Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Ada Judytka i zaginiony tałes. Dziecięcy klucz do wielokulturowego Białegostoku
Get PDFThe article is an attempt to analyze Agnieszka Suchowierska’s book Ada Judytka and the lost tallis as well as to determine its didactic potential. The book presents a story of Ada Judytka, who lives in Białystok and with natural curiosity discovers its multiculturalism. Ada is half-Polish and half – Jewish by origin and her peers become guides to other cultures and religions. The issues of narrative and the construction of individual heroes are discussed in the article. Suchowierska’s book enhances the quality of potential lessons scenarios by offering help to both students and teachers in understanding the problem of multiculturalism.Artykuł stanowi analizę książki Agnieszki Suchowierskiej pt. Ada Judytka i zaginiony tałes oraz próbę określenia jej potencjału dydaktycznego. Omawiana pozycja jest opowieścią o Adzie Judytce, która zamieszkuje Białystok i z dziecięcą ciekawością odkrywa jego wielokulturowość. Główna bohaterka jest pół-Polką, pół-Żydówką, a przewodnikami po innych kulturach i religiach stają się jej rówieśnicy. Autorka omawia sposób narracji oraz konstrukcje poszczególnych bohaterów. Namysł nad tą lekturą staje się pretekstem do poddania propozycji działań dydaktycznych i opisania sytuacji lekcyjnych, w których książka Suchowierskiej stała się pomocą dla nauczyciela i ucznia
Od rozmowy do słownika. Słownik gwarowy jako efekt współpracy szkoły i uniwersytetu
Get PDFThe article describes the possibility of a project activity – creating a school dialect dictionary. Attention was drawn to the importance of regional education and dialect as a component of regional culture. Also described are the students’ preparations for the project, specific solutions adopted in the dictionary (the way of writing, entry structure), the use of work effects (dictionary) in the school didactics.W artykule opisano możliwość działania projektowego – stworzenia szkolnego słownika gwarowego. Zwrócono uwagę na znaczenie edukacji regionalnej oraz gwar jako składnika kultury regionalnej. Opisano także przygotowanie uczniów do projektu, konkretne rozstrzygnięcia przyjęte w słowniku (sposób zapisu, budowa hasła), wykorzystanie efektów pracy (słownika) w dydaktyce szkolnej
„A przecież tak blisko/ że niektórzy mylą” – rola poety i człowiek określony lokalnością według Stanisława Neunerta
Get PDFIn this article, we analyze and interpret selected poems by Stanisław Neunert (Neumert), a rural poet from the village of Gulcz in the Czarnkowsko-trzcianecki poviat (Greater Poland Voivodeship). Methodologically, we try to incorporate into the formula proposed by Małgorzata Mikołajczak in her “manifesto” of regiopoetry – so, we combine two types of analysis: poetological and cultural. We analyze the way of poetic arrangement (the structure of the free poem, metaphor, ellipticity, idostyle) of several motifs and themes extracted from this poetry: home, nature, cultivated role, metapoetic and autotematic reflection. We pay special attention to the human-place relationship pre-sent in Neunert’s poetry and show the artist’s activity using two concepts derived from geographical and cultural studies – poeta geographicus and poeta localis. It should be added that the text was created in connection with the project “Local biographies” carried out at the Faculty of Polish and Classical Philology at Adam Mickiewicz University in Poznań in cooperation with the School Complex in Wielen. The authors of the article collaborated with the pupils of the local grammar school over the biography of Neunert, in which analytical and interpretative remarks concerning his poetry were written.W artykule podejmujemy analizę i interpretację wybranych utworów poetyckich Stanisława Neunerta (Neumerta), wiejskiego poety ze wsi Gulcz w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim (województwo wielkopolskie). Metodologicznie staramy się wpisać w formułę zaproponowaną przez Małgorzatę Mikołajczak w jej „manifeście” regiopoetyki – łączymy więc dwa typy analizy: poetologiczną i kulturową. Analizujemy sposób poetyckiej aranżacji (struktura wiersza wolnego; metaforyka; eliptyczność; idostyl) kilku wydobytych z tej poezji motywów i wątków: domu, przyrody, roli uprawnej, refleksji metapoetyckiej i autotematyczej. Szczególną uwagę zwracamy na obecną w poezji Neunerta relację człowiek – miejsce i ukazujemy aktywność twórcy za pomocą dwóch pojęć wywiedzionych z badań geograficzno-kulturowych − poeta geographicus oraz poeta localis. Dodać należy, iż tekst powstał w związku z projektem „Życiorysy lokalne” realizowanym na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej UAM we współpracy z Zespołem Szkół w Wieleniu. Autorzy tekstu współpracowali z uczennicami tamtejszego gimnazjum nad biografią Neunerta, w którą wpisane zostały uwagi analityczno-interpretacyjne dotyczące jego poezji
Filomaci w pamięci narodowej i regionalnej – na przykładzie podlaskich członków towarzystw wileńskich
Get PDFThe author shows philomathism in Poland as a phenomenon of cultural memory, sustained thanks to the medium of literature and art as well as personal documents (of not historical research) and serving to strengthen the national community. The author of the article considers the relationship between national and local (regional) philomathism, the author reflects if the philomaths were a kind of geo-generation, a generation closely related to the places where they lived and carried out their activities, when and why the “geo” aspect was forgotten. The author analyzes several examples of philomathic understanding of the relationship with place, its nature, history, indigenous culture, civic life, e.g. the creation of grass-roots knowledge, a holistic approach to science. The article also raises the question of whether the philomathism of Podlasie, Kroże, Świsłocz, and Minsk existed and how it manifested itself in the Society’s statutes and in the biographies and experience of its members.Autorka pokazuje filomatyzm w Polsce jako fenomen pamięci kulturowej, podtrzymywanej dzięki medium literatury i sztuki oraz dokumentów osobistych (a nie badań historycznych) i służący wzmacnianiu wspólnoty narodowej. Rozważa relację filomatyzmu narodowego i lokalnego (regionalnego), zastanawia się, czy filomaci stanowili rodzaj geopokolenia, generację ściśle związaną z miejscami ich życia i działania, kiedy i dlaczego aspekt „geo-” został zapomniany. Autorka analizuje kilka przykładów filomackiego rozumienia związku z miejscem, jego naturą, historią, autochtoniczną kulturą, życiem obywatelskim, np. oddolne tworzenie wiedzy, holistyczny stosunek do nauki. W artykule pojawia też pytanie, czy istniał filomatyzm podlaski, krożski, świsłocki, miński i jak przejawiał się w ustawach Towarzystwa oraz w biografiach i doświadczeniu jego członków
Cioty, duchy, zmory jako ginący element języka i kultury ludowej okolic Gniezna
Get PDFThe article presents the results of dialectological and ethnographic research of an educational project concerning the holidays, beliefs and superstitions in the region of Gniezno. Objectives of the project and the problems associated with fieldwork were discussed. Thanks to the joint research of dialectologists and students, we managed to obtain a material that would enable the description of changes in the thematic, among others, magic and folk demonology. Analysis of selected examples is presented in the article.W artykule zostały zaprezentowane wyniki badań dialektologiczno-etnograficznego projektu edukacyjnego dotyczącego świąt wierzeń i przesądów w okolicach Gniezna. Omówiono założenia projektu oraz problemy związane z badaniami terenowymi. Dzięki wspólnym badaniom dialektologów i uczniów udało się uzyskać materiał umożliwiający opis zmian między innymi w mikropolu tematycznym magia i demonologia ludowa. Analiza wybranych przykładów została przedstawiona w artykule
Hermeneutyka polskiej szkoły filmowej
Get PDFThe subject of the study is an attempt to reconsider the artistic achievements of the Polish film school, taken in terms of hermeneutics. The author questions the hitherto shots of this phenomenon aiming at reorienting the circular way of its recognition and proposing his own view.Przedmiotem studium jest próba ponownego rozpoznania artystycznego dorobku polskiej szkoły filmowej, podjęta w kategoriach hermeneutyki. Autor kwestionuje dotychczasowe ujęcia tego zjawiska, zmierzając do przeorientowania obiegowego sposobu jego ujmowania i proponując własne spojrzenie
Uczeń jako wartość. Porzucona misja polonistyki
Get PDFThe article deals with the fundamental goal of the Polish Language Arts Education, regarded as the student’s development within the area of humanity and key competences needed in contemporary world. The concept of education as the student’s development has been known in Poland since the Twenties and the works of Kazimierz Wóycicki. The traces of his thoughts can be found nowadays in the modern educational ideas and concepts in Europe and the United States. This educational discourse concentrates on the ideas of dialogue, giving the students the great part of responsibility for their learning, differentiation and individualisation in teaching. Contemporary thoughts on education come from Jerome Bruner’s ideas of self-effectiveness, self-esteem, self-evaluation and aspirations. These ideas, however, as well as the concept of student’s development, are unfortunately very distant from the latest Polish reforms in education.Tekst zawiera deklarację autora w kwestii fundamentalnego zadania edukacji polonistycznej, definiowanego jako rozwój ucznia w obszarze w wymiarze osobowości humanistycznej i w obszarze kompetencji kluczowych dla człowieka z pierwszych dekad XXI wieku. Koncepcja edukacji jako wspomagania rozwoju ucznia ma długą tradycję również w Polsce. Za jej patrona można uznać Kazimierza Wóycickiego, twórcę kategorii „przeżycia estetycznego” i zwolennika autentycznego i nieskrępowanego kontaktu młodych ludzi z tekstami literackimi. Intuicje edukacyjne Wóycickiego odbijają się w najnowszych koncepcjach i projektach europejskich i amerykańskich, które koncentrują się wokół koncepcji kształcenia jako spotkania, idei powierzania uczącym się odpowiedzialności za uczenie, nauczania zróżnicowanego i indywidualizowanego. We współczesnym myśleniu o edukacji masowej kluczowa jest, zgłoszona przez Jerome’a Brunera, idea kształtowania poczucia sprawstwa u uczniów, budującego samoocenę i oczekiwania wobec samego siebie. To jednak, co bliskie było Wóycickiemu i jego kontynuatorom, co stanowi dziś centrum dyskursu edukacyjnego, okazuje się nad wyraz dalekie od wektora najnowszych reform oświatowych w Polsce
Puste miejsca w przestrzeni, puste miejsca w języku. Wokół Miejsca Andrzeja Stasiuka i dwóch opowiadań Zygmunta Haupta
Get PDFThe subject of interest of the authors of an article are literary transformations of the places of south-eastern Poland in the interwar period (in two stories by Zygmunt Haupt) and from the systemic breakthrough at the end of the 20th century (one of the „Galician stories” by Andrzej Stasiuk). The starting point was two didactic experiences with the work of the latter writer. Both writers evoke in their works the phenomenon of empty places, stripped as a result of historical turmoil, but also spent on the action of „blind” nature. In the course of the analysis (using the methodology of cultural geography and geopoetics), linguistic attempts to grasp the texture of places and the problems of time resulting from the experience of a specific space were studied. An important part of the stories discussed is the element of imagination work, with the help of which artists try to fill the territories affected by emptiness. Yet another important issue is the availability of space in relation to the subject placed in it.Przedmiotem zainteresowania autorów są literackie przekształcenia miejsc południowo-wschodniej Polski międzywojennej (w dwóch opowiadaniach Zygmunta Haupta) oraz z czasów ustrojowego przełomu pod koniec XX wieku (jedna z „opowieści galicyjskich” Andrzeja Stasiuka). Punktem wyjścia uczyniono dwa doświadczenia dydaktyczne z utworem drugiego z pisarzy. Obaj pisarze ewokują w swoich utworach fenomen miejsc pustych, ogołoconych wskutek zawirowań historycznych, ale także wydanych na działanie „ślepej” natury. W toku analizy (wykorzystującej metodologię geografii kulturowej i geopoetyki) przestudiowane zostały językowe próby uchwycenia tekstury miejsc oraz problematyki czasu, wynikającej z doświadczania konkretnej przestrzeni. Istotnym elementem omawianych opowiadań jest żywioł pracy wyobraźni, za pomocą której artyści usiłują wypełnić terytoria dotknięte pustką. Jeszcze inna ważna kwestia to rozporządzalność miejsca w stosunku do znajdującego się w nim podmiotu