Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Not a member yet
131 research outputs found
Sort by
Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990
No full textThis is a paper on innovations in linguistic politeness in the Bulgarian language at the turn of 21st century. The changes of forms of address referred to in the title will be analysed diachronically with a broader time and cultural background. Note that for centuries the Bulgarian language has not known forms similar to the Polish pan / pani. People would address each other with their first names, “you” or – when they needed to show respect – they would use additional determinants of age or social status of the person, but the rest of their utterances would be in the second-person singular. More “sophisticated” milieus used the forms of господин and госпожа (of Old Church Slavonic origin) perceived as outdated and excessively sophisticated – they are recorded as such in the Bulgarian dictionary published in 1976.After 1990, господин and госпожа lost their obsolete and sophisticated characteristics, became neutral and commonly used, although it was not easy to get accustomed to them. This paper describes individual stages of losing the old habits and sometimes painful getting used to the new forms. It also shows the differences between forms of address used nowadays by various circles.Artykuł dotyczy innowacji w obrębie grzeczności językowej w bułgarszczyźnie przełomu XX i XXI wieku. Tytułowe zmiany form adresatywnych rozpatrywane będą z diachronicznego punktu widzenia, na szerszym tle czasowym i kulturowym. Należy zauważyć, że przez wieki bułgarszczyzna nie znała form podobnych do polskiego pan / pani. Ludzie zwracali się do siebie po imieniu, na „ty”, bądź – kiedy zaistniała konieczność wyrażenia szacunku – używali dodatkowych określeń związanych z wiekiem lub statusem społecznym danej osoby, ale dalsza część wypowiedzi formułowana była w 2. osobie liczby pojedynczej. W bardziej „wyrafinowanych” kręgach obowiązywały formy господин i госпожа (o proweniencji cerkiewnosłowiańskiej), odbierane jako przestarzałe i nacechowane – tak są jeszcze odnotowane w słowniku języka bułgarskiego z 1976 roku. Po 1990 roku formy господин i госпожа straciły nacechowanie, stały się formami neutralnymi i powszechnie używanymi, choć przywyknięcie do nich nie było łatwe. Artykuł dotyczy różnych etapów odwykania od starych przyzwyczajeń i bolesnego czasami przywykania do nowych form. Ukazuje również różnice między formami adresatywnymi używanymi współcześnie przez różne środowiska
Co dziś znaczy zwierzać się. Rozważania pragmatycznojęzykowe
No full textThe article examines the contexts of the verb to confide given in the dictionaries of contemporary Polish and in the works on semantics. The aim of the paper is to establish whether all the common modern expression, which communicatively competent Pole could describe as he / she confides, contain all the definitional features of that verb.Przedmiotem artykułu jest zbadanie kontekstów ilustrujących podawane przez słowniki współczesnego języka polskiego oraz przez autorów prac z zakresu semantyki znaczenie czasownika zwierzać się. Celem – ustalenie, czy wszystkie spotykane współcześnie wypowiedzi, o których kompetentny komunikacyjnie Polak mógłby powiedzieć On / ona zwierza się, zawierają wszystkie cechy definicyjne tego czasownika
Grzeczność językowa biegaczy nieprofesjonalnych (na podstawie wpisów na portalu społecznościowym Facebook)
No full textThe aim of the article is to show a strong sense of community between runners. About kindly relationships witness acts of politeness, that occur in the communication of people practicing this sport. The analyzed material comes from the social networking site Facebook, through which runners inform about competitions or trainings. The article analyzed posts include examples of acts of politeness, such as: greetings and farewells, invitations, declaring the help, refusal, requests and advice, declaring to aid, congratulations and wishes.Celem artykułu jest ukazanie silnego poczucia wspólnoty pomiędzy biegaczami. O życzliwych relacjach świadczą akty grzecznościowe, które występują w komunikacji osób uprawiających ten sport. Analizowany materiał pochodzi z portalu społecznościowego Facebook, za pośrednictwem którego biegacze przekazują sobie informacje dotyczące zawodów sportowych czy też wspólnych treningów. W artykule zostały zanalizowane wybrane wpisy będące przykładami aktów grzecznościowych, takich jak: powitania i pożegnania, zaproszenia, deklarowanie pomocy, odmowy, prośby i rady, wspieranie i gratulowanie oraz życzenia
Grzeczność młodzieżowa – repliki na pochwały i komplementy
No full textThe article analyses responses to the acts of partner’s positive evaluation (praises and compliments). However, I focus on the language of young people because I want to show changes in the courtesy of Poles. Contemporary cultural tendencies attack especially young people, who – under their influence – often revalue existing habits and patterns of their behavior. It seems that these changes are most visible in the young generation. Traditional Polish politeness can be combined with the attitude of modesty, i.e. with diminishing the speaker’s role. Nowadays, however, it can be observed that young people’s behavior is not compatible with this rule. It includes, among others, responses to compliments and praises, embodying the principle of agreeing with the speaker. It is a new linguistic behavior gaining more and more supportersnot only among young people.W artykule analizuję repliki aktów dodatniego wartościowania partnera: pochwał i komplementów. Koncentruję się jednak na języku młodzieży, ponieważ chcę pokazać zmiany zachodzące w zachowaniach grzecznościowych Polaków. Współczesne tendencje kulturowe mocno oddziałują zwłaszcza na młodzież, która – pod ich wpływem – często przewartościowuje dotychczasowe obyczaje i sposoby zachowań. Zmiany te najlepiej widoczne są właśnie w języku młodego pokolenia. Tradycyjną polską grzeczność można łączyć z postawą modestywną, czyli umniejszaniem roli własnej osoby. Współcześnie wśród zachowań młodzieżowych da się wskazać jednak takie, które zaprzeczają tej zasadzie. Są nimi między innymi odpowiedzi na komplementy i pochwały będące realizacją zasady zgadzania się ze współrozmówcą. Jest to nowe zachowanie językowe, zyskujące sobie jednak coraz więcej zwolenników, nie tylko wśród ludzi młodych
Sprawozdanie z Kongresu Historyków Języka Językoznawstwo historyczne – w poszanowaniu przeszłości , w trosce o przyszłość , Katowice, 13–15 kwietnia 2016
No full text
Dyskurs(y) posthumanizmu w kontekście współczesnej komunikacji
Full text linkAn analysis of texts representing the post-humanism discourse(s) has indicated that the discourse is an ideological one with the key role of a thematic component. Specialist lexis and neo-semantic discontinuous terms and expressions are of importance here together with questions as an element of added dynamics. The point of reference for the post-humanism discourse is the traditional, anthropocentric world order as confirmed by a specific picture of the world emphasizing the equality of all living species and trans-human entities. The post-humanism discourse enriches contemporary communication, extends the subject category and re-interprets the notion of communication culture.Przeprowadzona analiza tekstów reprezentujących dyskurs posthumanizmu wykazała, że jest to dyskurs o charakterze ideologicznym, o kluczowej roli komponentu tematycznego. Charakterystyczna dla tego dyskursu jest także leksyka specjalna, neosemantyczne struktury nieciągłe oraz pytania jako element dynamizujący. Punktem odniesienia dla dyskursu posthumanizmu jest tradycyjny – antropocentryczny – porządek rzeczywistości, co poświadcza specyficzny obraz świata akcentujący równość wszelkich gatunków żywych i bytów transhumanistycznych. Dyskurs posthumanizmu wzbogaca współczesną przestrzeń komunikacyjną, poszerza kategorię podmiotu i reinterpretuje pojęcie kultury komunikacji
Modne nazwy firmowe (na przykładzie nazw salonów kosmetycznych)
Full text linkThis paper focuses on the names of cosmetic establishments whose names contain compound expressions made of nouns, indicating places, institutions, premises (e.g. galeria, akademia, klub – gallery, academy, club) or a certain space (e.g. kraina, strefa – land, zone) as well as terms which indicate the type of business (e.g. fryzjerski, kosmetyczny – hairdresser’s, beautician’s) or the type of rendered services (e.g. urody, fryzur, paznokci – beauty, hairstyling, nails etc.). At present, these names are enjoying great popularity. By taking into consideration connotations of the nouns, the author presents several groups of lexemes very frequently used in the names of beauty establishments.Obiektem bliższej obserwacji w niniejszym artykule są nazwy firm kosmetycznych zawierające w swej strukturze dwuczłonowe wyrażenia, składające się z: rzeczowników, które oznaczają rozmaite miejsca, instytucje, placówki (np. galeria, akademia, klub) albo pewną przestrzeń (np. kraina, strefa), oraz określeń wskazujących na rodzaj działalności prowadzonej w danej firmie (np. fryzjerski, kosmetyczny) lub obiekt zabiegów (urody, fryzur, paznokci itp.). Nazwy tego typu są współcześnie tworzone niemal seryjnie. Autorka, biorąc pod uwagę sfery konotacji, do jakich odnoszą się rzeczownikowe człony nazw, wskazuje kilka grup leksemów szczególnie chętnie wykorzystywanych w nazewnictwie firm kosmetycznych
Maria Wojtak, Rozłożone gazety. Studia z zakresu prasowego dyskursu, języka i stylu, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2015, ss. 229
Full text linkDynamika rozwoju współczesnego języka słowackiego – aspekt gramatyczny
Full text linkThe aim of this study is to identify the most important mechanisms of the dynamics of the contemporary Slovak language including substitution, multiplication and reduction and noticeable trends in the morphological and syntactic subsystems. Vocabulary tends to be the part of language reacting to social and political changes the fastest. Syntax, on the other hand, is the slowest. On the morphological level, declension of masculine nouns enjoys the highest growth rate. The changes in the discussed subsystems are all leaned towards language economization which manifests itself in simplification, unification and regularity of the forms, reducing the number of secondary forms and ellipsis.Celem szkicu jest wskazanie najważniejszych mechanizmów dynamiki współczesnego języka słowackiego, do których należą: substytucja, multiplikacja i redukcja oraz zauważalne tendencje rozwojowe w podsystemie morfologicznym i syntaktycznym. Najszybciej na zmiany społeczno- polityczne reaguje słownictwo, najwolniej składnia języka. Na poziomie morfologicznym największą dynamikę przejawia deklinacja rzeczowników rodzaju męskiego. Wspólną cechą zmian w omówionych podsystemach jest tendencja do ekonomizacji języka przejawiająca się w upraszczaniu, unifikacji i regularności form, zmniejszeniu liczby form sekundarnych oraz eliptyczność