Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Przyjechali. Radosław Kobierski i jego Ziemia Nod: o miejscu tych, którzy błądzą
Get PDFThe text is an attempt to take a look into novel entitled Ziemia Nod by Radosław Kobierski from the perspective of those characters, who wander. Exile is not only a forced and temporary place trade, but also a constantly renewing inner state of characters, who have different nationality, status and age. The essence of the title land is created with different and overlapping experiences of an exile, emigration and displacements.Tekst jest próbą przyjrzenia się powieści Ziemia Nod Radosława Kobierskiego z perspektywy tych bohaterów, którzy błądzą. Wygnanie nie jest w niej jedynie przymusową i przejściową zmianą miejsca, ale też nieustannie odnawiającym się stanem wewnętrznym bohaterów różnej narodowości, pozycji społecznej i wieku. Istotę tytułowej krainy tworzą kolejne, nakładające się na siebie doświadczenia tułaczki, emigracji i wysiedlenia
Zwierzę, które pisze – mit o nimfie Io w Metamorfozach Owidiusza
Get PDFThe ratio of human to an animal is one of the most important relationships between nature and culture. The study of this issue can bring a new look on the body, especially the fact that today in the era of already developed animal studies. Ovid’s Metamorphoses were treated as text-pattern, which makes the transformation – the process of incorporation into an animal. The article is about the interpretation of the myth of the transfiguration mistress of Zeus nymph Io into a heifer and her attempts to communicate with the world of people using the letters. The myth of Io can thus be regarded as a story initialized to the creation of writing (the save characters), and the same placing as the animal in the center of the story – as the beginning of a discussion on the relationship occurring between what exists (nature) and what is produced (culture).Stosunek człowieka do zwierzęcia obrazuje istotny związek między naturą i kulturą, a badanie tego zagadnienia może przynieść nowe spojrzenie na ciało, zwłaszcza na to, które dziś w dobie rozwiniętych już studiów dotyczących kwestii nieantropocentrycznych gubi ludzką postać. Metamorfozy Owidiusza potraktowane zostały jako tekst-wzorzec, w którym dokonuje się transformacja – proces wcielenia się w zwierzę. Artykuł dotyczy interpretacji fragmentu dzieła poety opowiadającego o historii przemienienia kochanki Zeusa nimfy Io w jałówkę oraz jej prób porozumienia się ze światem ludzi za pomocą pisma. Mit o Io może być zatem traktowany jako opowieść inicjalna powstania pisma (systemu zapisywania znaków), a samo umieszczenie postaci zwierzęcej w centrum opowieści jako początek dyskusji o relacji występującej między tym, co zastane (naturą), a tym, co wytworzone (kulturą).
O świętej przestrzeni, Stanisławie Vincenzie i Eliadem. Próba konfrontacji religioznawstwa z literaturą
Get PDFThe article is a report of classes conducted with PhD students of literary studies devoted to the issue of the sacred space in Prawda starowieku by Stanisław Vincenz in relation to religious terms: homo religiosus, sacrum, profanum, cosmic religion, used by Mircea Eliade. The author undertook an attempt to read the literary text using the terminology of philosophy of religion. This confrontation exposed the new possibilities of interpreting Vincenz’s prose, and revealed the potential of interdisciplinary approach to reading literature.Artykuł stanowi relację z przeprowadzonych zajęć z doktorantami literaturoznawstwa poświęconych zagadnieniu świętej przestrzeni w Prawdzie starowieku Stanisława Vincenza w odniesieniu do terminów religioznawczych: homo religiosus, sacrum, profanum, religia kosmiczna, którymi posługiwał się Mircea Eliade. Autorka podjęła się próby odczytania tekstu literackiego za pomocą terminologii filozofii religii. Konfrontacja ta odsłoniła nowe możliwości interpretacyjne prozy Vincenza, a także ujawniła potencjał tkwiący w interdyscyplinarnym podejściu do czytania literatury.
THE ANTHROPOLOGY OF CHILDHOOD AS AN ACADEMIC COURSE (PART OF THE TEACHING SPECIALIZATION)
Get PDFThe article presents the theme which is connected with programme and syllabus of the department of teacher education and create a question what place the anthropology of child and childhood may take in Polish studies of the 21st century. After many years of laborious research on children’s culture, children’s folklore, ethnography of childhood, sociology of childhood, and children’s pedagogy and psychology, after the discussions about “childhood reinvented” and many “breakthroughs” in studies about the interdisciplinary nature of such research (from Ellen Key’s work, to Janusz Korczak, to Philippe Ariés and Paul Hazard), knowledge of children and youth’s literature and of children’s culture, eventually became a part of Polish studies’ programmes at the university level. In modern times, an additional source of materials are journals and memoirs, which help understand both traumatic and ludic experiences of the child better. Traumatic experiences often appear to be taboo. A special place is reserved for children’s reports of the Holocaust. Our times, which bring many threats to the young (crisis of family, drugs, sexual abuse, child prostitution, homelessness, religious sects, exploitation at work, excessive consumerism, Internet addiction, etc.), are a domain for sociology of childhood and adolescence. Therefore, it seems that a new field of knowledge about childhood is needed, a field that takes into consideration the following, previously neglected aspects: historical, sociological, political-scientific, and ethnographic with the context of children’s folklore, also indeterminacy of child’s social role. Artykuł ma na celu pokazanie, jakie miejsce w akademickiej dydaktyce polonistycznej (w ramach programu specjalizacji nauczycielskiej) może zająć w XXI wieku przedmiot antropologia dziecka i dzieciństwa. Po wielu latach żmudnych eksploracji kultury dziecka, dziecięcego folkloru, etnografii dzieciństwa, socjologii dzieciństwa, pedagogiki i psychologii dziecka, dyskusji nad związanych z eksponowaniem interdyscyplinarności w tychże badaniach (od pracy Ellen Key, przez Janusza Korczaka, po Philipa Ariésa czy Paula Hazarda) wiedza o literaturze dla dzieci i młodzieży, a z czasem także i wiedza o kulturze dziecka znalazły się wreszcie w programach kształcenia polonistycznego na studiach uniwersyteckich. W czasach nowożytnych dodatkowy materiał źródłowy w obrębie tego przedmiotu stanowiłyby również pamiętniki i wspomnienia, pozwalające wnikać w świat przeżyć dziecka, zarówno ludycznych, jak i traumatycznych, nierzadko obarczonych stygmatem tabu. Osobne miejsce zajmowałaby tu nie tylko literatura, której tematem jest kultura pamięci i przeszłości, ale także świadectwa dzieci z okresu holocaustu (zagadnienie to – jak wiemy – weszło już na stałe do repertuaru szkolnej edukacji polonistycznej). Nasza współczesność, niosąca młodym pokoleniom wielorakie zagrożenia (kryzys rodziny, narkotyki, molestowanie seksualne, prostytucja dziecięca, bezdomność, sekty religijne, wyzysk poprzez pracę, rozpasanie konsumpcyjne, uzależnienie od Internetu itp.), to już domena socjologii dzieciństwa i dorastania, ale także związana mocno z antropologią dzieciństwa. W obszarze polityki dzieciństwa natomiast należałoby usytuować takie zagadnienia, jak ochrona praw dziecka, ingerencja rządów w jego wychowanie i edukację czy też wykorzystywanie nieletnich żołnierzy w konfliktach zbrojnych. Wszystkie wymienione powyżej aspekty wskazują na fakt, iż narodziła się wielka potrzeba wyłonienia nowej dziedziny wiedzy o dzieciństwie – przedmiotu o charakterze interdyscyplinarnym (child studies, children studies), uwzględniającego niedoceniane do tej pory aspekty: historyczny, socjologiczny, politologiczny i etnograficzny, połączonego wyraźnie – szerzej – z antropologią pedagogiki i edukacji
Optyka obcości. Ludzkie wiersze o zwierzętach
Get PDFThe article questions the post-anthropocentric ability of Joanna Pollakówna’s poems. Poet, Ph.D holder in history of art, rooted in the European culture and Christian thought (St. Augustine, St. John of the Cross, Pascal), seems to be close to the traditional values of humanism (humanisms). She takes up themes of pain and suffering, adds religious and philosophical meanings along with anthropocentric perspective inscribed so deeply into them that it is sometimes barely visible. At one time, in her work, she is looking for relationship and intimacy with non-human beings – at other times recognizing the equality of all beings towards the biological life (zoe). In the following text I present the selected Pollakówna’s poems representing her writing and containing reflections about animals. In this way, I try to outline the poet’s two directions of considerations of non-human beings – striving towards relationships and the delight of their impossible to tame nature.Artykuł stawia pytanie o możliwość postantropocentrycznej lektury wierszy Joanny Pollakówny. Poetka, doktor historii sztuki, zakorzeniona w kulturze europejskiej i myśli chrześcijańskiej (św. Augustyn, św. Jan od Krzyża, Pascal), wydaje się bliska tradycyjnym wartościom humanizmu (humanizmów). Podejmując tematy bólu i cierpienia, przymierza do nich sensy religijne i filozoficzne, wraz z wpisaną w nie, tak głęboko, że niekiedy trudną do dostrzeżenia, perspektywą antropocentryczną. Równocześnie, w swojej twórczości, poszukuje relacji i bliskości z istotami nie-ludzkimi – dostrzegając równość wszystkich bytów wobec kolei biologicznego życia (zoe). W tekście przedstawiam wybrane wiersze Pollakówny, reprezentatywne dla jej pisarstwa i zawartych w nim refleksji o zwierzętach. Zarysowuję w ten sposób dwa kierunki rozważań poetki o istotach nie-ludzkich – dążenie ku relacji i zachwyt ich niemożliwą do oswojenia naturą
Literatura hipertekstowa a preferencje czytelnicze młodzieży (implikacje dydaktyczne)
Get PDFIn the article hypertext literature is presented in the context of the reading preference of young people and the deepening crisis of readership. The author justifies the value of e-literature in developing the reading interests of contemporary young people, demonstrating that digital works thanks to broken linearity, multilevel architecture, multimediality, and the combination of static and kinetic typography, digital works, guarantees a special kind of literary and entertainment feast combined with intellectual and creative inspiration. On the one hand, the recipient assorts with the attractive hybrid structure and has the possibility of reading based on making one’s own choices; on the other – the reader could still continue to develop reading comprehension skills, aesthetic sensitivity, emotional and rational intelligence, imagination, as well as a variety of other skills: interpretative, argumentative, analytic etc. W artykule zaprezentowano literaturę hipertekstową w kontekście preferencji czytelniczych młodych ludzi i pogłębiającego się kryzysu czytelnictwa. Autorka uzasadnia wartość e-utworów w rozwijaniu zainteresowań czytelniczych współczesnej młodzieży, wykazując, że dzieła cyfrowe dzięki przełamanej linearności, wielopiętrowej architekturze, multimedialności, zespoleniu typografii statycznej z kinetyczną gwarantują swoistą literacko-rozrywkową ucztę, a przy tym intelektualno-twórczą inspirację. Odbiorca z jednej strony obcuje z atrakcyjną hybrydalną strukturą i otrzymuje możliwość lektury opartej na dokonywaniu samodzielnych wyborów, a z drugiej – wciąż może rozwijać zdolność czytania ze zrozumieniem, wrażliwość estetyczną, inteligencję emocjonalną i racjonalną, wyobraźnię, a także inne różnorakie umiejętności: interpretacyjne, argumentacyjne, analityczne itd
Niewidzialne obrazy. Fotografie uchodźców w dyskursie mediów
Get PDFThe essay is devoted to the analysis of photographs of refugees published in contemporary digital media. I consider two seminal books: Regarding the Pain of Others by Susan Sontag (2003) and Civil Imagination. A Political Ontology of Image by Ariella Azoulay (2012) in regard to photographs by José Palazón and John Stanmeyer. Reflections by both writers are contradicted to concepts, among others, by W.J.T. Mitchell, Gillian Rose, Oliver Chanarin and Adam Broomberg. In regard to their thesis I argue that what we need nowadays is visual education, which develops the skill of critical interpretation of media messages. In the article I focus on the viewers’ perspective, thus less attention is put to the photographers’ intention. In the conclusion the interpretative approaches towards photography by Gillian Rose and Ariella Azoulay are presented.W eseju przyglądam się publikowanym w sieci dwu fotografiom prezentującym obrazy uchodźców i uchodźczyń. Współczesne fotografie José Palazóna i Johna Stanmeyera zostają osadzone w kontekście przede wszystkim dwu kluczowych lektur – książki Regarding the Pain of Others Susan Sontag (2003) i Civil Imagination Arielli Azoulay (2012). Refleksję obu autorek zestawiam z koncepcjami m.in. W.J.T. Mitchella, Gillian Rose, Olivera Chanarina i Adama Broomberga. Z ich pomocą wskazuję na konieczność edukacji wizualnej, która rozwinie u odbiorcy umiejętność krytycznej interpretacji przekazów medialnych. W tekście zaprezentowana zostaje przede wszystkim perspektywa odbiorcza, dlatego też mniej uwagi poświęcam pracy fotoreportera wykonującego zdjęcie. W konkluzji przedstawiam propozycje podejść interpretacyjnych do fotografii: Gillian Rose i Arielli Azoulay