Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
"Kulturowe DNA” – permanentna zmiana i polonistyczne praktyki inicjacyjne
Get PDFThe author draws conclusions from permanent civilization changes resulting in a renaissance of interest in identity issues. The attention is focused on young people’s self-analysis. The analysis reconstructs individual cultural codes of high school students. The documentary materials are pupils’ work devoted to their own reflection on the value of culture and the search for a place in family, neighborhood, local, national and global traditions.Autorka wyprowadza wnioski z permanentnych zmian cywilizacyjnych skutkujących renesansem zainteresowań kwestiami tożsamości. Skupia uwagę na autoanalizie młodzieży. Rekonstruuje indywidualne kody kulturowe licealistów. Materiałami dokumentacyjnymi są prace uczniów poświęcone ich własnej refleksji dotyczącej wartości kultury i poszukiwaniom miejsca w tradycji rodzinnej, sąsiedzkiej, lokalnej, narodowej, globalnej
O nurcie białoruskim w polskiej prozie emigracyjnej
Get PDFThe aim of this paper is to distinguish an important trend of memoir literaturę in the Polish emigration prose. The trend of „returning to small homelands”, very important in the post-war Polish literature, resulted in many memoirs. The most important works were devoted to the lands of Ukraina and Belarusia. However, memories and novels devoted to life in the Belorussian territories usually are included in the Lithuanian trend because of their historic affiliation to the Grand Duchy of Lithuania. The presented paper is an attempt to establish the proper hierarchy. The author of the text is interested in devoting the importance of the Belarusian culture to the Polish emigration literature, he is also interested in revealing the awakening of the Belarusian national identity. For the tension between Polishness and Belarusianness plays an important role in the Belarusian trend. And this aspect cannot be lost in reflections on the literary memories of Polish life in the Belorussian territories.Celem prezentowanego szkicu jest dostrzeżenie i wyróżnienie bardzo ważnego nurtu w polskiej powojennej prozie emigracyjnej. Nurt „powrotu do małych ojczyzn”, bardzo istotny w polskiej prozie powojennej, zaowocował wieloma dziełami wspomnieniowymi. Najważniejsze z nich poświęcone zostały ziemiom ukraińskim i białoruskim. Wspomnienia i powieści na temat życia na ziemiach białoruskich włączane są zwykle do nurtu litewskiego z powodu ich historycznej przynależności do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Prezentowany szkic stanowi próbę ustanowienia właściwej hierarchii. Autorowi tekstu zależy na oddaniu ważności kultury białoruskiej dla polskiej literatury emigracyjnej, ale także na ujawnieniu budzenia się białoruskiej tożsamości narodowej. Albowiem w nurcie białoruskim napięcie między polskością i białorosyjskością odgrywa ważną rolę. I ten aspekt nie może zaginąć w refleksjach nad literackimi wspomnieniami polskiego życia na ziemiach białoruskich
Liceum, muzeum, mauzoleum… O wskrzeszaniu arcydzieł na lekcjach polskiego
Get PDFTheodor W. Adorno claimed that ‘‘museum and mausoleum are related not only phonetically. Museums are like family tombs of artwork.” The author of this text comes to the conclusion that this set of sound-alike words can be topped up with another word – high school (Polish: liceum). The ones responsible for completing school curricula and textbooks fill them up with texts of culture for some reasons considered import ant and valuable. They also segregate them according to various order (on high school level it is mainly a chronological order). This ‘‘compulsory collective existence”, which might be understood if we take an academic context into consideration (history of art, history of literature), very often does not make sense to high school students. The author of this text wonders why it is the way it is and what to do so that high school does not change into museum, and even mausoleum. And how to make high school students appreciate the values acknowledged by experts. Looking for the solutions, the author starts with reflections on art, expresses a negative opinion on the new high school curriculum, refers to works of experts on various fields (e.g. history of art, sociology, didactics, philosophy) and – most of all – refers to literary works and paintings.Theodor W. Adorno uważał, że „muzeum i mauzoleum łączy nie tylko skojarzenie fonetyczne. Muzea są jak rodzinne groby dzieł sztuki”. Autor szkicu dochodzi do wniosku, że do tego zestawu podobnie brzmiących słów można dopisać trzecie – liceum. W szkolnych programach i podręcznikach gromadzi się teksty kultury z jakichś powodów uznane za ważne i wartościowe oraz układa w rozmaitych porządkach (na poziomie liceum głównie w porządku chronologicznym). Ta „przymusowa zbiorowa egzystencja”, zrozumiała z perspektywy akademickiej (historia sztuki, historia literatury), z perspektywy ucznia często nie ma sensu. Autor szkicu zastanawia się, dlaczego tak się dzieje i jak spowodować, by liceum nie zamieniało się ani muzeum, ani tym bardziej w mauzoleum. Jak spowodować, by to, co uznane za wartość przez specjalistów, mogło stać się wartościowe również dla niespecjalistów, poddawanych w szkole edukacji ogólnej. Szukając rozwiązań, autor szkicu wychodzi od rozważań na temat fenomenu sztuki, krytycznie ocenia najnowszą podstawę programową dla liceum, odwołuje się do prac specjalistów z różnych dziedzin (m.in. historia sztuki, socjologia, dydaktyka, filozofia) i – przede wszystkim – do samych dzieł literackich i malarskich
Postkolonialne Polski: szkic z niepewnej natury
Get PDFThe paper aims to address a few selected, very important, yet still strongly contested layers and perspectives of Polish postcolonial discourse within a context of an actual local social and cultural problems (and in consequence: its political narrative). Social divisions and using postcolonial narrations and languages both as a tool to reinforce (or restoration) them and, on the other hand: resistance, in particular. The main goal of the paper is to show, in perspective, how the social problems became more present and vocal and the whole local „postcolonial debate” is strongly shifting form its predominant literature and cultural source of reflection. Facing, as author argues, the most challenging topic: postcolonial reactionary narrative.Tekst poświęcony jest kilku wybranym, nader istotnym i wciąż silnie spornym warstwom i perspektywom dyskursu postkolonialnego w Polsce, w kontekście współczesnych, rzeczywistych problemów społecznej i kulturowej lokalności. W konsekwencji zaś także: ich politycznym urzeczywistnieniom dyskursywnym. W centrum pracy znajdują się podziały społeczne i użytek jaki czynią narratorzy tegoż dyskursu, traktowanego czy to jako narzędzie do ich umocnienia (bądź restauracji) jak i oporu emancypacyjnego Głównym motywem, w tej perspektywie, jest przeniesienie uwagi badawczej na problematykę społeczną, jaka dokonała się w tejże „debacie postkolonialnej” stając się w niej coraz silniej obecna i donośna. W konsekwencji, w sposób znaczący odchodząc od typowo literaturoznawczych kulturoznawczych i literackich źródeł tego nurtu refleksji. Tym sposobem, badacze postkolonialni stają wobec jednego z najsilniejszych jego wyzwań jakim jest, wedle autora: reakcyjna narracja postkolonialna
Multimedia i edukacja 2.18
Get PDFIn the article the author discusses the main phenomena related to technologies that are representative for the second decade of the 21st century, which have the strongest impact on recipients (especially on children and teenagers), and thus on education. The article describes the relationship between technologies and teaching with a special focus put on the positive and negative impact on education. The author of the article also presents the main principles of the operation of digital technologies and related with them new media (or so-called ‘new new media’). Furthermore, the article also presents data of the level of computerization of Poland and compares them with the level of computerization of Polish schools. The author presents the current core curriculum of computer science and the Polish language in the context of their references to digital technologies and digital communication skills.W artykule autor omawia główne zjawiska związane z technologiami będące reprezentatywnymi dla drugiej dekady XXI wieku, które najsilniej oddziałują na odbiorców (szczególnie na dzieci i młodzież), a tym samym na edukację. Opisuje relacje między technologiami a nauczaniem ze szczególnym skupieniem się na pozytywnym oraz negatywnym ich wpływie na kształcenie. Przedstawia główne zasady działania technologii cyfrowych, a także powiązanych z nimi nowych mediów (i dalej tzw. nowych nowych mediów). W dalszej kolejności przywołuje dane dotyczące poziomu komputeryzacji Polski i zestawia je z poziomem komputeryzacji polskich szkół. Prezentuje aktualne podstawy programowe informatyki oraz języka polskiego w kontekście ich nawiązań do technologii cyfrowych i cyfrowych kompetencji komunikacyjnych
Czytanie pamięci – doświadczenie – emocje. Narracje literackie dla młodego czytelnika – teoria i praktyka odbioru (Rutka Joanny Fabickiej)
Get PDFThe article is based on empirical research related to reading, experience and emotions, conducted in primary schools for several years. The story of Joanna Fabicka Rutka (2016) has become the exemplification for the mentioned empirical research. A polysensory, but also poetic in the illustration of the world, fairytale literary narrative about the destruction and the recovery of a lost childhood, kept in the poetics of magical realism. The book deals with the topics of dialogue between genders, friendship, the power of imagination, memory, understanding, naming and tame emotions, loneliness and fear of death. The book also shows the problem of settling with a difficult past (here: war trauma), the responsibility of adults and growing up to dreams. Visualization of the effects and affect of narrative fragments and metaphorisation of images reinforced by real experience, as noted in the story, may affect the reader’s emotional involvement and influence the construction of new meanings and meanings of the work, which all translates into support of understanding, shaping the imagination and ethical formulation of reflection on the world.Artykuł opiera się na badaniach empirycznych związanych z czytaniem, doświadczeniem i emocjami, prowadzonych w szkołach podstawowych od kilku lat. Egzemplifikacją dla badań empirycznych stała się, w tym przypadku, polisensoryczna, ale i poetycka ze względu na obrazowanie świata – baśniowa narracja literacka o zagładzie, o odzyskiwaniu straconego dzieciństwa, utrzymana w poetyce realizmu magicznego opowieść Joanny Fabickiej Rutka (2016). Książka porusza tematy dialogu pokoleń, przyjaźni, siły wyobraźni, pamięci, rozumienia, nazwania i oswojenia emocji, samotności i lęku przed śmiercią, a także ukazuje problem rozliczenia z trudną przeszłością (tu: wojenną traumą), odpowiedzialności dorosłych oraz dorastania do marzeń. Wizualizacja efektów i afektów fragmentów narracji oraz metaforyzacja obrazów wzmacnianych doświadczeniem rzeczywistym – jak zauważono – może wpływać na emocjonalne zaangażowanie czytelnika oraz wywierać wpływ na konstruowanie przez niego nowych znaczeń i sensów utworu, co przekłada się w tym przypadku na wspomaganie rozumienia, kształtowanie wyobraźni i formułowanie etycznej refleksji nad światem
Uważność i żarliwość lektury a „duch nowej humanistyki”
Get PDFThe article reflects on two aspects of the literature lessons, bringing back the dimension of the significance of functioning in the contemporary culture. The first aspect is the mindfulness interpreted as Derrida’s responsibility in reading and the secondo one is the fervency described by Sándor Márai as reading “with intensity bigger than that used to write the text”. The essential conditions of developing such way of reading, are the choice of literary works that speak of the important things for youths and the respect of the rules of the creative reading that allows young readers go out beyond the philological obligations.Artykuł rozważa dwa aspekty lekcji literatury, przywracające wymiar doniosłości funkcjonowaniu we współczesnej kulturze. Pierwszy aspekt to uważność, rozumiana jako etyczność i Derridiańska odpowiedzialność w czytaniu, a drugi – żarliwość określana przez Sándora Máraiego jako czytanie „z intensywnością większą od tej, z jaką pisano tekst”. Kluczowy dla wykształcenia u młodego czytelnika tego sposobu lektury jest dobór tekstów literackich, które mówią o sprawach ważnych, a także respektowanie zasad kreatywnego czytania, pozwalających czytelnikowi wyjść poza powinności filologiczne
Technologia i edukacja, czyli rzecz o niekoherentnej symbiozie tradycji z nowoczesnością
Get PDFThe article discusses the complex relationship between technology and its tools, education and its objectives. It is recognized that both areas are closely interwoven since the emergence of communication between people and the need to use tools for self-development (it is indicated that this phenomenon is not reserved exclusively for homo sapiens sapiens). The coexistence of both areas – education and technology is identified as crucial for the development of civilization, while raising the issue of their impassable incoherence resulting, inter alia, for other purposes (education retains, technology changes, education transfers information from the past to the present, technology transfers knowledge from the present to the future, etc.). All this makes the seemingly seeming relationship of technology and education as synergetic areas supporting civilization development. At the same time there is a relationship between technology and education manifesting itself in permanent cultural crisis between what is old and well known (defining education) and what is new and unpredictable (the support of technological development).W artykule omawia się złożoną relację między technologią i jej narzędziami a edukacją i jej celami. Uznaje się, że oba obszary ściśle się przenikają od czasu pojawienia się komunikacji między ludźmi i potrzeby wykorzystywania narzędzi do samorozwoju (wskazuje się, że zjawisko to nie jest zarezerwowane wyłącznie dla homo sapiens sapiens). Współistnienie obu obszarów – edukacji i technologii – określa się jako kluczowe dla rozwoju cywilizacji, przy czym podnosi się jednocześnie kwestię ich nieprzekraczalnej niekoherentności wynikającej m.in. z innych celów (edukacja zachowuje, technologia zmienia, edukacja transferuje informacje z przeszłości do teraźniejszości, technologia transferuje wiedzę z teraźniejszości ku przyszłości itd.). To wszystko sprawia, że oczywista z pozoru relacja technologii „i” edukacji, jako obszarów synergetycznie wspomagających rozwój cywilizacyjny, jest jednocześnie relacją między technologią „a” edukacją objawiającą się m.in. permanentnym kryzysem kultury znajdującej się pomiędzy tym, co dawne i dobrze znane (definiujące edukację), a tym, co nowe i nieprzewidywalne (wspierajcie rozwój technologiczny).