Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Not a member yet
131 research outputs found
Sort by
Profesor Karol Zierhoffer. Laudacja wygłoszona na uroczystości odnowienia doktoratu 25 listopada 2011 roku
No full textPolska mowa potoczna w odbiorze Bułgara
Full text linkThis article revolves around some peculiarities of Polish colloquial speech from the perspective of a speaker of Bulgarian. Its aim is to reveal the most peculiar features of Polish colloquial language as seen by a foreign observer. These features are depicted through a comparison between the norms of colloquialisms in Polish and Bulgarian. To a Bulgarian, Polish colloquial verbal communication can be a source of surprise as the use of language in Polish and Bulgarian tends to differ significantly. These differences refer to various aspects of the Polish language and linguistic behaviour as displayed by Poles. In general, to a Bulgarian Polish language is a distinct representation of an archaic stage of Slavic languages, more polite, with full and predictable dialogues and maintain a distance between the interlocutors in expressing social relations. The language spoken by Poles tends to socialize the object of speech. A Bulgarian native speaker is often astonished by the principle of “the living past” in Polish (referring to somebody with an obsolete title) as well as the principle of “raising the professional status” (referring to or speaking about people in a way raising their position above the actual professional hierarchy). A speaker of Bulgarian spots significant differences in the realm of the linguistic worldview, e.g. Polish-Bulgarian asymmetries in the process of metaphorisation.Obiektem tekstu jest polska mowa codzienna w opinii nosiciela języka bułgarskiego. Celem jest ujawnienie najbardziej wyrazistych cech polszczyzny mówionej według obserwatora zewnętrznego. Cechy te ujawniają się przy zestawieniu norm używania języka polskiego z bułgarskimi normami mowy. Dla Bułgara polska codzienna komunikacja werbalna jest źródłem licznych zdziwień, ponieważ zauważa on znaczące różnice w porównaniu z używaniem języka w rodzimym społeczeństwie. Różnice te dotyczą rozmaitych aspektów języka polskiego i zachowań językowych Polaków. Ogólnie, według Bułgara mowa polska w sposób wyrazisty prezentuje archaiczny stan słowiańszczyzny, jest ona bardzo uprzejma, dialog jest pełny i przewidywalny, w zakresie wyrażania relacji społecznych przeważa tendencja podtrzymywania dystansu między rozmówcami, a mowę Polaków charakteryzuje socjalizacja obiektu mowy. Bardzo dziwi Bułgara zasada „aktualnej przeszłości” (wyróżniania określonej osoby tytułem, który jest już nieaktualny) oraz zasada „podwyższania stopnia zawodowego” (zwracanie się do obiektu mowy (lub mówienie o nim) w sposób, który wynosi go w hierarchii na pozycję wyższą niż mu jest właściwa). Poczucie znaczących różnic u nosiciela języka bułgarskiego powodują również zjawiska z zakresu językowego obrazu świata, np. asymetrie polsko bułgarskie w zakresie metaforyzacji językowej
Zmiany znaczeniowe wybranych czasowników mówienia zanikających w dobie nowopolskiej
Full text linkThe paper presents semantic changes to verbs of speech. These verbs are identified as obsolete in the lexicographical sources. The material was collected from Słownik języka polskiego, ed. W. Doroszewski, vol. 1–11, PAN, Warszawa 1958–1969 (reprint) and contains verbs qualified as: archaic, obsolete and getting out of use. 25 lexical units considered verbs of speech were analysed. These units have chronological and other qualifiers (e.g. dialectal, colloquial, humorous). Lexicographic data confirms the presence of various processes associated with the emergence of new and disappearance of unwanted meanings.Artykuł dotyczy zmian znaczeniowych wybranych czasowników mówienia, określonych w źródłach leksykograficznych jako nacechowane chronologicznie dawnością. Podstawę badawczą stanowią wyekscerpowane na podstawie Słownika języka polskiego, red. W. Doroszewski, t. 1–11, PAN, Warszawa 1958–1969 (reprint) czasowniki z kwalifikatorami dawne, przestarzałe, wychodzące z użycia. Analizie leksykograficznej zostało poddanych 25 jednostek leksykalnych uznanych za czasowniki mówienia, które oprócz kwalifikatorów chronologicznych miały także inne kwalifikatory wskazujące na jakieś ograniczenia związane z ich użyciem (np. gwarowe, potoczne, żartobliwe itp.). Informacje leksykograficzne potwierdzają istnienie różnorodnych procesów związanych z kształtowaniem się nowych i zanikaniem już niepotrzebnych znaczeń
Stereotypy w dowcipach macedońskich
Full text linkThe goal of the article Stereotypes in Macedonian Jokes is to demonstrate that jokes are based on stereotypes which tend to be consolidated and disseminated by means of jokes. Stereotypes occur in every social group, they hand down social tradition from generation to generation despite the fact that a picture of a group in question has evolved for many years. The article provides examples of Macedonian jokes about various national, social and ethnic groups. These examples serve to present Macedonian prejudices as well as a positive perception of the mentioned groups. The research is based on jokes downloaded from Macedonian websites. The research methodology allows to classify the content into different types of stereotypes: ethnic, national, related to professions or social groups.Artykuł Stereotypy w dowcipach macedońskich ma na celu ukazanie, że dowcipy powstają dzięki stereotypom, są przez nie utrwalane i rozpowszechniane. Stereotypy występują w każdej grupie społecznej, przekazują tradycję społeczną z pokolenia na pokolenie, pomijając fakt, że dany obraz grupy przez wiele lat ewoluował. Autorka w artykule podaje przykłady macedońskich dowcipów o różnych grupach narodowych, społecznych czy etnicznych. Na tej podstawie przedstawia zarówno uprzedzenia Macedończyków występujące na przykład w stosunku do określonych narodowości, jak i pozytywne postrzeganie tych nacji. Przedmiotem badań są dowcipy zaczerpnięte z macedońskich stron internetowych, a zastosowana przez autorkę metoda badawcza pozwala na klasyfikację treści według różnych rodzajów stereotypów: etnicznych, narodowych, klas zawodowych czy grup społecznych
Kilka uwag na temat wulgaryzacji i brutalizacji polszczyzny
Full text linkThe author of the article presents his opinion on the invasion of commonness and vulgarity in public discourses and in the Internet. He believes that this phenomenon poses a threat to Polish culture and must be vigorously opposed.Autor artykułu przedstawia swoje stanowisko w sprawie inwazji potoczności i wulgarności w dyskursie publicznym i w Internecie. Jest zdania, że jest to zjawisko groźne dla polskiej kultury, któremu trzeba się zdecydowanie przeciwstawiać
Sprawność komunikacyjna autorów prac naukowych. Z notatek redaktora
Full text linkThe author analyses the arrangement, the style and the language in 16 papers approved for print in a Polish professional museum journal. She views them in the communication context i.e. from the point of view of the needs and goals of scientific information exchange among scholars from various areas of the humanities. The author uses the definition of communication skills coined by Stanisław Grabias. By approaching the texts as intentional expressions of specific individuals reflecting their communication skills, the author examines the writers’ systematic, social, situational and pragmatic linguistic proficiency.Autorka analizuje kompozycję, język i styl 16 artykułów przyjętych do druku w pewnym czasopiśmie muzealnym. Rozpatruje je w kontekście komunikacyjnym, to jest z punktu widzenia potrzeb i celów wymiany informacji naukowej w środowisku humanistów z różnych dziedzin. Korzysta z definicji kompetencji komunikacyjnej opracowanej przez Stanisława Grabiasa. Traktując teksty jako celowe wypowiedzi konkretnych osób realizowane w stopniu odzwierciedlającym poziom ich sprawności komunikacyjnych, bada kompetencje nadawców w zakresie ich sprawności systemowej, społecznej, sytuacyjnej i pragmatycznej
Co komunikują nazwy bułgarskich hoteli?
Full text linkThis article is devoted to hotel names in Sunny Beach, a Bulgarian Black Sea resort. The article provides a review of the names and merely classifies the hotel names in the resort in question. Formal and semantic analyses have been carried out as essential for further research into Bulgarian brand names, including accommodation place names which I intend to pursue by means of a new research methodology.Artykuł dotyczy nazw marketingowych hoteli w bułgarskim kurorcie czarnomorskim Słoneczny Brzeg. Ma on charakter przeglądowy i jedynie klasyfikuje nazwy hoteli w wybranym przeze mnie kurorcie. Zostały przeprowadzone analizy: formalna i semantyczna, co jest niezbędne do dalszych badań nad bułgarskimi nazwami marketingowymi, w tym nazwami miejsc noclegowych, które zamierzam kontynuować, uwzględniając zupełnie nową metodologię badawczą
Jeszcze o społecznych zadaniach językoznawstwa
Full text linkIn the introductory part of this paper, the author explains the motives for undertaking the topic despite the abundance of scientific literature on the subject, one of the reasons being the Resolution of European Federation of National Institutions for Language (EFNIL). Following a review of the historical introduction to the culture of language (normative acts), the author focuses on two social functions of linguistics: propagation of culture and linguistic correctness plus dissemination of linguistic knowledge. As for the first abovementioned task, the author analyses the conditions of the effectiveness of normative acts and the scientific foundations of these acts.Na wstępie autor wyjaśnia przyczyny podjęcia tytułowego zagadnienia mimo obfitości literatury naukowej na ten temat – jedną z przyczyn jest Rezolucja Europejskiej Federacji Narodowych Instytucji na rzecz Języka (EFNIL). Po przypomnieniu historycznych prolegomenów kultury języka (werdyktów normatywnych) skupia się na dwu społecznych zadaniach językoznawstwa: krzewieniu kultury i poprawności językowej oraz popularyzacji wiedzy językoznawczej. W odniesieniu do pierwszego z tych zadań rozpatruje kwestie warunków skuteczności werdyktów normatywnych oraz podstaw naukowych tych werdyktów