Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Not a member yet
131 research outputs found
Sort by
Ocenzuruj się sam, czyli o konstrukcji wyrazowej to się wytnie
No full textThis article focuses on the description of phraseological innovation we’ll cut it out. The analysisof this lexical structure starts with quotations, which represent its functioning in the literal meaning in contemporary texts, associated with a space of media sociolects in the first place. The next part of this paper presents different statements (mostly written by Internet’s users), which can be treated both as a confirmation of a specific intralingual borrowing mechanism (from one Polish language style into other) and as a proof of widening of the original meaning of this lexical structure with metaphorical meanings – however the basic semantic property ‘something, what should be cut or deleted’ stays the same. Other examples of using this idiom – like as a title of cultural events or shops’ names – can be treated as an evidence of its common knowledge and humouristic nature.Celem niniejszego artykułu jest opis innowacji frazeologicznej to się wytnie. Analizę tej konstrukcji wyrazowej rozpoczęto od przytoczenia cytatów, które reprezentują jej dosłowne funkcjonowanie w tekstach współczesnych, związanych głównie ze sferą profesjolektów medialnych. W dalszej części szkicu przedstawiono różne wypowiedzi (przede wszystkim internautów) będące poświadczeniem działania mechanizmu zapożyczania wewnętrznego, a także dowodem na rozszerzanie zakresu pierwotnego użycia frazy o znaczenia metaforyczne przy jednoczesnym zachowaniu podstawowego semu ‘coś, co trzeba usunąć, wyciąć’. Potwierdzeniem powszechnej znajomości i dowcipnego charakteru frazeologizmu są również inne sposoby jego aktualizacji, zawarte np. w tytułach wydarzeń kulturalnych lub nazwach sklepów
Wartościowanie leksemu fajnie w odczuciu współczesnego użytkownika języka
No full textThe lexem ‘cool’ and the discussion connected with its flow in the Polish language comes back to the columns of the language guides and scientific studies. The surveys reveal that ‘cool’ – in spite of the linguists’ negative classifications – is treated as accepted phenomenon by the young people. The afternovelties and colloquials played the important roles here. They introduced this lexem to politics and other official styles of Polish, for instance, media language, the language of commentary and the Internet, the language of contemporary literature (prose, poetry and film) and the language of scienceAbstrakt Leksem fajnie oraz dyskusja związana z jego dystrybucją w języku polskim od lat powraca na łamy poradników językowych i opracowań naukowych. Ankietowe badania pokazują, że fajny – mimo negatywnych klasyfikacji językoznawców – przez młodych ludzi jest traktowany jako zjawisko akceptowane. Dużą rolę odegrały tu trendy ponowoczesności i potoczności, które wprowadziły ten leksem do języka polityki i innych oficjalnych stylów polszczyzny, np. języka mediów, języka publicystycznego, języka Internetu, współczesnego stylu literackiego (proza, poezja, film) i naukowego
Kolokacje w tekstach prawnych – wykonanie orzeczenia
No full textPresented text is an exemplification of automated identification procedures of collocations discussed in the article included in this volume Collocations in legal texts – procedural issues. Its main aim is to characterize qualitative procedures for collocations analysis, representing the next stage of statistical analysis of such expressions. The basis of observation will be features of bilateral collocation enforcement of a judgment – ‘wykonanie orzeczenia’.Prezentowany tekst stanowi egzemplifikację zautomatyzowanych procedur identyfikacyjnych omó- wionych w zamieszczonym w niniejszym tomie artykule Kolokacje w tekstach prawnych – problemy proceduralne. Zasadniczym jego celem jest scharakteryzowanie jakościowych procedur analizy kolokacji, stanowiących kolejny etap statystycznego opracowania takiego zbioru wyrażeń. Podstawą obserwacji będą właściwości dwustronnej kolokacji wykonanie orzeczenia
Jak Polacy rozumieją serbską frazeologię, a jak Serbowie polską – na podstawie jednostek odnoszących się do podobnej rzeczywistości pozajęzykowej
No full textThe subject of the research has been the issue of comprehending Serbian and Polish phraseologyreferring to the similar situational context by the native users of Polish and Serbian. The relations between Polish and Serbian which belong to the group of Slavic languages are frequent and visible as far as common lexical collocations are concerned. Phraseology constitutes enormously rich group of semantically irregular lexical phrases comprising specific for a given nation events, human features, stereotypes and natural phenomena. The same situational context may be differently described in different languages. The matter of the investigation has been to analyze in what way native users of a given language understand the units which do not occur in their language code, and if they are able to discover the idiomatic sense of formulaic lexical collocations on the grounds of structural meaning and extralinguistic knowledge typical for a given nation.Przedmiotem badań był problem rozumienia serbskiej i polskiej frazeologii odnoszącej się do tej samej rzeczywistości pozajęzykowej przez użytkowników języka polskiego i serbskiego. Relacje między językiem polskim i serbskim, jako należącymi do jednej grupy języków słowiańskich, są liczne i widoczne także na płaszczyźnie utartych połączeń leksykalnych. Frazeologia stanowi niezwykle bogaty zespół nieregularnych semantycznie związków wyrazowych, które odzwierciedlają specyficzne dla danego narodu wydarzenia, cechy ludzkie, stereotypy, zjawiska przyrody. Ta sama rzeczywistość pozajęzykowa może być w różnych językach różnie opisywana. Istotą rozważań jest to, w jaki sposób użytkownicy danego języka rozumieją jednostki nieobecne w ich kodzie językowym, czy są w stanie na podstawie znaczenia strukturalnego oraz charakterystycznej dla danego narodu wiedzy pozajęzykowej odkryć idiomatyczny sens spetryfikowanych połączeń leksykalnych
Polska a chorwacka grzeczność językowa – uwarunkowania kulturowe różnic i podobieństw
No full textThe aim of the article is to present the socio-cultural factors that influenced the differentiation of current models of politeness in the Croatian and Polish language. The analysis has been subject to verbal behaviors and their corresponding non-verbal behaviors and the evaluation of these behaviors by Croatian speakers. Formal and informal greetings, farewells and modes of address were used as examples.Celem artykułu jest ukazanie czynników socjokulturowych, które wpłynęły na zróżnicowanie aktualnych modeli grzeczności w języku chorwackim i języku polskim. Analizie poddane zostały zachowania werbalne i korespondujące z nimi zachowania niewerbalne, a także ocena tych zachowań przez chorwackich użytkowników języka. Jako materiał egzemplifikacyjny posłużyły powitania, pożegnania oraz formy adresatywne w rejestrze oficjalnym i nieoficjalnym
Wybrane hasła kampanii społecznych. Komunikacyjne i stylistyczne aspekty ich funkcjonowania
Full text linkThis article is devoted to slogans accompanying social campaigns; they are analysed from the perspective of the communication and style. The research material includes social campaign projects submitted for the “Social Campaign of the Year 2014” competition. A review of the collected linguistic material confirms that campaign slogans often reflect the prevailing linguistic fashion or the language trends. They also fulfil social needs and interests, refer to other varieties of the language (especially the colloquial variety) refer to phrases and proverbs well-established in the Polish language and evoke various associations. Attention has also been paid to slogans employing various word games like play on words, the spelling or the sound of the words. The analysis covers also a group with rhyming slogans or ones of poetic, ambiguous or intriguing nature.Przedmiotem opisu są wybrane hasła kampanii społecznych analizowane z perspektywy komunikacyjnej i stylistycznej. Materiał badawczy stanowią hasła zgłoszone do Konkursu „Kampania Społeczna Roku 2014”. Ogląd zebranego materiału językowego potwierdza, iż hasła promujące kampanie często są wyrazem aktualnie panującej mody, odzwierciedlają istniejące w języku tendencje oraz odpowiadają na potrzeby i zainteresowania społeczne, nawiązują do innych odmian języka (zwłaszcza odmiany potocznej), odsyłają do utrwalonych w polszczyźnie frazeologizmów czy przysłów, ewokują rozmaite skojarzenia. Osobną grupę stanowią hasła, w których stosowane są rozmaite gry językowe, m.in. gra słów, formą graficzną czy brzmieniową. Jeszcze inne są rymowane lub mają charakter poetycki, niejasny, intrygujący
Kolokacje w tekstach prawnych – czyn zabroniony
No full textThe paper continues with the issue of identification and description of specific collocations existing in legal texts presented in the article included in this volume Collocations in legal texts – procedural issues. Its aim it is to outline the rules of qualitative analysis of sequences which – through the use of automated procedures – are considered as collocations called confirmed. Illustration of this research is description of the properties of collocation prohibited action – ‘czyn zabroniony’.Opracowanie kontynuuje problematykę identyfikacji i opisu kolokacji specyficznych dla tekstów prawnych, zaprezentowaną w zamieszczonym w tym tomie artykule Kolokacje w tekstach prawnych – problemy proceduralne. Ma na celu zarysowanie zasad przeprowadzania jakościowej analizy ciągów, które w wyniku zastosowania zautomatyzowanej procedury zostały uznane za kolokacje tzw. potwierdzone. Ilustracją prowadzonych rozważań jest opis właściwości kolokacji czyn zabroniony
Nowa frazeologia publicystyczna
No full textThe article is concentrated on the specifics of construction of new phraseological units in the contemporary Polish language. In the article have been presented tree types of noun phrases, which occur in media and in journalistic texts (for example szklany sufit – glass ceiling, efekt cappuccino, aksamitna rewolucja). The analysis includes, inter alia, data of National Corpus of Polish. The aim of the study is to describe the language status and properties of the latest phrasems, the construction of which is based on a specific scheme (phrasematic matrix): efekt + czego/kogo, rewolucja + jaka/czego. According to the observations made in the article, the meaning of the considered phraseological expressions is being modified and their use expands.Artykuł ukazuje mechanizmy powstawania nowych jednostek frazeologicznych we współczesnym języku polskim. Autorzy prezentują trzy typy innowacji frazeologicznych, wyrażeń rzeczownikowych, np. szklany sufit, efekt cappuccino, aksamitna rewolucja, które pojawiają się w tekstach publicystycznych i w mediach elektronicznych. Swoje badania opierają również na danych z Narodowego Korpusu Języka Polskiego. Celem analiz jest ukazanie budowy i właściwości semantycznych nowych wyrażeń frazeologicznych opartych na schemacie efekt + czego/kogo, rewolucja + jaka/czego (tzw. matryce frazemotwórcze)
Geneza i sposoby aktualizacji zwrotu grać na x fortepianach w tekstach prasy emigracyjnej (do końca lat 80. XX wieku)
No full textIn this article the subject of our considerations are phrasemes with the component fortepiano (piano) that are not registered in most dictionaries of the old and contemporary Polish language. The objective of the considerations is the verification of several issues: the time of appearance of the phrasemes in the Polish language, their authorship and their original meaning.W artykule obiektem rozważań są związki frazeologiczne z komponentem fortepian, nierejestrowane w większości słowników językowych dawnej i współczesnej polszczyzny. Celem rozważań jest weryfikacja kilku kwestii: czasu pojawienia się związków w polszczyźnie, ich autorstwa oraz pierwotnego znaczenia
W stronę dialogu – o modelach, wymiarach i strategiach komunikacyjnych
Full text linkThis article focuses on the potential conditions which are conducive to harmonious communication and the factors hampering desirable contact. It is presented in the context of selected models of communication, the dimensions of the communication process and communication strategies. Communication is interpreted here as comprehensive and omnipresent content (information, emotions etc.). It can be associated with the following characteristics: interactivity, orientation to the other party, entering into a dialogue, intentionality etc. An attempt at identifying conditions conductive to the desirable contact will be presented in the context of the selected models, the dimensions of the communication process and communication strategies.Przedmiotem opisu jest ukazanie potencjalnych uwarunkowań sprzyjających harmonijnemu porozumiewaniu się oraz czynników utrudniających fortunną komunikację. Próba ta została przedstawiona w kontekście wybranych modeli komunikacji, wymiarów procesu komunikowania oraz strategii komunikacyjnych. Komunikacji rozumianej jako całościowy i wszechobecny przekaz treści (informacji, emocji itp.) można przypisać następujące cechy: interakcyjność, nastawienie na drugą stronę, dialogowość, intencjonalność itp