Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
Listkennsla sem fag: Guðrún Erla Geirsdóttir myndmenntakennari
No full textVisual art education is compulsory in primary and secondary education in Iceland, where it is taught as an arts and vocational subject. Visual arts teachers are special subject teachers who receive students from all primary and lower secondary school grades. Visual arts are taught in specially equipped classrooms, and the teaching is organised in bouts. The publication of instructional materials for the visual arts is scarce. It is customary for visual art teachers to prepare their own teaching materials.
This paper is based on a qualitative method using narrative inquiry with the visual art teacher Guðrún Erla Geirsdóttir, who graduated from the School of Arts and Craft in Iceland with a teacher licence in the 1970s and continued further studies in modern textile at the Gerrit Rietvelt Academy in Holland. Geirsdóttir worked as a costume and set designer for theatres in Reykjavík and was active in politics at the city council level, where she served as a member of the board for two art museums before she started working as an art teacher. Geirsdóttir shares her experience as a visual arts teacher in compulsory school – including primary and secondary level – in Reykjavík, where she taught for two decades, from 1995‒2017. During this period, important changes were made to the operation of schools when they shifted from state to local government management, discontinuing the centralised role of the national director of studies for the visual arts within the Ministry of Education, offering support to new teachers. The compulsory schools adopted only morning classes, which led to the reorganization of the school building where Geirsdóttir was teaching. Visual arts were advocated to general primary teachers, and classrooms for the arts and vocational subjects were gathered in the school basement. The classroom was divided into two rooms; the main room was equipped for drawing and painting, and the second had a clay oven used for clay work, which was better suited for teaching. The number of visual art lessons per school year decreased with the introduction of more art subjects.
Guðrún Erla Geirsdóttir insists on her strong educational background in the arts that informs her teaching methods. This importance should be understood in the context of changes in art teachers’ education in Iceland in the late 1980s. A new national curriculum emerged in 1999, emphasising sequential curriculum models and disciplinebased teaching. Discipline-based art education (DBAE) was well-suited for Guðrún Erla Geirsdóttir’s professional theory grounded in her background as a visual artist and active participant in the art world.
Geirsdóttir explains the set-up of the classroom and the principles behind the course material she prepared, based on a disciplined-based approach to visual arts teaching. The course material was designed for each class level to build on former knowledge when students moved up a grade. She describes a variety of materials prepared for the development of technical skills, such as different methods to represent perspective, each suited for different class levels. The assignments were well-defined to make the best use of each lesson, allowing students to personalise the outcome through form, colour, and content as they were encouraged to use their imagination. Geirsdóttir introduced art historical material to students by showing printed reproductions of artworks during the first years of her career. Eventually, a video projector was installed in the classroom, opening up new possibilities, such as appealing to disinterested adolescents by showing YouTube videos of accelerated art-making processes and graffiti. The video projector allowed for slide shows of artworks, replacing reproductions on display on the classroom walls. Geirsdóttir enabled students to have direct contact with artworks in museums and at home with assignments integrating art history, aesthetics and criticism.
The findings provide insight into one art teacher’s working conditions and facilities and elucidate how experience, education and background, together with public policies and school facilities, affect learning and teaching in art education.Myndmennt er skyldunámsgrein í grunnskólum og ein þeirra námsgreina sem fellur undir list- og verkgreinar. Myndmenntakennarar eru sérgreinakennarar sem kenna flestum árgöngum grunnskólans frá miðstigi upp á unglingastig. Myndmenntakennsla fer fram í sérútbúinni skólastofu og benda rannsóknir til að myndmenntakennarar eigi yfirleitt í takmörkuðum samskiptum við aðra kennara. Fáar íslenskar rannsóknir hafa verið gerðar á starfi myndmenntakennara innan kennslustofunnar og takmörkuð þekking er til staðar á því hvernig kennsla fer fram, hvaða námsefni er notað í kennslunni og hvernig kennslan samræmist markmiðum aðalnámskrár. Í þessari rannsókn er spurt um kennsluhætti, námsefnisgerð og aðbúnað eins kennara, Guðrúnar Erlu Geirsdóttur sem segir frá þróun kennsluaðferða sinna sem myndmenntakennari við Langholtsskóla í Reykjavík á árunum 1996–2017. Guðrún Erla lýsir einnig starfsumhverfi sínu og breytingum sem gerðar voru á skólastarfinu á tímabilinu. Markmið rannsóknarinnar er að kynnast kennsluháttum eins myndmenntakennara af fagvettvangi myndlistar með sterka sýn á hlutverk sitt í starfi. Við öflun gagna var stuðst við eigindlega frásagnaraðferð sem er talin geta veitt þekkingu á starfi kennarans. Niðurstöður sýna að menntun Guðrúnar Erlu í kennslufræðum, reynsla hennar af fagvettvangi myndlistar og gildistaka aðalnámskrár 1999 hafa haft mótandi áhrif á kennsluhætti hennar í myndmennt, sem samræmast áherslum fagmiðaðrar listkennslu.
Niðurstöðurnar veita innsýn í starfsaðstæður og aðbúnað eins myndmenntakennara og varpa ljósi á hvernig reynsla, menntun og bakgrunnur ásamt opinberri stefnumótun og aðbúnaði hafa áhrif á nám og kennslu í myndmennt
Tengsl þjónustugæða, orðspors og ímyndar við frammistöðu skipulagsheilda
No full textResearch has shown that many factors can contribute to better organizational performance. This paper investigates the relationship of service quality, business reputation, and business image with organizational performance. Two surveys were conducted among customers of Icelandic banks in 2021 (n = 479) and 2023 (n = 635) with total answers of 1,114. This paper develops a model to interpret the survey data with the working title “QRI-P.” The questionnaire used for the surveys derives from an earlier research project which started in 2004. The questionnaire evaluates the image of the largest banks in Iceland, the quality of their service, and the general attitude towards them.
Descriptive factor analysis shows six factors with an eigenvalue higher than 1; however, this research uses five factors: general service quality, digital quality, reputation, image, and performance, all of which show satisfactory internal validity (α > 0.7) and explain 71% of the variance in the data. The results of regression analysis show that the model explains 62% of the variance in performance (R2 = 0.62). Of the factors used, general service quality had the greatest weight (β = 0.40), but that factor alone explained 7.3% of the variation in performance (P2 = 0.073). The next most important factor was reputation (β = 0.28), which alone explained 3.4% of the variance in performance (P2 = 0.034), and the third most important factor was image (β = 0.16), which explained 1.4% of the variation (P2 = 0.014). The factor that explained the least of the variance was digital quality (β = 0.09), and that factor alone explained only 0.5% of the variance in performance (P2 = 0.005).Rannsóknir sýna að margt getur stuðlað að betri frammistöðu skipulagsheilda. Markmið þessarar rannsóknar er að kanna, út frá gæðum, orðspori og ímynd, breytileika í frammistöðu fyrirtækja. Byggt er á tveimur viðhorfskönnunum meðal notenda viðskiptabanka á Íslandi, önnur gerð vorið 2021 (n = 479) og hin vorið 2023 (n = 635) en heildarfjöldi gildra svara var 1.114. Það líkan sem þróað er í rannsókninni hefur fengið vinnuheitið QRI-P en spurningalistinn er þróaður út frá rannsókn á ímynd fjármálafyrirtækja sem hófst árið 2004. Í spurningalistanum er lagt mat á ímynd stærstu bankanna á Íslandi, gæði þjónustunnar sem og almennt viðhorf til þeirra. Um er að ræða þægindaúrtak og voru því svör vigtuð út frá aldri og kyni svo niðurstöður endurspegli betur afstöðu þýðisins, sem skilgreint er sem fólk á aldrinum 18-70 ára.
Lýsandi þáttagreining sýndi fram á sex þætti með eigingildi hærra en 1 en í framhaldinu var unnið með fimm þætti; almenn þjónustugæði, stafræn gæði, orðspor, ímynd og frammistöðu, en allir þessir þættir sýndu viðunandi innra réttmæti (α > 0,7) og útskýrðu 71% af breytileikanum í gögnunum. Niðurstöður aðhvarfsgreiningar sýndu að þættirnir útskýrðu 62% af breytileikanum í frammistöðu (R2 = 0,62). Af þeim þáttum sem notaðir voru kom í ljós að almenn gæði hafði mest vægi (β = 0,40) en sá þáttur einn og sér útskýrði 7,3% af breytileikanum í frammistöðu (P2 = 0,073). Sá þáttur sem hafði næst mest vægi var þátturinn orðspor (β = 0,28) sem útskýrði einn og sér 3,4% af breytileikanum í frammistöðu (P2 = 0,034) og þriðji mikilvægasti þátturinn var þátturinn ímynd (β = 0,16) sem útskýrði 1,4% af breytileikanum (P2 = 0,014). Sá þáttur sem útskýrði minnst af breytileikanum var þátturinn stafræn gæði (β = 0,09) en sá þáttur einn og sér útskýrði aðeins 0,5% af breytileikanum í frammistöðu (P2 = 0,005)
Kreppur og kerfishrun í ljósi kyngerva og þegnréttar
No full textThe article addresses the issue of the gendered social citizenship of our times in relation to the period of the first World War. After the collapse of the financial system in 2008 and the following difficulties, the World Economic Forum reported that Iceland had the smallest gender gap in the world. This has historical resemblance with the period of the first World War when women’s rights in Iceland were considered to be the best in the world. The article explores these parallels in order to map continuities and discontinuities. Social and political participation is explored and how it is culturally framed within each time period. By focusing on the terms for inclusion the article aims to shed a light on the paradoxical gender relations in our times and what lessons can be learned from history.Í greininni eru þegnréttur og kyngervi í samtíma okkar skoðuð í samhengi við árin í kringum fyrri heimsstyrjöldina. Margt er líkt með þessum tveimur tímaskeiðum. Eftir hrunið og þrengingar í kjölfar þess barst skýrsla World Economic Forum um að kynjabil á Íslandi væri hið minnsta í heimi. Þetta á sér vissar hliðstæður við árin í kringum fyrri heimsstyrjöldina. Þá gengu mikil harðindaár yfir landið á sama tíma og kvenréttindi voru talin með þeim bestu í heimi. Í greininni er leitast við að draga fram hliðstæður þessara tímaskeiða en einnig hugmyndarof og uppbrot í því skyni að skilja okkar eigin samtíma. Skoðuð er samfélagsleg þátttaka og hlutdeild kvenna og hvaða menningarlegu hugmyndir hafa legið þar til grundvallar. Með því að skoða þá farvegi sem þegnrétti kvenna hefur verið beint í er hægt að skilja betur þversagnakennd kynjatengsl samtímans og hvaða lærdóma hægt er að draga af sögunni
Skammtímaáhrif Héðinsfjarðarganga á mannfjöldaþróun í Fjallabyggð
No full textMany Western countries have experienced population growth outside the largest cities in recent decades. Population decline in Iceland has been largely confined to sparsely populated areas characterized by a lack of diverse employment opportunities and considerable distance from larger towns. Large-scale road infrastructure improvements have been proposed as a way to strengthen such communities and stem the tide of population decline. Smaller towns in Northern Iceland generally declined in the wake of the economic collapse of 2008. Early indications of the effects of the Héðinsfjörður tunnels between the towns of Ólafsfjörður and Siglufjörður suggest that while population decline in the former town is close to the average for similar towns, the decline of the latter town appears to have been halted. Furthermore, there are indications of unregistered population increase because of incomplete registrations.The number of young women and children under the age of five has increased since the tunnels were opened and the net migration rate has improved, in particular in Siglufjörður. These first results suggest that the Héðinsfjörður tunnels may deliver the anticipated positive effects on population development in Siglufjörður in particular but the long-term effects will become apparent in the coming years and decades.Víða á Vesturlöndum hefur fólki fjölgað utan stórborga á undanförnum áratugum. Á Íslandi hefur fólksfækkun einkum verið bundin við fámenn svæði sem búa við einhæft atvinnulíf og umtalsverða fjarlægð frá stærri byggðakjörnum. Viðamiklum samgöngubótum á borð við Héðinsfjarðargöngin er meðal annars ætlað að efla byggðir og stemma stigu við fólksfækkun á slíkum svæðum. Fyrstu niðurstöður rannsóknar á áhrifum Héðinsfjarðarganganna benda til þess að byggðakjarnar á Norðurlandi hafi almennt gefið eftir í kjölfar efnahagshrunsins haustið 2008 og að fólksfækkun í Ólafsfirði sé nálægt meðaltali þeirra. Hins vegar hefur íbúafækkun á Siglufirði nánast stöðvast og sterkar vísbendingar eru um fólksfjölgun sem ekki kemur fram í þjóðskrá vegna vanskráningar og seinkaðra flutningstilkynninga. Konum á barneignaraldri og börnum undir fimm ára aldri hefur fjölgað eftir göng og flutningsjöfnuður hefur batnað til muna, sérstaklega á Siglufirði. Loks hefur byggðafesta aukist meðal unglinga og fullorðinna á aldrinum 26–40 ára. Fyrstu niðurstöður gefa því sterkar vísbendingar um að Héðinsfjarðargöngin muni hafa tilætluð áhrif á norðanverðum Tröllaskaga, einkum á Siglufirði, en langtímaáhrifin munu koma í ljós á næstu árum og áratugum
Kirkjuleg lýðræðishreyfing: Lútherskir fríkirkjusöfnuðir á Íslandi fyrir 1915. Fyrsta grein
Get PDFThe Icelandic constitution from 1874 guaranteed the people of Iceland the right to establish and operate religious communities outside of the Evangelical Lutheran Church of Iceland (ELCI). The changes made to the constitution in 1915 extended the religious freedom for individuals. This marked the end of the first stage of the development of religious freedom in Iceland.During this period, various religious communities and denominations came into existence, amongst them nine Lutheran free churches around the country. Two are still fully operation-al, one in Reykjavík and the other one in Hafnarfjörður. The congregations did not create any formal organization/-s between themselves because they were not all operating at the same time. Younger congregations, nevertheless, looked for models from older ones, in terms of regulations and management. In some instances, pastors served two congregations at the same time. This is why the alliance between different congregations seems close enough to substantiate an informal ecclesiastical movement at this moment in Icelandic history. These were all Evangelical Lutheran congregations, and their praxis was largely in line with the praxis within the ELCI. The people belonging to the Lutheran free churches were not particularly interested in any major changes, or a full separation between church and state. This is why it is assumed that the tendency within those congregations was to make it easier for people to take the initiative in organizing and adjusting their activities to their context, as is the case with individual congregations in the National Church. Hence, it could be argued that those free churches were first and foremost representing an ecclesiasti-cal democratic movement.Með stjórnarskránni frá 1874 var landsmönnum tryggður réttur til að stofna og starfrækja trúfélög utan þjóðkirkjunnar. Með stjórnarskrárbreytingum árið 1915 var einstaklingum svo veitt víðtækt trúarlegt frelsi. Þar með lauk fyrsta þróunarskeiði trúfrelsis í landinu.Á tímabilinu notaði fólk sér hið trúarlega félagafrelsi með ýmsu móti. Hér hófu störf ýmis trúfélög og kirkjudeildir á öðrum grunni en hinum evanglísk-lútherska. Þá urðu einnig til níu lútherskir fríkirkjusöfnuðir víða um land. Flestir voru þeir stofnaðir til að mæta stað-bundnum vanda í starfi þjóðkirkjunnar í héraði, t.d. óánægju sem upp kom við skipun presta eða sameiningu sókna og/eða prestakalla, staðsetningu sóknarkirkju eða aðgengi að presti. Í sumum tilvikum leystust þau ágreiningsmál sem urðu til þess að fríkirkjusöfnuður var stofnaður og lögðust þeir þá fljótt af. Tveir þeirra starfa þó enn af krafti: í Reykjavík og Hafnarfirði. Þar komu stéttapólitísk sjónarmið við sögu, auk hinna kirkjulegu baráttumála.Söfnuðirnir mynduðu engin samtök sín á milli enda störfuðu þeir ekki allir samtímis og langt var á milli þeirra flestra í landfræðilegum skilningi. Þó virðist ljóst að yngri söfnuðir sóttu fyrirmyndir til hinna eldri hvað varðar grundvallarsamþykktir (lög) og stjórnkerfi. Þá þjónuðu sömu prestar/forstöðumenn í nokkrum tilvikum tveimur nálægum söfnuðum samtímis. Milli safnaðanna virðist því hafa komið fram nægileg tengsl og skyldleiki til að líta megi á þá sem birtingarmyndir óformlegrar hreyfingar í kirkjumálum hér á landi.Söfnuðirnir kenndu sig allir við evangelísk-lútherska kristni, störfuðu á svipuðum játninga-grunni og þjóðkirkjan og viku flestir ekki frá helgisiðum hennar í neinum grundvallar-atriðum. Hjá hinu almenna safnaðarfólki virðist heldur ekki hafa gætt verulegs áhuga fyrir breytingum á þessum sviðum né fyrir að aðskilja ríki og kirkju.Hér er litið svo á að í starfi safnaðanna hafi einkum gætt viðleitni til að auka svigrúm fólks til að taka frumkvæði í stjórn eigin safnaðarmála og laga starf kirkjunnar að staðbundnum aðstæðum umfram það sem gildandi lög og vilji stjórnvalda stóð til. Því má líta svo á að söfnuðirnir séu fyrst og fremst merki um kirkjulega lýðræðishreyfingu
Fyrirlestur: Overcome Evil with Good: The Role of the Church in Peace and Reconciliation
No full textThis lecture was delivered on October 17, 2022, and at that time the LWF included 149 member churches in 99 countries. In June 2023 the LWF Council welcomed the Evangelical Lutheran Church in Georgia as a full member, bringing the total number of churches to 150
Ritdómur: Lutheran Theology: A Grammar of Faith
Get PDFLutheran Theology: A Grammar of Faith, eftir Kirsi Stjerna. London: T&T Clark, 2021, 218 bls
Einkenni þeirra sem sjá sig í millistétt eða ofar í íslenska stéttakerfinu
No full textThe purpose of this study is to identify the correlates of subjective class in Iceland using binomial logistic regression; specifically, whether individuals identify as middle class or higher The data come from the “Social Inequality Module” of the International Social Survey Programme, gathered in Iceland in 2009 and 2010 This study of the relationship between objective and subjective class is inspired by the classical theorists Marx, Weber, and Bourdieu In addition to studying the relationship between objective class position and subjective class, I examine the effects of labour market position and changes in standard of living following Iceland’s 2008 economic collapse The main findings are that subjective class is most strongly correlated with education, household income, and objective class position Moreover, respondents with disabilities have lower odds of identifying as middle class or higher than those who work full-time The main contribution of this study is to examine the effects of changes in standard of living on subjective class The findings show that those who experienced a drop in their standard of living following the economic collapse have lower odds of identifying as middle class or higher than those who saw their post[1]collapse living conditions unchanged or improved.Markmið rannsóknarinnar er að greina hvaða áhrifaþættir ráða mestu um það hvar einstaklingar sjá sig í íslenska stéttakerfinu, einkum hvort viðkomandi sjái sig í millistétt eða ofar Gögnin koma úr alþjóðlegu viðhorfakönnuninni International Social Survey Programme sem lögð var fyrir hér á landi árin 2009 og 2010 Um er að ræða fyrstu alþjóðlegu viðhorfakönnunina þar sem spurning um huglæga stéttarstöðu var lögð fyrir almenning hérlendis Rannsóknin byggir á klassískum kenningum Karl Marx, Max Weber og Pierre Bourdieu um tengsl hlutlægrar og huglægrar stéttarstöðu Helstu niðurstöður tvíundargreiningar (e binomial logistic regression) eru þær að menntun, heimilistekjur og hlutlæg stéttarstaða hafa mest forspárgildi fyrir hvort einstaklingar sjá sig í millistétt eða ofar Staða á vinnumarkaði skiptir einnig máli en öryrkjar hafa, sem dæmi, marktækt lægri gagnlíkindi (e odds) á að sjá sig í millistétt eða ofar en þeir sem eru í fullri vinnu Loks er mikilvægasta framlag rannsóknarinnar að mæla áhrif breyttra lífskjara í kjölfar efnahagshrunsins 2008 á huglæga stéttarstöðu Niðurstöðurnar sýna að þeir sem upplifðu skert lífskjör eftir hrun hafa lægri gagnlíkindi á að sjá sig í millistétt eða ofar en þeir sem sögðu lífskjör sín óskert eða betri eftir hrun
„Sjálfseyðingarhvötin er svo sterk“: Reynsla karlkyns þolenda af sjálfsvígshugsunum í kjölfar kynferðisofbeldis
No full textSuicidal ideations are common among male victims of sexual violence, but few Icelandic studies have focused on this aspect. The purpose of this study was to examine male survivors’ experiences of suicidal ideations following sexual violence and the impact of society and professionals on these experiences. The research method was phenomenological and 17 in-depth interviews were conducted with seven male survivors. The study shows that participants felt that suicidal ideation following sexual violence was based on a strong urge to self-destruct, which included almost unbearable suffering. The thought of suicide centred on finding peace of mind and ameliorating constant and aggressive thoughts about the violence. The urge to self-destruct manifested, among other things, in risk-taking behaviour and other indifference toward their own health and life. Traditional ideas about masculinity negatively affected all participants, for example the idea that they should not show emotions because they are men and should not express emotional pain, which was emotionally silencing. Broken identity, shame, guilt, negative thoughts, and loneliness characterized participants’ lives. Disclosing the violence offered the participants a fresh start. However, they often experienced a lack of knowledge and support from professionals and felt that they needed to be asked more systematically about their history of trauma. It is important for professionals to have knowledge of sexual violence against men and be able to provide trauma-oriented services to those who struggle with suicidal thoughts.Sjálfsvígshugsanir eru algengar meðal karlkyns þolenda kynferðisofbeldis en fáar íslenskar rannsóknir hafa einblínt sérstaklega á þennan þátt. Tilgangur þessarar rannsóknar var að skoða reynslu karlkyns þolenda af sjálfsvígshugsunum í kjölfar kynferðisofbeldis og áhrif samfélagsins og fagfólks á reynslu þeirra. Rannsóknaraðferðin var fyrirbærafræðileg og voru tekin 17 djúpviðtöl við sjö karlkyns þolendur. Niðurstöðurnar sýna að þátttakendum fannst sjálfsvígshugsanir í kjölfar kynferðisofbeldis byggjast á sterkri sjálfseyðingarhvöt sem fæli í sér nánast óbærilega þjáningu en væri þó ótjáð. Sjálfsvígshugsanirnar hverfðust um að finna hugarró og sleppa við stöðugar og ágengar hugsanir um ofbeldið. Sjálfseyðingarhvötin birtist meðal annars í áhættuhegðun og öðru skeytingarleysi um eigin heilsu og líf. Hefðbundnar karlmennskuímyndir höfðu neikvæð áhrif á alla þátttakendur, svo sem að þeir mættu ekki sýna tilfinningar af því að þeir væru karlmenn og ættu að harka tilfinningalegan sársauka af sér, en slíkt fól í sér tilfinningalega þöggun. Brotin sjálfsmynd, skömm, sektarkennd, neikvæðar hugsanir og einmanaleiki einkenndu líf þátttakenda. Að segja frá ofbeldinu gaf þeim nýtt upphaf. Þeir upplifðu þó oft þekkingar- og stuðningsleysi hjá fagfólki og fannst að spyrja þyrfti markvissar um áfallasögu í opinberri þjónustu. Mikilvægt er að fagfólk hafi þekkingu á kynferðisofbeldi gagnvart körlum og kunni að veita þeim sem glíma við sjálfsvígshugsanir áfallamiðaða þjónustu
Frá ritstjóra
No full textÍ tilefni 20 ára afmælis Félagsfræðingafélags Íslands gaf Íslenska þjóðfélagið út sérhefti árið 2017 með yfirlitsgreinum um sex sérsvið félagsfræðinnar. Þóroddur Bjarnason og Helgi Gunnlaugsson ritstýrðu sérheftinu og greinarnar í heftinu eiga það sammerkt að vera sjálfstætt framhald kafla sem birtust árið 2004 í safnritinu Íslensk félagsfræði: Landnám alþjóðlegrar fræðigreinar, einnig í ritstjórn Þóroddar Bjarnasonar og Helga Gunnlaugssonar.
Í þessu tölublaði birtist seinni hluti umrædds sérheftis en heftið inniheldur fjórar greinar. Tvær greinarnar eru framhald kafla úr Íslensk félagsfræði: Landnám alþjóðlegrar fræðigreinar og hinar tvær eru yfirlitsgreinar yfir svið sem hafa verið í örum vexti síðustu ár. Sérheftin eru liður í því að kortleggja stöðu og þróun félagsfræðinnar hér á landi.