Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Wilki – metafora, porównanie, paralelizm
Get PDFThe article contains interpretations of three different textes with the main theme – wolves. A poem titled Wolf by Jarosław Iwaszkiewicz, Zbigniew Herbert’s Wolves and Autobiographical reportage Wolves by Adam Wajrak unites special literary vision of those animals – dangerous but also free and independent. Images of wolves as a base of metaphors, comparisons and parallelisms have changed during last decades simultaneously with evolution of common consiousness. Animal studies as a methodology research constitutes a collection of very useful analytic instruments for investigating traditional cultural patterns and trails of new ideas.Artykuł zawiera interpretacje trzech różnych tekstów, których głównym tematem pozostają wilki. Wiersz Jarosława Iwaszkiewicza Wilk, Wilki Zbigniewa Herberta i autobiograficzny reportaż Adama Wajraka Wilki łączy specyficzny literacki obraz tych zwierząt – niebezpiecznych, ale wolnych i niezależnych. Portrety wilków używanych jako podstawa budowania metafor, porównań i paralelizmów zmieniały się w ostatnich dekadach wraz z przemianami świadomości zbiorowej. Animal studies jako metodologia badań stanowi zbiór użytecznych narzędzi analitycznych przydatnych w śledzeniu tradycyjnych kulturowych wzorców oraz tropów nowych idei
O literackich lullulach Stanisława Łubieńskiego. Wokół ptasich melancholii [Stanisław Łubieński, Dwanaście srok za ogon, Wydawnictwo Czarne]
Get PDFSzkolna narracja o uchodźcach a formacyjny wymiar edukacji polonistycznej
Get PDFThe basic thesis of the article is the conviction that the condition for an effective implementation of the formative function of humanistic education is reflection on the contemporary world, and especially on such disturbing and current problems as, for example, intercultural tensions, migrations and connected with them the refugee crisis. The analysis of texts addressing this topic in the Polish school may be a response to the ethical crisis of isolation from other people’s suffering and passivity towards evil, especially if the victims are people belonging to a different cultural or national community. Inspiration for such considerations can be found in reportages devoted to refugees and their situation.Podstawową tezą artykułu jest przekonanie, że warunkiem skutecznego realizowania formacyjnej funkcji edukacji humanistycznej jest refleksja nad współczesnym światem, a szczególnie nad tak niepokojącymi i aktualnymi problemami, jak np. napięcia międzykulturowe, migracje i związany z nimi kryzys uchodźczy. Analiza w polskiej szkole tekstów podejmujących tę tematykę może być odpowiedzią na kryzys etyczny polegający na izolowaniu się od cudzego cierpienia i na bierności wobec zła, zwłaszcza jeśli ofiarami są ludzie należący do innej niż nasza wspólnoty kulturowej czy narodowej. Inspirację do takich rozważań można odnaleźć w reportażach poświęconych uchodźcom i ich sytuacji
Hotel Ukraina. Bohdana Zadury wiersz o przyjmowaniu uchodźców
Get PDFThe article is raising the refugees issue in reference to the poem Ukraine Hotel by Bohdan Zadura, published in his book Final touch (2014). The poem was written as a spontaneous reaction on the pacification of the Maidan in Kiev in February 2014. Therefore the author of the article is sketching wide contextual background, she recalls reportages, essays and interviews which explain the core of the conflict. The article collects materials useful during school lessons asking the questions: who is (or who can be) a refugee and if I am ready to welcome such a person under my roof?Tekst podejmuje problem uchodźczy w odniesieniu do wiersza Bohdana Zadury Hotel Ukraina z tomu Kropka nad i (2014). Wiersz został napisany jako spontaniczna reakcja na pacyfikację kijowskiego Majdanu w lutym 2014, dlatego autorka szkicuje szerokie tło kontekstowe, przywołując reportaże, eseje i rozmowy, które przybliżają sedno konfliktu. Tekst gromadzi zatem materiały do lekcji na temat: kim jest (lub może być) uchodźca i czy ja sam(a) jestem gotowy(a) przyjąć taką osobę pod swój dach
Dramaty (nie)zwierzęce w teatrze lalek dla dzieci
Get PDFAgata Drwięga in her paper investigates how animals are present in contemporary drama for children and in Polish puppet theatre. Pieces in which animals are treated as if they were humans (in both negative and positive sense) are discussed. Investigated dramas include A. Wiktorowska-Chmielewska’s Malwinka in the Bird’s Kingdom and M. Guśniowska’s Marvin. Here, animals are generally treated as objects, and their real nature is not relevant for the content of drama. Texts concentrate on certain aspects of animal nature but also include animals which still undergo anthropomorphism (for example in: M. Guśniowska’s The Snake, M. Prześluga’s Beak in Beak and M. Baltscheit’s One Day Only). The last performance discussed in the paper is Baltic. A Dog on an Ice Floe directed by R. Wicza-Pokojski which tells the story of an animal but retains its subjectivity and places it at the same level as human experience. In general, the artist’s approach to animals is manifested by not only the puppet’s looks, but also by their role in the show. Puppets of less popular animals (e.g. pigeons, snakes or mayflies) often do not resemble original organisms, in contrast to puppets of mammals (e.g. cats, dogs). In the same time, non-human characters are almost always anthropomorphised or infantilized.Agata Drwięga analizuje, w jaki sposób zwierzęta są obecne we współczesnych dramatach dla dzieci oraz na scenach polskich teatrów lalek. Autorka wspomina sztuki (Malwinka w Ptasim Królestwie A. Wiktorowskiej-Chmielewskiej i Marvin M. Guśniowskiej), które cechuje przedmiotowe podejście do zwierząt. Swoją uwagę koncentruje przede wszystkim na tekstach eksponujących wybrane aspekty zwierzęcej natury, jednak nieuciekających od antropomorfizacji bohaterów (Dziób w dziób M. Prześlugi, Wąż M. Guśniowskiej i Tylko jeden dzień M. Baltscheita). Ostatnim przedmiotem analizy jest spektakl Baltic. Pies na krze R. Wiczy-Pokojskiego, gdzie opowiedziano historię zwierzęcia, zachowując odrębność jego natury, jednocześnie stawiając je na równi z człowiekiem. Podejście realizatorów do kwestii zwierzęcej objawia się zarówno przez wygląd lalek, jak ich rolę w spektaklu. Animanty zwierząt niepopularnych (takich jak gołąb, wąż czy jętka) rzadziej niż lalki ssaków (kot, pies) wykazują podobieństwo do swoich, występujących w naturze, pierwowzorów. Jednocześnie lalki bohaterów nie-ludzkich niemal zawsze upodabnia się do ludzi lub infantylizuje
Nie tylko o Aleppo [recenzja książki Edukacja – migracja. Edukacja międzykulturowa w kontekście kryzysu migracyjnego z perspektywy krajów V4, 2016, Kledzik E., Praczyk M. (red.), Poznań]
No full textNie-stosow(a)ne analogie. Lesbos Renaty Lis jako narracja poszerzająca doświadczenie uchodźcze
Get PDFThe study is mostly devoted to Renata Lis’s book entitled Lesbos. The essays composing the book, about three writers who refer in their work to Sappho to tell about homosexual identity, are complemented by a narration about the position of today’s refugees placed in the Lesbos camp. The sketch is an attempt to think of the opportunities brought by the poetry of essay, which allows us to extend our thought on the refugees’condition beyond the context of provisional problems and the language of publicity by confronting their experience with other forms of exclusion. The author invokes the existential meditation of Tadeusz Sławek, entitled U-chodzić, which is related by genre and raises similar issues, as well as the set of ornithological sketches by Stanisław Łubieński, entitled Dwanaście srok za ogon; in relation to the later work, the book shows that Lis’s intention should be extended by a non-anthropocentric dimension. Then the idea of an open interpersonal community is more complete, being an idea of a community of genres.Artykuł poświęcony jest przede wszystkim książce Renaty Lis pt. Lesbos. Składające się na nią eseje o trzech pisarkach odwołujących się w swojej twórczości do Safony, by opowiedzieć o tożsamości homoseksualnej, dopełnia narracja o sytuacji współczesnych uchodźców przebywających w obozie na wyspie Lesbos. Niniejszy szkic przynosi próbę namysłu nad możliwościami, jakie stwarza poetyka eseju, pozwalająca rozważyć kondycję uchodźców poza kontekstem doraźnych problemów, poza dominującym publicystycznym językiem, konfrontując to doświadczenie z innymi formami wykluczenia. Autorka artykułu przywołuje przy tym pokrewną gatunkowo i poruszającą podobne kwestie medytację egzystencjalną Tadeusza Sławka pt. U-chodzić oraz zbiór szkiców ornitologicznych Stanisława Łubieńskiego pt. Dwanaście srok za ogon, w związku z tą drugą książką pokazuje, iż zamysł Lis warto poszerzyć o wymiar nieantropocentryczny. Wówczas idea otwartej międzyludzkiej wspólnoty realizuje się pełniej jako idea wspólnoty międzygatunkowej
Zabytek literacki czy „dzieło w ruchu”? Wesele Stanisława Wyspiańskiego jako lektura szkolna
Get PDFThe article describes problems related to the functioning of texts recognized as masterpieces of culture in the school circles. One of them is Wesele by Stanislaw Wyspianski. The article describes exemplary strategies for the design of lessons devoted to the discussion of this work in relation to concepts and cultural, literary, media and educational phenomena which are in line with current trends in culture development. The proposed concept of multidimensional reading of texts of particular cultural-creative significance is a proposal to answer questions about the meaning, goals and methods of teaching the reading experiences of the young generation in the age of the Internet.Artykuł dotyczy problemów związanych z funkcjonowaniem w obiegu szkolnym tekstów uznanych za arcydzieła kultury. Jednym z nich jest dramat Stanisława Wyspiańskiego Wesele. W artykule opisane zostały przykładowe strategie projektowania lekcji poświęconych omawianiu tego utworu w nawiązaniu do koncepcji i zjawisk kulturowo-literackich, medialnych i edukacyjnych, które wpisują się w aktualne trendy rozwoju kultury. Zaproponowana koncepcja wielowymiarowego czytania tekstów o szczególnym znaczeniu kulturotwórczym stanowi propozycję odpowiedzi na pytania o sens, cele i sposoby kształcenia doświadczeń lekturowych młodego pokolenia w epoce Internet
