Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Spotkanie na grzbiecie rosnącej fali
Full text linkThe article proposes an analysis of the encounter between Merry Pranksters and Hell’s Angels that took place in the mid-sixties in California. The objective was to understand the complex and ambiguous logic and dynamics of that encounter: from the first contacts to a temporary alliance, built mostly during the joint LSD parties, and the final conflict that had also its political expression. The events described have been put in the wider context of the rise and fall of the American counterculture and yet presented basically in their singularity. Main points of reference were the writings of Hunter S. Thompson and Tom Wolfe.Artykuł zawiera analizę spotkania, do jakiego doszło w połowie lat sześćdziesiątych w Kalifornii między grupą Merry Pranksters a członkami Hell’s Angels. Chodziło zrozumienie złożonej i niejednoznacznej logiki i dynamiki tego spotkania – począwszy od nawiązania kontaktu, przez tymczasowy alians, w którym dużą rolę odegrały wspólne imprezy i zażywanie LSD, aż do konfliktu, który znalazł także swój wyraz polityczny. Opisywane wydarzenia zostały wpisane w szerszy kontekst rozkwitu i zmierzchu amerykańskiej kontrkultury, zasadniczo jednak ukazano je w ich jednostkowości. Głównymi punktami odniesienia były teksty Huntera S. Thompsona i Toma Wolfe’a
Prekarność i gender: Co ma z tym wspólnego miłość?
Full text linkThis article examines the concept of precarity from a feminist perspective, focused on love and affective labour, critically addressing the gender inequalities of neoliberal capitalism. The romantic, heterosexual model of love, typical for modern Western societies, has been dismantled and criticized in various ways, leading to contradictory solutions, which include its annihilation, sublation and modification, as well as (rather conservative) efforts to preserve it. However, love – in its different versions, both as theory and in practice – still provides models and solutions, not only for the neoliberal labour market and new forms of exploitation and expropria- tion of care and affective labour, but also for revolutionary ideas and transformations, among both feminists and Marxi- sts. It thus requires a theory focusing on the sublation, rather than annihilation, of love’s past models. In my article I build such a perspective, signalling its potential for resistance and models for revolution in the times of neoliberal capitalism.Niniejszy artykuł analizuje pojęcie prekarności z perspektywy filozoficznej, skupiając się na miłości i pracy afektywnej oraz odnosząc się przy tym krytycznie do nierówności genderowych w neoliberalnym kapitalizmie. Romantyczny, heteroseksualny model miłości, cechujący współczesne społeczeństwa zachodnie, był na wiele sposobów rozmontowywany i poddawany krytyce, co doprowadziło do sprzecznych rozstrzygnięć – zniszczenia, zniesienia, wytworzenia się jego wariantów czy (raczej konserwatywnych) prób jego zachowania. Jednak miłość, w jej różnych postaciach, zarówno jako teoria, jak i praktyka, wciąż dostarcza modeli i rozwiązań nie tylko neoliberalnemu rynkowi pracy i nowym formom wyzysku i wywłaszczania opieki i pracy afektywnej, ale także rewolucyjnym ideom i przemianom, zarówno wśród feministek i marksistek. Miłość wymaga zatem teorii skupiającej się raczej na zniesieniu, a nie unicestwieniu poprzednich modeli miłości. W swoim artykule konstruuję taką perspektywę, ukazując jej potencjał jako model oporu i rewolucji na czasy neoliberalnego kapitalizmu
Acid Rider. Idea „komunizmu kwasowego” Marka Fishera a doświadczenie zewnętrzności
Full text linkAcid Communism remains an intriguing but regrettably unfinished introductory sketch to the Mark Fisher’s unwritten historical reconstruction of those radical political projects which grew up out of the psychedelic culture. This compelling idea is a consequence of Fisher’s prior theoretical endeavours. The article attempts to embed his idea of “acid communism” in a broader context, focusing on Fisher’s reflection on psychedelic experience, defined as a form of contact with the Outside. I argue that there is a striking convergence between the conception of “acid communism” and matters discussed by Fisher in his last book, The Weird and the Eerie, where he analyzed potentially transformative shock of an encounter with radical Otherness. For that reason I will address briefly two musical and cultural phenomena which came into being after the psychedelic era and use them as exemplifications of the “weird” and “eerie” modes of experience, unfulfilled promises of post-capitalist future, which did not find political representation and sank to the level of unrealized and “haunted” future of modernism. In the concluding part of my article I would show how the idea of “acid communism” is tied to the question regarding the so called post-capitalist desire and to the Fisher’s idiosyncratic version of futurist-accelerationism.Acid communism pozostaje intrygującym wstępem Marka Fishera do planowanej przezeń historycznej rekonstrukcji radykalnych projektów politycznych wyrosłych na gruncie kultury psychodelicznej. Idea ta nie narodziła się w próżni, lecz stanowi konsekwencję jego poszukiwań teoretycznych. Artykuł próbuje osadzić koncepcję „komunizmu kwasowego” w szerszym kontekście, skupiając się na refleksji poświęconej doświadczeniu psychodelicznemu jako kontakcie z Zewnętrzem. Twierdzę, że istnieje zbieżność między koncepcją komunizmu kwasowego a zagadnieniami poruszanym przez Fishera w książce The Weird And The Eerie, gdzie analizuje potencjalnie transformujący szok zetknięcia z tym, co radykalnie Inne. Omówię przy tym krótko dwa fenomeny muzyczno-kulturowe, które zaistniały już po epoce psychodelii lat sześćdziesiątych. Posłużą one za egzemplifikacje trybów weird oraz eerie, obietnic przyszłości pokapitalistycznej, które nie znalazły politycznej reprezentacji i osunęły się na poziom widma niezrealizowanej przyszłości modernizmu. W końcowej części artykułu spróbuje pokazać jak zagadnienie komunizmu kwasowego wiąże się z kwestią pragnienia postkapitalistycznego oraz z Fisherowską wersją futuro-akceleracjonizmu
Udawaj, aż stanie się to prawdą: Problemy z kategorią globalnego wschodu
Full text linkThe article engages in a discussion with Martin Müller’s article In Search of a Global East through the categories of class and class distinction. While recognizing the potential political value of the “Global East” project, the author questions the ideological mechanisms which naturalize the stereotype of “Eastness as forsakenness.” As she points out, one of the effects of the “political and epistemological pro-ject” of the North–South divide (as well as stereotypical categorizations of the East) is obscuring the internal class dynamics of Northern, Southern and Eastern societies. In contrast, introducing class analysis – which includes exami-ning such practices as producing and buying counterfeits of original, luxury-brand commodities – allows us to uncover similar patterns of class distinction and reproduction across global capitalist societies of the North, South and East, and perhaps also to forge solidarities amongst classes which are regularly oppressed by the dominant global capitalist order.Artykuł podejmuje dyskusję z tekstem Martina Müllera, wprowadzając do namysłu nad pojęciem „globalnego wschodu” kategorię klasy i dystynkcji klasowej. Uznając potencjał polityczny projektu proponowanego przez Müllera, autorka podważa – częściowo powtórzone w jego artykule – ideologiczne mechanizmy naturalizujące stereotyp „Wschodu jako poczucia opuszczenia” (Eastness as forsakenness). Autorka zwraca uwagę, że jednym z efektów „politycznego i epistemologicznego projektu” podziału na Globalną Północ i Południe (oraz stereotypowych ujęć Wschodu) jest zaciemnianie podziałów klasowych wewnątrz północnych, południowych i wschodnich społeczeństw. Wprowadzenie analizy klasowej – uwzględniającej również takie jak praktyki kupowania i produkowania podróbek luksusowych marek – pozwala odkryć podobne wzory klasowej dystynkcji oraz reprodukcji klasowych hierarchii społeczeństw globalnego kapitalizmu. Może również pozwolić na zadzierzgnięcie opartych na solidarności relacji pomiędzy klasami regularnie prześladowanymi przez dominujący porządek globalnego kapitalizmu
„Globalny Wschód” Martina Müllera: Kolejna z wielu nieudanych prób podejmowanych przez Europę Środkową, która chciałaby być czymś innym niż jest
Full text linkCentral Europeans have very rich language for describing their own countries in unflattering manner and very, very long tradition of doing so. In this article author proposes a hypothesis for unusually low collective self-esteem. It is deeply rooted in the region’s peripheral relation with the West. It is a by-product of a yawning gap between rich, powerful, industrialized West and stagnant Central Europe. Müller’s “Global East” is, from this perspective, one of the (many) attempts to overcome region’s peripheral status.Ludy Europy Środkowej mają bardzo bogate słownictwo służące umniejszaniu i deprecjonowaniu własnych krajów – i długą tradycję jego używania. W tym artykule autor proponuje pewną hipotezę mającą wyjaśniać nadzwyczajnie niską zbiorową samoocenę. Jest ona głęboko zakorzeniona w peryferyjnej relacji regionu z Zachodem. Stanowi ona produkt uboczny przepaści pomiędzy bogatym, potężnym, uprzemysłowionym Zachodem i pogrążoną w stagnacji Europą Środkową. Kategoria „Globalny Wschód” Müllera, z tej perspektywy, jest kolejną z wielu prób przezwyciężenia peryferyjnego statusu regionu
Gazeta Perevodchik-Terjiman. Przykład dwujęzycznej prasy muzułmańskiej w późno imperialnej Rosji
No full textThis case study examines the bilingualism of the prominent Russian Muslim newspaper of the late nineteenth to early twentieth centuries, known as the Perevodchik-Terjiman (literally “Translator” or “Interpreter”) by means of discourse analysis. This newspaper was published from 1883 to 1918 in Crimea, until 1914 by Ismail Gasprinskii (1851‒1914), a prominent enlightener of Russian Muslims. Until December 1905, the newspaper was issued in two languages–Russian and so-called common-Turkic. The latter language was unsuccessfully intended to become a common literary language for Russian Muslims. Despite the declarations, the parallel articles in Russian and Turkic barely presented direct translations from one language to another. On the contrary, there were significant differences. The differences in Russian and Turkic narratives were not markers of opposing intentions or obscure meanings. It is argued here that this feature can be qualified as an instance of cultural bilingualism, which reflected the multiculturalism of the newspaper’s heterogeneous audience.Prezentowane studium przypadku bada dwujęzyczność kluczowej gazety rosyjskich muzułmanów z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku za pomocą analizy dyskursu. Gazetę Perevodchik-Terjiman (w przekładzie „Tłumacz”) publikowano od 1883 do 1918 na Krymie, a jej redaktorem naczelnym był Ismail Gasprinskii (1851‒1914), ważny działacz edukacyjny wśród rosyjskich muzułmanów. Do grudnia 1905 roku gazeta była dwujęzyczna, publikowano ją po rosyjsku i w języku ogólno-tureckim. Ten drugi miał się stać językiem literackim dla zamieszkujących imperium rosyjskie muzułmanów. Pomimo deklaracji, artykuły nie były dosłownymi tłumaczeniami i różniły się między sobą w kluczowych punktach. Nie chodziło jednak o zwykłe zatajenie czegoś przed niektórymi czytelnikami. Artykuł ten dowodzi, że jest to przykład bilingualizmu kulturowego, odzwierciedlającego wielokulturowość odbiorców gazety
Uziemienie. Filozoficzne marginalia do The Stack i O antropolizie Benjamina Brattona
Full text linkThe presented text is a commentary on a Polish translation of Benjamin Bratton’s On anthropolysis. I introduce Benjamin Bratton, a Californian design theorist attempting to create a new model of political geography, to the Polish public. I delve mostly into Bratton’s The Stack: On Software and Sovereignty (2016) and critically discuss the content of this book, particularly the author’s notion of The Stack, with which he aims to revolutionize how power and sovereignty are conceived. I identify Bratton’s position in the newest intellectual history and discuss his most important theoretical inspirations. Finally, I comment on his notion of anthropolysis, in which I see a potential to solve some serious theoretical difficulties which result from The Stack.Tekst stanowi komentarz do publikowanego przekładu tekstu O antropolizie autorstwa Benjamina Brattona, kalifornijskiego teoretyka dizajnu i twórcy nowego modelu geografii politycznej. W związku z tym, że Bratton nie był dotychczas tłumaczony na język polski, podejmuję się krótkiego przedstawienia jego postaci i dokonań, koncentrując się przede wszystkim na książce The Stack: On Software and Sovereignty (2016). Krytycznie omawiając koncepcję Stosu (ang. The Stack), która w zamierzeniu autora ma zrewolucjonizować myślenie o władzy i suwerenności, przedstawiam miejsce Brattona w najnowszej historii intelektualnej, założenia teoretyczne leżące u zrębów jego myśli, a także identyfikuję jego inspiracje. Następnie omawiam tekst O antropolizie, pokazując, w jaki sposób pojęcie antropolizy rozwiązuje niektóre trudności wynikające z lektury The Stack
Critical Social Analysis of Crisis [Krytyczna analiza społeczna kryzysu]
No full textIn this article, we offer a critical social analysis of crisis in light of capitalist development and, above all, in the post-2008 world. We discuss five approaches in the social sciences that deal with the problem of crisis and develop some theoretical lines for a critical approach to the theme. We argue that precarity can be an important topic for grasping the current crises via critical approaches. The text also presents the six articles that are part of the issue we edited for Praktyka Teoretyczna entitled “Latency of the crisis.”W tym artykule proponujemy krytyczną analizę społeczną kryzysy w świetle szerszych procesów rozwoju kapitalizmu, i przed wszystkim przemian po 2008 roku. Omawiamy pięć podejść rozwijanych w naukach społecznych, które mierzą się z problemem kryzysu i rozwijają teoretyczną refleksję nad problemem. Wskazujemy na wagę prekarności dla uchwycenia bieżącego kryzysu w krytycznym świetle. Tekst przybliża także sześć kolejnych artykułów z tego numeru Praktyki Teoretycznej
Przez kwasową psychiatrię do kwasowego komunizmu. Renesans psychodeliczny w psychiatrii jako szansa na zmianę paradygmatu
Full text linkMark Fisher wrote „the task of repoliticizing mental illness is an urgent one if the left wants to challenge capitalist realism.” This paper attempts to develop this thought and show how the repoliticization of issues defined as mental illnesses that could have an emancipatory potential and undermine capitalist realism could look like and how it could be related to the contemporary phenomenon of „psychedelic renaissance”. This repoliticization could constitute the first step towards acid communism – a step that would enable a comprehensive formulation of the project, the imagining of both acid communism itself as well as the road towards it. Even though psychedelics could provide an impulse for the change of the dominant psychiatric paradigm and the reorganization of mental health services, the process of the interception of these substances by the alienating and commodificating orders of psychiatry and capitalism can already be observed, so that both of the intertwined and mutually supporting orders can in fact be strengthened. From this perspective the institution of psychiatry becomes a key element preserving the status quo, which makes the imagining of the end of capitalism impossible. Politicization of mental health, that could question capitalist realism, needs to be connected with the deconstruction of the ideology of psychiatry.Mark Fisher wrote „the task of repoliticizing mental illness is an urgent one if the left wants to challenge capitalist realism.” This paper attempts to develop this thought and show how the repoliticization of issues defined as mental illnesses that could have an emancipatory potential and undermine capitalist realism could look like and how it could be related to the contemporary phenomenon of „psychedelic renaissance”. This repoliticization could constitute the first step towards acid communism – a step that would enable a comprehensive formulation of the project, the imagining of both acid communism itself as well as the road towards it. Even though psychedelics could provide an impulse for the change of the dominant psychiatric paradigm and the reorganization of mental health services, the process of the interception of these substances by the alienating and commodificating orders of psychiatry and capitalism can already be observed, so that both of the intertwined and mutually supporting orders can in fact be strengthened. From this perspective the institution of psychiatry becomes a key element preserving the status quo, which makes the imagining of the end of capitalism impossible. Politicization of mental health, that could question capitalist realism, needs to be connected with the deconstruction of the ideology of psychiatry