Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Archiwum pisarza, topografia jego utworów i ich potencjał dydaktyczny. O dwóch opowiadaniach Włodzimierza Odojewskiego z Wielkopolską, Poznaniem i archiwum w tle
Get PDFThe author of the article focuses on the biography and prose of Włodzimierz Odojewski – one of the most important contemporary Polish writers. Since 2008, his literary archive has been collected at the Faculty of Polish and Classical Philology at the Adam Mickiewicz University in Poznań. The aim of the work is to indicate how archival collection can be used in the didactic work at various stages of education. The text is, as well, a kind of proposal for teachers how to familiarize students with Odojewski’s work. First part of the article shows the documents (manuscripts, typescripts, correspondence related to stages of writer’s life cycle) as a source of knowledge about the author’s life and history of his literary output, and also describes some of the archivist’s tasks. The second outlines the places in Greater Poland significant for the writer – Poznań and Kłecko, described in his short stories. These stories are examples of individual memory saved in literary texts.Autorka artykułu skupia się na biografii i prozie Włodzimierza Odojewskiego – jednego z najważniejszych współczesnych polskich pisarzy. Od 2008 jego spuścizna literacka jest gromadzona na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Celem pracy jest wskazanie, jak zbiór archiwalny może być wykorzystany w dydaktyce na różnych etapach kształcenia. Tekst stanowi również swego rodzaju propozycję dla nauczycieli, jak zaznajomić uczniów i studentów z twórczością Odojewskiego. Część pierwsza pokazuje dokumenty archiwalne (rękopisy, maszynopisy, korespondencję powstałe w różnych etapach życia pisarza) jako źródło wiedzy o biografii autora i dziejach jego twórczości, jak również przybliża pracę archiwisty. Druga część przedstawia znaczące dla Odojewskiego miejsca w Wielkopolsce, opisane w jego opowiadaniach, które stanowią indywidualne zapisy pamięci zachowane w tekstach literackich.
Czerniowce literackie - – alfabet, analfabet, alefbetgidariusz
Get PDFIn my interpretation, starting with Helmut Böttiger’s topobiographical formula Orte Paul Celans (1996), I am following not only the most famous poet of Chernivtsi, but also other important writers of the capital of Bukovina, such as: Rose Ausländer, Klara Blum, Olga Kobylanska, Dusza Czara-Rosenkranz, Selma Meerbaum-Eisinger, Else Keren, Immanuel Weissglas, Alfred Margul-Sperber, Alfred Gong, Isaac Schreyer, Georg Drozdowski, Moses Rosenkranz, David Goldfeld, Alfred Kittner, Jona Gruber, Manfred Winkler. Other supporting concepts will probably prove to be: the formula of “the search for Jewish identity in German-language poetry of Bukovina”, created by Peter Rychlo (in particular the special incorporations of the myths of Jerusalem and Atlantis in the poetry of Chernivtsi); the status of the German language as a creative and also deadly oxymoron Muttersprache/Mördersprache (mothers language / murderers’ language) in the poetry of the Jews sentenced to extermination; the reflections about the incarnation, the liveliness and the rapid negation of the myth of Austria felix (Ewa Wiegandt, Maria Kłańska); the Heiddeger’s trace, resulted from the reading of Friedrich Hölderlin and finally Tadeusz Sławek’s etymological-nomadic reflections about ORT/WORT. As a literary phenomenon and especially as a poetic one, Chernivtsi can become an exemplification of the widely understood geopoetics, but its localization on the borderland of Ukraine, Romania and Moldova and its multiculturalism (several religions, several alphabets and languages, several ethnical groups), which is a consequence of the long-lasting and complicated history of the region, make this city something far more interesting. In Chernivtsi, poetry became a very expressive synecdoche of the culture, figure of self-identification of a certain urban culture.Wychodząc od formuły topobiografii Helmuta Böttigera Paul Celan. Miasta i miejsca (Orte Paul Celans, 1996), podążam interpretacyjnie nie tylko tropem najsłynniejszego poety czerniowieckiego, lecz także innych ważnych pisarzy stolicy Bukowiny, takich jak: Rose Ausländer, Klara Blum, Olga Kobylańska, Dusza Czara-Rosenkranz, Selma Meerbaum-Eisinger, Else Keren, Immanuel Weissglas, Alfred Margul-Sperber, Alfred Gong, Isaac Schreyer, Georg Drozdowski, Moses Rosenkranz, David Goldfeld, Alfred Kittner, Jona Gruber, Manfred Winkler. Wspomagającymi koncepcjami okażą się zapewne: ukuta przez Petra Rychłę formuła „poszukiwania tożsamości żydowskiej w niemieckojęzycznej poezji Bukowiny” (tu także szczególne wcielenia mitu Jerozolimy i Atlantydy w poezji czerniowieckiej); status niemczyzny jako twórczego i jednocześnie śmiercionośnego oksymoronu Muttersprache/Mördersprache (język matki/język morderców) w poezji skazanych na zagładę Żydów, rozważania na temat inkarnacji, żywotności i gwałtownego zanegowania mitu Austria felix (Ewa Wiegandt, Maria Kłańska), Heideggerowski trop wynikający z lektury Friedricha Hölderlina, wreszcie etymologiczno-nomadyczne rozważania Tadeusza Sławka na temat ORT/WORT. Czerniowce jako fenomen literacki, a zwłaszcza poetycki, mogą stać się egzemplifikacją rozważań w ramach szeroko pojętej geopoetyki, lecz ich usytuowanie na pograniczu ukraińsko-rumuńsko-mołdawskim oraz wynikająca z długich i skomplikowanych dziejów multikulturowość (kilka religii, kilka alfabetów i języków, kilka grup etnicznych), czynią to miasto czymś daleko ciekawszym. Poezja stała się w Czerniowcach bardzo wyrazistą synekdochą kultury, figurą autoidentyfikacyjną pewnej kultury miejskiej
Miasto-palimpsest. Semiotyczna interpretacja Czerniowiec
Get PDFThe article is an attempt of a semiotic interpretation of the phenomenon of Ukrainian city, Chernivtsi. The methodological context is the tradition of the cultural semiotics (especially the Tartu-Moscow school of semiotics), as well as its current continuations (e.g. sociosemiotics or visual studies). Thanks to the combination of these perspectives, the analysis of the city as a sign system is not limited to its history, but also to the completely contemporary situation of the city, which would like to play anew role of an important multicultural center of Europe and engage various entities for this purpose (politicians, artists, inhabitants, tourists but also city researchers). The central concept of considerations is palimpsest, understood as a multi-layered text of the city, but above all as a vivid text. The semiotic analysis of the city-palimpsest is based on reading the signs of its past, but also on the interpretation of the continuous writing of new signs, visible both in urban space and narratives about the city created today – touristic, marketing, political or literary (with particular emphasis on The International Poetry Festival “Meridian Czernowitz”). The city-palimpsest is thus a city understood as a work of art, which on the one hand requires the interpretation of senses encoded in it, and on the other hand it updates these senses in a different way in the process of rebuilding its brand.Artykuł stanowi próbę semiotycznej interpretacji fenomenu ukraińskich Czerniowiec. Kontekstem metodologicznym jest zarówno tradycja semiotyki kultury (zwłaszcza tartusko-moskiewska szkoła semiotyczna), jak i współczesne jej kontynuacje (np. socjosemiotyka czy studia wizualne). Dzięki połączeniu tych perspektyw analiza miasta jako systemu znaków nie ogranicza się wyłącznie do jego historii, ale także do zupełnie współczesnej sytuacji miasta, które chciałoby odgrywać na nowo rolę ważnego ośrodka wielokulturowej Europy i angażuje w tym celu rozmaite podmioty (politycy, artyści, mieszkańcy, turyści, ale także badacze miasta). Pojęcie centralne rozważań stanowi palimpsest, rozumiany jako wielowarstwowy tekst miasta, ale przede wszystkim jako tekst żywy. Semiotyczna analiza miasta-palimpsestu polega bowiem na odczytywaniu znaków jego przeszłości, ale także na interpretacji ciągłego pisania znaków nowych, widocznych zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i w narracjach o mieście tworzonych dzisiaj – turystycznych, marketingowych, politycznych czy literackich (ze szczególnym uwzględnieniem Międzynarodowego Poetyckiego Festiwalu Meridian Czernowitz). Miasto-palimpsest jest zatem miastem rozumianym jako swoiste dzieło sztuki, które – z jednej strony – wymaga interpretacji zaszyfrowanych w nim sensów, z drugiej – w rozmaity sposób aktualizuje te sensy w procesie ponownego budowania swej marki
Litwa nad Wartą? Wokół pierwszego pomysłu Pana Tadeusza
Get PDFThe article refers to the hypothesis that Pan Tadeusz by Adam Mickiewicz had its origins in Wielkopolska (Greater Poland region). It reminds the source of the hypothesis and the attitude of researchers of the 19th and 20th centuries towards it. The author emphasises the significance of the fact that Mickiewicz met his brother Franciszek, and some other Lithuanians, in Łukowo on the Warta river. The author of this article draws our attention to an older version of the beginning of the poem entitled Żegota and connects the version with Ignacy Domeyko.Artykuł nawiązuje do hipotezy wielkopolskich początków Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Przypomina źródła tej hipotezy oraz stanowiska wobec niej badaczy w wieku XIX i XX. Autorka podkreśla znaczenie spotkania z bratem, Franciszkiem Mickiewiczem oraz innymi Litwinami podczas pobytu poety w Łukowie nad Wartą. Zwraca uwagę na starszą wersję początku poematu, zatytułowanego Żegota, i wiąże ją z osobą Ignacego Domeyki
Dotknąć przeszłości… O regionalistycznym projekcie biograficzno-literackim Życiorysy lokalne. Piszemy biografie bohaterów lokalnych z Turku i powiatu tureckiego
Get PDFThe main idea of this article is the educational project entitled The local backgrounds. We are writing the biographies of the local heroes from Turek and Turek County conducted by students of Tadeusz Kosciuszko High School in Turek with the cooperation of the Faculty of Polish and Classical Philology of the Adam Mickiewicz University in Poznań. The author presents the story of cooperation in writing biographies and documentation – from the choice of the local character, through collecting the material and ways of showing it, to the final result, namely, public presentations and publishing the book containing nine biographical sketches illustrating activists, people of local history of the 20th and 21st century. The article tells the story of meeting the heroes and witnesses of the events and places connected with these people. The author also displays the methods of work enabling students to apply the skills of writing diverse forms of biographies. The material was illustrated with the fragments of sketches drawn by students and photographs taken during the realization of the project. Przedmiotem artykułu jest projekt edukacyjny Życiorysy lokalne. Piszemy biografie bohaterów lokalnych z Turku i powiatu tureckiego realizowany przez uczniów I Liceum Ogólnokształcacego im. Tadeusza Kościuszki w Turku w ramach współpracy szkoły z Wydziałem Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Autorka przedstawia historię wspólnych działań z zakresu biografistyki i dokumentalistyki – od wyboru postaci z lokalnej historii, poprzez gromadzenie materiału, sposoby jego przedstawienia, aż po efekt końcowy, którym były publiczne prezentacje i wydanie książki zawierającej dziewięć szkiców biograficznych. Opowiada o spotkaniach z bohaterami i świadkami zdarzeń oraz miejscach, z którymi związane były wybrane postacie. Opisuje metody pracy pozwalające uczniom na zdobycie umiejętności z zakresu różnorodnych form pisarstwa biograficznego. Materiał zilustrowany został fragmentami szkiców stworzonych przez uczniów oraz fotografiami z realizacji projektu.
Ukształtowanie językowe tekstu a problem podmiotu w twórczości Jerzego Szatkowskiego
Get PDFIn the article a stylistic analysis of two Jerzy Szatkowski’s novels is taken – It’s so unlikely that it’s real and Episthis. The author of the article focuses on the problem of the language style of both texts and how it affects the shaping of the subject. Both novels are characterized by stylistic heterogeneity and writer’s creative approach to the possibilities offered by colloquial language. Because many features of the novel indicate that the author gives his characters their own features, these considerations are included in the context of sylleptical subjectivity, autotemism and the concept of the ‘trace’ of the author.W artykule podjęta zostaje analiza stylistyczna dwóch powieści Jerzego Szatkowskiego – To tak nieprawdopodobne że aż prawdziwe oraz Epistoły. Autorka skupia się na problemie stylu językowego obu tekstów oraz tego, jak wpływa on na ukształtowanie podmiotu. Swoje rozważania ujmuje w kontekście podmiotowości sylleptycznej, autotematyzmu oraz koncepcji „śladu” autora. Omówione zostają także problemy innowacji frazeologicznych oraz metaforyzacji tekstu artystycznego
Jak pogłębiać więzi młodych ludzi z ich miejscem zamieszkania? Wędrówki po Krakowie inspirowane twórczością Doroty Terakowskiej
Get PDFThe article entitled: How to deepen the bonds of young people with their place of residence? Wandering around Krakow inspired by the work of Dorota Terakowska fits in the broad issues of didactics of literature and language in the contemporary school. A special reflection is put on fostering young people’s love for reading texts about their nearest region (the place of their residence). A proposal for a literary tour around Krakow is included in the framework of a specially designed project, thanks to which it is possible to take elementary school students to two different (and therefore not boring) worlds: 1) real places close to their life experience; 2) parallel places, recorded in the literature of Dorota Terakowska, i.e., Babci Brygidy szalona podróż po Krakowie, Władca Lewawu. The proposed activities, as it turned out in practice, were an effective way of encouraging students to read and “grow roots into the soul”.Artykuł Jak pogłębiać więzi młodych ludzi z ich miejscem zamieszkania? Wędrówki po Krakowie inspirowane twórczością Doroty Terakowskiej wpisuje się w szeroką problematykę dydaktyki literatury i języka w szkole współczesnej. Szczególny namysł dotyczy rozbudzania w młodych ludziach miłości do czytania lektur i najbliższego regionu (miejsca zamieszkania). W ramy specjalnie opracowanego projektu włącza się propozycję wycieczki literackiej po Krakowie, dzięki której możliwa jest podróż uczniów szkoły podstawowej do dwóch odmiennych (a przez to nienudnych) światów: 1) miejsc realnych, bliskich ich doświadczeniu życiowemu; 2) miejsc równoległych, utrwalonych w literaturze Doroty Terakowskiej tj.: Babci Brygidy szalona podróż po Krakowie, Władca Lewawu. Proponowane działania, jak się okazało w praktyce, stanowiły skuteczną formę zachęcania uczniów do czytania oraz „puszczania korzeni w duszę”
Niepozorna, alternatywna, otwarta. Kilka uwag o kulturze lokalnej
Get PDFThe purpose of the article is to characterize selected features of the local culture phenomenon. Referring to the category of inconspicuous writing (sketched by Inga Iwasiów), the text discusses local culture as: subordinative (a stereotype of small value of local culture products and low rank regional studies in the humanities), peripheral (limited range and opposition to national culture), non-literary (presence of minor genres, hybridic forms, functional writing), and using everyday life as a topic of local narratives (local history as counter-history). Local culture is also an alternative to all homogenizing social and cognitive projects and – as an autonomous phenomenon – it opens up on different research theories.Celem artykułu jest charakterystyka wybranych cech zjawiska kultury lokalnej. Posiłkując się kategorią twórczości niepozornej (naszkicowaną przez Ingę Iwasiów), autor omawia takie jej właściwości, jak: drugorzędność (stereotyp małej wartości wytworów kultury lokalnej oraz niska ranga badań regionalistycznych w humanistyce), peryferyjność (ograniczony zasięg występowania i opozycyjność wobec kultury ogólnej), nieliterackość (obecność gatunków poślednich, form pogranicznych, piśmiennictwa użytkowego), codzienność jako temat lokalnych narracji (historia lokalna jako przeciwhistoria). Kultura lokalna jest także alternatywna i opozycyjna wobec wszelkich projektów społecznych i poznawczych homogenizujących i zacierających różnorodność oraz otwarta – jako zjawisko autonomiczne i kompletne daje możliwość użycia do jej charakterystyki różnych języków i teorii badawczych
