Rocznik Integracji Europejskiej
Not a member yet
566 research outputs found
Sort by
Wybrane partie polityczne wobec wyzwań odbudowy i rozwoju gospodarki morskiej w Polsce
No full textMain focus of the article is promotion and support of the state’s maritime policy by politicians after 1989 as an important factor in the development of the Polish maritime economy. The lack of a coherent state maritime policy and related neglect of infrastructure, finances and personnel resulted in a decrease of both competitiveness and the pace of development of the Polish maritime economy, especially in the period immediately following the political transformation in Poland. The aim of the article is to draw attention to the creation of favourable conditions for functioning of entities of the maritime economy, which is an element of the national economy. Creation of legislation supporting the activities of the maritime economy and promoting maritime traditions present in Poland since the interwar period are equally important. The involvement of political parties in issues related to Poland’s membership in the European Union can also constitute support for the European maritime policy. The Baltic Sea is important to the state for many reasons – especially economic, strategic, but also social and political ones. The activities of political parties should focus on strongly emphasizing the need to recognize and invest in the maritime economy treated as a broad, multidimensional area, not forgetting about environmental issues.Głównym celem artykułu jest promocja i wsparcie polityki morskiej państwa przez polityków po 1989 roku jako istotnego czynnika rozwoju polskiej gospodarki morskiej. Brak spójnej polityki morskiej państwa i związane z tym zaniedbania infrastrukturalne, finansowe i kadrowe doprowadziły do spadku zarówno konkurencyjności, jak i tempa rozwoju polskiej gospodarki morskiej, zwłaszcza w okresie bezpośrednio po transformacji ustrojowej w Polsce. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na tworzenie korzystnych warunków dla funkcjonowania podmiotów gospodarki morskiej, będącej elementem gospodarki narodowej. Równie istotne jest tworzenie ustawodawstwa wspierającego działalność gospodarki morskiej oraz promowanie tradycji morskich obecnych w Polsce od okresu międzywojennego. Zaangażowanie partii politycznych w sprawy związane z członkostwem Polski w Unii Europejskiej może również stanowić wsparcie dla europejskiej polityki morskiej. Morze Bałtyckie jest ważne dla państwa z wielu względów – przede wszystkim ekonomicznych, strategicznych, ale także społecznych i politycznych. Działania partii politycznych powinny koncentrować się na silnym akcentowaniu potrzeby dostrzegania i inwestowania w gospodarkę morską traktowaną jako obszar szeroki i wielowymiarowy, nie zapominając o kwestiach środowiskowych
Teoretyzowanie europejskiej (dez)integracji – logika porządkowania i destabilizowania polityki
No full textThe EU’s poly-crisis has raised questions about its future (Riddervold, Trondal, & Newsome, 2021). Yet explanations for disintegrative dynamics are still sought within traditional integration theories (Zielonka, 2014; Vollaard, 2018), risking similarly limited insights. Another issue is the focus on internal rather than external factors, instead of treating both within a unified framework (Hofmann, 1966; Vollaard, 2018). Continued reliance on state-centric models further constrains analysis, as the EU is not a state. This article argues that disintegration consists of processes shaped by external logics of ordering rooted in global economic dynamics. These logics – such as financialisation – stem from tensions within global capitalism. Thus, integration and disintegration become distinct logics instrumentalised in wider power struggles. Drawing on research on polity formation and globalisation, the article develops a dialectical framework to theorise European (dis)integration and its contradictory political processes.Polikryzys UE wywołał pytania o jej przyszłość (Riddervold, Trondal i Newsome, 2021). Jednak wyjaśnienia dynamiki dezintegracji wciąż poszukuje się w tradycyjnych teoriach integracji (Zielonka, 2014; Vollaard, 2018), co grozi podobnie ograniczonymi wnioskami. Kolejnym problemem jest koncentracja na czynnikach wewnętrznych, a nie zewnętrznych, zamiast traktowania ich obu w ramach ujednoliconych ram (Hofmann, 1966; Vollaard, 2018). Ciągłe poleganie na modelach państwowo-centrycznych dodatkowo ogranicza analizę, ponieważ UE nie jest państwem. W niniejszym artykule autorzy dowodzą, że dezintegracja składa się z procesów kształtowanych przez zewnętrzną logikę porządkowania zakorzenioną w globalnej dynamice gospodarczej. Logiki te – takie jak finansjalizacja – wynikają z napięć w globalnym kapitalizmie. W ten sposób integracja i dezintegracja stają się odrębnymi logikami, wykorzystywanymi w szerszych walkach o władzę. Opierając się na badaniach nad formowaniem się ustroju politycznego i globalizacją, artykuł przedstawia dialektyczne ramy teoretyczne do teoretyzowania europejskiej (dez)integracji i jej sprzecznych procesów politycznych
Dylemat tożsamości Trimarium: konstruktywistyczna perspektywa społecznych podstaw spójności regionalnej
No full textThe study investigates whether the success of the Three Seas Initiative (3SI) depends on the formation of a shared regional identity. Anchored in the constructivist paradigm of international relations, it addresses the overlooked theoretical dimension of identity-building within 3SI. Drawing on summit declarations, official reports and constructivist literature, the analysis reveals a discrepancy between the Initiative’s economic ambitions and the absence of overt identity-forming narratives. Despite growing institutionalisation and practical cooperation tools – such as investment and innovation funds – there is limited rhetorical or symbolic articulation of collective belonging. The findings suggest that fostering a sense of “we” could enhance trust, cohesion, and external visibility, strengthening both internal solidarity and attractiveness for investors. The article argues that identity, constructed through social interaction and shared norms, is not a by-product but a precondition of sustainable regionalism. It proposes pathways for identity formation rooted in inclusive dialogue, historical reconciliation and alignment with European values. This perspective positions 3SI not as an alternative, but as a regional pillar of a cohesive Europe.W niniejszym badaniu analizuje się, czy sukces Inicjatywy Trójmorza (3SI) zależy od ukształtowania wspólnej tożsamości regionalnej. Opierając się na konstruktywistycznym paradygmacie stosunków międzynarodowych, badanie porusza pomijany wymiar teoretyczny budowania tożsamości w ramach 3SI. Analiza oparta na deklaracjach szczytowych, oficjalnych raportach i literaturze konstruktywistycznej ujawnia rozbieżność między ambicjami gospodarczymi Inicjatywy a brakiem jawnych narracji kształtujących tożsamość. Pomimo rosnącej instytucjonalizacji i praktycznych narzędzi współpracy, takich jak fundusze inwestycyjne i innowacyjne, retoryczne lub symboliczne wyrażanie zbiorowej przynależności jest ograniczone. Wyniki badań sugerują, że wzmacnianie poczucia „my” mogłoby zwiększyć zaufanie, spójność i widoczność zewnętrzną, wzmacniając zarówno wewnętrzną solidarność, jak i atrakcyjność dla inwestorów. W artykule argumentuje się, że tożsamość, budowana poprzez interakcje społeczne i wspólne normy, nie jest produktem ubocznym, ale warunkiem wstępnym zrównoważonego regionalizmu. Proponuje się w nim ścieżki kształtowania tożsamości oparte na dialogu integracyjnym, pojednaniu historycznym i dostosowaniu do wartości europejskich. Perspektywa ta pozycjonuje 3SI nie jako alternatywę, ale jako regionalny filar spójnej Europy
Analiza dedemokratyzacji w Europie Środkowo-Wschodniej. Przegląd kategorii teoretycznych
No full textThe aim of this paper is to review the leading theoretical categories used in analyzing dedemocratization in Central and Eastern Europe (CEE) and to assess their applicability to the changes observed during the third wave of autocratization (2008–2019). In this article Author reviewed following theoretical categories and concepts related to the process of withdraw liberal democracy: democratic consolidation and deconsolidation, erosion of democracy, regression of democracy, decay of democracy, democratic backsliding, and autocratization. Next, analyzing terms related to the outcomes of these processes consist of illiberal democracy, flawed democracy, hybrid regime and patronal autocracy. The paper offers a review of the main concepts and theoretical categories employed in studies on contemporary political systems. It also provides reflections on the use of these categories within the framework of transitology, highlighting their foundations and innovations. Additionally, the article shed lights on observed biases in studies about political systems, and a tendency to producing terms called “political systems with adjectives”.Celem niniejszego artykułu jest przegląd wiodących kategorii teoretycznych wykorzystywanych w analizie dedemokratyzacji w Europie Środkowej i Wschodniej (EŚW) oraz ocena ich przydatności do zmian obserwowanych podczas trzeciej fali autokratyzacji (2008–2019). W niniejszym artykule Autor dokonał przeglądu następujących kategorii teoretycznych i pojęć związanych z procesem odejścia od typu idealnego demokracji liberalnej: konsolidacja i dekonsolidacja demokracji, erozja demokracji, regresja demokracji, rozpad demokracji, democratic backsliding i autokratyzacja. Następnie, omówiono pojęcia związane z rezultatami tych procesów: demokracja nieliberalna, demokracja wadliwa, reżim hybrydowy i autokracja patronalna. Artykuł zawiera przegląd głównych pojęć i kategorii teoretycznych stosowanych w badaniach nad współczesnymi systemami politycznymi. Przedstawiono również refleksje na temat wykorzystania tych kategorii w ramach tranzytologii, podkreślając ich podstawy i wkład w rozwój nauk politycznych. Dodatkowo, artykuł wskazuje na zaobserwowane uprzedzenia w badaniach nad systemami politycznymi oraz tendencję do tworzenia terminów zwanych „systemami politycznymi z przymiotnikami”
Wpływ integracji UE na handel zagraniczny Polski w latach 2004–2023
No full textThe article analyses the evolution of Poland’s foreign trade between 2004 and 2023, set within the broader framework of the European Union’s (EU) Common Commercial Policy (CCP). International trade remains a key driver of global economic integration, shaped by classical theories such as Smith’s absolute advantage and Ricardo’s comparative advantage, as well as modern concepts of economic integration. Poland’s accession to the EU in 2004 marked a turning point in its trade development, providing access to the single market and the EU’s extensive network of trade agreements. The study examines changes in trade volume, dynamics, and structure – both geographical and product-based – to assess the impact of EU membership on Poland’s position in the international division of labour.A descriptive approach was applied, combining a review of the literature with statistical data from OEC to identify trends and structural shifts in Polish exports and imports. The analysis reveals that EU integration led to a substantial increase in trade value, stronger ties with EU markets, and gradual diversification towards non-EU destinations. The period studied includes key external shocks such as the 2008–2009 global financial crisis, the COVID-19 pandemic, and the economic repercussions of the war in Ukraine, each leaving a distinct imprint on trade flows.The findings confirm the research hypothesis, showing that Poland’s EU membership significantly boosted the value, dynamics, and geographical diversification of its foreign trade. While Germany remains Poland’s dominant trading partner, the growing role of other EU members and China highlights an ongoing diversification strategy. The study contributes to the literature on trade integration by offering an in-depth analysis of a post-transition economy’s trade trajectory within the EU framework, providing insights into the interplay between policy alignment, market access, and external shocks in shaping trade patterns.Autorka w artykule analizuje ewolucję polskiego handlu zagranicznego w latach 2004–2023, osadzoną w szerszym kontekście Wspólnej Polityki Handlowej Unii Europejskiej. Handel międzynarodowy pozostaje kluczowym czynnikiem napędzającym globalną integrację gospodarczą, kształtowanym zarówno przez klasyczne teorie, takie jak przewaga absolutna Adama Smitha czy przewaga komparatywna Davida Ricardo, jak i nowoczesne koncepcje integracji gospodarczej. Przystąpienie Polski do UE w 2004 roku stanowiło punkt zwrotny w rozwoju jej wymiany handlowej, zapewniając dostęp do jednolitego rynku oraz rozbudowanej sieci unijnych umów handlowych. Badanie obejmuje zmiany w wolumenie, dynamice i strukturze handlu – zarówno w ujęciu geograficznym, jak i produktowym – w celu oceny wpływu członkostwa w UE na pozycję Polski w międzynarodowym podziale pracy.Zastosowano podejście opisowe, łącząc przegląd literatury z analizą danych statystycznych pochodzących z bazy OEC, w celu identyfikacji trendów oraz zmian strukturalnych w polskim eksporcie i imporcie. Analiza wykazała, że integracja z UE doprowadziła do znaczącego wzrostu wartości handlu, zacieśnienia powiązań z rynkami unijnymi oraz stopniowej dywersyfikacji w kierunku rynków pozaunijnych. Badany okres obejmuje istotne wstrząsy zewnętrzne, takie jak globalny kryzys finansowy w latach 2008–2009, pandemia COVID-19 oraz gospodarcze konsekwencje wojny w Ukrainie – każdy z nich wywarł wyraźny wpływ na przepływy handlowe.Wyniki potwierdzają postawioną hipotezę badawczą, wskazując, że członkostwo Polski w UE znacząco zwiększyło wartość, dynamikę oraz stopień geograficznej dywersyfikacji handlu zagranicznego. Choć Niemcy pozostają głównym partnerem handlowym Polski, rosnące znaczenie innych państw UE oraz Chin podkreśla trwającą strategię dywersyfikacji. Artykuł wnosi wkład do literatury na temat integracji handlowej, oferując pogłębioną analizę trajektorii handlu gospodarki posttransformacyjnej w ramach UE oraz dostarczając wniosków na temat wzajemnych powiązań między dostosowaniem polityki, dostępem do rynku a wstrząsami zewnętrznymi w kształtowaniu wzorców handlowych
Wyzwania w relacjach Turcji z Unią Europejską
No full textSummaryThis publication examines the key challenges in Türkiye’s relations with the European Union. To this end, it explores the specific character of these relations, dividing the analysis into two distinct periods: 2002–2013 and 2014–2025. This chronological framework makes it possible to trace the evolution of mutual relations and to identify their principal determinants. The study also seeks to outline potential prospects for the future of Türkiye–EU relations. The article is based on several core assumptions. Firstly, Türkiye’s extensive economic and trade ties with the European Union have created a structural dependence on its Western partner – an interdependence that became particularly evident during the prolonged currency crisis and the COVID-19 pandemic. Secondly, the adoption of anti-Western rhetoric and the articulation of new demands towards the European Union have served as instruments of political and econo-mic leverage for the Turkish authorities, while simultaneously reinforcing President Erdoğan’s image, particularly among the conservative electorate. Thirdly, Russia’s aggression against Ukraine in 2022 reaffirmed the strategic importance of relations between Türkiye and the European Union. The ensuing geopolitical realities provided a renewed platform for dialogue and potential cooperation, while also strengthening Türkiye’s position in discussions with the Union as a prospective partner in shaping Europe’s emerging security and defence architecture.Przedmiotem publikacji jest analiza wyzwań w relacjach Turcji z Unią Europejską. W tym celu ukazana została specyfika owych relacji z podziałem na lata: 2002–2013 i 2014–2025. Przyjęty przedział czasowy pozwolił ukazać przewartościowanie w stosunkach obu podmiotów oraz wskazać ich uwarunkowania. Podjęto się również próby określenia perspektyw relacji Turcji z Unią Europejską. W artykule przyjęto następujące założenia. Po pierwsze, powiązania gospodarcze i handlowe Turcji z Unią Europejską determinują jej zależność od zachodniego partnera. Uwidoczniła się ona zwłaszcza w obliczu wieloletniego kryzysu walutowego oraz pandemii COVID-19. Po drugie, antyzachodnia retoryka, a także wysuwanie wobec Unii Europejskiej nowych żądań, stały się dla władz Turcji instrumentem „nacisku” na organizację w wymiarze politycznym i ekonomicznym oraz umacniania wizerunku prezydenta Erdoğana głównie wśród konserwatywnego elektoratu. Po trzecie, agresja Rosji na Ukrainę w 2022 roku potwierdziła znaczenie wzajemnych relacji dla obu podmiotów. Nowe uwarunkowania geopolityczne stworzyły płaszczyznę do ponownego dialogu i niewykluczone, że i współpracy pomiędzy nimi. Dodatkowo umocniły pozycję Turcji w rozmowach z Unią Europejską jako potencjalnego partnera w tworzeniu nowej polityki bezpieczeństwa i obrony Europy
Relacje Unii Europejskiej z państwami niedemokratycznymi: przypadek Republiki Kuby i Chińskiej Republiki Ludowej. Perspektywa porównawcza – 2004 i 2024
No full textThe European Union’s external relations are an important issue in the context of the contemporary principles and functioning of the European community. In this article, the authors analyse a specific type of relationship between the European Union and non-democratic countries, i.e. the Republic of Cuba and the People’s Republic of China, based on determinants related to the concepts of democratisation, Europeanisation ad extra and value-based partnerships. The state of relations between these entities in 2004 and 2024 is presented. The differences that determined the European Union’s perception of these countries are highlighted. As part of the comparative analysis, the authors summarise the clear change in the European Commission’s policy shaping relations between these partners based on a cognitive framework and political, economic and normative issues. It was also observed that, apart from the established bilateral partnerships between the EU and China and Cuba, the countries in question have also revitalised relations between themselves. The authors point out that despite the earlier assumption of the importance of values in the context of building partnerships (based on strategic documents), in practical terms, democratic values are still not a determining factor in these relations. Economic issues continue to be the fundamental dimension of building relations.Relacje zewnętrzne Unii Europejskiej są istotnym zagadnieniem w perspektywie współczesnych założeń i zasad funkcjonowania wspólnoty europejskiej. Autorzy w ramach niniejszego artykułu podejmują analizę szczególnego typu relacji Unii Europejskiej z państwami nie-demokratycznymi, tj. z Republiką Kuby i Chińską Republiką Ludową w oparciu o wyznaczniki związane z pojęciami demokratyzacji, europeizacji ad extra i value based partnerships. Przedstawiony został stan relacji pomiędzy tymi podmiotami na rok 2004 i 2024. Ukazane zostały różnice, które zdeterminowały sposób postrzegania wskazanych państw przez Unię Europejską. W ramach przeprowadzonej komparatystyki, autorzy syntetycznie przedstawiają wyraźną zmianę prowadzonej przez Komisję Europejską polityki kształtującej relacje pomiędzy tymi partnerami w oparciu o ramę poznawczą oraz kwestie polityczne, ekonomiczne i normatywne. Zaobserwowano również, że poza wykształconymi partnerstwami o charakterze bilateralnym pomiędzy UE a Chinami i Kubą wskazane państwa zdynamizowały relacje także między sobą. Autorzy zwracają uwagę na to, że mimo wcześniejszego założenia istotności wartości w kontekście budowania partnerstw (w oparciu o dokumenty strategiczne), w ujęciu praktycznym wartości demokratyczne nadal nie są determinantem tych relacji. Kwestie ekonomiczne nadal stanowią podstawowy wymiar budowania relacji
Ewolucja polityki sankcji UE wobec Białorusi w latach 2020–2022
No full textThis article analyses the sanctions policy as a key instrument of the European Union’s Common Foreign and Security Policy (CFSP) towards Belarus between 2020 and 2022. The case of Belarus represents a particularly illustrative study in the field of EU sanctions policy due to its longevity, complexity and cyclical nature. The study focuses on identifying the main factors shaping the decision-making process concerning the transformation of the EU’s sanctions policy, both in response to changes in the political situation in Belarus and within a broader geopolitical context. The article also outlines potential directions for the future development of the EU’s sanctions policy towards Belarus, considering the potential return to a transactional approach in light of evolving geopolitical condition.Niniejszy artykuł analizuje politykę sankcji jako kluczowy instrument Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB) Unii Europejskiej wobec Białorusi w latach 2020–2022. Przypadek Białorusi stanowi szczególnie istotne studium w zakresie polityki sankcyjnej UE ze względu na jej długotrwały, złożony i cykliczny charakter. Analiza koncentruje się na identyfikacji głównych czynników determinujących proces decyzyjny w zakresie transformacji polityki sankcyjnej UE zarówno w reakcji na sytuację polityczną w tym kraju, jak i w szerszym kontekście geopolitycznym. Artykuł wskazuje również potencjalne kierunki dalszego rozwoju polityki sankcyjnej, uwzględniając możliwość powrotu Unii Europejskiej do podejścia transakcyjnego w obliczu zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych
Polska wobec strategii „od pola do stołu” Unii Europejskiej. Kontrowersje i punkty zwrotne
No full textThe article examines how the European Union’s Farm to Fork (F2F) strategy, an essential component of the European Green Deal has been accepted and implemented in Poland. It focuses on the main controversies, adaptation strategies, and turning points in the national application of F2F objectives. The article reveals significant tensions between the EU’s environmental goals and the socio-economic realities of Poland’s agri-food sector. The research is based on desk research and supplemented by primary data from interviews with key stakeholders in Polish agriculture. Findings indicate a predominance of reactive policy responses, the absence of a coherent long-term national strategy, and a strong influence of political and social dynamics.Artykuł analizuje sposób, w jaki strategia „Od pola do stołu” (Farm to Fork – F2F), będąca kluczowym elementem Europejskiego Zielonego Ładu, została przyjęta i wdrażana w Polsce. Skupia się na głównych kontrowersjach, działaniach adaptacyjnych oraz punktach zwrotnych w procesie jej implementacji. W artykule zidentyfikowano napięcia między celami środowiskowymi UE a realiami społeczno-gospodarczymi sektora rolno-żywnościowego w Polsce. W analizie wykorzystano metodę desk research, uzupełnioną o dane pierwotne z wywiadów z przedstawicielami branży rolnej. Wnioski wskazują na dominację podejścia reaktywnego, brak długofalowej strategii krajowej oraz silny wpływ czynników politycznych i społecznych na przebieg transformacji
Europejskie konteksty stosunków – mniejszość–większość na Górnym Śląsku
No full textIn the first part of the article, the author introduces the concept of contestation. He then outlines the key legal frameworks arising from Poland’s membership in the Council of Europe and the European Union, which Upper Silesian regionalists may invoke in their efforts to preserve, strengthen, and develop the region’s socio-cultural identity. The migration processes that unfolded after 1945 had a profound impact on the transformations within Upper Silesia. However, it was only after 1989 that Poles, Germans, and Silesians were able to engage freely in a public discussion about the region’s multicultural character. The preservation of Upper Silesia’s distinctiveness ultimately depends on whether regionalists succeed in engaging the new residents, who now form the majority population, in pursuing this shared goal.Autor, w pierwszej części artykułu przybliża pojęcie kontestacja. Następnie prezentuje najważniejsze ramy prawne, wynikające z członkostwa Polski w Radzie Europy i Unii Europejskiej, do których mogą się odwołać górnośląscy regionaliści w dążeniu do zachowania, wzmocnienia i rozwoju tożsamości społeczno-kulturowej regionu. Procesy migracyjne, które miały miejsce po roku 1945 mają znaczący wpływ na zmiany zachodzące w tym regionie. Jednak dopiero po roku 1989 zarówno Polacy, Niemcy, Ślązacy mogą prowadzić swobodną dyskusję na temat wielokulturowości Górnego Śląska. To czy uda się zachować specyfikę regionu zależy od tego czy górnośląscy regionaliści włączą do realizacji tego celu nowych mieszkańców, którzy dominują w regionie