Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Od walki klas do zderzenia cywilizacji. Geopolityka i ekonomia polityczna islamofobii
Full text linkThis article attempts to outline the economic and political framework as well as the historical formation of contemporary Islamophobia. The author shows that it took place at two levels, geopolitical and internal. This process is part of the crisis of Western hegemony within the global capitalist system, and the structural economic crisis of capitalism. Islamophobia turns out to be a functional crisis management tool. First, it is an element that legitimizes imperialist policy, creating the image of a new enemy of the West. Second, it is an instrument of the neoliberal “divide and rule” policy designed to subordinate certain classes in Europe and North America.Artykuł jest próbą zarysowania ekonomicznych i politycznych ram oraz historycznego procesu formowania się współczesnych postaci islamofobii. Autor wskazuje, że odbywało się to na dwóch poziomach – geopolitycznym oraz wewnętrznym, realizowanym na poziomie państw narodowych. Proces ten wpisuje się w kryzys hegemonii zachodniej w globalnym systemie kapitalistycznym oraz strukturalny kryzys gospodarczy kapitalizmu. Islamofobia okazuje się funkcjonalnym narzędziem zarządzania kryzysami. Po pierwsze, stanowi element legitymizacji polityki imperialistycznej, kreując obraz nowego wroga Zachodu. Po drugie, jest narzędziem neoliberalnej polityki „dzielenia i rządzenia” klasami podporządkowanymi w Europie i Ameryce Północnej
Ponowoczesne delirium. Recenzja Islamofobii jako technologii władzy Moniki Bobako.
Full text linkThis text situates Monika Bobako\u27s argument from the book Islamophobia as a technology of power. Study on political anthropology in the context of the increasing interest of the public in xenophobic hatred in recent years. The author reconstructs the methodological perspective employed by Bobako, who combines studies on anti-Semitism with the analysis of western Islamophobia. This allows the philosopher to present Islamophobia as an element of a specific political and social project. The author of the text indicates that Bobako’s study on the aetiology and functions of Islamophobia, understood primarily as a code by which the current (neo-liberal) anxieties of European societies are articulated, remains unique in the context of Polish studies on the subject of anti-Muslim xenophobia.Autorka sytuuje książkę Moniki Bobako Islamofobia jako technologia władzy. Studium z antropologii politycznej w kontekście narastającego w ostatnich latach zainteresowania opinii publicznej problemem ksenofobii. Tekst zawiera rekonstrukcję przyjętej przez Bobako perspektywy metodologicznej – łączącej studia nad antysemityzmem z badaniami nad zachodnią islamofobią – która pozwala filozofce przedstawić islamofobię jako element konkretnego projektu polityczno-społecznego. Autorka wskazuje, że praca Bobako, ukazująca etiologię i funkcje islamofobii rozumianej przede wszystkim jako kod, za pomocą którego artykułują się bieżące (neoliberalne) niepokoje społeczeństw europejskich, pozostaje wyjątkowa w kontekście polskich studiów nad antymuzułmańską ksenofobią
Kapitalizm. Historia krótkiego trwania – Dziewiętnaście Long Reads o „Tysiącu lat niewolnictwa”
Full text linkNiniejszy tekst stanowi krytyczny esej poświęcony książce Kacpra Pobłockiego Kapitalizm. Historia krótkiego trwania. Zawiera on szereg luźno powiązanych uwag dotyczących kwestii założeń metodologicznych, wartości eksploatacyjnej, aktualności i nowatorskości, a także społecznego funkcjonowania książki Pobłockiego. Spośród poruszanych tu problemów trzy mają dominujący charakter: metodologiczny problem wyjaśnienia początków kapitalizmu oraz społecznego znaczenia systemu (debata między marksizmem a teorią zależności); omówienie historycznych przykładów niekapitalistycznych systemów społecznych; problem teleologii historii w wyjaśnieniach historycznych oraz jego ukryta obecność w terminologii sugerującej liniowy rozwój historii ludzkości
Rozbujać małe miasteczka: aktywistki Czarnych Protestów w Polsce
No full textHow it is to be an activist in a small or provincial town? Are the structural challenges the activists face the same as their counterparts from big cities, that are usually studied and described in academic literature? If the environment is different, do small town activists adopt other practices to cope with the challenges that stem from the different milieu they operate in? In this paper we try to answer some of those questions by looking at the organizers of Black Protests in provincial Polish cities in 2016 and afterwards. The protests organized to oppose the intended changes in the already repressive anti-abortion law not only surprised everybody with their scale and intensity, but also with their distribution, as majority of the protest events took place in small and provincial towns in Poland. This article aims at filling the gap within the social movement studies literature between analysis of activism in big cities (upon which majority of theories are constructed) and of rural activism.Jak to jest być aktywistką w małym lub prowincjonalnym miasteczku? Czy wyzwania strukturalne, które stoją przed aktywistkami z małych miast, są jakie same jak ich odpowiedniki z dużych miast, które zwykle są studiowane i opisywane w literaturze naukowej? Jeśli środowisko jest inne, to czy małomiasteczkowi aktywiści i aktywistki podejmują inne praktyki, aby poradzić sobie z wyzwaniami wynikającymi z różnych kontekstów, w których działają? W artykule staramy się odpowiedzieć na niektóre z tych pytań, przyglądając się organizatorkom Czarnych Protestów z 2016 roku i późniejszego okresu w prowincjonalnych miastach Polski. Protesty te, zorganizowane w celu przeciwstawienia się planowanym zmianom w już i tak represyjnej ustawie antyaborcyjnej, nie tylko zaskoczyły wszystkich swoją skalą i intensywnością, ale także zasięgiem, ponieważ większość protestów miała miejsce w małych i prowincjonalnych miastach w Polsce. Artykuł ten ma na celu wypełnienie luki w literaturze dotyczącej ruchów społecznych między analizą aktywizmu w dużych miastach (na których buduje się większość teorii) a aktywizmem na wsi
Żyd, Arab. Historia wroga
Full text linkThe text is a fragment of a book titled The Jew, The Arab: A History of the Enemy, which is devoted to the history of hostility between Arabs and Jews, as well as to the connection of this conflict with the shaping of both identities in Europe and the identities of Arabs and Jews themselves. Following considerations by such philosophers as Carl Schmitt and Jacques Derrida, the author tries to present the mechanisms responsible for creating primary differences as the necessary conditions for identity creation. These differences are essential for creating conceptual pairs such as "inside-outside” or "enemy-friend." The problem of constructing a concept of the enemy as well as of forging differences and identities is examined at the crossroads of theology, politics, law and ethnic differences, as well as in its function in the very creation of the concept of "Europe."Tekst jest fragmentem książki The Jew, The Arab. A History of the Enemy poświęconej historii wrogości między Arabami i Żydami, a także historii związku tego konfliktu z kształtowaniem się zarówno tożsamości w Europie, jak i tożsamości samych Arabów i Żydów. Śledząc rozważania takich filozofów jak Carl Schmitt czy Jacques Derrida, autor stara się przedstawić mechanizmy odpowiedzialne za tworzenie różnic pierwotnych względem tożsamości i jednocześnie dla ich konstrukcji niezbędnych. Różnice te są niezbędne do tworzenia par pojęciowych takich jak „wnętrze–zewnętrze” czy „wróg–przyjaciel”. Problem konstrukcji pojęcia wroga jako konstrukcji różnic i tożsamości zostaje tu zbadany na płaszczyźnie teologii, polityki i prawa, a także jako zagadnienie związane z różnicami etnicznymi oraz z pojęciem „Europy”
Od możliwości do imperatywu: historia rynku.
Full text linkAutorka pokazuje w swoim artykule, że historia kapitalistycznego rynku nierozerwalnie wiąże się z bezprecedensowym w historii użyciem siły i przemocy. Takie konsekwentne spojrzenie na rynek pozwala inaczej interpretować przejście z porządku feudalnego do kapitalistycznego. Autorka wskazuje, że nie było ono „wyzwoleniem” spod feudalnych okowów, ale przeciwnie – wiązało się z podporządkowaniem rynkowym imperatywom produkcji kapitalistycznej, które wynikało nie tyle z technologicznego postępu czy nieomal ponadhistorycznych praw, ale z przekształceń społecznych stosunków własności między chłopami a panami w Anglii. Proponowane w artykule ujęcie kapitalistycznego rynku stawia też w innym świetle przeciwstawione mu alternatywy polityczne
#яНеБоюсьСказать (#NieBojęSięPowiedzieć) kampania z lipca 2016 roku na rosyjskojęzycznym Facebooku: analiza dyskursu
No full textDigital or hashtag activism in social media platforms such as Twitter and Facebook has gained popularity around the globe. Campaigns such as #MeToo and #YesAllWomen have drawn much needed attention to the problems of gender based violence and misogyny. This article is dedicated to a similar, but unique, campaign – #ЯнеБоюсьСказать (#IamNotScaredToSpeak) – that took place in Facebook’s Russian speaking community in July 2016. (It followed an identical campaign started in Ukraine, which subsequently crossed over into other former Soviet republics such as Kazakhstan.) The objective of this article is twofold. First, utilizing Discourse Analysis, I analyze posts associated with #IamNotScaredToSpeak, and argue that the campaign raised the visibility of the problem of sexual violence largely as a result of women’s active participation in it. A number of women who decided to reveal their personal experiences and others who stood with them against rape culture, helped increase the significance of women’s linguistic agency and made #IamNotScaredToSpeak the first large-scale feminist movement in Russia to date. Second, I will examine the specificity of the #IamNotScaredToSpeak campaign and argue that it was predominantly of a grass-roots nature with the self-organization and participation of ordinary people being crucial to the movement. By way of comparison, the #MeToo campaign, operating in the western context, was largely initiated and led by celebrities.Aktywizm cyfrowy lub hashtagowy na platformach społecznościowych, takich jak Twitter i Facebook, w ostatnim czasie zyskał popularność na całym świecie. Kampanie takie jak #MeToo i #YesAllWomen zwróciły uwagę na problem przemocy ze względu na płeć i mizoginię. Artykuł ten jest poświęcony podobnej, ale wyjątkowej kampanii – #ЯнеБоюсьСказать (#NieBojęSięPowiedzieć) – która odbyła się w rosyjskojęzycznej społeczności Facebooka w lipcu 2016 roku. (Po tym wydarzeniu identyczną kampanię rozpoczęto na Ukrainie, a następnie w innych byłych radzieckich republikach, między innymi w Kazachstanie.) Cel tego artykułu jest dwojaki. Po pierwsze, przeprowadzając analizę dyskursu, autorka przygląda się postom związanym z #NieBojęSięPowiedzieć i stawia tezę, że kampania, w wyniku aktywnego udziału kobiet, zwiększyła widoczność problemu przemocy seksualnej. Uczestniczki kampanii, które zdecydowały się ujawnić osobiste doświadczenia swoje i innych, pomogły zwiększyć znaczenie kobiecego sprawstwa językowego i uczyniły #NieBojęSięPowiedzieć pierwszym jak dotąd dużym ruchem feministycznym w Rosji. Po drugie, autorka bada specyfikę kampanii #NieBojęSięPowiedzieć i stwierdza, że miała ona przede wszystkim charakter oddolny, a samoorganizacja i udział zwykłych ludzi były kluczowe dla powstania ruchu. W przeciwieństwie do #NieBojęSięPowiedzieć kampania #MeToo, działająca w kontekście zachodnim, była w dużej mierze inicjowana i prowadzona przez gwiazdy
Stateless Socialism
Full text link"Stateless socialism‖" is the fourth chapter of Edward Abramowski‘s book Socialism and State. A Contribution to the Critique of Contemporary Socialism. Abramowski, a Polish political philosopher and social theorist, was also one of the founders of the cooperative movement in Poland. Written at the turn of 1903 and 1904 and published in 1904 (Polish Society of Publishers, Lviv) under the alias ―M. A. Czajkowski‖, Socialism and State is one of Abramowski‘s most important works, and is devoted to the philosophical justifications of socialist politics, the subversive character of social facts, and the doctrine of stateless socialism, the realisation of which was, according to Abramowski, the cooperative movement. In opposition to both classical Marxism and the social-democratic trend, which found in the state a tool by which the workers‘ movement would free itself from the chains of capitalism, by taking over, democratizing, and at the same time expanding state institutions, Abramowski proposes a vision of a grassroots revolution of specialised associations. Their ideology does not constitute a political doctrine, but is political practice itself, the domain of the common that allows the masses to create an autonomous subjective experience. Thus, the philosopher presents his concept of class struggle, grasped as a creative element of differentiation of forms of socialisation. This understanding also allows him to define class not as a substantial feature of a political subject, but as a kind of condition or action. He perceives the revolution as a transformation of the subject position in relation to the socio-economic conditions that define it, an ethical change that opens new possibilities for community life in the heart of the ancien regime
Plastyczność i rewolucja. De Tocqueville, Malabou, Lukács
Full text linkThe dialectical concept of revolution emphasizes its dual character. Both in the conservative (de Tocqueville) and socialist (Lukács) versions, the revolution is a testimony to historical continuity and at the same time its violent rupture. The purpose of this essay is to capture this ambiguous phenomenon using Catharine Malabou’s concept of plasticity. Plasticity, as a contemporary, post-deconstructive formula of the Hegelian Aufhebung, is passive/active formation, destruction of form and its preservation at the same time. Its essence is the same as the essence of revolution, both in the writings of de Tocqueville and Lukács. However, such ambiguity of the revolution can be interpreted as an expression of its defeat. Its entanglement in the past condemns it to unproductive opportunism, its connection with the future - to empty messianism, and the search for mediation between these extremes seems to be endless. And if postmodernity is troubled by this fiasco, then at least one aspect of the idea of revolution triumphs - a certain way of thinking about it, speculation or dialectics as such.Dialektyczna koncepcja rewolucyjności podkreśla jej podwójny charakter. Zarówno w wersji konserwatywnej (de Tocqueville), jak i socjalistycznej (Lukács) rewolucja jest więc świadectwem ciągłości historycznej i zarazem jej gwałtownym zerwaniem. Celem niniejszego eseju jest uchwycenie tego dwuznacznego fenomenu przy wykorzystaniu pojęcia plastyczności Catharine Malabou. Plastyczność, jako współczesna, postdekonstrukcyjna formuła Heglowskiego Aufhebung, jest pasywno-aktywnym formowaniem, niszczeniem formy i jej zachowywaniem. Jej istota pokrywa się więc z istotą myślenia o rewolucji, zarówno de Tocqueville’a, jak i Lukácsa. Taka dwuznaczność rewolucji może być jednak odczytywana jako wyraz pewnej porażki idei rewolucji jako takiej. Jej uwikłanie w przeszłość skazuje ją na bezproduktywny oportunizm, jej wychylenie w przyszłość – na pusty mesjanizm, a poszukiwanie idealnego zapośredniczenia między tymi skrajnościami zdaje się nie mieć końca. Jeśli współczesność jest trapiona przez to fiasko, to triumfuje w niej przynajmniej jeden aspekt idei rewolucji – pewien sposób myślenia o niej, spekulatywność czy też dialektyka jako taka
Nowe formy kampu, nowa klasa kreatywna i wynikające stąd nieporozumienia
Full text linkThe text analyses how the relation of contemporary Polish gay culture to camp is changing, and how these changes are related to new phenomena in pop culture. Furthermore, the author discusses whether similar (camp) taste and similar (camp) lifestyle allow us to understand queer community as the “new creative class” according to Richard Florida. Among the phenomena discussed are “gay diva worship”, “guilty pleasures”, “hoot” and “hipster”. The material analysed comes from the Polish LGBTQ press.Autor tekstu stawia pytania, jak zmienia się relacja współczesnej polskiej kultury gejowskiej do kampu oraz jaka wskutek tych przemian jest relacja kampu do nowych zjawisk popkulturowych. Nadto autor rozważa, czy w odniesieniu do (kampowej) wspólnoty smaku i stylu życia można mówić o „nowej klasie kreatywnej” w rozumieniu Richarda Floridy. Dyskutowane są tu zjawiska takie jak „gejowskie diwy”, „winne przyjemności” (guilty pleasures), „beka” oraz „hipsteria”. Materiał pochodzi z polskiej prasy LGBTQ