committed by state employees and individuals entrusted with a public service, with a focus on the Albanian context. Through the digitalization of procedures, increased traceability of administrative actions, and the automation of services, powerful mechanisms are created to reduce the space for abuse and corruption. The study analyzes the impact of platforms such as e-Albania, electronic procurement systems, and digital registers on increasing transparency and accountability. It also address-es challenges related to the lack of technical capacities, institutional culture, and the need to harmonize the legal framework with technological developments. In conclusion, it is emphasized that digitalization is not merely a technological tool, but a necessity for building trustworthy and fair institutions that can resist corruptive influences and protect the public interest
Challenges of implementing Law No. 18, dated 23.02.2017, “On the rights and protection of the child”
No full textThis paper aims to present several theoretical and practical aspects related to the implementation of the Law “On the Rights and Protection of the Child.1” In adopting this law, the legislator sought to take measures to ensure that every child exercises their rights in accordance with their personal development and based on their best interests. Furthermore, in order to adopt concrete measures for the promotion, respect, and protection of children’s rights, the legislator has emphasized the need for cooperation among central and local structures, authorities, and organizations that safeguard children’s rights. The Law “On the Rights and Protection of the Child,” as an important legal act in the field of children’s rights, reflects a series of principles already enshrined in international instruments that guarantee and protect the rights of the child. To ensure the child’s healthy physical, mental, moral, spiritual, and social development, as well as to secure an adequate family and social life, the law establishes the fundamental principle of the best interests of the child2, which must be the primary consideration in all decisions concerning the child3. Respect for the best interests of the child is a binding obligation for parents in the context of building stable family relationships, but it also constitutes a duty for key actors within the integrated child protection system. Therefore, the law also enshrines several other important principles, including: – The principle of equality and non-discrimination;– The principle that every child should live and grow up in an appropriate family environment, and that separation from the family should be considered only as a last resort;– The principle of participation, listening to, and respecting the views of the child, in accordance with the child’s age and capacity for understanding;– The principle of the primary responsibility of parents to provide their child with adequate living conditions, and to ensure their proper upbringing, development, well-being, education, and learning4
Albanofuturizmi dhe vdekja e yjeve
Get PDFKjo ese sjell analizën e disa veprave të letërsisë fantastiko-shkencore shqiptare të realizmit socialist në kontekstin e politikave anti-koloniale dhe anti-imperialiste të Shqipërisë nga vitet ’60 e në vijim. Si një zhanër “minor”, letërsia fantastiko-shkencore shqiptare e realizmit socialist ishte në gjendje të shqyrtonte ndërlikimet dhe trajektoret e doktrinës ideologjike shqiptare me njëfarë lirie. Duke përvijuar ngjashmëritë me letërsinë afrofuturiste, autori propozon termin “albanofuturizëm” si një koncept të përgjithshëm për veprat shqiptare të letërsisë fantastiko-shkencore që i trajtojnë hapur këto tematika, si gjatë periudhës socialiste, ashtu edhe pas saj. Së fundi, eseja prezanton konceptin e “vdekjes së yjeve” si emblemë të përsiatjeve albanofuturiste, jo vetëm në lidhje me rezonancat midis politikave anti-koloniale e anti-imperialiste me letërsinë fantastiko-shkencore, por edhe për mundësinë e dështimit dhe të shembjes të tyre
Figura e Gjergj Kastriotit - Skënderbeut në letërsi dhe në folklor
No full textThe legendary braveries of the Albanian hero, Gjergj Kastrioti, lasted for 25 years, and he, as it might be said metaphorically, was "a steel armor in the Europe's breast". Hence, the works dedicated to him would follow unceasingly in the course of centuries by reviving and reemerging our hero as many times as the progressive currents both at home and abroad needed a personality-symbol, a strong link to sustain the younger generations in the patriotic wars. At the same time, the historical studies and European literature accepted his supreme mission as a worthy protector of the Balkans and European civilization calling him "knight of freedom", whereas his people called him "the Dragon of the Balkans". The great quantity of different historical and literary works (plays, novels, short stories, poems and verses), approximately 400, written mainly in foreign languages, is a clear evidence of the vivid interest aroused in Europe by the enlightened personality of Gjergj Kastrioti, who may be considered as one of the emblematic figures, not to say the most emblematic one, in Europe.
"Gjergj Kastrioti made all the centuries speak out about him. And, every century, every age has spoken out with its own voice and revealed something new in him".
The personality of Skenderbey has drawn not only the attention of historians but also that of writers of world's literature. A large number of authors of different ages and literary currents have approached this personality by creating a wide range of works of various genres and kinds of literature. We can mention some plays written by Italian and French authors dedicated to this personality such as, "The braveries of the Prince Skenderbey, defeater of the Sultan Murat", (1973) by Antonio Xamboni, "Skenderbey, prince of Albania" (1770) by Maurizio Gerardini, then, "Skenderbey" (1786) by Pol Debuson. With time, from the stages of dramatic theatres, these plays started to be performed by the English and German ambulant troupes, thing that increased the popularity of our hero more and more. This article analyses the big place occupied by the personality of Skenderbey in the Literature of the Albanian Renaissance, which was inspired by ideals of the war for national liberation of the Albanian people. In his poem "History of Skenderbey", Naim Frasheri would give the tone to the entire following Albanian literature. This path of Naim would be followed by other poets of Renaissance as well, such as A. Z, Çajupi, N. Mjeda, Asdreni, R. Siliqi, etc, who in their creations tried to associate the memory of Skenderbey with the tasks laid down by the movement for national liberation. Even after the liberation of Albania from the foreign harness, the theme of Skenderbey would remain still an actual one; because the example of his unparalleled resistance continuously teaches the Albanian people how to face heroically the waves of foreign pressure. Interest and contemplations in dealing with the personality of Skenderbey have been shown since in the beginning in the in the literature of the Albanian territories in ex-Yugoslavia as well. In those circles, the personality of Skenderbey has been approached in new dimensions by pets such as Enver Gjergjeku, Rexhep Hoxha, Beqir Musliu, Muhaed Kërveshi, Daut Demaku, Jakup Ceraja, Teki Dervishi, Ymer Shkreli etc. Among the lays we can mention; "Gjergj Kastrioti -Skenderbey" bu Ahmed Çerkezi with a strong lyric and narrative character and the verse "Nikë Kosova" by Jakup Ceraja. The following years would bring again new works, even more interesting ones. The name and the works of Gj. K. Skenderbey would enter in the verses of almost all Albanian poets, whereas the range of novels and historical plays where he is the main character would increase significantly. First of all, it deserves to be mentioned the novel "Skenderbey" of Sabri Godo. The personality of Skenderbey, as we mentioned above, has been willingly approached by almost all the Albanian and Arberesh authors of modern times, some with any lyric, some others with any poem or much longer creations.Trimëritë legjendare të heroit shqiptar, Gjergj Kastrioti, zgjatën për 25 vjet dhe ai mund të thuhet se ishte "një mburojë e fortë për Evropën". Për këtë arsye, veprat kushtuar atij vazhduan pandërprerë gjatë shekujve, duke e ringjallur heroin tonë sa herë që duhej një simbol i fortë për të mbështetur brezat e rinj në luftërat patriotike, brenda dhe jashtë vendit. Studimet historike dhe letërsia evropiane pranuan misionin e tij të lartë si një mbrojtës i denjë i Ballkanit dhe qytetërimit evropian, duke e quajtur atë "kalorësi i lirisë", ndërsa populli i tij e quajti "Dragoi i Ballkanit". Sasia e madhe e veprave të ndryshme historike dhe letrare (dramave, romaneve, tregimeve, poezive dhe vargjeve), afërsisht 400, të shkruara kryesisht në gjuhë të huaja, është një dëshmi e qartë e interesit të gjallë të zgjuar në Evropë nga personaliteti i ndritur i Gjergj Kastriotit, i cili mund të konsiderohet si një nga figurat më të rëndësishme, nëse jo më e rëndësishmja, në Evropë.
"Gjergj Kastrioti bëri që të gjithë shekujt të flisnin për të. Dhe çdo shekull, çdo kohë ka folur me zërin e vet dhe ka zbuluar diçka të re tek ai."
Personaliteti i Skënderbeut ka tërhequr jo vetëm vëmendjen e historianëve, por edhe atë të shkrimtarëve të letërsisë botërore. Një numër i madh autorësh të periudhave dhe rrymave të ndryshme letrare e kanë trajtuar këtë personalitet, duke krijuar një gamë të gjerë veprash të zhanreve dhe llojeve të ndryshme letrare. Mund të përmendim disa drama të shkruara nga autorë italianë dhe francezë kushtuar këtij personaliteti si, "Trimëritë e Princit Skënderbej, fitimtari i Sulltan Muratit", (1973) nga Antonio Xamboni, "Skënderbeu, princi i Shqipërisë" (1770) nga Maurizio Gerardini, pastaj, "Skënderbeu" (1786) nga Pol Debuson. Me kalimin e kohës, nga skenat e teatrove dramatike, këto drama filluan të luheshin nga trupat angleze dhe gjermane, gjë që rriti popullaritetin e heroit tonë gjithnjë e më shumë. Ky artikull analizon vendin e madh që zë personaliteti i Skënderbeut në letërsinë e Rilindjes Shqiptare, e cila ishte frymëzuar nga idealet e luftës për çlirimin kombëtar të popullit shqiptar. Në poezinë e tij "Historia e Skënderbeut", Naim Frashëri i dha tonin gjithë letërsisë shqiptare që vijoi. Këtë rrugë të Naimit e ndoqën edhe poetët e tjerë të Rilindjes, si A. Z. Çajupi, N. Mjeda, Asdreni, R. Siliqi, etj., të cilët në krijimet e tyre përpiqeshin të lidhnin kujtimin e Skënderbeut me detyrat e lëvizjes për çlirimin kombëtar. Edhe pas çlirimit të Shqipërisë nga zgjedha e huaj, tema e Skënderbeut mbeti ende aktuale; sepse shembulli i rezistencës së tij të pashoq vazhdimisht i mëson popullit shqiptar se si të përballojë heroikisht valët e presionit të huaj. Interesi dhe shqyrtimet mbi personalitetin e Skënderbeut janë shfaqur që në fillim në letërsinë e trojeve shqiptare në ish-Jugosllavi. Në ato qarqe, personaliteti i Skënderbeut është trajtuar në dimensione të reja nga poetë si Enver Gjergjeku, Rexhep Hoxha, Beqir Musliu, Muhaed Kërveshi, Daut Demaku, Jakup Ceraja, Teki Dervishi, Ymer Shkreli, etj. Ndër veprat mund të përmendim: "Gjergj Kastrioti - Skënderbeu" nga Ahmed Çerkezi me një karakter të fortë lirik dhe narrativ dhe poezinë "Nikë Kosova" nga Jakup Ceraja. Vitet e ardhshme do të sjellin përsëri vepra të reja, edhe më interesante. Emri dhe veprat e Gj. K. Skënderbeut ka hyrë në vargjet e pothuajse të gjithë poetëve shqiptarë, ndërsa gama e romaneve dhe dramave historike ku ai është personazhi kryesor po rritet ndjeshëm. Para së gjithash, duhet të përmendet romani "Skënderbeu" i Sabri Godos. Personaliteti i Skënderbeut, siç përmendëm më sipër, është trajtuar me dëshirë nga pothuajse të gjithë autorët shqiptarë dhe arbëreshë të kohëve moderne, disa me ndonjë poezi lirike, disa të tjerë me ndonjë poemë ose krijime më të gjata
Shpjegime mbi kuptimin e drejtë të riteve islame në jetën e përditshme
No full textFor every Man's action or behavior, the Grandiose Allah has assigned special rules aiming that man will fulfill the purpose of one's creation by observing them. Even for cases of both joy and grief that man experiences during one's life, Islam has assigned such rules.Here there are some of an ordinary day's norms according to Islam that accompany man from one's birth to death:
1. Child's birth and the Islamic rites: This event is accompanied by a rage of rules, norms and ceremonial rites: singing of azans; tahniku; akika and head shaving; putting of name and circumcising.
2. Marriage's Islamic ceremonies and rites: marriage in Islam is a contract that has for its object the formation of a Muslim family. In order that the marriage act be legally correct, it should fulfill these conditions: the permission of the care-taker who may be the bride's father or some other one who has taken her under one's custody; the presence of two honest witnesses; legal drafting of the act and the endowment (mehr), which is the gift that the groom. give to his wife while married. Other elements of Islamic marriage are the marriage preaching and banquet.
3. Death's Islamic ceremonies and rules: The mortal ceremony in Islam has many rite and rules, among the most important of which are: the dying person's talqin, which means to advise to the dying person say the expression of acknowledging the Islamic monotheism "la ilaha illa-Allah" - "There is no other god except Allah, worth of warship"; lay the dying person so that the Kiblah is on his-her right side; recite Surah Ya Sin; close the eyes of the deceased and cover him, inform the deceased's family and friends; it is prohibited to wail aloud and it is permitted to weep; settle the deceased's debts; and prepare the body of the deceased person for burial by washing and shrouding it, a funeral prayer must be offered for him and than be buried in Lahd etc. Often these mortal ceremonies are accompanied by bidats invented by the people's ignorance and that are prohibited in Islam. Among them we can mention: assembling of people at the deceased's house to offer their condolences and eat food there; graves raised more than the length of a hand or so above the ground and buildings' erection over the grave; placing graves at the mosques' yards, etc.
4. Celebrating Islamic ceremonies: there are two Bajrams: Eid-il Ad'ha and Eid-ul Fitr. They are annual feats of Muslims which start with collective prayer half an hour after the sunrise. Than it is followed with other activities.
5. Ceremonies and Superstitions that are mistakenly considered as part of Islam: such as mawluds, kandils, scarification of animals to enter in new house, talismans and mascots, bad luck etc. All these ceremonies and superstitions are not part of Islam; they have been introduced later as a result of influence of other cultures.Për veprimet apo sjelljet e çdo njeriu, Allahu i Madhërishëm ka caktuar rregulla të veçanta duke synuar që njeriu të përmbushë qëllimin e krijimit të tij duke i respektuar ato. Edhe për rastet e gëzimit dhe pikëllimit që njeriu përjeton gjatë jetes së tij, Islami ka caktuar rregulla të tilla. Këtu do te gjeni disa nga normat e përditshmërisë islame që shoqërojnë njeriun nga lindja gjer në vdekje.
1. Lindja e fëmijës dhe ritualet e saj Islame
Kjo ngjarje është shoqëruar me një sërë rregullash, normash dhe ritesh ceremoniale: këndimi i ezanëve; tahniku; akika dhe rruajtja e kokës; vënia e emrit dhe synetllëku.
2. Ceremonitë Islame të martesësMartesa Islame është një kontratë që ka për objekt të saj formimin e një familjeje myslimane. Në mënyrë që akti i martesës të jetë ligjërisht i saktë, duhet të plotësojë këto kushte: lejen e kujdestarit i cili mund të jetë babai i nuses apo ndonjë tjetër që e ka marrë nën kujdestari; prania e dy dëshmitarëve të drejtë; forma ligjore e aktit dhe paja (mehr), e cila është dhurata që dhëndri i jep gruas së tij në martesë. Të tjera elemente te martesës Islame janë predikimi i martesës dhe gostia.3. Ceremonitë dhe rregullat Islame të Vdekjes
Ceremonia e vdekjes në Islam ka shumë rite dhe rregulla, ndër më të rëndësishmet janë: talkini i te vdekurit, që do të thotë t'i diktosh personit që vdes të thotë shprehjen e pranimit te monoteizmit Islam "la ilaha il-lAllah" - "Nuk ka zot që meriton të adhurohet, përveç Allahut; drejtimi i personit që është në prag të vdekjes nga Qebeja, mbështetur në krahun e tij të djathtë; leximi i sures Jasin; mbyllja e syve dhe mbulimi i të vdekurit; njoftimi për vdekjen; ndalimi i vajtimit me zë të lartë dhe lejimi i të qarit; shlyerja e borxheve të të vdekurit; përgatitja e trupit të personit të vdekur për varrim duke e larë dhe mbuluar atë, duhet të ofrohet një lutje funerale për të etj. Shpesh këto ceremoni mortore shoqërohen me bidate të shpikura nga injoranca e popullit e që janë të ndaluara në Islam. Midis tyre mund të përmendim: grumbullimin e njerëzve në shtëpinë e të ndjerit për të ofruar ngushëllimet e tyre dhe për të ngrënë ushqim atje; varret e ngritura më shumë se gjatësia e një dore mbi tokë, ngritjen e ndërtesave mbi varr; vendosjen e varreve në oborret e xhamive, etj.
4. Ceremonite festive Islame: Bajramet
Dy Bajramet: Fiter-Bajrami dhe Kurban-Bajrami janë festat e përvitshme të muslimanëve. Ato fillojnë me ceremonitë e faljeve kolektive një gjysmë ore pas lindjes së diellit dhe vijojnë më pas me veprimtari të tjera.
5. Ceremoni dhe bestytni që gabimisht konsiderohen si pjesë e Islamit: të tilla si mevludi, netët e mira, therja e kurbaneve për të hyrë në shtëpi të re, hajmalitë dhe nuskat, tersllëku etj. Të gjitha këto ceremoni dhe bestytni nuk janë pjesë e Islamit; ato kanë ardhur më vonë si rezultat i ndikimit të kulturave të tjera
Që bota të mos mbetet pa muzikë…Vetëdija letrare e Xhevahir Spahiut përkundrejt shformimeve të metodës socrealiste: The literary identity of Xhevahir Spahiu against the deformations of socialist realism
No full textThis approach provides a comprehensive overview of Xhevahir Spahiu's literary work, emphasizing his role in shaping contemporary Albanian poetry amid various ideological and generational challenges. It explores how Spahiu, with his unique energy and originality, challenged the traditional and socialist realism paradigms, creating an alternative voice characterized by figurative richness and spiritual depth. His poetry reflects the complex socio-political landscape, addressing themes of history, nature, and existential struggles, exemplified in poetries which depict feelings of isolation, internal conflict and hope. Additionally, the analysis highlights a heartfelt ode to homeland, capturing its natural beauty, cultural values, and historical memory through vivid imagery and structured rhythm. The discussion incorporates critical insights from Robert Elsie, Shaban Sinani, or Aliu Aliu or the poet Ali Podrimja who recognize Spahiu as a resilient figure whose poetry embodies a kind of resistance, vitality, and the ongoing exploration of human consciousness. Ultimately, the text underscores Spahiu’s contribution to Albanian literature as a voice that continuously pushes the boundaries of poetic expression, blending tradition with innovation, and engaging in profound reflections on identity, history, and the human condition.Ky studim synon një shqyrtim sa më të plotë të veprës letrare të Xhevahir Spahiut, duke theksuar rolin e tij në formësimin e poezisë shqipe bashkëkohore përballë sfidave ideologjike dhe brezave të ndryshëm letrarë. Studimi thellohet mbi mënyrën se si Spahiu, me energjinë dhe risinë e tij unike, sfidoi paradigmën tradicionale dhe atë të realizmit socialist, duke krijuar një zë tjetër në letërsi, me pasuri figurative dhe thellësi shpirtërore e meditative. Poezia e tij përthyen peizazhin kompleks shoqëroro-politik, duke trajtuar tema të historisë, natyrës dhe rropatjeve ekzistenciale të shpirtit njerëzor, që japin konflikte të brendshme si dhe ndjesi të vetmisë a të veçimit, të trishtimit apo të shpresës. Gjithashtu, analiza ndalet në poezi të një natyre tjetër, si ajo për vendlindjen, duke përkapur bukurinë natyrore, vlerat kulturore dhe kujtimet historike përmes imazheve të gjalla dhe një ritmi të strukturuar. Punimi përfshin mendime kritike nga studiues si Robert Elsie, Shaban Sinani, Aliu Aliu ose poeti Ali Podrimja, të cilët e njohin atë si një figurë që esencializon qëndresën, vitalitetin e përtëritjen po dhe kërkimin e vazhdueshëm të ndërgjegjes njerëzore. Teksti nxjerr në pah kontributin e Xhevahir Spahiut në sistemin e poezisë shqipe si një zë që vazhdimisht shtyn kufijtë e shprehjes poetike, duke bashkuar traditën me risinë dhe duke u angazhuar në reflektime gjithnjë e më të thella mbi identitetin, historinë dhe gjendjen njerëzore
Ndikimi i organeve shtetërore - “popullore” në zbatimin e rekuizimit në Kosovë nën mbikëqyrjen e Prokurorisë Publike gjatë viteve 1945-1952
Get PDFRekuizimi, ishte fushatë plaçkitëse, ekonomike me pasoja psikike dhe shumë komplekse, të cilën e bënte vetë përzierja e shtetit në zbatimin dhe argumentimin e saj. Për të zbatuar këtë politikë rekuizuese, u përdorën edhe organet duke filluar nga këshillat vendorë e të rretheve, të cilat në mënyrë hirearkike raportonin deri te Ministria e Tregtisë dhe Furnizimit të RPFJ-së. Po ashtu u morën masa për sensibilizimin e këtyre organeve dhe të masës fshatare në përgjithësi, mbi të cilët u ra dhe barra kryesore e fushatës. Shfrytëzuan edhe shtypin, me thirrjet e njohura të asaj periudhe që “asnjë pëllëmbë toke të mos mbetet e papunuar”. Pastaj i inventarizuan tokat e çdo familjeje, i numëruan sasitë e ushqimit dhe të farës për mbjellje për vitin tjetër, që duhej hedhur. Për secilin vend madje edhe rreth ndryshonin statistikat e rekuizimit, po ashtu dhe mënyrat e mbledhjes etj
Përgatitja psiko-fizike dhe edukimi ushtarak i luftëtarëve të UÇK-së në zonën operative të Llapit (1998-1999)
Get PDFUshtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK), si organizatë politike dhe ushtarake, ishte rezultat i organizimeve të fshehta patriotike në krye me LPK-në, e cila çlirimin e Kosovës nga pushtimi gjenocidar i Federatës Jugosllave (serbo-malazeze) e shihte përmes luftës së armatosur. UÇK, gjatë organizimit, mobilizimit, përgatitjes dhe kalitjes për beteja, një ndër sfidat kryesore kishte përgatitjen psiko-fizike dhe edukimin e luftëtarëve. Për këtë qëllim pati angazhime të të gjitha niveleve komanduese dhe udhëheqëse për të përgatitur luftëtarë (ushtarë dhe eprorë) dhe njësite të stërvitura dhe të gatshme për luftën guerile dhe frontale kundër forcave serbe. Përkundër vështirësive, përgatitja e luftëtarëve dhe e njësiteve u realizua me përpjekje maksimale. Kjo u dëshmua në betejat mes forcave të UÇK-së në Zonën Operative të Llapit (ZOLL) dhe atyre serbe. Masat që u ndërmorën për hartimin e plan-programeve, elaborateve dhe manualeve trajnuese për ndërtimin e poligoneve të ndryshme stërvitore, planifikimin, organizimin dhe realizimin e trajnimeve nga niveli i Shtabit të Përgjithshëm, Shtabit të Zonës, brigadave dhe deri te njësitet në nivel skuadre, janë objekt trajnimi në këtë punim