Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
The Role of Historical and Philosophical Foundations in Shaping Modern Public Finance Policies
No full textThe history of public finance shows how states gradually transitioned from in-kind taxes and feudal levies to modern tax systems, budgets, and debt markets. Centralization of power, the development of fiscal administration, the rising costs of war, and the emergence of institutions such as the Bank of England played a key role in this process. The philosophical foundations of public finance – especially Rawls’s theory of justice, Nozickian libertarianism, and the concept of the common good – provide moral justifications for tax progression, redistribution, or limiting the role of the state. Conflicts between these approaches shape contemporary tax systems and fiscal rules. Contemporary fiscal policy combines the goals of social justice, macroeconomic stability, and efficiency. It includes, among others, progressive taxes, a global minimum corporate income tax (CIT), green levies, social investment, and the digitalization of tax administration. Given challenges such as aging societies, climate change, and globalization, stable institutions, transparency, and the state’s ability to respond to crises become crucial. In each of the areas studied, recurring relationships were found, indicating that contemporary public finances are directly shaped by historical institutions and philosophical debates regarding justice, the role of the state, and the distribution of wealth. Therefore, the hypothesis was confirmed
Русскоязычная метрика о смерти и ее текстолого-кодикологический анализ (на материале Liber Sepultorum 1879–1884) – кейс-стади
Full text linkThe paper, involving a textlinguistic-codicological analysis, attempts to identify specific features of the Russian administrative language in the entries of the parish register from Busko-Zdrój in the 19th century. The aim of the investigation is to answer the question as to whether the examined annotations can be regarded as a pattern of the registration in a parish register and so as a text type. The authors focuse on the structure and characteristics of different entries. The research area defined in such a manner is based on the outlining of structure and the function of the parish registers and their notes.Artykuł stanowi próbę tekstologiczno-kodykologicznej analizy i prezentacji charakterystycznych cech rosyjskiego języka urzędowego w adnotacjach parafialnej, metrykalnej księgi zgonów z Buska-Zdroju z XIX wieku. Celem eksploracji jest próba odpowiedzi na pytanie, czy analizowane wpisy w księgach mogą być postrzegane jako schemat noty w parafialnej księdze metrykalnej, a zatem jako typ tekstu. Autorzy koncentrują uwagę na strukturze i cechach charakterystycznych poszczególnych adnotacji. Tłem tak zdefiniowanego obszaru badawczego jest natomiast zarys struktury i funkcji parafialnej księgi metrykalnej oraz jej wpisów.Статья является опытом текстолого-кодикологического анализа и презентацией особенностей русского делового языка в записях в приходской метрической книге XIX века об умерших в польском городе Буско-Здруй. Целью исследования является попытка ответить на вопрос, являются ли анализируемые метрические акты о смерти схемой приходской записи, и тем самым считаются ли текстовым жанром. Авторы фокусируются на структуре и отличительных чертах отдельных записей. Фоном исследовательского ареала является, в свою очередь, очертание структуры и функции приходской книги и ее записей
„Wszystkie bajki o sieroctwie Klary”. Uwagi o powieści Agnė Žagrakalytė Klara. Bande dessinée
Full text linkThe article analyses Agnė Žagrakalytė’s novel Klara. Bande dessinée. The main aim is to verify the assumptions of the Lithuanian philosopher Jūratė Baranovė regarding postmodernist trends in contemporary Lithuanian literature. The presented research concludes that postmodernist aesthetics is present in the novel, which is just one of many possible examples of postmodern narrative solutions in Lithuanian literature written after 2010.Artykuł został poświęcony analizie powieści Agnė Žagrakalytė Klara. Bande dessinée. Głównym celem artykułu jest weryfikacja założeń litewskiej filozof Jūratė Baranovej, dotyczących nurtów postmodernistycznych we współczesnej literaturze litewskiej. Wynikiem przeprowadzonych badań jest stwierdzenie obecności estetyki postmodernistycznej w omawianej powieści, która jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów ponowoczesnych rozwiązań fabularno-narracyjnych w literaturze litewskiej, powstałej po roku 2010
Poświęcanie liba w religii rzymskiej
Full text linkThis article examines sources which purportedly attest to the use of mola salsa for the consecration of a grain product (libum) during Roman sacrificial rites. While such a practice did exist, it was rare, perhaps restricted to private worship. Moreover, ancient testimonies indicate that such an act was not considered immolatio. The author of the paper proposes the hypothesis that for the Romans it was essential to deliberately produce a libum so that it would meet traditional cultic requirements and be regarded as a Roman offering. Such the procedure could be done as part of a sacrificial ceremony itself, but more often it was handled by special priestly personnel (fictores). In addition, liba could be purchased from the appropriate vendors (libarii).Artykuł analizuje źródła rzekomo dowodzące zastosowania mola salsa do konsekracji produktu zbożowego (libum) podczas rzymskiego rytuału ofiarniczego. Jakkolwiek rzeczywiście taka praktyka istniała, to jednak była ona rzadsza, być może ograniczona do kultu prywatnego. Z relacji starożytnych wynika też, że nie uznawano takiej czynności za immolatio. Autor artykułu proponuje hipotezę, że dla Rzymian istotne było intencjonalne wyprodukowanie libum, aby spełniało tradycyjne wymogi kultowe i było uznane za rzymską ofiarę. Można było je wykonać w ramach samej uroczystości ofiarniczej, ale częściej zajmował się tym specjalny personel kapłański (fictores). Poza tym liba można było zakupić u odpowiednich sprzedawców
Intymność cenzurowana – kryptolisty Zofii Kossak do męża (1941–1943) w kontekście dyskursu prywatnego
Full text linkThe study deals with 53 letters and postcards sent by Zofia Kossak in 1941-1943 to her husband, Zygmunt Szatkowski, who was held in the German Oflag Murnau. Due to the political situation, the correspondence is ciphered, and Kossak assumes the identity of the imprisoned Zygmunt’s “brother” (Alfred Szatkowski). However, the mechanisms of linguistic identity concealment are easy to decipher in a biographical context, and the replacement of the lexemes “brother” and “husband” is natural in this context. The aim of the research, embedded in the methodology of privacy discourse, was to answer the questions: 1. To what extent does encryption of speech, in the context of external censorship and protective self-censorship, affect the privacy of the text? 2. Do these mechanisms block intimacy? The analysis showed that censorship did not significantly affect the subject matter of the communication, nor did the private content affect their intimacy – the correspondence contains few allusions and reminiscences, but always without erotic undertones.Przedmiotem opracowania są 53 listy i kartki pocztowe wysyłane przez Zofię Kossak w latach 1941–1943 do męża, Zygmunta Szatkowskiego, przetrzymywanego w niemieckim oflagu Murnau. Z powodu sytuacji politycznej korespondencja ma charakter szyfrowany, pisarka przyjmuje tożsamość „brata” uwięzionego (Alfreda Szatkowskiego). Mechanizmy językowego ukrywania tożsamości są jednak w kontekście biograficznym łatwe do rozszyfrowania, a zastąpienie leksemów „brat” i „mąż” jest naturalne w tym kontekście. Celem badań, osadzonych w metodologii dyskursu prywatności, było odpowiedzenie na pytania: 1) w jakim stopniu szyfrowanie wypowiedzi, w kontekście cenzury zewnętrznej i autocenzury ochronnej, wpływa na prywatność tekstu, oraz 2) czy te mechanizmy blokują intymność. Analiza wykazała, że cenzura nie wpłynęła znacząco na tematykę wypowiedzi, komunikowana prywatność zaś na ich intymność – korespondencja zawiera nieliczne fragmenty aluzyjne i wspomnieniowe, zawsze jednak bez kontekstu erotycznego
Compte-rendu de colloque « Nouvelles approches didactiques de la traduction et de l’interprétation », Paris, 14-15 février 2025
No full textMit samotnego geniusza. Astronomia arabska jako nieobecny kontekst teorii heliocentrycznej Kopernika
Full text linkNicolaus Copernicus is often portrayed as a solitary genius who radically broke with the Ptolemaic tradition. This article offers an alternative perspective, presenting Copernicus as part of a long continuum in the development of astronomical knowledge – one that also includes Arab scholars from the Maragheh school, such as Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsī, Ibn al- Shāṭir, and Ali Qushji. Drawing on the work of historians of science as well as the conceptual framework of Bruno Latour and the Science and Technology Studies (STS) tradition, the article interprets the heliocentric theory not as a sudden rupture, but as the result of gradual theoretical and mathematical transformations. Instead of reinforcing the mythology of the self-made discoverer, this approach views science as a networked and historically situated process in which innovation arises from the shared contributions of many traditions, languages, and generations of scholars.Mikołaj Kopernik często przedstawiany jest jako samotny geniusz, który dokonał rewolucyjnego zerwania z tradycją astronomii ptolemejskiej. Niniejszy tekst proponuje alternatywne ujęcie, w którym polski uczony ukazany zostaje jako ogniwo w długim łańcuchu rozwoju wiedzy astronomicznej, obejmującym również uczonych arabskich ze szkoły w Maraghe, takich jak: Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsī, Ibn al-Shāṭir czy Ali Qushji. W oparciu o ustalenia historyków nauki oraz koncepcje Bruno Latoura i nurtu Science and Technology Studies artykuł ukazuje teorię heliocentryczną jako efekt stopniowych przemian teoretycznych i matematycznych, a nie nagłego zerwania. Zamiast mitologii samorodnego odkrycia proponuje się spojrzenie na naukę jako zjawisko sieciowe i historycznie usieciowione, w którym innowacje są możliwe dzięki współdzielonemu dorobkowi wielu tradycji, języków i pokoleń badaczy
Wprowadzenie do problematyki prawa do obrony w wybranych postępowaniach dyscyplinarnych
Full text linkThis study reveals the right of defense in selected disciplinary proceedings. The lack of common statutory regulation of these proceedings is noticeable here, which means that they are subject to acts shaping the principles of performing a number of professions, including those classified as professions of public trust. Common to all disciplinary proceedings discussed here is the conceptual apparatus (“defendant” and “defense counsel”), as well as reference to the relevant application of the provisions of the Code of Criminal Procedure, but what differs is the scope of this reference and the level of detail of the specific solutions regarding the content of the right of defense. This text is an introduction to the issue, covering the sources of the right of defense and its subject.Niniejszy artykuł jest poświęcony prawu do obrony w wybranych postępowaniach dyscyplinarnych. Zauważa się tu brak wspólnej regulacji ustawowej tych postępowań, przez co stają się one przedmiotem ustaw kształtujących zasady wykonywania wielu zawodów, także tych zaliczanych do zawodów zaufania publicznego. Wspólny dla wszystkich omawianych tu postępowań dyscyplinarnych jest aparat pojęciowy („obwiniony” i „obrońca”), a także odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego, różny natomiast – zakres tego odesłania oraz poziom szczegółowości własnych rozwiązań co do treści prawa do obrony. Niniejszy tekst wprowadza do problematyki oraz obejmuje źródła prawa do obrony i jego podmiot
Sprzedaż rzeczy świętych na podstawie CISG
Full text linkThis study explores legal restrictions on the circulation of sacred goods under state law (monument protection) and canon law (prohibition of relic sales). Contracts involving sacred items risk being declared invalid due to conflicts with legal norms or principles of social order. The circulation of such goods occurs at the intersection of state and canon law, highlighting tensions between these legal systems. The research concludes that CISG can apply to transactions involving sacred items, excluding relics and requiring adjustments to legal remedies. Traditional civil law institutions, such as price reduction and damages, rely on goods valuation, complicating their application to items of sacred significance.Celem artykułu jest analiza zastosowania Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów (CISG) w transakcjach dotyczących rzeczy świętych.
Badania przedstawione w artykule koncentrują się na opisaniu ograniczeń w obrocie rzeczami świętymi z uwzględnieniem prawa państwowego (ochrona zabytków) i kanonicznego (zakaz sprzedaży relikwii).
W przypadku umów dotyczących rzeczy świętych istnieje ryzyko uznania ich za nieważne (z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego). Obrót tego typu towarami opiera się na styku prawa państwowego i kanonicznego, co wpisuje się w dyskusję na temat wzajemnej relacji między tymi porządkami prawnymi.
Wnioskiem z przeprowadzonych badań jest konstatacja, że CISG może znaleźć zastosowanie do obrotu rzeczami świętymi. Odbywa się to z wyłączeniem sprzedaży relikwii i z koniecznością modyfikacji środków prawnych przewidzianych w tej konwencji w odniesieniu do rzeczy świętych. Niektóre tradycyjne instytucje cywilnoprawne (obniżenie ceny, odszkodowanie) są oparte na wycenie towaru, co powoduje trudności z ich zastosowaniem w przypadku rzeczy o charakterze sakralnym