Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Co się stało z klasą?
Get PDFChociaż problem klas społecznych przyczynił się znacząco do wyłonienia się teorii społecznej w geografii w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, to przestał ostatnio funkcjonować jako pryzmat, przez który spogląda się na kwestie społecznej konstrukcji przestrzeni, miejsca oraz natury. Przyczyny odejścia od perspektywy klasowej leżą po części we wzroście alternatywnego politycznego spojrzenia na tożsamość, przekierowującego politykę nie w stronę ekonomii, a raczej kultury. Biorą się one także z osłabienia marksizmu pod koniec dwudziestego wieku. Przyczyniły się do tego również pozornie bezklasowa polityka, która wyłoniła się z niektórych ruchów lat sześćdziesiątych, jak i niezwykle potężne reakcje przeciwko owym ruchom. Opór ten jednak ustąpił, a my znaleźliśmy się bez wysublimowanego języka klasy dokładnie wtedy, gdy ze zdwojoną siłą potwierdza ona swoje znaczenie. Od ekonomicznego boomu, poprzez kryzys lat 1997–1999 i kolejny boom w Azji, do utwierdzenia pozycji klasowych w Meksyku i Europie Wschodniej czy też dramatycznego formowania się klas w postkolonialnej Afryce Południowej (nie wspominając już o Wielkiej Brytanii Blaira czy Stanach Zjednoczonych Clintona), klasa przedstawia sobą kluczowy, polityczny wymiar różnic społecznych. Multikulturalizm zaczyna jawić się jako usprawiedliwienie kapitalistycznej „różnorodności”, podczas gdy w kręgach akademickich polityka jest coraz częściej utożsamiana ze wspólnym, liberalnym mianownikiem moralności. Prezentowane tu stanowisko nie jest ograniczonym apelem o powrót do klasy, ale raczej twierdzeniem, że musimy znaleźć sposób na ponowne włączenie zagadnienia klasy do problematyki tożsamości i polityki kulturowej. To one, z bardzo słusznych powodów, nieprzypadkowo stanowiły pierwszoplanowe kwestie polityki ostatnich lat
„Ogród pośród płomieni”. Erotyka imperium, eklezjalne ciała i queerowanie małżeństwa
Get PDFThe article is an attempt to map more closely a queer revolutionarypotential of Christian theology, which has two sources: historico-political (anti--imperial roots of Christianity in a colonial situation, generating a permanentopposition against the imperial ideologies of the „eternal order”, virtue and power,as well as some comprehensive parodistic strategies), and religio-imaginative (theologyof Incarnation and Resurrection as revolutionary discourses set against the wholeancient metaphysical tradition working around the concept of „nature” and thepositive, determining orders of being / universe, which stabilize the political imperialorders, homonoia). The Christian projects turned out to be both „deviant” and„reappriopriative”: crypto-political radicalism of Christian theology of Incarnationand Resurrection has produced an enormous tension being relieved by some naturalizationof a higher order, but that tension cannot be erased without destroyingthe very anti-imperial and anti-naturalistic foundations of the theology. Christianerotic eschatology of the „saving failures” as a religio-political utopia has nothingto do with the „natural order” or community of republican / imperial subjects andtheir virtues, which is why the political, ecclesial bodies are the queer bodies, unableto be regular organs within the „perfect body” as an eternal schēma.Artykuł jest próbą dokładniejszego zmapowania queerowo--rewolucyjnego potencjału teologii chrześcijańskiej, mającegopodwójne źródła: historyczno-polityczne (antyimperialnekorzenie chrześcijaństwa w sytuacji kolonialnej, generującepermanentną opozycję wobec imperialnych ideologii „wiecznegoporządku”, cnoty i władzy, a także rozbudowane strategieparodystyczne) oraz religijno-imaginacyjne (teologiaWcielenia i Zmartwychwstania jako rewolucyjne dyskursyzwrócone przeciw całej antycznej tradycji metafizycznej,pracującej wokół „natury” i pozytywnych, determinującychporządków bytu / kosmosu, stabilizujących polityczneporządki imperialne, homonoia). Projekty chrześcijańskieokazały się zarazem „dewiacyjne” i „reapropriacyjne”: kryptopolitycznyradykalizm chrześcijańskiej teologii Wcieleniai Zmartwychwstania wytworzył niesłychane napięcie, któreprawie natychmiast rozładowywane było w ramach naturalizacjiwyższego rzędu, ale napięcie to nie może zostać usuniętebez zniszczenia samych kontrimperialnych i antynaturalistycznychfundamentów tej teologii. Chrześcijańska erotycznaeschatologia „zbawiennych porażek” jako religijno--polityczna utopia nie ma nic wspólnego z „naturalnymporządkiem” oraz wspólnotą republikańskich / imperialnychpodmiotów i ich cnót – dlatego polityczne ciała eklezjalne tociała queerowe, niezdolne do bycia regularnymi organami„doskonałego ciała” jako wiecznego schēma
Miejskie (r)ewolucje. Radykalizm retoryki a praktyka reformy
Get PDFThe paper deals with the idea of ??the right to the city (RTTC), one ofthe leading ideologies of contemporary emancipatory politics. It also focuses on socialactors (mainly Polish urban social movements) as the RTTC users and deals with theproblem how urban activists use the idea in everyday political praxis. The right to thecity is analysed with respect to the Laclau’s notion of an “empty signifier”, that is, as anelement which depends on the interpretation put on it in the pragmatics of social struggles.Furthermore, the article examines the fact of consistent functionalization of theRTTC idea. The initially Marxian concept of revolutionary origins is now becomingincreasingly reformist and is being used mainly as a popular political label.Artykuł podejmuje wątki związane z ideą prawa do miasta: traktuje ją jako jedną z naczelnych ideologii polityki emancypacyjnej, z drugiej strony wyraża zainteresowanie aktorami odwołującymi się (wprost i nie wprost) do jej retoryki. Analizuje prawo do miasta jako puste znaczące – kategorię, której sens nadają aktorzy wykorzystujący ją w ramach pragmatyki walk społecznych. Stara się też podjąć wątek „(r)ewolucyjnej retoryki” rozmaitych podmiotów zmiany społecznej, wskazując na fakt postępującej funkcjonalizacji idei prawa do miasta, która z ideologii (czy też doktryny praktycznej) o marksistowskiej, ergo rewolucyjnej proweniencji wykorzystywana jest coraz częściej jako polityczna etykieta
Postoperaistyczne lektury Marksowskiego Fragmentu o maszynach w świetle krytyki
Get PDFText undertakes a much needed contextual and critical reading of Marxian„Fragment on Machines” from the Grundrisse. The crucial thesis states that despitethe seeming crisis of the post-operaist Marxism, theoretical intuitions formulatedby thinkers like Negri, Virno, Vercellone are still valid. Three various but interrelatedtypes of post-operaist reading are presented here in detail to support theargument: the political, the philosophical and the historico-economical. In thelast part of the paper they are confronted with three main lines of critique of thepost-operaist readings: the philological, the political-economic and the „political”.Through such a confrontation some of the arguments are refuted and reevaluated.Tekst podejmuje niezbędną na polskim gruncie kontekstową i krytyczną lekturę Marksowskiego Fragmentu o maszynach z Zarysu krytyki ekonomii politycznej. Kluczowym wątkiem jest teza o ciągłej aktualności, pomimo pozornego kryzysu, intuicji teoretycznych przedstawicieli marksizmu postoperaistycznego. Dla jej podparcia zreferowane zostały kluczowe założenia trzech typów lektury „Fragmentu”: politycznej, filozoficznej i historyczno-ekonomicznej. Odczytania te zostały skonfrontowane z trzema głównymi liniami krytyki, odpowiednio: filologiczną, ekonomiczno-polityczną oraz „polityczną”. W ramach tej konfrontacji część zarzutów została odparta i zrewaluowana
Czarny Bóg i biały diabeł w miejskich gettach Ameryki. Religia i czarny nacjonalizm Narodu Islamu
Get PDFThe Nation of Islam, commonly known as the Black Muslim movement,appeared during the Great Depression in the black ghettos of the big urban andindustrial centers in the northern United States. It was founded by W. Fard Muhammad,one of the probably most mysterious figures in the history of Black America,in whom his followers saw the incarnation of Allah. Its doctrine was a combinationof an extremely heterodox or “heretical” Islam and a separatist variety of blacknationalism. A quarter of century later, the marginal sect led by Elijah Muhammadas Messenger of Allah became the most important new religious movement to emerge in the U.S. in the twentieth century. It has proved to be the largest and longest-lived nationalist movement among the American blacks. Its activities, including the preaching of “black internationalism”, were seen by the federal authorities as a threat to national security. The outstanding revolutionary leader Malcolm X emerged from its bosom. Rooted in the lowest layers of the black working class, the Nation of Islam durably and successfully questions the liberal middle-class leadership of the northern black communities, which aspires toward integration into white society.Naród Islamu, potocznie nazywany ruchem Czarnych Muzułmanów, pojawił się podczas Wielkiej Depresji w czarnych gettach wielkich ośrodków miejsko-przemysłowych na północy Stanów Zjednoczonych. Założył go W. Fard Muhammad, bodaj najbardziej zagadkowa postać w historii czarnej Ameryki, uznana przez zwolenników za wcielenie Allaha. Jego doktryna była kombinacją skrajnie heterodoksyjnego czy „heretyckiego” islamu i czarnego nacjonalizmu. Ćwierć wieku później, pod przywództwem Elijaha Muhammada jako Wysłannika Allaha, marginalna sekta stała się najważniejszym spośród nowych ruchów religijnych, które pojawiły się w USA w dwudziestym wieku. Okazał się on największym i najdłużej istniejącym ruchem nacjonalistycznym czarnych w tym kraju. Władze federalne uznały jego działalność, w tym głoszony przezeń „czarny internacjonalizm”, za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Z łona tego ruchu wyszedł wybitny czarny przywódca rewolucyjny, Malcolm X. Naród Islamu, zakorzeniony w najniższych warstwach czarnej klasy robotniczej, trwale i skutecznie kwestionuje liberalne kierownictwa czarnych społeczności, reprezentujące klasę średnią i aspirujące do integracji z białym społeczeństwem
Feministyczne Obce, wspomnienia z marginesów. Doświadczenie karaibskiej „feministki” w zachodnim feminizmie
Get PDFBadaczki feministyczne z krajów rozwijających się przez długi czas pisały o napięciu między feminizmami Zachodnimi a feminizmami krajów rozwijających się. Zachodnie feministki często przedstawiają kobiety z krajów rozwijających jako poddaną opresji monolityczną grupę z „trzeciego świata”. W niniejszym artykule zakładam, że władza zakorzeniona w tego rodzaju przedstawieniach niejawnie kategoryzuje kobiety ze świata rozwijającego się jako „inne” i tym samym umożliwia zachodnim feminizmom określanie, czyja wiedza jest odpowiednia w kontekście rozwijania feministycznej epistemologii. Podkreślam również, że dla rozwoju nauki feministycznej konieczne jest uznanie, że feministki z każdego zakątka świata posiadają wiedzę i doświadczenie, które powinny być postrzegane jako wartościowy wkład w feminizm. W swoim artykule stawiam pytanie o to, czy może dojść do zmiany w sposobach wytwarzania wiedzy feministycznej, zmiany umożliwiającej przekroczenie obecnych ograniczeń i wprowadzenie solidarności w praktyki feministyczn.Badaczki feministyczne z krajów rozwijających się przez długi czaspisały o napięciu między feminizmami Zachodnimi a feminizmami krajówrozwijających się. Zachodnie feministki często przedstawiają kobiety z krajówrozwijających jako poddaną opresji monolityczną grupę z „trzeciego świata”.W niniejszym artykule zakładam, że władza zakorzeniona w tego rodzaju przedstawieniach niejawnie kategoryzuje kobiety ze świata rozwijającego się jako „inne” i tym samym umożliwia zachodnim feminizmom określanie, czyja wiedza jest odpowiednia w kontekście rozwijania feministycznej epistemologii. Podkreślam również, że dla rozwoju nauki feministycznej konieczne jest uznanie, że feministki z każdego zakątka świata posiadają wiedzę i doświadczenie, które powinny być postrzegane jako wartościowy wkład w feminizm. W swoim artykule stawiam pytanie o to, czy może dojść do zmiany w sposobach wytwarzania wiedzy feministycznej, zmiany umożliwiającej przekroczenie obecnych ograniczeń i wprowadzenie solidarności w praktyki feministyczne
Dermografie: poetyka relacji. Wokół związków materii i języka w poezji Joanny Mueller
Get PDFSkin, the external boundary of the human body, has been up to nowan undiscovered field in postuhman studies. Even though the brilliant work of FrantzFanon, Black Skin, White Masks, redefined the meaning of skin in the context of race,never has anybody truly used the potential of metaphors connected to skin. SaraAhmed and Jackie Stacey demonstrate that skin-tight politics (which is focused onsetting the boundaries of body and gender) leads to a denial of the relationship withotherness and upholds binary traditions. By creating the conception of ‘Thinkingthrough skin’, the researchers call for a shift in the perception of normative visions of corporality. Based on that idea, I treat skin as a metaphor of the changes within philosophical thought which caused the materiality to cease to be from its own area. Demographies will therefore be an intersectional project which combines feminist materialism with Joanna Mueller’s neolinguistic poetry which aspires to create a new philosophy, understood by Lucie Irigaray as the discourse of touching love.Skóra, będąc zewnętrzną powłoką ciała, jest do tej pory niespożytkowanym aspektem w badaniach posthuma-nistycznych. O ile nieoceniona rozprawa Frantza Fanona o znaczącym tytule Black Skin, White Masks zredefiniowała znaczenie, jakie kryje się w myśleniu o skórze w kontekście rasy, o tyle do tej pory nie skupiano się na potencjale skórnej metaforyki. Sara Ahmed i Jackie Stacey pokazują,że „polityka gruboskórności” (ang. skin-tight politics),polegająca na wyznaczaniu granic ciała i płci, doprowadzado odrzucenia relacji z innością i odmiennością i podtrzymujebinarny porządek. Tworząc koncepcję „myślenia poprzez skórę”,badaczki postulują zmianę postrzegania „normatywnych”wizji cielesności. Wychodząc od propozycji Ahmed i Stacey,traktuję skórę jako metaforę zmian w obrębie myślifilozoficznej, która skutecznie wyrugowała materialnośćz własnego obszaru. Będą zatem Dermografie projektemłączącym zagadnienia materializmu feministycznego z neolingwistycznąpoezją Joanny Mueller, który dąży do nowej wizjifilozofii rozumianej przez Luce Irigaray jako dyskurs miłości