Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
„Nie ma nic lepszego niż teoria.” Kilka uwag o praktyce teoretycznej współczesnych awangardowych pisarek amerykańskich (Lyn Hejinian, Leslie Scalapino, Carla Harryman)
Get PDFThe essay discusses theoretical practices of three major Americanexperimental women writers associated with L=A=N=G=U=A=G=E poets LynHejinian, Leslie Scalapino, and Carla Harryman, who played a crucial role in shapingthe present-day critical and theoretical literary debate regarding the status of formallyradical literature engaged in questions of feminist epistemology and written bywomen. Devoted to language and its ideological dimension, their work is based ona wager that poetic practice is a socially engaged strategy of intervention (Harryman),and as such functions as a language-oriented feminist epistemology. Hejinian,Scalapino, and Harryman created a significant literary and theoretical body of workthat includes complex genre-bending hybrid texts deeply rooted in contemporaryfeminist discourses and preoccupied with such issues as production of knowledge,meaning, identity, gender, and sexuality, hidden ideological mechanismsof the conventional narrative, and the imperative of its constant refiguration.The article is also an attempt to see their work in a broader context of feministthought, ranging from écriture féminine, through Judith Butler’s and Denise Riley’scritiques of identity politics, to the posthumanist horizon of Donna Haraway’scyborg writing.Artykuł poświęcony jest praktykom teoretycznym trzechczołowych autorek nurtu amerykańskiej twórczości eksperymentalnejkojarzonych z kręgiem poetówL=A=N=G=U=A=G=E: Lyn Hejinian, Leslie Scalapinoi Carla Harryman. Odegrały one fundamentalną rolęw ukształtowaniu ciągle otwartej i toczącej się debatykrytyczno-teoretyczno-literackiej dotyczącej statusu formalnieradykalnej literatury tworzonej przez kobiety zaangażowanejw kwestie epistemologii feministycznej. Praktyka ta, skupiającasię na procesach i mechanizmach dyskursu, nie ograniczasię do wymiaru poetyckiego i artystycznego, lecz zakłada,że twórczość poetycka jest społecznie zaangażowaną „strategiąinterwencji” (Harryman), a jako taka funkcjonuje jakoskoncentrowana na języku epistemologia feministyczna. Hejinian, Scalapino i Harryman stworzyły imponujący dorobek literacko-teoretyczny, na który składają się gatunkowozłożone teksty hybrydyczne mocno osadzone we współczesnych dyskursach feministycznych, kupiające się na problematyce produkcji wiedzy, znaczenia, tożsamości, płci i seksualności, ukrytych mechanizmów ideologicznych tradycyjnie pojmowanego utworu narracyjnego, a także imperatywu przekraczenia tych mechanizmów. Artykuł jest próbą umiejscowienia ich twórczości w szerszym kontekście współczesnej myśli feministycznej począwszy od écriture féminine, poprzez krytykę polityki tożsamościowej Judith Butler oraz Denise Riley, po horyzont posthumanistyczny cyborgicznego pisarstwa Donny Haraway
“Life is a struggle and we have to keep on fighting”: first generation students in Portugal in the age of economic crisis
Get PDFThis paper aims to provide a critical account of the impact of the economic crisis on the public higher education sector in Portugal by analyzing the biographical case of one particular first generation student, whose narrative mirrors the precarious and unstable condition of Portuguese students. It argues that the current state redistribution policies are based on a negative recognition of those in need, and that over emphasizing the cost-sharing role of families in the support of first generation students further accentuates their disadvantaged social position when compared to their peers. Finally, it concludes that the resilience of certain students in this system is possible due to intervention of private networks of care.Niniejszy artykuł jest krytyczną analizą wpływu kryzysu ekonomicznegona publiczny sektor szkolnictwa wyższego w Portugalii i opiera się na biograficznym studium przypadku studentki z pierwszego pokolenia studiujących, której narracja jest odbiciem prekarnych i niestabilnych warunków życia tej grupy. Autorka dowodzi, że obecna polityka redystrybucyjna państwa opiera się na negatywnym naznaczeniu studentów wymagających wsparcia socjalnego, a zbyt silny nacisk na wspierającą rolę rodziny dodatkowo utrwala relatywnie niską pozycję społeczną takich studentek. W końcu, zdolność do funkcjonowania studentów w ramach takiego systemu zależy od wsparcia indywidualnych sieci opieki
Krytyka „oficjalnej krytyki” neoliberalnych reform w szkolnictwie wyższym
Get PDFIn this article I criticise theoretical structure which is employed in critiquesof higher education reforms within the domain of pedagogy. I argue thatcritique of neoliberalism in education doesn’t recognise the dynamics of change and„necessity” of transformation. Both critique and defense of neoliberal reforms donot transcend capitalist „separation” and institutionalization typical of particularorders. In practical terms, it results in reactive resistance, either in the form of defenseof privileges of „leisure class or attempt to brink back the period of „class compromise”.In this way, it is not able to develop a radical practice, transcend „ideologicalstate apparatus” and produce a radical practice as well as education based on democracyand equality.W niniejszym artykule zajmę się krytyką struktury teoretycznej, w ramach której w obszarze pedagogiki wytwarzane są krytyki reform szkolnictwa wyższego. Udowadniam, że krytyka neoliberalizmu w edukacji z jednej strony nie rozpoznaje dynamiki zmian i „konieczności” transformacji, z drugiej zaś zarówno krytyka, jak i obrona neoliberalnych reform nie przekracza kapitalistycznego rozdzielenia oraz właściwej danemu porządkowi instytucjonalizacji. Pod względem praktycznym powoduje to, że opór przybiera formę reakcyjną, czy to jako obrona przywilejów „klasy próżniaczej”, czy jako próba powrotu do okresu „kompromisu” między klasami, a tym samym nie jest w stanie wypracować radykalnej praktyki i realnie równościowej i demokratycznej edukacji, jak również przezwyciężyć „ideologiczny aparat państwowy”
Chleb i pomarańcza na sederowym talerzu. Lesbijskie odczytania tradycji judaizmu
Get PDFThe article is an analyse of two main strategies which are adopted byfeminist and lesbian activists who reinterpret Jewish tradition and ritual. The textshows that lesbians are excluded in both orthodox (conservative) Jewish communityand also in liberal movement. I try to present a deep picture of the excluded groupsituation. However at the same time I present also how lesbian activists reconfigureor reject oppressive patterns and propose their own emancipatory theological ideas.The key question of the text is: if the changes which are presented by feminist andlesbian theology are adopted in different Jewish communities and if they may changethe core of Judaism.Artykuł stanowi analizę dwóch strategii podejmowanych przez feministyczne i lesbijskie działaczki, dokonujące próby reinterpretacji odczytań tradycji i rytuału judaistycznego. Tekst wykazuje podwójne wykluczenie, jakiego doświadczają lesbijki, zarówno w tradycyjnych, jak i zreformowanych gminach żydowskich. Przedstawiając analizę tego zjawiska, ukazuje zarazem, w jaki sposób wzorce wykluczenia są przekształcane i/lub odrzucane przez zwolenniczki teologii emancypacyjnej. Kluczowe jest jednak pytanie, na ile zmiany te stanowią rzeczywistą rewolucję, na ile mogą zmienić główny nurt judaizmu
Wokół reformy. Szkolnictwo wyższe w polskim dyskursie prasowym
Get PDFThe current article is devoted to study of representations of Polish highereducation in major newspapers and weekly magazines in 2008-2012. The authorconcentrates on the analysis of main elements of (hegemonic) discourse, mainly intexts published in „Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Dziennik Gazeta Prawna”and „Polityka”. The debate on higher education turned to be highly ideological andin the end provided support to the implementation of neoliberal reforms in academia.W artykule niniejszym przedstawiam obraz szkolnictwa wyższego prezentowany w polskiej prasie wysokonakładowej w latach 2008-1012. Na podstawie analizy tekstów publikowanych w wybranych dziennikach („Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Dziennik Gazeta Prawna”) i tygodnikach („Polityka”) dokonuję rekonstrukcji głównych składowychdyskursu, który określić można mianem hegemonicznego. Stawiam tezę, że debata o szkolnictwie wyższym w polskiej prasie miała charakter ideologiczny i stanowiła wsparcie dla systemu wprowadzanych w świecie nauki neoliberalnych reform
Genealogia biopolityki: biologia państwa
Get PDFThe aim of the paper is to analyze a popular pseudo-scientific discoursein Germany in the twenties that developed an idea of a state as a living organism.The discourse was sometimes named “the biology of the state”. The aim ofthis analysis is to provide a genealogy of the term “biopolitics” that was first usedby a Swedish theoretician of the biology of the state Rudolf Kjellén and to showthe influence, that the idea of the biology of the state had on the development ofthe Nazi biopolitics. The paper reconstructs the main aspects of Michel Foucault’sgenealogy of the modern biopolitics and subsequently shows, how the idea of thebiology of the state constituted the extreme development of the naturalistic tendenciesdiagnosed by Foucault in the modern theories of (bio)politics.Celem artykułu jest analiza popularnego w latach dwudziestychw Niemczech dyskursu pseudonaukowego poświęconegoidei państwa jako żywego organizmu, określanegotakże jako „biologia państwa”. Celem tych analiz jest przeprowadzeniegenealogii pojęcia „biopolityki”, które po razpierwszy zostało użyte przez szwedzkiego teoretyka biologiipaństwa, Rudolfa Kjelléna, oraz ukazanie wpływu idei biologiipaństwa na wykształcenie się biopolityki narodowosocjalistycznej.Artykuł rekonstruuje najważniejsze tezy MichelaFoucaulta dotyczące rozwoju nowożytnej biopolityki,a następnie pokazuje, w jaki sposób idea biologii państwastanowiła skrajne rozwinięcie naturalistycznych tendencjidiagnozowanych przez Foucaulta w nowożytnych teoriach(bio)polityki
Demokratyzowanie czy neoluddyzm – reforma uniwersytetu wobec wyzwań technonauki
Get PDFThe article can be viewed as an attempt to ascertain Neo-Luddistictendencies present in critiques of higher education reforms. In the Polish contextthey can be identified in marginalization of technoscience perspective. Author pointsat potentially emancipatory dimension of technoscience and necessity of imaginingchange, which could serve as an alternative to both Neo-Luddistic technophobyand capitalistic technocracy.Artykuł jest próbą diagnozy neoluddystycznych tendencji w krytykach reform szkolnictwa wyższego. W kontekście polskim widoczne są one w marginalizacji perspektywy technonauki. Autor wskazuje na potencjalnie emancypacyjny charakter technonauki i konieczność pomyślenia zmiany, która stanowiłaby alternatywę zarówno dla neoluddystycznej technofobii, jak i kapitalistycznej technokracji