Albanica Albanian Academic Journals
Not a member yet
4474 research outputs found
Sort by
Prerja e monedhave të paligjshme në Dardani : Rasti i kallëpit nga municipium Ulpiana
Get PDFNë këtë artikull trajtohet konteksti arkeologjik e historik i falsifikimit të monedhave, marrë për bazë kallëpin nga Ulpiana, i përdorur për prodhimin e emetimin e monedhave të paligjshme të kohës së Mark Aurelit. Gjatë gërmimeve arkeologjike të zhvilluara në vitin 1957, në lokalitetin e Ulpianës ishte zbuluar një kallëp nga materiali i plumbit, i cili sot ruhet në Muzeun Kombëtar të Kosovës. Ky kallëp ka shërbyer për prodhimin e monedhave gjatë kohës së perandorit Mark Aurel. Në faqen e tij lexohet legjenda AVRELIUS CAESAR AVG. P. II F dhe përfaqëson një monedhë, në anën e pasme të së cilës, me shumë gjasë, ishte legjenda TR POT III COS II. Seritë që prezantojnë këto lloj të monedhave, emetoheshin dhe lëshoheshin ekskluzivisht nga punishtet e Romës, duke sugjeruar kësisoj se ky kallëp nuk shërbente për prerje monetare zyrtare. Si i tillë ai duhet të jetë përdorur për të prodhuar emesione të falsifikuara. Ulpiana duke qenë qendër e rëndësishme metalurgjike e vendosur në një rajon të pasur me minerale të shumta, sidomos me ari dhe argjend, ka krijuar një ambient të përshtatshëm për adulteratores monetae për të realizuar emetime të paligjshme. Ata ishin shumë aktivë në provincën e Mezisë Superiore si dhe në provinca të tjera fqinje gjatë gjithë shekulli II. Falsifikonin kryesisht denarë për faktin se kjo monedhë ishte me vlerë të konsiderueshme dhe përdorej shumë në tregjet romake. Kallëpi i zbuluar në Ulpianë nuk ishte një kallëp i zakonshëm, por ai me shumë gjasë shërbente më shumë si një matricë në një fazë të ndërmjetme të përgatitjes së kallëpeve për falsifikim të këtyre monedhave
Dokumente të rëndësishme për emigracionin shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës: Teuta S. Rizaj dhe Gazmend Rizaj, Nga thesari historik e kulturor i Fan S. Nolit - Shkresa, Memorandume, Raporte Diplomatike dhe Korrespondencë 1927-1946, Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri” - Prishtinë, 2023, 256 f
Get PDF
Anëtarësimet e institucioneve nga fusha e arsimit për të rritur në organizata ndërkombëtare – përvojat dhe mundësitë
Get PDFAlthough the vision for the development of pre-university education in Kosovo encourages and promotes lifelong learning in accordance with the trends of global transformation, however, progress in the field of adults education and lifelong learning skills continue to be a challenge. The opportunity to participate in mobility programs and to learn from good European practices is very small, because the institutions that deal with Adult Education, to a very small extent, are part of the projects that support mobility.
Therefore, a good opportunity to develop this field in current education policies is its internationalization. The study is based on these policies and aims to explore and provide insight into the practices, contributions and opportunities for membership of institutions from the field of Adult Education in international organizations, in order to promote mobility and the exchange of good experiences.
For the study, the qualitative research approach was applied, based on the descriptive model. The population of the study consists of representatives of the institutions dealing with adults education. The study sample is purposive and includes a representative of twelve educational institutions.
In the focus of the study were the documents and other materials for the memberships in the adults educations field. The semi-structured interview conducted with the representatives was also part of the study. Data collection, analysis and documentation was based on the model presented by Philipp Mayring (2014).
The findings of the study showed that out of 12 institutions involved, only three of them had experiences of membership in international organizations.
As a result, these experiences are few, do not specifically belong to the field of adults education, mobility are also few and not current. There are many opportunities for membership, especially memberships in organizations that specifically deal with the field of AR.Ndonëse vizioni për zhvillimin e arsimit parauniversitar në Kosovë e inkurajon dhe e promovon mësimin gjatë gjithë jetës, në përputhje me trendët e transformimit global, megjithatë, përparimet në fushën e arsimin për të rritur dhe aftësimit për të nxënë gjatë gjithë jetës vazhdojnë të jenë sfidë. Mundësia për të marrë pjesë në programe të mobilitetit dhe për të mësuar nga praktikat e mira evropiane është shumë e vogël, për shkak se institucionet që merren me Arsimin e të rriturve, në masë shumë të vogël, janë pjesë e projekteve që mbështesin mobilitetin.
Prandaj, mundësi e mirë për ta zhvilluar këtë fushë në politikat aktuale të arsimit është paraparë ndërkombëtarizimi i tij. Studimi bazohet në këto politika dhe ka për qëllim të eksplorojë dhe të ofrojë pasqyrë për praktikat, kontributet dhe mundësitë për anëtarësime të institucioneve nga fusha e Arsimit për të rritur në organizata ndërkombëtare, në funksion të nxitjes së lëvizshmërisë dhe shkëmbimit të përvojave të mira.
Për studim është zbatuar qasja hulumtuese cilësore, bazuar në modelin përshkrues. Popullacionin e studimit e përbëjnë përfaqësuesit e institucioneve që merren me arsimin e të rriturve. Mostra e studimit është e qëllimshme dhe përfshin nga një përfaqësues të dymbëdhjetë institucioneve arsimore. Në fokus të studimit ishin dokumentet e materialet e tjera për anëtarësimet në fushën e ARr së. Intervista gjysmë e strukturuar e realizuar me përfaqësuesit ishte gjithashtu pjesë e studimit. Mbledhja analiza dhe dokumentimi i të dhënave u bazua në modelin e prezantuar nga Philipp Mayring (2014).
Gjetjet e studimit treguan se nga 12 institucione të përfshira, vetëm tri nga to patën përvoja të anëtarësimeve në organizata ndërkombëtare.
Si rrjedhojë, këto përvoja janë të pakta dhe nuk i përkasin specifikisht fushës së arsimit të të rriturve. Mobilitetet gjithashtu janë të pakta dhe jo aktuale. Mundësitë për anëtarësime janë të shumta, sidomos anëtarësimet në organizata që merren specifikisht me fushën e arsimit të të rriturve
Testimi ndërkombëtar PIRLS 2021 – një analizë e arritshmërisë së nxënësve tanë në fushën e kulturës së leximit
Get PDFThis paper presents a general analysis, based on assessment indicators, of the achievement of our fourth-grade students in the international PIRLS 2021 test, which was focused on the achievement of students in reading literacy and the performance of fourth-grade students at the primary level in this academic field. The paper provides important and specific information regarding the impact of the COVID-19 pandemic on schools and on the results of students in our country but also in the countries with which we have made the comparison. Since PIRLS is a test that includes students from many countries around the world, the paper will present our achievements based on the PIRLS measurement indicators and compared with the achievement of countries of the Western Balkans region, with a focus on Albania, North Macedonia, Croatia and Slovenia. Based on the achievements of Kosovar students, compared with the overall achievement in PIRLS 2021 but also compared with the achievement of neighboring countries, the comparison of data and their analysis have led the research to a number of conclusions, recommendations and proposals that can be of service to policymakers at the municipal and central levels for taking measures to improve and raise the primary education system to an international level.Ky punim paraqet një analizë të përgjithshme, bazuar në indikatorët e vlerësimit, të arritshmërisë së nxënësve tanë, të klasave të katërta, në testimin ndërkombëtar PIRLS 2021, i cili kishte fokus arritshmërinë e nxënësve në kulturën e leximit (reading literacy) dhe performancën e nxënësve të klasave të katërta të nivelit fillor në këtë fushë akademike. Punimi sjell informacione specifike të rëndësishme në lidhje me ndikimin e pandemisë COVID-19 në shkolla dhe në rezultatet e nxënësve të vendit tonë, por edhe të vendeve me të cilat e kemi bërë krahasimin. Meqenëse PIRLS është një testim në të cilin përfshihen nxënësit e shumë shteteve nga e tërë bota, në punim do të paraqiten arritjet tona bazuar në indikatorët matës të PIRLS dhe të krahasuara me arritshmërinë e vendeve të rajonit të Ballkanit Perëndimor, me fokus Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut, Kroacinë dhe Slloveninë. Bazuar në arritshmërinë e nxënësve kosovarë, të krahasuar me arritshmërinë e përgjithshme në PIRLS 2021, por edhe të krahasuar me arritjen e vendeve fqinje. Krahasimi i të dhënave dhe analizimi i tyre kanë bërë që punimi të sjellë një numër përfundimesh, rekomandimesh dhe propozimesh që mund të jenë në shërbim të politikëbërësve të niveleve komunale dhe qendrore për ndërmarrjen e masave për përmirësimin dhe ngritjen në nivel ndërkombëtar të sistemit fillor arsimor
Genciana Abazi-Egro (28.11.1970 - 25.8.2024)
Get PDFMë 25 gusht 2024, u nda nga jeta Prof. Dr. Genciana Abazi-Egro, një figurë e shquar në fushën e studimeve orientale dhe në albanologji. Kontributet e saj shkencore kanë lënë gjurmë në studimet akademike dhe në edukimin e gjeneratave të reja. Duhet theksuar se puna dhe veprat e saj janë pjesë e kurikulave të Departamentit të Orientalistikës në Universitetin e Prishtinës. Prof. Abazi-Egro do të kujtohet si një studiuese brilante e dijeve orientale, sidomos e shkrimeve shqipe me alfabet arab. Librat dhe studimet e saj do të vazhdojnë të jenë referencë për çdo studiues të kësaj fushe. Me këtë rast, redaksia e revistës Studime Orientale shpreh ngushëllimet më të sinqerta për familjen, miqtë dhe kolegët e saj. Sigurisht që humbja e saj ka krijuar një boshllëk të madh për komunitetin akademik të studimeve orientale, por trashëgimia e saj shkencore do të vazhdojë të mbetet udhërrëfyes për studiuesit e rinj dhe të ardhshëm. Në nder të figurës së saj, më poshtë sjellim një shkrim përkujtimor të Dr. Fatos Dibran-it, botuar në portalin peizazhe.com, i cili pasqyron jetën dhe veprën e vlefshme të Prof. Genciana Abazi-Egro. Redaksia e revistës Studime Oriental
Shtypi dhe shoqëritë shqiptare në mbrojtje të bashkëkombësve jashtë Shqipërisë
Get PDFThe Albanian press defended the rights of its people left unjustly outside Albania. He openly unmasked the anti-Albanian plans of neigh- boring chauvinist states. Newspapers and societies generally held a very fair stance towards the most troubling problems of the time, such as the problem of the possibility of saving the homeland and the ways of acco- mplishing this task. Newspapers and societies placed special emphasis on exposing the savage denationalization policy pursued by Serbian and Greek chauvinists in Albanian lands left outside the borders of 1913. The Albanian press published outside of political Albania also played an important role in protecting national interests. This press also strongly denied the Serbian propaganda that the Albanians had allegedly settled in Kosovo with the help of the Turks, who expelled the Slavic population living there before. The Albanian press, however, paid special attention to the Kosovar emigrants who were forced to emigrate to Albania, as
well as the efforts of the Albanian state to help them as much as possible.Shtypi shqiptar mbronte të drejtat e popullit të vet të mbetur padrejtësisht jashtë kufijve të Shqipërisë. Ai demaskoi hapur planet antishqiptare të shteteve shoviniste fqinje. Gazetat dhe shoqëritë mbajtën përgjithësisht qëndrim shumë të drejtë ndaj problemeve më shqetësuese të kohës, sikundër ishte problemi i mundësisë së shpëtimit të atdheut dhe rrugët e realizimit të kësaj detyre. Gazetat dhe shoqëritë theks të veçantë i vunë demaskimit të poli- tikës së egër shkombëtarizuese që ndiqnin shovinistët serbë dhe grekë në trojet shqiptare që kishin mbetur jashtë kufijve të vitit 1913. Rol të rëndësishëm në mbrojtjen e interesave kombëtare luajti edhe shtypi shqiptar që botohej jashtë Shqipërisë politike. Edhe ky shtyp demantonte me ngulm propagandën serbe se gjoja shqiptarët janë vendosur në Kosovë me ndihmën e turqve, të cilët e dëbuan popullsinë sllave që banonte aty përpara. Shtypi shqiptar, gjithsesi, një vëmendje të veçantë i kushtoi edhe emigrantëve kosovarë që detyroheshin të emigronin në
Shqipëri si dhe përpjekjeve të shtetit shqiptar që, në suaza të mundësive, t’u dalë në ndihmë atyre
The role of oral microbiota in the colonization and antifungal resistance of Candida spp.
Get PDFThe oral microbiota is made of microorganisms, including bacteria and fungi, that live in the mouth and help protect against infections. This balance is important for oral and overall health. When the balance is disturbed, for example, due to antibiotic use, weak immune system, or poor oral hygiene, certain fungi, especially Candida albicans, can grow too much and cause infections like oral candidiasis.
C. albicans is usually a harmless organism in the mouth, but it can become dangerous under the right conditions. It can change shapes which helps it invade tissues. It can also form biofilms, protective layers that make it harder for the immune system and antifungal drugs to remove it. These biofilms are difficult to treat and can lead to chronic or repeated infections.
This fungus does not live alone. It interacts with different types of bacteria in the mouth. Some bacteria support C. albicans by helping it stick to surfaces and protect it from antifungals. Others, like lactic acid bacteria, can stop it from growing or forming biofilms. These interactions show how important the whole microbial community is when it comes to preventing or treating fungal infections.
Thanks to modern technologies like gene sequencing and metagenomics, scientists can now study the en-tire oral microbiome, including both bacteria and fungi. These tools have shown how changes in bacterial populations can increase the risk of fungal infections. Understanding how the oral microbiota influences Candida resistance is essential for developing more effective diagnostic tools and treatment strategies. This review examines current knowledge on the synergistic and antagonistic interactions between C. albi-cans and the oral microbiota, focusing on how these interactions affect oral health and lead to antifungal resistance
The Twin Block appliance in orthodontics: Indications and advantages
Get PDFTWIN-BLOCK is a removable orthodontic appliance designed by W. Clark in 1977. Is frequently used in the treatment of second class orthodontic anomalies with mandibular deficiency. In contemporary literature very little has been reported for the use of this functional appliance therefore, the main goal of this research was set to make a literature review to describe the indications, advantages and of these orthodontic appliances. As sources of information was used PubMed. The keywords used for searching were “twinblock, indications”, “twin block, advantages”. Twin Block device is indicated in cases such as: classII 1st dev, classII 2nd dev and class III malocclusion, frontal open bite, deep bite, cross bite, asym-metries faces, TMJ disorders. The advantages of use include: Ease of use; the twin block is a removable appliance, which allows patients to take better care of their oral hygiene. It stimulates the growth of the jaws due to its mild orthopaedic effect andit is easy to repair. Comfort; for many patients, it is more com-fortable to wear than other orthodontic devices, thanks to its special design.
The possibilities to influence on the type of growth are limited because they depend on a number of fac-tors, however, usage of the Twin Block device can achieve satisfactory effects on the growth of the bone segment of the orofacial system
The use of credit cards and consumer access models: Patterns of use in Albanian banks
Get PDFOver the past few decades, there has been a shift of people from using traditional payment methods to digital methods, thus creating innovation in the payment system. Nowadays, the market is determined to bring a different culture to Albania. The purpose of this study, which is based on the use of credit cards in the Albanian market, especially in Tirana, is to determine the attitude of society towards these credit cards. A questionnaire distributed among 100 consumers was used for primary data collection. This study contains both qualitative analysis and quantitative data analysis. The qualitative analysis addresses the ABC model of behavior, the use of credit cards, and the inflation problems caused by their use. The quantitative analysis highlights model statistics as well as the study of econometric analysis, based on the independent variables that are considered, such as monthly income level, security, prestige, and interest rate, which are thought to have a strong relationship with the use of credit cards as well as the expenses incurred during their use. Age, gender, monthly income, employment status, the reason for use, frequency of use per month, and duration of use are considered in the statistical model. Various tests have been developed to provide an accurate estimate of the relationship of variables using the SPSS Statistics program. All independent variables have exhibited a positive impact concerning the dependent variable. This paper aims to show the perceptions of people who use credit cards and those who hold a negative attitude about their use