Praktyka Teoretyczna
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Wstęp. Filozofie plastyczności i przygodności
No full textA short introduction to the special issue of the Theoretical Practice Journal.
Populizm antyislamski a socjalizacja polityczna w kontekście polskim
Full text linkThe article suggests a framework in which to analyze the phenomenon of Islamophobia in Poland as part of a broad political context. The main categories it puts forward are: populism, which is approached through notions of radicalism or extremism, and its link with racism (ethnocentric populism), as well as the threefold idea of political socialization as a forming of consciousness, an introduction to political culture, and an interpellation to collective subjectivity. Within this framework, I address the question of the role played by anti-Islamic populism in the socialization of young Poles today, as well as its connection with other political and cultural claims. I discuss some aspects of anti-Islamic discourse and the broader right-wing ideological formation, as well as attempts made to socialize individuals as agents of Polish nationalism with a view to forming a new political generation. The final part of the article analyzes this subjectivity through the prism of the sociological-pedagogical notions of resistance and critical socialization, as well as the functional connection of this racist-populist subjectivity with capitalism.Artykuł przedstawia propozycję ramy analitycznej dla zjawiska islamofobii w szerszym kontekście politycznym. Jako główne kategorie służą do tego: pojęcie populizmu – interpretowane w świetle politologicznych ujęć radykalizmu lub ekstremizmu prawicowego i jego związków z rasizmem (populizm etnocentryczny), a także pojęcie socjalizacji politycznej jako kształtowania świadomości, wdrażania w kulturę polityczną i interpelacji do zbiorowej podmiotowości. W oparciu o tę ramę podejmuję analizę roli populizmu antyislamskiego w socjalizacji młodego pokolenia w Polsce w powiązaniu z innymi roszczeniami polityczno-kulturowymi. Po omówieniu wybranych wątków dyskursu antyislamskiego i osadzeniu go w szerszym konglomeracie ideologicznym prawicy prezentuję zabiegi agend socjalizacyjnych polskich nacjonalistów, które służą formowaniu nowego pokolenia politycznego. W końcowej części artykułu analizuję obserwowaną podmiotowość przez pryzmat socjopedagogicznych koncepcji oporu i socjalizacji krytycznej, a także w świetle zagadnienia funkcjonalnego związku populistyczno-rasistowskiej podmiotowości z kapitalizmem
Solidarność mimo różnic – solidarność dzięki różnicom. Działaczki Ogólnopolskiego Strajku Kobiet
No full textIn one of the largest studies on coordinators of the Polish Women’s Strike (OSK) conducted in Poland so far, we carried out almost 100 CAWI and PAPI interviews with local coordinators of OSK groups from the entire country. Our aim was to get to know the people behind a countrywide network that organized the successful 2016 protests against attempts to tighten the already restrictive abortion law. We also wanted to find out what drove them to activism and how they understood the ambivalent concept of an “ordinary woman.” Although almost all of our respondents agree that the participants of the Women’s Strike in 2016 were “ordinary women”, the way they use the term “ordinary” does not align with the right-wing operationalisations of that term; on the contrary, it is associated with the diversity of the protesters. Based on the findings about the kinds of social positionings and intersections that OSK coordinators pay attention to, we discuss the issue of agency and possible reasons constraining participation in public (socio-political) life.W badaniu dotyczącym organizatorek Ogólnopolskiego Strajku Kobiet (OSK) – jednym z największych, jakie dotychczas zrealizowano w Polsce – przeprowadziłyśmy prawie 100 wywiadów CAWI i PAPI z lokalnymi koordynatorkami grup OSK z całego kraju. Naszym celem było poznanie uczestniczek ogólnopolskiej sieci, która w 2016 roku umożliwiła organizację protestów przeciwko próbom kolejnego zaostrzenia restrykcyjnego prawa aborcyjnego. Chciałyśmy dowiedzieć się, co skłoniło je do aktywizmu i czy przed OSK były aktywne społeczno-politycznie również w innych obszarach. Ciekawiło nas też to, jak rozumieją one niejednoznaczne pojęcie „zwykłej kobiety”. Istotnym wnioskiem z badań jest to, że chociaż prawie wszystkie nasze respondentki zgadzają się co do tego, iż uczestniczki Strajku Kobiet w 2016 roku były „zwykłymi kobietami”, to ich sposób użycia terminu „zwykłe” różni się od prawicowych operacjonalizacji tego słowa, wiąże się bowiem przede wszystkim z różnorodnością protestujących. Na podstawie ustaleń dotyczących krzyżujących się pozycji społecznych, na które zwracają uwagę koordynatorki OSK, omawiamy kwestię sprawczości i możliwe bariery ograniczające udział w życiu publicznym
Between Money and Sovereignty: Is a New Monetary Thinking Needed to Institute the Common?
Full text linkThe diffusion of alternative financial and credit circuits, in which the money favours the self-management of social wealth, may curb the expropriation caused by processes of abnormal indebtedness that increasingly characterise economic systems. The article proposes an examination of four experiences with complementary currencies that have sprung up in Europe after the recent crisis, distinguishing between local currencies (Sardex, SoNantes and Sol Violette) and crypto coins (Bitcoin). The possibility of taking advantage of the monetary know-how that animates various experiences (like crypto coins and local clearing houses) would contribute to the re-thinking money as a social institution. Three main topics are discussed: 1. the “political technologies” in which the alternative monetary circuits consist; 2. democratic participation in the decision-making processes that characterise them; and 3. the meaning of the sovereignties that they potentially defin
A Path to a Countermovement? Forms of Integration in Polish Consumer Cooperatives
Full text linkThis paper discusses Polish consumer cooperatives in terms of the embedded economy as understood by Karl Polanyi. The author compares today‟s “new” cooperatives, or informal groups of consumers that have been emerging in Poland since 2010, with the “old” consumer cooperative movement that existed between 1906 and 1939, as represented mainly by the “Społem” consumer cooperative union. Following Polanyi‟s understanding of the relationship between human economy and social institutions, I analyse reciprocity and redistribution as forms of economic integration in past and present cooperatives. Although the “new” cooperatives refer to the prewar cooperative traditions, their structure and economic operation differ vastly from the original model. I argue that the present structure of consumer cooperatives does not provide a base for symmetry and centricity – “supporting structures” for reciprocity and redistribution – although some of the new cooperatives do offer solutions for those deficits. This paper also discusses the nature of class barriers in the contemporary and historical consumer-cooperative movement, and relates this issue to Polanyian notions of countermovement and class interest
Ontologia przypadłości »jak gdyby« w teorii Heleny Deutsch: Narodziny teorii kobiet albo sondowanie granic psychoanalizy
Full text linkThe article presents a new interpretation of works written by Helene Deutsch, Polish psychoanalyst, one of the closest colleagues of Sigmund Freud and the precursor of women’s psychoanalysis. Beginning with the social and cultural history of psychoanalysis, I try to (re)argue and (re)read the works of female analysts in Freud’s movement, especially those by Deutsch. In the article I propose the unfamiliar and new possibility of studying and writing about women’s psychoanalysis. One approach to the work of Polish analysts is to understand it not only as a clinical theory but also as a literature and philosophy. Working on a famous theory of „as if‖ identification, developed by Deutsch, in the light of the concept of plasticity proposed by French philosopher Catherine Malabou, the article is a contribution to a new method in reading and understanding theory as well as non-clinical works by Polish analysts through the categories of identity, memory and plasticity.Publikowany tekst jest propozycją nowego spojrzenia na teorię Heleny Deutsch, polskiej psychoanalityczki, jednej z najbliższych współpracownic Zygmunta Freuda oraz prekursorki badań nad psychologią kobiet. Wyjście od społeczno-kulturowej historii psychoanalizy umożliwi mi ponowne przyjrzenie się obecności i znaczeniu psychoanalityczek w ruchu freudowskim. W artykule rezygnuję z utartych sposobów ujmowania freudyzmu jako wrogiego emancypacji kobiet, na rzecz badania psychoanalizy w kontekście jej narodzin i funkcjonowania w okresie do wybuchu drugiej wojny światowej. Bardziej niż miejsce Deutsch w długiej tradycji psychoanalizy kobiet, interesuje mnie autorskie i rewelatorskie ujęcie kobiecego podmiotu jako osobowości „jak gdyby" zaproponowane przez polską lekarkę. Dowodzę, że Deutsch wpisywała się nie tylko w tradycję kobiet analityczek, skoncentrowanych głównie na praktyce klinicznej, lecz również — podobnie jak Freud — w swych pracach łączyła refleksję medyczną z literaturą i filozofią. (Re)lektura jej prac w świetle filozofii plastyczności Catherine Malabou stanowi propozycję a zarazem przyczynek do badania teorii Deutsch przez pryzmat kategorii podmiotowości, pamięci i plastyczności
Commoning in the Digital Era: Platform Cooperativism as a Counter to Cognitive Capitalism
Full text linkWith the widespread adoption of ICT technologies, platforms, social media and sharing economy businesses have emerged as models of economic organization. This paper examines their functioning on a micro level to provide a thorough critique. The theory of cognitive capitalism and opposing arguments are explored in order to bring a holistic understanding and observe how value is captured and accumulated with the use of technological apparatuses. Cognitive capitalism is not uniform, however, and recognition of the special properties displayed by networks makes it possible to identify the challenge posed by the rising array of netarchist platforms. Platform cooperativism is the proposed egalitarian and long-term sustainable counter, as it aims to design new tools in line with the commons paradigm. Finally, the paper provides key insights into the specifications, difficulties, and next steps required to lead to better platform co-ops and a better future
Stosunki dawnej Rzeczypospolitej z Turcją i Tatarami: Czy naprawdę byliśmy przedmurzem Europy?
Full text linkContrary to enduring stereotypes, war rarely broke out in relations between Poland-Lithuania and the Ottoman Empire. Instead, relations were mutually characterized as a way to maintain peaceful neighborliness. Admittedly, the Polish court readily used the phrase the bulwark of Christianity in its relations with other European capitals, especially with papal Rome. However, only with the post-partition era, mainly due to the influence of literary works by Henryk Sienkiewicz, did the names “Turk” and “Muslim” become synonymous with the enemy, though Sienkiewicz did this to avoid censorship from the partitioning states. Nevertheless, studies on the era of the Jagiellonian dynasty reveal that Jagiellonian kings took a pragmatic attitude in their relations with Muslims, which involved having a familiarity with their customs, religious fests and calendar, as well as an openness towards forming political and military alliances. This attitude was unchanged during the times of elective kings, when the phrase “defense of Christianity,” which was applied for domestic use and especially in relations with the West, often coincided with a respect for Muslim partners and a lack of religious bias in mutual relations. Current efforts to instrumentalize the person of John III Sobieski for anti-Muslim propaganda must be regarded as a misunderstanding, since the said monarch valued Oriental culture, spoke the Turkish language, maintained regular contacts with Muslim capitals, and his decision to led his army to Vienna was motivated by political pragmatism rather than religious concerns.Wbrew pokutującym stereotypom, wojny Rzeczypospolitej z Imperium Osmańskim zdarzały się rzadko, a we wzajemnych stosunkach przeważało dążenie do zachowania pokojowego sąsiedztwa. Frazeologia przedmurza chrześcijaństwa była natomiast chętnie wykorzystywana przez dwór polski jako argument przetargowy w stosunkach z innymi stolicami Europy, zwłaszcza z papieskim Rzymem. Jednak dopiero w okresie zaborów, głównie dzięki twórczości Henryka Sienkiewicza, Turek i muzułmanin stał się niejako substytutem wroga, zastępując ze względów cenzuralnych reprezentantów państw zaborczych. Tymczasem studia nad epoką Jagiellonów ujawniają pragmatyczny stosunek członków tej dynastii do relacji z muzułmanami, wzajemną znajomość obyczajów, świąt religijnych i kalendarza, oraz otwartość na tworzenie sojuszy politycznych i wojskowych. Nie zmieniło się to i w czasach królów elekcyjnych, gdy frazeologia obrony chrześcijaństwa, stosowana na użytek wewnętrzny i zwłaszcza w stosunkiem z Zachodem, szła często w parze z szacunkiem dla muzułmańskich partnerów i brakiem uprzedzeń religijnych we wzajemnych stosunkach. Nieporozumieniem są dzisiejsze próby wykorzystywania postaci Jana Sobieskiego dla celów antymuzułmańskiej propagandy, monarcha ten bowiem cenił kulturę orientalną, znał język turecki, utrzymywał regularne kontakty z muzułmańskimi stolicami, idąc zaś pod Wiedeń kierował się politycznym pragmatyzmem, a nie względami o charakterze religijnym
Niepewne miejsca: feministyczna kooptacja i strategie oporu w czasach neoliberalizmu?
No full textAs women gained access to influence politics through official channels, the social justice concerns of feminist activists started to be pursued in Romania through institutionalized forms of political intervention. The institutionalization and professionalization of the feminist movement were widely associated with feminist and women NGOs collaborating with governmental gender equality bodies to advance movement goals and achieve policy success. While some scholars insisted on the benefits of infusing feminist ideas and practices within the state, others considered that NGOization made the feminist movement susceptible of co-optation contributing to its demobilization and depoliticization. The concept of co-optation reflects the dilemmas faced by contemporary feminist movements regarding the displacement of feminist goals and concerns that might be adapted to other priorities and agendas – sometimes adverse and conflicting with the original aims – once they become part of the official political channels of decision-making. The resource dependency of feminist NGOs and groups on state or private funds is also associated with the co-optation of movement organizations. With this in mind, how does one build on critical analyses around the concept of co-optation without disbanding the actions and efforts of feminist activists and NGOs as legitimating the policy agendas of state or private donors? This study aims, first, to explain, the tensions engendered by co-optation and the insider/outsider dilemma facing the contemporary feminist movement and, second, to explore the strategies developed by the feminist movement to resist or govern co-optation. In order to explore the process of co-optation, especially the tensions and strategies of resistance engendered by it, the paper uses the NGOization body of literature and provides empirical evidence from research on the Romanian feminist movement.Gdy kobiety zyskały możliwość wpływania na politykę za pośrednictwem oficjalnych kanałów, postulaty feministek dotyczące sprawiedliwości społecznej zaczęto realizować w Rumunii poprzez zinstytucjonalizowane formy interwencji politycznej. Instytucjonalizację i profesjonalizację ruchu feministycznego powszechnie kojarzono z feministycznymi i kobiecymi organizacjami pozarządowymi współpracującymi z rządowymi organami do spraw równości płci w celu realizacji postulatów ruchu i osiągnięcia sukcesu w sferze polityki. Podczas gdy niektórzy badacze zawracali uwagę na korzyści płynące z przenikania idei i praktyk feministycznych do struktury państwa, inni uważali, że organizacje pozarządowe czynią ruch feministyczny podatnym na kooptację, przyczyniając się do jego demobilizacji i odpolitycznienia. Koncepcja kooptacji odzwierciedla dylematy, przed którymi stoją współczesne ruchy feministyczne. Dylematy te dotyczą przesuwania celów ruchu, które mogą być dostosowane do innych priorytetów i programów – czasami działając na niekorzyść ruchu i w sprzeczności z pierwotnymi celami, szczególnie gdy staną się częścią oficjalnych kanałów politycznych. Zależność feministycznych grup i organizacji pozarządowych od funduszy państwowych lub prywatnych jest również powiązana z kooptacją ruchu. Jak budować ruch na krytycznych analizach koncepcji kooptacji bez jednoczesnego kwestionowania wagi działań i wysiłków aktywistów feministycznych i organizacji pozarządowych jako legitymizujących programy polityczne państwowych lub prywatnych darczyńców? Badanie to ma na celu, po pierwsze, wyjaśnienie napięć powstałych w wyniku kooptacji i związanych z dylematem bycia wewnątrz/na zewnątrz, przed którym stoi współczesny ruch feministyczny. Po drugie, celem autorki artykułu jest zbadanie strategii przeciwstawienia się lub zarządzania kooptacją opracowanych przez ruch feministyczny. Do analizy procesu kooptacji, a zwłaszcza wywoływanych przez ów proces napięć i powstałych wopozycji do niego strategii oporu, w tekście wykorzystano literaturę NGO-izacji i przedstawiono empiryczne dowody pochodzące z badań nad rumuńskim ruchem feministycznym
Feministyczna transnarodowa diaspora w działaniu. Przypadek #CzarnegoProtestu
No full textThis paper discusses the #BlackProtest mobilization among Polish migrant women living in four European cities. The #BlackProtest is the name of the most impressive women’s rights protest in Poland’s recent history. The main research question explored in this small study was what the act of solidarity, demonstrated in organizing the #BlackProtest internationally, meant for its organizers. The analysis of the reasons behind the transnational #BlackProtest organizing revealed that it is insufficient to talk about #BlackProtest mobilization only in terms of transnational activism. The theoretical framework of the study needed to be expanded from social movements to contemporary diasporas and the discussion demonstrated how through a process of identities, heterogeneity and boundaries’ negotiations a feminist diaspora was formed. Social movements’ theories, explaining the role of connective leadership, discursive opportunity structures and emotions in social mobilization helped to demonstrate how this media-driven mobilization initiated the emergence of a transnational, feminist diaspora.Autorki artykułu omawiają społeczną mobilizację wokół #CzarnegoProtestu wśród polskich migrantek mieszkających w czterech europejskich miastach. #CzarnyProtest był najwyrazistszym przykładem ruchu o prawa kobiet w najnowszej historii Polski. Główne pytanie badawcze prezentowanego studium dotyczy znaczeń przypisywanych zagranicznym protestom solidarnościowym przez ich organizatorki. Analiza motywów skłaniających do organizowania #CzarnegoProtestu za granicą pokazuje, że mobilizacja ta wykracza poza ramy transnarodowego aktywizmu. Teoretyczna rama artykułu powstała w oparciu o rozważania na temat diaspor jako kulturowych wspólnot tworzonych przez procesy negocjowania tożsamości, wewnętrznej heterogeniczności oraz własnych granic. Do ramy tej autorki włączają dodatkowo koncepcje ruchów społecznych, pokazując, w jaki sposób liderstwo oparte na łączeniu, dyskursywne struktury możliwości oraz emocje umożliwiły transnarodową mobilizację wokół #CzarnegoProtestu. Opierając się na wywiadach jakościowych z organizatorkami protestów, autorki wskazują, że #CzarnyProtest zainicjował powstanie feministycznej, transnarodowej diaspory wewnątrz społeczności migranckich