Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Współmyślenie poza Północą i Południem: Przedmowa do tłumaczenia
Full text linkWspółmyślenie poza Północą i Południem: Przedmowa do tłumaczeni
Obrazy czarności. Dzicy, robotnicy i kształtowanie się kontrwyobraźni w Niemczech (1884-1925)
No full textThe author interprets the figures of European workers and colonized Africans presented as slaves of capitalism and imperialism, the image that circulated in the social and cultural imagination in Germany after the Berlin Conference (1884-1885). The aim of the article is to introduce the concept of “counterimagination” and show how the image of the rabble became juxtaposed with a visualization of the black slave. The author argues that both figures were considered to be a real threat to the German social order and to German Kultur, and concentrates on the popular images of the “other” circulating in the German visual culture after 1880. The first part of the article is devoted to the aesthetics of the weekly satirical magazine Simplicissimus founded in April 1896. In the second part, the aggressive propaganda campaign against the Occupation of the Rhineland by French colonial troops is discussed. The author describes the mechanisms of envisioning black soldiers and points out the anticolonial reactions to the “Black Shame” campaign.Autorka analizuje obrazy kolonizowanych Afrykanów i europejskich robotników przedstawianych jako grupy zniewolone zarówno przez kapitalizm, jak i imperializm — wyobrażenia zasilające społeczną wyobraźnię w Niemczech po Konferencji Berlińskiej (1884-1885). Celem artykułu jest wprowadzenie koncepcji„kontrwyobraźni” i ukazanie, w jej świetle, w jaki sposób obrazy motłochu mogły łączyć się z wizualizacjami czarnych niewolników. Autorka dowodzi, że obie grupy były traktowane jako realne zagrożenie dla porządku społecznego w Niemczech oraz dla niemieckiej Kultur na przełomie XIX i XX wieku. Pierwsza część artykułu została poświęcona wizualnej warstwie czasopisma satyrycznego Simplicissimus. W drugiej części podjęto zaś namysł nad agresywną propagandą przeciwko okupacji Nadrenii przez kolonialne wojska francuskie. Autorka opisuje mechanizmy przedstawiania czarnych żołnierzy oraz wskazuje na antykolonialne rekcje na kampanię przeciw „Czarnej hańbie”
Tajemnica Powrotu: Agamben i Bloch o Paruzji św. Pawła i czasie mesjańskim
No full textDuring the last two decades, a sharp re-reading of St. Paul’s letters allowed several thinkers to embed a messianic element in their political philosophy. In these readings, the messianic refusal of the world and its laws is understood through the suspensive act of “subtraction” – a movement of withdrawal which nonetheless too often proved ineffective when translated into political practice. After analysing Agamben’s interpretation of subtraction in terms of “inoperativity”, this article focuses on the notion of Parousia as a key element to understanding his anti-utopian account of messianic time. In contrast to Agamben’s reading,Bloch’s interpretation of the Pauline Parousia envisages the messianic event as infra-historical, but at the same time opened to ultimate (meta-historical) purposes. Bloch’s messianic call – I argue – takes the form of mediation, a correction of subtraction towards the direction of a more committed political engagement. I conclude by suggesting that the concrete implementations of this mediation perform their emancipatory function in so far as they assume the character of practical ethics, with the attention directed to the underprivileged and marginalised.W ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci nowe, radykalne odczytania listów św. Pawła pozwoliły licznym myślicielom zawrzeć w ich filozofii politycznej mesjanistyczny element. W odczytaniach tych mesjanistyczne odrzucenie świata i jego praw jest rozumiane poprzez zawieszający akt „subtrakcji” – ruch wycofania, którego przekład n a polityczną praktykę zbyt często jednak okazywał się nieskuteczny.Po przeanalizowaniu Agambenowskiej interpretacji subtrakcji przez pryzmat „nieoperacyjności”, artykuł koncentruje się na pojęciu Paruzji jako elementu kluczowego dla zrozumienia jego antyutopijnego ujęcia mesjańskiego czasu. W przeciwieństwie do odczytania Agambena, Blochowska intepretacja Pawłowej Paruzji przedstawia wydarzenie mesjańskie jako wewnątrzhistoryczne, ale równocześnie otwarte wobec celów ostatecznych (metahistorycznych). Jak przekonuję, mesjańskie wezwanie Blocha przyjmuje formę zapośredniczenia, skorygowania subtrakcji tak, by umożliwiała większe zaangażowanie polityczne. W zakończeniu tekstu sugeruję, że konkretne zastosowania tego zapośredniczenia pełnią swą funkcję emancypacyjną tylko o tyle, o ile przyjmują charakter praktycznej etyki, w której uwaga skierowana jest na nieuprzywilejowanych i marginalizowanych
Ćwiczenia z ekspansji. Kolonialne wątki endeckiego zwrotu ku dyscyplinie
No full text1895 was the first year of the “Brazilian fever” in Galicia, i.e. a migration wave of peasant masses from Galicia to Brazil. In my article, I analyze the content of the 1895 “transitional” volume of Przegląd Wszechpolski (“All-Polish Review”), previously called Przegląd Emigracyjny (Migration Review), when the Lviv journal passed into the hands of the National League. I shall discuss the ways in which folk masses were presented in particular articles, and reflect on the meaning of the concept of colonization used there. In the articles of Przegląd Wszechpolski, the idea of Polish colonization (i.e. the settlement in Brazil and the United States of the peasant masses expelled by poverty from their home villages in partitioned Poland) began to intertwine with the idea of the colonization of these masses – attempts to ensure that they would remain Polish and Catholic, and with the idea of the expansion of Polish national body, so that it takes its proper place in the global capitalist economy. I argue that dealing with Polish colonisation played significant role in the National Democracy’s “turn toward discipline,” usually associated with another example of spontaneous mobilization of the masses – the 1905 revolution.Rok 1895 był w Galicji pierwszym rokiem „brazylijskiej gorączki”, czyli fali migracji mas chłopskich z Galicji do Brazylii. W moim artykule chcę się skupić na analizie treści „przejściowego” rocznika lwowskiego pisma Przegląd Wszechpolski, wydawanego wcześniej jako Przegląd Emigracyjny, które w 1895 roku przeszło w ręce Ligi Narodowej. Zamierzam omówić sposoby, w jakie w poszczególnych tekstach były przedstawiane ludowe masy, oraz zastanowić się nad znaczeniem stosowanego tam pojęcia kolonizacji. Idea polskiej kolonizacji, to znaczy osadnictwa prowadzonego w Brazylii i Stanach Zjednoczonych przez masy chłopskie wygnane przez biedę z ziem polskich, na łamach pisma zaczęła się przenikać z ideą kolonizacji tych mas – dbałością, by się nie wynarodowiły i nie porzuciły religii katolickiej, a także z ideą ekspansji polskiego ciała narodu, które miało zająć odpowiednie miejsce w globalnej gospodarce kapitalistycznej. W artykule dowodzę, że zajmowanie się polską kolonizacją odegrało ważną rolę w endeckim „zwrocie ku dyscyplinie”, który zwykł być kojarzony z innym przykładem spontanicznej mobilizacji mas – rewolucją 1905 roku
Antycypacja jako krytyka: obiektywna fantazja od Ernsta Blocha do Günthera Andersa
No full textThis paper aims to interpret the role of “objective phantasy” in the utopian tradition of critical theory, with an emphasis on Bloch, but also the evolution of its usage with authors such as Marcuse and Adorno. The main function of phantasy taken into consideration is its capacity to go beyond present facts (what is made possible by an anti-positivist concept of truth in critical theory) and to anticipate. This anticipatory element of phantasy is dependent, as we try to demonstrate, on a reflection of affects around expectation. Ultimately, we oppose two models of anticipatory imagination (while showing their inner relation): a utopian one (primarily conceptualized by Bloch) and its counterpoint, catastrophist anticipation, which assumes its most radical form in Günther Anders’ reflections on the atomic age, and whose actuality and urgency we seek to emphasize.Celem artykułu jest interpretacja roli, jaką w tradycji teorii krytycznej pełni „obiektywna fantazja”, ze szczególnym uwzględnieniem myśli Ernsta Blocha, jak również interpretacja ewolucji użytku, jaki z tej kategorii czynią autorzy tacy jak Marcuse czy Adorno. Naczelną rozważaną funkcją fantazji jest jej zdolność do wykraczania poza obecny stan rzeczy (co umożliwia antypozytywistyczna koncepcja prawdy w ramach teorii krytycznej) oraz do antycypacji. Ten antycypacyjny aspekt fantazji zależy, jak próbujemy wykazać, od refleksji na temat afektów związanych z wyczekiwaniem. W końcu, w artykule przeciwstawione zostają dwa modele antycypacyjnej wyobraźni (wykazuje się też ich wzajemne powiązanie): model utopijny (formułowany przede wszystkim przez Blocha) oraz jego przeciwieństwo – antycypacja katastroficzna, która przyjmuje swoją najbardziej radykalną formę w rozważaniach Günthera Andersa na temat ery atomowej oraz której palącą aktualność staramy się podkreślić
Na ratunek planecie kapitał - logiczny bailout rynków finansowych
No full textWhen analyzing the neoliberal model of the market in terms of the transcendental conditions it creates, researchers concentrate on two distinct categories - competition and debt. Together, they constitute a form of reason specific to the economic development which occurred in our recent history. The aim of this text is to show how the financial crisis of 2007-2008 affected these two iterations of the neoliberal economic paradigm, with the bailout procedure simultaneously breaching the rules of competition and debt and then slyly re-purposing them in order to justify the situation. This re-purposing is the eponymous logical bailout which depended on a brand new transcendental form which the market has taken on. This form is introduced in a nutshell by the formula “too big to fail”. The essay shows that this slogan helped introduce an understanding of the market in terms of an environment – an intricate and inherently fragile network whose preservation is necessary for the survival of the species inhabiting it. This transcendental shift will be discussed as a survival mechanism which allowed the neoliberal paradigm to avoid demise despite its complete fiasco.Analizy neoliberalnego modelu rynkowego w kategoriach transcendentalnych koncentrują się zwykle na dwóch stwarzanych przezeń warunkach doświadczenia – konkurencji i długu. Te dwie reguły tworzą wspólnie formę rozumu właściwą współczesnej ekonomii. Poniższy esej poddaje analizie ich przemiany w czasie kryzysu finansowego 2007- 2008 roku. Pokazuje, że bailout instytucji finansowych zagrożonych upadkiem jednocześnie łamał prawa konkurencji i długu oraz dostosowywał je chytrze w celu usprawiedliwienia zaistniałej sytuacji. Dostosowanie to stanowi tytułowy bailout logiczny, który umożliwiła nowa transcendentalna forma, jaką przybrał rynek. Jej streszczeniem jest formuła “zbyt wielkie, by upaść”. Esej pokazuje, że sloganowi temu towarzyszyło ukryta przesłanka rozumienia rynku w kategoriach środowiska - niezwykle złożonej i delikatnej sieci relacji, niezbędnej dla przetrwania zasiedlającego ją gatunku. Ten zwrot logiczny zostanie poniżej ujęty jako mechanizm przetrwania, który pozwolił rozumowi neoliberalnemu uniknąć detronizacji pomimo kompletnej klęski
Stawanie się motłochem: Wielogatunkowe dobra wspólne poza nowoczesnością
Full text linkThe article proposes the philosophy of political subject, which combines two currents of social thought that usually do not enter into dialogue with each other. On the one side the text draw from the popular history of the subaltern classes, and on the other side it is indebted to the new materialism, which remains interested in the multi-species communities’ formation. In the following chapters, the authors of the essay present why the concept of the rabble (as the multi-species subject) may turn out to be a very accurate tool to both study the history of the subaltern classes and to create new politics in the era of climate change. The proposeddirection leads through the agency of human and non-human subaltern beings by the practices of multi-species commoning.Artykuł stanowi propozycję filozofii podmiotu politycznego, która uwzględniałaby osiągnięcia dwóch (zwykle niewchodzących ze sobą w dialog) tradycji badawczych. Z jednej strony historii oddolnej, z drugiej – nowego materializmu, zainteresowanego kształtowaniem się wspólnot wielogatunkowych. W kolejnych rozdziałach eseju autorzy pokazują, dlaczego koncepcja motłochu (jako podmiotu wielogatunkowego) może okazać się bardzo dobrym narzędziem, użytecznym zarazem do studiowania historii klas podporządkowanych, jak i do budowania nowej polityki w warunkach kryzysu klimatycznego. Proponowany przez nich kierunek polega na oparciu sprawczości ludzkich i nie-ludzkich zdominowanych na praktykach wielogatunkowego uwspólniania
W poszukiwaniu Globalnego Wschodu: Myślenie między Północą a Południem. Tłum. Anna Piekarska
No full textCarving up the world into Global North and Global South has become an established way of thinking about global difference since the end of the Cold War. This binary, however, erases what this paper calls the Global East – those countries and societies that occupy an interstitial position between North and South. This paper problematises the geopolitics of knowledge that has resulted in the exclusion of the Global East, not just from the Global North and South, but from notions of globality in general. It argues that we need to adopt a strategic essentialism to recover the Global East for scholarship. To that end, it traces the global relations of IKEA’s bevelled drinking glass to demonstrate the urgency of rethinking the Global East at the heart of global connections, rather than separate from them. Thinking of such a Global East as a liminal space complicates the notions of North and South towards more inclusive but also more uncertain theorising.Od zakończenia zimnej wojny dzielenie świata na Globalną Północ i Globalne Południe stało się ogólnie przyjętym sposobem myślenia o globalnej różnicy. Ta opozycja binarna wymazuje jednak istnienie tego, co nazywam Globalnym Wschodem – krajów i społeczeństw, które zajmują pozycję pośrednią, pomiędzy Północą a Południem. Niniejszy artykuł problematyzuje geopolitykę wiedzy powstałą wskutek wykluczenia Globalnego Wschodu, nie tylko z Globalnej Północy i Południa, ale z koncepcji globalności w ogóle. Argumentuje, że w celu odzyskania Globalnego Wschodu dla nauki musimy wykorzystać stanowisko strategicznego esencjalizmu. Analizuje w tym kontekście globalne powiązania kryjące się za szklankami z fazowanego szkła z IKEI, by pokazać konieczność pomyślenia Globalnego Wschodu w sercu globalnych stosunków, a nie poza nimi. Myślenie o Globalnym Wschodzie jako przestrzeni liminalnej problematyzuje pojęcia Północy i Południa na rzecz bardziej inkluzywnego, ale również mniej dookreślonego myślenia teoretycznego
Polityka feministyczna anty/postpracy a obrona dochodu podstawowego.
Full text linkThis article presents a defence of the demand for a guaranteed basic income against recent Left critiques. Drawing on a series of lessons from the 1970s-era demand for Wages for Housework, I argue in favour of a demand for a liveable and universal basic income as a coalitional, antiproductivist, antifamilial reform that can help to alleviate some of the ways that the current wage-and-family system miscounts our economic contributions and fails as a sys-tem of income distribution.Artykuł stanowi obronę bezwarunkowego dochodu podstawowego przed ostatnią krytyką ze strony lewicy. Wyciągając wnioski z wysuwanego w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku żądania płac za pracę domową, opowiadam się za powszechnym, godnym dochodem podstawowym. Przedstawiam go jako koalicyjną, antyproduktywistyczną, antyrodzinną reformę, która odpowiada na problemy stworzone przez obecny system pracy najemnej i rodziny: nieadekwatne szacowanie naszego wkładu w gospodarkę oraz niesprawiedliwy podział dochodu