Rocznik Integracji Europejskiej
Not a member yet
566 research outputs found
Sort by
Peter Ulrich, Norbert Cyrus, Jarosław Jańczak (ed.), Grenzüberschreitende Daseinsvorsorge: Stand und Perspektiven in europäischen Verflechtungsräumen (Cross-border public services: status and perspectives in European interconnected areas)
Full text linkPeter Ulrich, Norbert Cyrus, Jarosław Jańczak (ed.), Grenzüber-schreitende Daseinsvorsorge: Stand und Perspektiven in europä-ischen Verflechtungsräumen (Cross-border public services: status and perspectives in European interconnected areas), Springer VS, Wiesbaden 2025, pp. 469Peter Ulrich, Norbert Cyrus, Jarosław Jańczak (ed.), Grenzüber-schreitende Daseinsvorsorge: Stand und Perspektiven in europä-ischen Verflechtungsräumen (Cross-border public services: status and perspectives in European interconnected areas), Springer VS, Wiesbaden 2025, pp. 46
Europejski konsensus w obszarach o dużej wartości: narzędzie konstytucyjne w ewolucji porządków prawnych Rady Europy i Unii Europejskiej
No full textThis article examines the doctrine of European consensus as a constitutional tool in the case law of the ECtHR and CJEU, particularly in value-laden areas. It argues that consensus facilitates soft convergence of norms among Member States, not only guiding interpretation but shaping constitutional evolution. The article formulates and tests two hypotheses: first, that supranational courts guide domestic legal evolution through convergence without enforcing uniformity; and second, that European consensus both reflects and drives constitutional development. It analyses the legitimising role, transformative capacity, and limitations of the doctrine, including the lack of clear methodology, the risk of majoritarian bias, and political contestation. It concludes that the effectiveness of the doctrine depends on transparency and contextual sensitivity. Amid growing value-based tensions in the EU, European consensus remains a key – though imperfect – mechanism for balancing integration and pluralism.Artykuł analizuje doktrynę europejskiego konsensusu jako narzędzie konstytucyjne w orzecznictwie ETPCz i TSUE, szczególnie w obszarach aksjologicznie wrażliwych. Autorka dowodzi, że konsensus służy nie tylko wykładni, ale wspiera miękką konwergencję norm między państwami członkowskimi. W artykule postawiono dwie hipotezy badawcze: że sądy ponadnarodowe wspierają ewolucję prawa krajowego poprzez konwergencję bez narzucania jednolitości oraz że konsensus europejski jednocześnie odzwierciedla i napędza rozwój konstytucyjny. Omówiono potencjał transformacyjny konsensusu, jego funkcję legitymizacyjną i ograniczenia: brak jasnych kryteriów, ryzyko uprzywilejowania większości, podatność na kontestację polityczną. Artykuł wskazuje, że skuteczność konsensusu zależy od kontekstualnej wrażliwości i transparentności jego stosowania. W warunkach narastających sporów o wartości w UE, doktryna pozostaje kluczowym, choć niedoskonałym, mechanizmem równoważenia integracji z pluralizmem
Bezdenny idealizm: od zwrotu ku praktyce do teorii kontestacji
No full textOne of the most interesting outcomes of the rationalist vs. reflexivist debate in the theory of International Relations has been the so-called practice turn which dates to the first decade of the XXI century and seems to be in full swing today. This already mature research programme is mostly an attempt to shift focus from the static, structural theorising characteristic of the previous debate towards more processual approach. The programme itself involves vast body of literature, multiple themes and diverse claims, transcending established boundaries within IR theory – providing a fertile ground for both brilliant insights and troubling contradictions.My aim in this paper is to explore the placement of A. Wiener’s conceptualisation of contestation in the theory of international relations. To achieve this, I explore the genealogy of related concepts, especially the practice turn in IR theory and the concept of Communities of Practice, which both consider work on contestation as part of their research programmes. Although the paper is primarily explorative and descriptive, it employs the tool developed for theoretical analysis, rooted in the recent work of Gałganek (2022), where philosophical positions that he identified in the field I have connected with existing paradigms (with his approval) for theoretical closure. To this, I also add Wendt’s (1999) division of existing paradigms into materialist and idealist ontology. The provocative title is meant to reflect a materialist critique of both the programme and contestation theory, while at the same time recognising the growing interest in IR ontology in contemporary IR theorising – a shift away from epistemology-heavy approaches of the late twentieth century.The main argument of the paper is that the scientific programme resulting from the practice turn in IR theory provided a much-needed processual and practical ontology. It is, however, paired with an interpretive and normative epistemology, which leaves it without tangible foundation. Contestation, as a product of the programme, inherits the same problem and would benefit from adopting a materialist ontology. In doing so, it could be reconciled with other materialist approaches, which would ground it and potentially allow contestation to be recognised as an organising principle not only in global governance, but in international relations as a whole.Jednym z najciekawszych wyników debaty między racjonalistami a refleksywistami w teorii stosunków międzynarodowych jest tzw. zwrot ku praktyce (ang. practice turn) którego początki sięgają pierwszej dekady XXI wieku. Ten dojrzały już program badawczy jest przede wszystkim próbą przeniesienia punktu ciężkości z charakterystycznego dla poprzedniej debaty statycznego, strukturalnego teoretyzowania na podejście bardziej procesualne. Sam program obejmuje obszerny zasób literatury, wielowątkowość i zróżnicowane twierdzenia, wykraczając poza utarte granice teorii stosunków międzynarodowych, co stanowi podatny grunt zarówno dla błyskotliwych spostrzeżeń, jak i niepokojących sprzeczności.Moim celem w niniejszym artykule jest zbadanie miejsca koncepcji kontestacji A. Wiener w teorii stosunków międzynarodowych. Aby to osiągnąć, badam genealogię powiązanych pojęć, zwłaszcza zwrotu ku praktyce w teorii stosunków międzynarodowych oraz pojęcie wspólnoty praktyki (ang. community of practice), które uwzględniają teorię kontestacji jako część swojego programu. Chociaż artykuł ma charakter przede wszystkim eksploracyjny i opisowy, wykorzystuje w nim narzędzie opracowane do analizy teoretycznej, oparte na pracy Gałganka (2022), w którym zidentyfikowane przez niego stanowiska filozoficzne zostały sklasyfikowane (za jego zgodą) jako paradygmaty w celu teoretycznego domknięcia. Dodaję do tego również podział istniejących paradygmatów na ontologię materialistyczną i idealistyczną, zaproponowany przez Wendta (1999). Prowokacyjny tytuł ma odzwierciedlać materialistyczną krytykę zarówno obu programów, jak i teorii kontestacji, jednocześnie zwracając uwagę na rosnące zainteresowanie ontologią stosunków międzynarodowych we współczesnej teorii stosunków międzynarodowych, stanowiące reakcję na dominację epistemologiczną w XX wiecznych teoriach SM.Głównym argumentem jest założenie, że program naukowy wynikający ze zwrotu ku praktyce w teorii stosunków międzynarodowych dostarczył bardzo potrzebną procesualną i praktyczną ontologię, jest ona jednak połączona z interpretacyjną i normatywną epistemologią, co oznacza, że nie ma ona materialnych podstaw. Kontestacja jako produkt tego programu, dziedziczy ten sam problem i skorzystałaby na przyjęciu ontologii materialistycznej. W ten sposób można by ją pogodzić z innymi podejściami materialistycznymi, co prawdopodobnie sprawiłoby, że kontestacja jako zjawisko mogłaby zostać uznana za najważniejszą zasadę organizującą nie tylko w globalnym zarządzaniu ale w stosunkach międzynarodowych jako całości
Sztuczna inteligencja w europejskiej policji granicznej: wyzwania prawne, zarządzanie migracją i reforma sektora bezpieczeństwa
No full textThis article aims to critically assess how artificial intelligence (AI) technologies are reshaping European border policing and to evaluate whether their deployment requires a broader framework of Security Sector Reform (SSR) within the European Union (EU). Using a qualitative legal research grounded in doctrinal and policy analysis, the study examines how AI-driven predictive analytics, biometric surveillance, and automated risk assessments influence law enforcement practices along the EU’s key migration routes. The research is guided by three hypotheses: first, that AI enhances border management efficiency but weakens transparency and accountability; second, that algorithmic systems increase the risk of discriminatory enforcement and human rights violations; and third, that embedding AI governance within SSR frameworks can mitigate such risks by reinforcing democratic oversight and institutional responsibility. By linking AI innovation to fundamental rights protection, the study contributes to ongoing debates on ethical governance and the human-rights-based regulation of border technologies in the EU.Artykuł ma na celu krytyczną ocenę sposobu, w jaki technologie oparte na sztucznej inteligencji (AI) przekształcają europejskie praktyki policyjne w zakresie ochrony granic oraz analizę, czy ich wdrażanie wymaga szerszych ram Reformy Sektora Bezpieczeństwa (SSR) w Unii Europejskiej (UE). W oparciu o jakościowe badanie prawa, obejmujące analizę doktrynalną i polityczno-prawną, artykuł analizuje, w jaki sposób systemy analityki predykcyjnej, nadzoru biometrycznego i automatycznej oceny ryzyka wpływają na działania organów ścigania wzdłuż kluczowych szlaków migracyjnych UE. Badanie opiera się na trzech hipotezach: po pierwsze, że integracja AI zwiększa efektywność zarządzania granicami, ale jednocześnie osłabia przejrzystość i odpowiedzialność instytucjonalną; po drugie, że algorytmiczne systemy decyzyjne nasilają ryzyko dyskryminacji i naruszeń praw człowieka; oraz po trzecie, że wdrożenie zasad SSR w zarządzaniu AI może ograniczyć te zagrożenia poprzez wzmocnienie nadzoru demokratycznego i odpowiedzialności instytucjonalnej. Łącząc innowacje technologiczne z ochroną praw podstawowych, artykuł wnosi wkład w debatę nad etycznym zarządzaniem i prawnymi ramami wdrażania sztucznej inteligencji w polityce granicznej UE
Relacje Unii Europejskiej z Mercosurem. Trudne partnerstwo w obliczu strategicznych wyzwań
No full textThe article examines the evolution and contemporary determinants of relations between the European Union and the Southern Common Market (Mercosur), presenting them as an example of a complex and asymmetric interregional partnership. The aim of the article is to identify the principal factors that that either facilitate or impede cooperation between the two regional blocs against the backdrop of dynamic geopolitical, economic, and environmental transformations. Drawing on the theoretical framework of interregionalism, the analysis demonstrates that, notwithstanding recurrent crises and prolonged negotiation deadlocks, EU–Mercosur relations retain their strategic relevance. In the economic domain, asymmetry prevails, as the EU is primarily an exporter of industrial goods and technology, whereas Mercosur exports mainly raw materials and agricultural products. This imbalance generates tensions regarding market access and agricultural subsidies. In the political dimension, the partnership is shaped by normative conditionality, while in the environmental domain disputes arise over how to balance development with environmental protection, particularly in relation to the implementation of the European Green Deal. The last part of the article elucidates the geopolitical determinants of the partnership, including the increasing influence of China, the United States, and the BRICS, as well as the relevance of cooperation with Mercosur for the European Union’s pursuit of strategic autonomy.W artykule opisano ewolucję i uwarunkowania relacji między Unią Europejską a Wspólnym Rynkiem Południa (Mercosur), ukazując je jako przykład złożonego i asymetrycznego partnerstwa międzyregionalnego. Celem artykułu jest zidentyfikowanie głównych czynników sprzyjających i utrudniających współpracę obu bloków państw w kontekście dynamicznych zmian geopolitycznych, gospodarczych i środowiskowych. W oparciu o ramy teoretyczne interregionalizmu, artykuł wskazuje, że pomimo powtarzających się kryzysów i opóźnień negocjacyjnych, relacje UE–Mercosur zachowują znaczenie strategiczne. W sferze gospodarczej dominuje asymetria, gdyż UE jest eksporterem dóbr przemysłowych i technologii, natomiast Mercosur – surowców i produktów rolnych, co generuje napięcia w zakresie dostępu do rynku i subsydiów rolnych. W wymiarze politycznym partnerstwo opiera się na warunkowości normatywnej, podczas gdy w sferze ekologicznej ujawnia się spór o równowagę między rozwojem a ochroną środowiska, szczególnie w kontekście wdrażania założeń Europejskiego Zielonego Ładu. W ostatniej części artykułu omówione zostały geopolityczne uwarunkowania współpracy, w tym wzrastająca rola Chin, USA i BRICS, oraz znaczenie partnerstwa z Mercosurem dla realizacji unijnej autonomii strategicznej
Dylematy polityki migracyjnej w Niemczech w świetle debaty parlamentarnej w latach 2021–2024
No full textThe article analyzes the dilemmas of migration policy in Germany between 2021 and 2024 in the light of parliamentary debates in the Bundestag. Being the most popular immigration destination, Germany has to deal with complex social, economic, and political dynamics related to migration. Consequently, migration policy plays a key role in regulating migration flows and shaping the relationship between migrants and the host society. By addressing the three dilemmas defined in the text, the author suggests that Germany’s migration policy is likely to become more restrictive in the future, with a stronger emphasis on labour migration and restrictions on other forms of immigration.Artykuł analizuje dylematy polityki migracyjnej w Niemczech w latach 2021–2024 w świetle debat parlamentarnych w Bundestagu. Niemcy, jako najpopularniejszy kraj docelowy imigracji, muszą mierzyć się ze złożoną dynamiką społeczną, gospodarczą i polityczną związaną z migracją. W związku z tym polityka migracyjna odgrywa kluczową rolę w regulowaniu przepływów migracyjnych i kształtowaniu relacji między migrantami a społeczeństwem przyjmującym. Odnosząc się do trzech dylematów zdefiniowanych w tekście, autor sugeruje, że polityka migracyjna Niemiec prawdopodobnie stanie się w przyszłości bardziej restrykcyjna, z większym naciskiem na migrację zarobkową i ograniczeniami dotyczącymi innych form imigracji
Dirk Oschmann, Jak niemiecki Zachód wymyślił swój Wschód, Instytut Zachodni, Poznań 2024, ss. 150.
Full text linkPolityka historyczna Prawa i Sprawiedliwości na przykładzie wybranych zagadnień dotyczących upamiętnienia Holokaustu w świetle rekomendacji instytucji Unii Europejskiej .
Full text linkThe article presents the basic assumptions of right-wing historical policy implemented in Poland by the Law and Justice government in 2005–2007 and then 2015–2023, based on the analysis of political programs and articles published by representatives of this trend. Then, selected elements of the method of implementing this policy in the field of commemorating the history of the Holocaust were described, with particular emphasis on decisions and events that seem to be inconsistent with democratic European standards and indicate that the historical policy of the Law and Justice government was implemented without respect for scientific research and conducted in an ideological manner. The last part of the article presents the basic recommendations and guidelines of the European Union institutions regarding the principles of commemorating the history of the Holocaust, as well reactions of IHRA representatives to events in Poland.W artykule przedstawiono podstawowe założenia prawicowej polityki historycznej realizowanej w Polsce przez rząd Prawa i Sprawiedliwości w latach 2005–2007, a następnie 2015–2023, na podstawie analizy programów politycznych i artykułów publikowanych przez przedstawicieli tego nurtu. Opisano wybrane elementy sposobu realizacji tej polityki w zakresie upamiętniania historii Holokaustu, ze szczególnym uwzględnieniem decyzji i wydarzeń, które wydają się być niezgodne z demokratycznymi standardami europejskimi i wskazują, że polityka historyczna rządu PiS była realizowana bez poszanowania badań naukowych i prowadzona w sposób ideologiczny. W ostatniej części artykułu przedstawiono podstawowe działania instytucji Unii Europejskiej dotyczące zasad upamiętniania historii Holokaustu oraz reakcje przedstawicieli IHRA na wydarzenia w Polsce
Międzynarodowy projekt Jean Monnet Policy Network „ValEUs”
Full text linkInternational Project – Jean Monnet Policy Network (JMPN) “ValEUs”Międzynarodowy projekt Jean Monnet Policy Network „ValEUs
