Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
L1 Speaker, L2 Speaker, or Both? A Diachronic Investigation into Attitudes of University Students in Icelandic as a Second Language towards Their Teachers
No full textThis paper investigates the attitudes of students enrolled in Icelandic as a Second Language at the University of Iceland towards native (L1) and non-native (L2) teachers. It presents a diachronic comparison of data collected through surveys in the academic years 2018/2019 and 2023/2024. To ensure reliable comparability, an identical methodology was employed in both studies. The surveys aimed to explore whether teacher nativeness matters to students and whether their preferences vary across specific variables—such as attitudes towards teaching, language and country, language-related issues, self-perceived language proficiency, learning strategies, and motivation. The results from the two studies are presented in parallel, comparing them and providing an overview of responses across all aspects covered by the surveys. Outcomes of the studies reveal that, while the majority of participants do not express a strong preference for either L1 or L2 teachers, the responses from those who do indicate a preference are distributed somewhat differently between the academic years 2018/2019 and 2023/2024, with attitudes appearing more evenly balanced between the two teacher groups in the later study. In some cases, these differences appear to align more closely with findings from similar research conducted abroad.Tilgangur þessarar greinar er sá að varpa ljósi á viðhorf nemenda í Íslensku sem öðru máli við Háskóla Íslands til kennara með íslensku á móðurmáli (M1) og þeirra sem hafa annað móðurmál en íslensku (M2). Gerð er samanburðargreining á gögnum sem safnað var með könnunum á námsárunum 2018/2019 og 2023/2024. Til að tryggja áreiðanlegan samanburð var sömu aðferðafræði beitt í báðum rannsóknum. Markmið kannananna var að athuga hvort móðurmál kennara skipti nemendur máli og hvort val þeirra breytist eftir ákveðnum þáttum, til að mynda viðhorfum til kennslu, tungumáls og lands, tungumálatengdra þátta, námsaðferða og hvatningar svo og eftir sjálfsmati á tungumálafærni. Niðurstöðurnar eru settar fram hlið við hlið og þær bornar saman með tilliti til ofangreindra þátta. Móðurmál kennarans virðist ekki skipta meirihluta þátttakenda máli en eru svör þeirra sem kjósa frekar M1 eða M2 dreifð nokkuð ólíkt milli áranna 2018/2019 og 2023/2024. Viðhorf með tilliti til móðurmáls kennara virðist vera jafnari í síðari rannsókninni. Í sumum tilvikum virðist þessi munur samsvara betur niðurstöðum sambærilegra rannsókna erlendis
Svar við bréfi Fríðu: Skáldkonan Arnfríður Sigurgeirsdóttir og frænkan í vestrinu
No full textMany Icelandic women poets and writers migrated to North America in the late nineteenth and early twentieth centuries, some with larger family groups and others as single women who pursued independent careers, mainly as domestic workers and caregivers. However, few documents survive on women’s individual migration decisions or how and why they navigated the migration process.
This article examines the poet Arnfríður Sigurgeirsdóttir (1880– 1954) and her correspondence with her aunt Petrína Guðmundsdóttir (1855–1928) in Canada. Petrína and her husband, Steingrímur Þorsteinsson, emigrated to North Dakota in 1893 with their sons Jón, Þorsteinn and Pétur. Petrína wrote several letters to her brother Sigurgeir, encouraging him to emigrate with Arnfríður. Petrína’s initially positive messages were followed by years of silence. Rather than describe her most difficult experiences as a migrant, she severed communication with her family in Iceland until her situation improved.
After moving to Saskatchewan in 1905, Petrína began corresponding directly with her now-adult niece. Although Arnfríður was a talented and well-received poet, who published her poetry under the name Fríða, neither she nor Petrína had received a formal education. Arnfríður describes in her autobiography how she was treated as a social inferior in her home community as a child due to her father’s status. Petrína’s letters suggest that Arnfríður seriously considered emigrating to Canada immediately after the loss of her father in 1911. Her aunt offered to assist her in the migration process and to send the fare for the transatlantic crossing. Ultimately, Arnfríður decided to remain in Iceland after becoming romantically involved with her future husband, Þorlákur Jónsson. However, her family network connections remained a source of emotional support. The poet and her aunt continued to correspond until Petrína’s health declined, and their later letters served to reinforce their close emotional bond across the AtlanticMargar alþýðuskáldkonur og kvenrithöfundar fóru til Vesturheims á síðustu áratugum 19. aldar og fyrstu árum þeirrar 20. Áhrif vesturferðanna náðu þó til fleiri kvenna en þeirra sem freistuðu þess að flytja sjálfar. Þessi grein fjallar um bréfaskipti tveggja náskyldra kvenna en önnur þeirra, Petrína Guðmundsdóttir (1855–1928), flutti til Norður-Dakóta árið 1893 ásamt eiginmanni og sonum þeirra þriggja. Bróðurdóttir Petrínu, skáldkonan Arnfríður Sigurgeirsdóttir (1880–1954), var barn að aldri þegar frænka hennar fór vestur. Fljótlega eftir komuna fór Petrína að skrifa Sigurgeiri bróður sínum og hvatti hann til þess að koma vestur með Arnfríði þar sem góður aðgangur væri að barnaskólum. Ameríkubréfin hættu hins vegar að berast í mörg ár. Af samanburði við aðrar heimildir má sjá að miklir erfiðleikar höfðu tekið við og fjölskylda Petrínu hraktist milli byggða í allnokkur ár.
Petrína fór loksins aftur að skrifa eftir að hún settist að í Vatnabyggð í Saskatchewan 1905 þar sem fjölskyldunni farnaðist vel. Arnfríður var þá orðin fullorðin kona og farin að yrkja vísur sem birtust í blöðunum undir skáldanafninu Fríða. Hún fékk þó aldrei að ganga menntaveginn eins og frænkan hafði vonast til enda hafði faðir hennar lítið milli handanna en móðir hennar var fallin frá. Í Séð að heiman (1952) lýsir Arnfríður reynslunni af því að alast upp sem óbreytt „vinnumannsdóttir“ í augum samfélagsins en hún var náin föður sínum og það var henni mikið áfall þegar hann féll frá 1911. Af bréfum Petrínu má sjá að Arnfríður velti því alvarlega fyrir sér að flytja vestur í kjölfar missisins enda átti hún sterkt fjölskyldunet í Norður-Ameríku sem gat gripið hana. Úr ferðinni varð ekki en bréfin sem hafa varðveist varpa ljósi á það hvernig alþýðukonur á borð við Petrínu og Arnfríði gátu ræktað tengslin sín á milli þrátt fyrir fjarlægðin
Fréttir í þremur línum
No full textFélix Fénéon (1861–1944) var franskur blaðamaður og listagagnrýnandi sem er meðal annars þekktur fyrir þátttöku sína í hreyfingu anarkista. Hann birti greinar í ýmsum dagblöðum og tímaritum. Árið 1906 skrifaði hann um nokkurra mánaða skeið, frá maí til nóvember, örstuttar fréttatilkynningar sem birtust í dálkinum „Fréttir í þremur línum“ (Nouvelles en trois lignes) í franska dagblaðinu Le Matin, gjarnan á forsíðunni. Þarna var einungis að finna stuttar fréttir, að hámarki þrjár línur, og 110 til 150 slög (án bila). Við ritun þeirra brá Fénéon á leik með fagurfræði hins knappa og nákvæma í meira en 1200 þriggja lína fréttabrotum. Hér má lesa fréttir hans frá París og landsbyggðinni, á forsíðu Le Matin, 7. júní 1906
Franski farsinn á Íslandi: París-Eyjafjörður með viðkomu á West End
No full textThis article traces the translation and reception history of French vaudeville-comedy in Iceland, with a special focus on plays by Marc Camoletti, who wrote the all-time popular Boeing-Boeing. Vaudeville-comedies are caracterized by the plot which revolves primarily around preventing some private misconduct from coming to light; their construction is strong and can withstand the strain of adaptation and domestication. The history of French farce is briefly traced, from the Middle Ages to the vaudeville of the 19th and 20th centuries and considered whether the latter still have something to convey to today’s audiences. The main productions of French farces on Icelandic stages are reviewed in terms of whether they have been adapted to new audiences or not. A special focus is given to Gísli Rúnar Jónsson’s rewriting of the French plays and on those of British playwright Ray Cooney, whose bedroom farces are based on the vaudeville model. The French plays were usually well received in Iceland, both in translations and adaptations, and it seems that their domesticated versions even form, at least in part, the basis of the vernacular Icelandic summer holiday farce.Þessi grein fjallar um þýðinga- og viðtökusögu franskra vaudeville-leikrita eða hurðafarsa á Íslandi, með sérstakri áherslu á gamanleiki leikskáldsins Marcs Camoletti sem skrifaði það franska leikrit sem oftast hefur verið leikið á heimsvísu, Boeing-Boeing. Vaudeville-gamanleikir hafa þá sérstöðu að söguþráðurinn snýst einna helst um að koma í veg fyrir að eitthvert misferli í einkalífinu komist upp; bygging þeirra er sterk og þolir aðlaganir. Saga franska farsans er rakin í stuttu máli, frá miðöldum til hurðafarsa 19. og 20. aldar, og spurt hvort þeir síðarnefndu eigi erindi til áhorfenda í dag. Farið er yfir helstu uppsetningar franskra farsa á íslenskum leiksviðum og litið til þess hvort þeir hafi verið aðlagaðir nýjum áhorfendum eða ekki. Sjónum er beint að endurritun Gísla Rúnars Jónssonar á frönsku leikritunum og á leikritum breska leikskáldsins Rays Cooney, sem skrifaði hurðafarsa að franskri fyrirmynd. Frönsku leikritunum var yfirleitt vel tekið á Íslandi, bæði í þýðingum og aðlögunum, og svo virðist sem heimfærðar gerðir þeirra liggi jafnvel til grundvallar hinum íslenska sumarleyfisfarsa
Falsvinir í venjubundnu myndmáli
No full textHér hefur verið fjallað um efni sem fram að þessu hefur ekki notið mikillar athygli í rannsóknum á myndmáli. Sýnt var fram á að falsvinir í venjubundnu myndmáli krefst merkingarlegrar og hugtakslegrar greiningar öfugt við „falsvini þýðandans“. Rannsókn sem þessi krefjast greiningar á myndhvörfum á sviði hugrænnar merkingarfræði. Mismun á merkingu tveggja eða fleiri falsvina í venjubundnum myndhverfum máleiningum má skýra annaðhvort með ólíkum lýsandi myndum eða ólíkum hugtaksmyndhvörfum. Þar við bætist að til eru falsvinir í venjubundnum myndhverfum máleiningum sem rekja má til eins orðs með ólíkar hliðarmerkingar innan hvorrar einingar. Allar gerðir falsvina á sviði venjubundins myndmáls má rekja til einhvers þessara þriggja þátta og þar með koma í ljós viss regluföst einkenni
Writing systems and the Nature of Translation: History of Translation in Japan
No full textThe article starts with a description of the Japanese language, its three writing systems, and linguistic connections with other languages. The history of translation in Japan is discussed, and the translation method kanbun kundoku is described, which does in fact not count as “translation” according to the modern Western definition of the word. The first discussions on translation, the meanings of words, and translation methods did not appear in Japan until the latter half of the 18th century and attitudes toward translation in Japan only started to change with translations from languages that use alphabets. Until after the Second World War, translating word-for-word was thought to be the best way to translate, and it was only in the 21st century that translators began to research and emphasize the importance of translations in Japanese literature. Based on these historical facts, this article argues that writing systems can influence the evolution of translation practices and whether translation, as it is defined in the West, even exists. It is also postulated that the Western definition of “translation” may be too narrow for translation traditions found in other cultures.Í þessari grein er fjallað um japönsku, þrjá rithætti hennar og skyldleika við önnur tungumál. Farið er yfir sögu þýðinga í Japan og hvernig þýtt var úr kínversku með aðferð sem kallast kanbun kundoku, en sú aðferð telst ekki til þýðinga í vestrænum nútímaskilningi. Þá er tekið fyrir hvernig viðhorf Japana til þýðinga breyttist með tilkomu þýðinga úr Evrópumálum sem nota stafróf, en það var ekki fyrr en á seinni hluta 18. aldar sem umræður um þýðingar, merkingar orða og þýðingaraðferðir urðu til í Japan. Japanskir þýðendur töldu best að þýða orðrétt þar til eftir seinni heimsstyrjöld og það var ekki fyrr en um aldamótin 2000 sem þýðendur fóru fyrir alvöru að rannsaka og leggja áherslu á mikilvægi þýðinga í japönskum bókmenntum. Á grundvelli þessa er sýnt fram á að ritháttur tungumála getur haft mikil áhrif á hvernig þýðingarhefðir þróast og hvort þýðingar, eins og þær eru skilgreindar á Vesturlöndum, verði yfirhöfuð til. Einnig eru settar fram vangaveltur um hvort vestræna skilgreiningin á „þýðingu“ sé mögulega of þröng til þess að geta átt við um þýðingarhefðir í öðrum menningarheimum
Phraseology in earlier times and nowadays
No full textThis article discusses the origins of phraseology and the main pioneers of the discipline. The discipline has origin in the creation of collections of proverbs and sayings from the Middle Ages to the present day. In earlier times collections of this kind were made throughout Europe primarily to help schoolboys with their Latin lessons. The article outlines some important collections of proverbs, both in prose and verse, from selected areas in Europe. In the middle of the 20th century, phraseology emerges as a field of study, where all types of phrases are investigated (idioms, proverbs, collocations, linguistic binomials etc.). Swiss scholar Charles Bally and later Russian linguist Viktor Vinogradov were pioneers in this field of study, which emerged as a field within Stylistics, Lexicology and Lexicography. In the latter half of the 20th century, experts in the German-speaking world took the lead in the field, and later scholars in Spain, France, Italy, Britain and the Nordic countries followed in the footsteps. The establishment and role of EUROPHRAS, the European Association for Phraseology, is also mentioned.Í þessari grein er fjallað um uppruna orðasambandafræði og helstu frumkvöðla fræðanna. Fræðigreinin á rætur sínar í gerð málshátta-, orðskviða- og spakmælasafna á miðöldum og allt til dagsins í dag. Söfn af þessu tagi voru sett saman víða í Evrópu, einkum í þeim tilgangi að styðja við latínulærdóm skólapilta fyrr á tímum. Í greininni er stiklað á stóru og helstu málsháttasafna, jafnt í lausu sem bundnu máli, frá völdum málsvæðum í Evrópu gerð skil. Það er ekki fyrr en um miðja 20. öld sem til verður vísir að því sem í dag kallast orðasambandafræði: fræðileg umfjöllun um orðasambönd af öllum gerðum (orðtök, orðastæður, orðapör, málshættir o.s.frv.). Svissneski fræðimaðurinn Charles Bally og síðar rússneski málvísindamaðurinn Viktor Vinogradov voru brautryðjendur á þessu fræðasviði sem sprettur upp sem svið innan stílfræði, orðfræði og orðabókarfræði. Á síðari hluta 20. aldar tóku sérfræðingar í þýska málheiminum forystu á fræðasviðinu og ekki leið á löngu uns fræðimenn á Spáni, Frakklandi, Ítalíu, Bretlandi og á Norðurlöndunum fylgdu í fótspor þeirra. Þá er einnig gerð grein fyrir stofnun og hlutverki EUROPHRAS, evrópskum samtökum um orðasambandafræði
Towards a Better Understanding of Climate Change Negotiations
No full textThe bulk of environmental economics literature applies non-cooperative game theory to examine the stability of International Environmental Agreements. Recently, a new trend has emerged in the literature whereby scholars use modified economic approaches to better account for ‘reality’ as such. This article builds upon the work of Hugh Ward, Frank Grundig and Ethan Zorick who conducted a mixed-method analysis to create a model of international climate change negotiations which could explain why policy change has been minimal in this issue area. The purpose of this article is to further develop the mixed-method approach in order to gain a better understanding of international climate change negotiations. Using the progression of the 2011 Durban negotiation session as our raw data, we demonstrate the usefulness of conducting qualitative and quantitative analyses simultaneously to best represent reality. Content and discourse analyses are applied to the Durban negotiations to identify the properties of the underlying game. The results are applied to the future of the negotiations in order to identify trends which need to be addressed to reach more progressive outcomes in the future. The main results of the qualitative analyses of the Durban negotiations included that players had modest expectations at the outset of the negotiations, which influenced the issues they addressed. The quantitative analysis demonstrated that players achieved a high degree of success at Durban; all players achieved their desired outcomes on at least half of the issues they addressed. Finally, the mixed-method approach identified important trends from the negotiations, most importantly the cracks exposed within the BASIC bloc and the role of the ‘middle ground’ alliance
Measuring corruption: whose perceptions should we rely on? Evidence from Iceland"
Get PDFThe extent of corruption in Iceland is highly contested. International corruption measures indicate a relatively small amount of corruption while domestic public opinion suggest a serious corruption problem. Thus, uncertainty prevails about the actual extent of corruption and whose perceptions to rely on. This problem is relevant for corruption research in general. Perceptions are increasingly used as proxies for the actual levels of corruption in comparative research. But we still do not know enough about the accuracy of these proxies or the criteria they must meet in order to give dependable results. In fact, radical differences exist concerning evaluations of perceptions between those who believe in unbiased learning and those believing perceptual bias to be widespread. The purpose of this article is, therefore, to attempt to gauge which factors may influence how perceptions of corruption are shaped and why differences in corruption perceptions between different groups may be so pronounced. We present findings from original survey data from three parallel surveys – among the "public", experts, and "municipal practitioners" – conducted in Iceland in 2014. Expectations based on the perceptual bias approach are tested, indicating that perceptions may be affected by (1) information factors, (2) direct experience of corruption and (3) emotive factors. The validity of perception measures should be considered with this in mind. Domestic experts are likely to be well informed and avoid perceptual bias to a greater extent than other groups. Our examination of the Icelandic case suggests that the Corruption Perception Index (CPI) tends to underestimate corruption problems in "mature welfare states", such as Iceland, whilst the general public tends to overestimate it
Þarfir netsins
Get PDFThe profit of sold hydropower energy to heavy industries is insignificant and it is unlikely that it will be profitable unless the hydropower companies reduce their debts. The energy price is known and partially fixed. Expectations that (foreign investment in) Heavy Industry is a way to strengthen the domestic market and diversify exports has ended up having the opposite effect. The Heavy Industry sector does not create a significant number of jobs and the amount of derived jobs is negligible. The macroeconomic effect is limited to the construction period of the power plants. The result is that the hydropower plants yielded only power supply for the three multinational corporations and paid insignificant tax revenues, except for a temporary energy tax. No changes are foreseeable.Sú fallvatnsorka sem seld hefur verið til stóriðju hefur skilað óverulegum hagnaði og fyrirséð er að hún mun ekki skila verulegum hagnaði nema dregið verði úr skuldsetningu raforkufyrirtækjanna. Söluverðið er þekkt og að hluta til fast. Væntingar um að stóriðja verði leið til að styrkja iðnað í landinu og auka fjölbreytni útflutnings hafa snúist upp í andhverfu sína. Stóriðjugeirinn skapar ekki fjölda starfa og margföldunaráhrifin eru ekki mikil. Þjóðhagslseg áhrif eru mest á byggingartíma virkjananna. Niðurstaðan er að virkjun fallvatna hefur skilað litlu; orkusölu til fimm fjölþjóðafyrirtækja og óverulegum skatttekjum, utan tímabundins orkuskatts sem nú hefur verið aflagður. Fræðileg nálgun er að mestu sótt til Max Weber; annars vegar tilgátunnar um yfirburði regluveldisins, læsingu ákvarðanatöku í járnbúr, og hins vegar um að markleitin skynsemi, verkfærnin, geti umpólast þannig að leiðin verði að markmiði. Þannig hefur virkjun og orkuveita orðið að sérstakri atvinnugrein sem hefur eigin vöxt að markmiði undir yfirskini arðsemi. Yfirlýst markmið um samfélagslega ábyrgð, skyldur við nærsamfélagið og ábyrga umgengni við náttúruna eru löguð að fyrirætlunum og framkvæmd, þ.e. "heildsölu á raforku til stórnotenda innan rammaáætlunar