Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Not a member yet
338 research outputs found
Sort by
Konferencja XVIII Balcanicum: „Bałkany z bliska i z daleka”, 25-26 października 2019, Poznań
Get PDFA conference "18th Balcanicum: Balkans from close-up and the distance" was held in Poznan, 25-26th October 2019 and was organised by The Commission of the Balkan Studies of the Polish Academy of Sciences and Institute of History of Adam Mickiewicz University in Poznan. This paper summarizes the proceedings of the conference.W dniach 25-26 października 2019 r odbyła się konferencja XVIII Balcanicum: „Bałkany z bliska i z daleka”, zorganizowana przez Oddział PAN w Poznaniu - Komisję Bałkanistyki, we współpracy z Wydziałem Historii UAM. Artykuł przedstawia podsumowanie obrad konferencji. 
Nastroje społeczne w Rumunii u progu rewolucji 1989 roku w świetle relacji polskiej ambasady w Bukareszcie
Get PDFThe aim of the article is to show the perception of the situation in Romania before the so-called Romanian revolution of 1989 on the basis of the notes and reports from the Polish embassy in Bucharest. Different texts of Romanian dissidents, critical towards the communist regime of Nicolae Ceauşescu, were included in these sources. The Polish officials noticed each manifestation of resistance against the regime and followed the process of concretization of an organized opposition. From their point of view, isolated protests, expressed in the form of open letters to President Ceauşescu or the chairman of the Writers\u27 Union, did not foreshadow any imminent fall of the Romanian dictator. However, they became the evidence of the Romanians\u27 complete rejection of the existing political system. The content and form of all interpreted protests show understanding and correct recognition of the sources of the catastrophic situation of Romania. The events of December 1989 confirmed that Romanians were ready to completely reject the existing social, economic and political system. Tekst powstał w oparciu o notatki opracowywane w 1989 roku przez polską ambasadę w Bukareszcie i dołączane do nich rożne teksy rumuńskich dysydentów, krytyczne wobec reżimu Nicoale Ceauşescu. Urzędnicy ambasady odnotowywali każdy przejaw sprzeciwu i oczekiwali pojawienia się zorganizowanej opozycji politycznej. Z ich punktu widzenia odosobnione akty protestu, kierowane w postaci listów otwartych do Prezydenta N. Ceauşescu czy przewodniczącego Związku Pisarzy, nie zwiastowały szybkiego upadku dyktatora. W kontekście wydarzeń z grudnia 1989 roku należy jednak uznać te protesty za świadectwo odrzucenia istniejącego systemu przez większość społeczeństwa. Ich treść i forma świadczą o zrozumieniu oraz trafnym wskazaniu źródeł katastrofalnej sytuacji Rumunii. Społeczeństwo rumuńskie było gotowe odrzucić ówczesny ustrój społeczny, gospodarczy i polityczny
Paweł Wawryszuk, Stosunki polsko-jugosłowiańskie 1945–1971, Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Warszawa 2019 (seria Monografie, t. 145), ss. 328.
Get PDFEkogłasnost i ekotransformacja. Bułgarski ruch ekologiczny w okresie transformacji ustrojowej
No full textThe article discusses the origin and development of the ecological movement in Bulgaria in the first period of political transformation, against the background of similar experiences of Balkan countries. In the Balkan reality, the social activity of ecological groups is perceived as an example of the penetration of Western European cultural patterns, but also as an effect of "ecological pressure" resulting from the aspirations of South-Eastern European countries to integrate with European structures. To a small extent, the contemporary ecological sensitivity of the inhabitants of the Balkans refers to earlier experiences, such as those from the first decade of the political transformation. Against this background, the birth of the "indigenous" ecological movement in Bulgaria and its significant participation in the downfall of Todor Zhivkov\u27s regime can be considered an exceptional phenomenon.Artykuł omawia powstanie i rozwój ruchu ekologicznego w Bułgarii w pierwszym okresie transformacji ustrojowej, na tle podobnych doświadczeń państw bałkańskich. W bałkańskich realiach społeczna aktywność ugrupowań ekologicznych jest postrzegana jako przykład przenikania zachodnioeuropejskich wzorców kulturowych, ale także jako efekt „presji ekologicznej” wynikającej z dążenia krajów Europy Południowo-Wschodniej do integracji ze strukturami europejskimi. W niewielkim stopniu współczesna wrażliwość ekologiczna mieszkańców Bałkanów odwołuje się do wcześniejszych doświadczeń, choćby tych z pierwszej dekady transformacji ustrojowej. Na tym tle zjawiskiem za zjawisko wyjątkowe można uznać narodziny „autochtonicznego” ruchu ekologicznego w Bułgarii, a także jego znaczący udział w procesie upadku reżimu Todora Żiwkowa
Confronting recent history: forced mobilization in Serbia during the war in Croatia 1991–1995
Get PDFHowever much interest the Yugoslav conflicts of the nineties seem to have sparked within the broader academic community, some relevant topics are still found to be missing or underresearched. The forced mobilization during the Milošević regime that culled men of almost all age in order for them to fight for their country is one of them. With the recently published Untold stories of the victims of the forced mobilization, some new light has been shed on the cullings of the 1990s. This article explores those stories, including recently emerged transcripts from the governmental sessions discussing them, and puts them through a historical lens.However much interest the Yugoslav conflicts of the nineties seem to have sparked within the broader academic community, some relevant topics are still found to be missing or underresearched. The forced mobilization during the Milošević regime that culled men of almost all age in order for them to fight for their country is one of them. With the recently published Untold stories of the victims of the forced mobilization, some new light has been shed on the cullings of the 1990s. This article explores those stories, including recently emerged transcripts from the governmental sessions discussing them, and puts them through a historical lens
Zofia A. Brzozowska, Ivan N. Petrov, Latopis nowogrodzki pierwszy starszej redakcji. Unikatowy zabytek piśmiennictwa staroruskiego i jego polski przekład, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019, ss. XXX+II nlb., 401+1 nlb., il., Series Ceranea.
Get PDFThe Emigration of Muslims from the Greek state in the 19th century. An Outline
Get PDFModern Greek statehood began to take shape with the War of Independence that broke out in 1821 and continued with varying intensity for the next years. As a result of these events, the Greeks cast of the foreign rule, which for many not only meant separation from the Ottoman Empire, but also the expulsion of Muslims living in these lands. During the uprising, about 25 000 Muslims lost their lives, and a similar number emigrated from the territory of the future Greek state. The next great exodus of Muslims from Greek lands was related to the annexation of Thessaly by the Hellenic Kingdom, which was to a larger extent spread over time. Since the region was incorporated into Greece until the beginning of the 20th century, the 40 000-strong Islamic community had virtually disappeared.Modern Greek statehood began to take shape with the War of Independence that broke out in 1821 and continued with varying intensity for the next years. As a result of these events, the Greeks cast of the foreign rule, which for many not only meant separation from the Ottoman Empire, but also the expulsion of Muslims living in these lands. During the uprising, about 25 000 Muslims lost their lives, and a similar number emigrated from the territory of the future Greek state. The next great exodus of Muslims from Greek lands was related to the annexation of Thessaly by the Hellenic Kingdom, which was to a larger extent spread over time. Since the region was incorporated into Greece until the beginning of the 20th century, the 40 000-strong Islamic community had virtually disappeared
Postać hospodara mołdawskiego Piotra Rareşa we współczesnej mu korespondencji dyplomatycznej
Get PDFThe aim of the paper is to refer how the ruler of Moldova – Petru Rareş was described in the contemporary sources, so that we can find the answer for the question how Petru Rares was perceived by the rulers from Europa and Ottoman Empire. There were analyzed various sources that showed the standpoint of the Polish king Sigismund I, sultan Suleyman the Great, Ferdinand Habsburg towards Rareş. Thanks to this analysis it can be said that the rulers from Europa and Ottoman Empire perceived Rareş as a man who was disloyal, unfaithful and they definitely didn’t trust him. This opinion had huge influence on the final defeat of Rareş. Celem artykułu jest omówienie w jaki sposób hospodar mołdawski Piotr Rareş był przedstawiany w źródłach mu współczesnych, tak by móc ocenić, jak postrzegali hospodara władcy Europy i Turcji. Kolejno przeanalizowano źródła ukazujące stanowisko króla polskiego Zygmunta Starego, sułtana Sulejmana Wspaniałego, Ferdynanda Habsburga oraz Wenecjan wobec Piotra Rareşa. Z analizy źródeł wynika, że władcy mu współcześni odnosili się do hospodara z dużą dozą nieufności, podkreślali jego wiarołomność i nielojalność. Taka opinia zaważyła niewątpliwie na ostatecznej klęsce hospodara i braku poparcia którejkolwiek ze stron
Kiedy i gdzie została wystawiona Chilandarska povelja Stefana Nemanjicia?
Get PDFThe so-called Second Charter for Hilandar given by Stephen Nemanjić is one of the oldest Serbian documents that preserved to our times. It dates itself on 29th September, but without any year or indiction. Since the publishing of Aleksandar Solovjev\u27s paper in 1925 it had been commonly accepted that the charter was given before 1202 because Stephen Nemanjić could name himself the son-in-law of emperor Alexios III Angelos only before the divorce with Eudokia Angelina. However, in 2010 Đorđe Bubalo has noticed that two later inscriptions – discovered after Solovjev\u27s research – also emphasizes family connections between Nemanjić dynasty and Alexios, so the argument used by Solovjev cannot be held. Therefore, Bubalo has reanalysed the charter and suggested a new dating – to 1207-1208. However, one of his arguments – the Second Charter for Hilandar was used by Sava Nemanjić when writing the Life of Blessed Symeon – has lost its strength as such a relation between these texts is questioned in the newest research. Therefore, the objective of the hereby paper is to provide a new analysis of the Second Charter for Hilandar focused on when and (for the first time) where the document was given. The conclusion is that it happened after the hierophany of St Symeon – most probably on 29th September 1210 in the Hilandar monastery.Tak zwana Druga chilandarska povelja Stefana Nemanjicia jest jednym z najstarszych serbskich dokumentów zachowanych do naszych czasów. Jest ona opatrzona datą 29 IX, ale bez żadnego roku ani indykcji. Od publikacji artykułu Aleksandara Solovjeva w 1925 r. powszechnie przyjmowano, że przywilej został wystawiony przed 1202 r., ponieważ Stefan Nemanjić mógł nazwać siebie zięciem cesarza Aleksego III Angelosa jedynie przed rozwodem z Eudoksją Angeliną. Jednak w 2010 r. Đorđe Bubalo zauważył, że dwie późniejsze inskrypcje – odkryte po badaniach Solovjeva – również podkreślają powiązania rodzinne pomiędzy dynastią Nemanjiciów a Aleksym, więc argument Solovjeva nie może zostać utrzymany. Z tego powodu Bubalo ponownie przeanalizował przywilej i zaproponował nowe datowanie – na lata 1207-1208. Jednak jeden z jego argumentów – Druga chilandarska povelja wykorzystana przez Sawę przy pisaniu Żywota błogosławionego Symeona – stracił swoją siłę, gdyż taki związek pomiędzy tekstami został zakwestionowany w najnowszych badaniach. Z tego powodu celem niniejszego artykułu jest dostarczenie nowej analizy Drugiej chilandarskiej povelji skoncentrowanej na tym, kiedy i (po raz pierwszy) gdzie dokument został wystawiony. W konkluzji stwierdzono, że miało to miejsce po hierofanii św. Symeona – najprawdopodobniej 29 IX 1210 r. w Chilandarze
