Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Okoliczności odnalezienia i odzyskania miecza koronacyjnego Zygmunta I Starego w świetle badań Mariana Morelowskiego
Get PDFThe article aims to present previously unpublished research on Marian Morelowski’s activities in the process of recovering regalia stolen from the territory of the Republic of Poland. The problem and process of restitution of cultural property after the Treaty of Riga has been subject to a number of studies, but there is no separate study on the participation and merits in this field of, for example, Morelowski. This article describes in detail his participation in inquiries in Berlin as a delegate of the Mixed Special Commission in Moscow, thanks to which he had full knowledge of the fate of works of art scattered after the looting of the Crown Treasury at Wawel, which are part of the Polish national heritage. Materials related to the recovery activities of the Polish Diaspora after World War II were subjected to in-depth research, with particular emphasis on the activities of Stanisław Meyer, Antoni Maryanowski and Edward Raczyński.
It was possible to find a lot of new and unpublished information pertaining to the essential research problem thanks to research on documents forming the legacy of Marian Morelowski, held by the Wróblewski Library of the Lithuanian Academy of Sciences in Vilnius, archival materials in possession of the Manuscript Department of the Ossoliński National Institute in Wrocław and the Central Archives of Historical Records in Warsaw, and the materials related to Maryanowski held by the Archives of the Wawel Royal Castle, as well as interviews conducted with certain people.
The time span of the present paper limits the research to the year 1926, when Morelowski did research in Berlin, finished his work in Moscow and returned to Poland to take up the position of curator of the State Art Collections at Wawel on July 1 of that year. His later work in the 1930s and after the war was mentioned only sparingly. The fate of the coronation sword after 1950 was studied in greater detail.Celem artykułu jest prezentacja dotąd niepublikowanych badań na temat działalności Mariana Morelowskiego w procesie rewindykacji regaliów zagrabionych z terenów Rzeczypospolitej. Problem i proces restytucji mienia kulturalnego po traktacie ryskim doczekał się szeregu badań, nie ma jednak osobnego opracowania dotyczącego udziału i zasług na tym polu m.in. M. Morelowskiego. W niniejszym artykule opisano szczegółowo jego uczestnictwo w kwerendach w Berlinie jako delegata Mieszanej Komisji Specjalnej w Moskwie, dzięki którym miał pełną wiedzę o losach dzieł sztuki należących do polskiego dziedzictwa narodowego, a rozproszonych po grabieży Skarbca Koronnego na Wawelu. Wnikliwym badaniom poddano materiały dotyczące rewindykacynej aktywności Polonii po drugiej wojnie światowej, ze szczególnym uwzględnieniem działalności Stanisława Meyera, Antoniego Maryanowskiego i Edwarda Raczyńskiego.
Dzięki badaniom dokumentów należących do spuścizny po M. Morelowskim, zgromadzonych w Bibliotece im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk w Wilnie, jak również archiwaliów będących w posiadaniu Działu Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu i Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, nadto archiwaliów po A. Maryanowskim, zgromadzonych Archiwum Zamku Królewskiego na Wawelu, oraz kontakty z wybranymi osobami udało się odnaleźć wiele nowych, nieznanych i niepublikowanych informacji na temat istoty problemu badawczego.
Z uwagi na ramy czasowe publikacji opracowanie celowo zawężono do 1926 r., kiedy M. Morelowski odbył badania w Berlinie, zakończył pracę w Moskwie i powrócił do Polski, by 1 lipca tego roku objąć stanowisko kustosza Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu i jedynie wzmiankowano późniejsze jego losy w latach 30. i po wojnie. Szerszej analizie poddano dalsze losy miecza po 1950 r
Filming the Notes: Audiovisual Strategies in Popular Music Composition and Production
Get PDFPractices of composing and producing a song bear similarities with filmmaking, particularly the stages of development, mise-en-scène and montage. This particular topic, when approached at scholarly level, becomes suddenly superficial. Not that it is scarcely analyzed, but even authors themselves tend to take for granted that a song shares some representation strategies with an audiovisual text. Musicologists can elaborate on these concepts, but their analyses tend to be mere parallels and not rigorous comparisons. When instead we try to elaborate on defined strategies of audiovisual representation, we feel the lack of exhaustive research models.
The present article, along with the author’s recent work (particularly Martinelli-Bucciarelli 2023), aims at being an opportunity to (begin to) fill this gap, allowing reflections on specific filmic strategies applied to popular music. The case-studies will be the so-called “focus of the songs” (Marconi 2009) and the application of montage theory (particularly Eisenstein’s) on music production
The Role of Music in the Reinterpretations of the Mythical Story of Medea in the Light of Translation Theory
Get PDFWhile myth and translation are two different phenomena, their polyversional character and the ways of their dissemination make it possible to establish a common ground between them. According to Edward Balcerzan, the main difference between an original artistic text and translation is that the original is intended as a finished work of art, while translation is inherently a multiple and renewable process—a quality shared with an artistic reinterpretation of myth, which, in turn, might also involve translating the content across semiotic systems.
This article discusses the role of music in the meaning-making process in three works based on Euripides’ play Medea: an opera by Luigi Cherubini; Pier Paolo Pasolini’s film production and a Polish theatrical play Medea, moja sympatia by Jeremi Przybora with music by Jerzy Wasowski), recorded as a TV show. Music plays a prominent role in these interpretations, using signs standing for human emotions, activities, cultures, or historical periods
From Ablaut to Zwischensatz in Two Languages. German-Polish Dictionary of Grammatical Terms (Rev.: Norbert Morciniec. Słownik terminologii gramatycznej niemiecko-polski/Lexikon grammatischer Fachausdrücke deutsch-polnisch [German-Polish Dictionary of Grammatical Terms])
No full textGranice pamięci, pamięć granic: brązowe filary annam
No full textThis paper focuses on the bronze pillars allegedly erected by the Chinese general Ma Yuan in the first century CE that were still supposed to mark the frontier between Ming China and Vietnam. Through a close reading of several sources, the paper demonstrates that across the centuries many contradictory explanations were given by Chinese and Vietnamese histories, suggesting that the columns were a symbol rather than an actual border for both populations; a symbol to signal a divide and a clear hierarchy but also a way to underline a common heritage and culture, whose memory or imagination lasted for centuries.Niniejszy artykuł koncentruje się na brązowych filarach rzekomo wzniesionych przez chińskiego generała Ma Yuana w pierwszym wieku naszej ery, które nadal miały wyznaczać granicę między Chinami Ming a Wietnamem. Analizując kilka źródeł, autorka wykazuje, że na przestrzeni wieków chińscy i wietnamscy historycy podawali wiele sprzecznych wyjaśnień, co sugeruje, że kolumny były raczej symbolem niż rzeczywistą granicą dla obu populacji; symbolem sygnalizującym podział i wyraźną hierarchię, ale także sposobem na podkreślenie znaczenia wspólnego dziedzictwa i kultury, których pamięć lub wyobrażenia przetrwały wieki
Dwujęzyczność węgiersko-polska w perspektywie socjokulturowej. Studium przypadku
Get PDFThe article presents the research results of selected aspects of Hungarian-Polish bilingualism on the example of a member of the young Polish generation in Hungary, raised in a Polish-Hungarian family that used the OPOL strategy. This issue is part of the current of research on Polish-foreign bilingualism already present in Polish language glottodidactics. The choice of the topic discussued in the paper has resulted from the scarce interest in this type of bilingualism so far. The sociocultural perspective of the analyses determined the triangulation of research tools. Narrative analysis was adopted as the leading method. Data were obtained through a semi-structured interview, an in-depth interview and from a linguistic autobiography presented in a dozen essays handwritten in both languages by the respondent under study. In the discussion of the results it was concluded – assuming a certain representativeness of the presented study – that new attitudes towards their own bilingualism may be emerging in the young generation of bilingual Hungarians, while still preserving their experienced models of bicultural upbringing. It was noted, among other things, that Polish is maintained as a herited language – the language of contact with the foreign-speaking part of the family and its culture, but that the young want to cultivate it also because of possible socio-economic benefits. Polishness is treated sentimentally, as a source of pride and self-esteem. The Hungarian-Polish bilingualism analysed serves as a „socio-cultural catapult”: it provides a good basis for adaptation in contemporary globalised realities marked by multilingualism and multiculturalism, as it familiarises one with life marked by the dynamics of one's own national, cultural or linguistic identity.Artykuł przedstawia wyniki badań nad wybranymi aspektami dwujęzyczności węgiersko-polskiej na przykładzie osoby należącej do młodego pokolenia polonijnego na Węgrzech, wychowanej metodą OPOL w rodzinie polsko-węgierskiej. Zagadnienie to wpisuje się w nurt badań dwujęzyczności polsko-obcej obecnych już w glottodydaktyce polonistycznej, a wybór wskazanego w tytule zagadnienia wynika ze znikomego dotychczas zainteresowania tego typu bilingwizmem. Socjokulturowa perspektywa analiz zdecydowała o triangulacji narzędzi badawczych. Za metodę wiodącą przyjęto analizę narracyjną. Dane pozyskano za pomocą wywiadu częściowo ustrukturyzowanego, wywiadu pogłębionego oraz autobiografii językowej przedstawionej w kilkunastu esejach, napisanych odręcznie w obu językach przez badaną. W dyskusji wyników stwierdzono – przy założeniu pewnej reprezentatywności przedstawionego studium – że w młodym pokoleniu dwujęzycznych Węgrów mogą zarysowywać się nowe postawy wobec własnego bilingwizmu, wciąż jednak przy zachowywaniu doświadczonych przez nich modeli dwukulturowego wychowania. Zauważono m.in., że polszczyzna jest podtrzymywana jako język odziedziczony – język kontaktu z innojęzyczną częścią rodziny i jej kulturą, ale młodzi chcą ją pielęgnować także ze względu na możliwe korzyści socjoekonomiczne. Polskość jest traktowana sentymentalnie, jako źródło poczucia dumy i poczucia własnej wartości. Analizowany bilingwizm węgiersko-polski pełni funkcję „socjokulturowej katapulty”: stwarza dobre podstawy do adaptacji we współczesnych zglobalizowanych realiach charakteryzujących się wielojęzycznością i wielokulturowością, ponieważ oswaja z życiem naznaczonym dynamiką własnej tożsamości narodowej, kulturowej czy językowej
Game over, man? Gry komputerowe na lekcji języka obcego – czy nowe technologie mogą zastąpić nauczyciela języka? Rec.: Krzysztof Kotuła, Gra komputerowa na lekcji języka obcego
Get PDF
„Humanizacja Algorytmów” – wprowadzenie
Get PDFTechnical progress usurps the title of a kind of architect of the humanization of algorithms and artificial intelligence. More and more often, he proposes substitutes that reality cannot cope with. The intensive development of AI technology, combined with its more frequent use, is changing its status and perception. From a human creation – i.e. a tool, an object – it takes the form of a “social entity”. Generative technologies, chatbots, social robots, by inviting interaction, imply a substitute for communication, “humanizing” the technological interlocutor. The development of information and generative technologies, implying the creation of increasingly complex and independent algorithms and humanoid robots, contributes not only to changing people’s reactions and attitudes towards them, but also to the transformation of the communication process itself. Giving embodied artificial intelligence autonomy of action and the status of a subject of social life may lead, on the one hand, to the dehumanization of communication, and, on the other hand, to the humanization of algorithms, chatbots and robots.
The aim of the article was to demonstrate the impact of attributing personal characteristics to algorithms and artificial intelligence – human products – on the dehumanization of the human person and communication. The article is analytical and descriptive in nature.Postęp techniczny uzurpuje sobie miano swoistego architekta humanizacji algorytmów i sztucznej inteligencji. Coraz częściej proponuje substytuty, którym rzeczywistość nie bardzo potrafi sprostać. Intensywny rozwój technologii AI, połączony z częstszym jej wykorzystywaniem, zmienia jej status i postrzeganie. Z wytworu człowieka – tj. narzędzia, przedmiotu – przyjmuje postać „podmiotu społecznego”. Technologie generatywne, chatboty, roboty społeczne zapraszając do interakcji, implikują namiastkę komunikacji, „humanizując” technologicznego interlokutora. Rozwój technologii informatycznych i generatywnych, implikując tworzenie coraz bardziej złożonych i samodzielnych algorytmów i robotów humanoidalnych, przyczynia się nie tylko do zmiany reakcji i postaw ludzi wobec nich, lecz także do przemiany samego procesu komunikacji. Przyznawanie ucieleśnionej sztucznej inteligencji autonomii działania oraz statusu podmiotu życia społecznego może prowadzić z jednej strony do dehumanizacji komunikacji, z drugiej zaś do humanizacji algorytmów, chatbotów i robotów.
Celem artykułu było wykazanie wpływu przypisywania cech osobowych algorytmom i sztucznej inteligencji – wytworom człowieka – na dehumanizację osoby ludzkiej i komunikacji. Artykuł ma charakter analityczno-opisowy
Skuteczność dyspens udzielonych bez uzasadnionej przyczyny i pod wpływem błędu, oszustwa i siły fizycznej
No full textDispensation is one of the fundamental institutions which are typical of ecclesiastical law. It has been ordered and disciplined with much precision by the canonical doctrine, grown within the canonical system, and is ever modified and perfected by canonical legislations. Canon 85 of the 1983 Code defines this institution as a singular administrative act, granted by those enjoying executive power, whose main objective is to mitigate the vigor of a merely ecclesiastical law in a particular case for the spiritual benefit of the faithful. It is not an instrument of administering justice but an instrument of prudent administration. At times, there can be abuse of this canonical institution by the competent authorities themselves, or by the subjects requesting dispensation. This article, in order to help the people of God and the competent ecclesiastical authorities to appreciate the value of the canonical institution of dispensation within the canonical system, sets out to defend the need of a just cause, and to caution the Christian faithful from seeking dispensations on the basis of deceit, force or under the influence of grave fear.Dyspensa jest jedną z podstawowych instytucji typowych dla prawa kościelnego, a doktryna kanoniczna zdefiniowała ją bardzo precyzyjnie. Ewoluowała w ramach systemu kanonicznego i jest stale modyfikowana i doskonalona przez prawodawstwo kanoniczne. Kanon 85 Kodeksu z 1983 r. definiuje tę instytucję jako pojedynczy akt administracyjny, wydany przez osoby posiadające władzę wykonawczą, którego głównym celem jest złagodzenie mocy samego prawa kościelnego w konkretnym przypadku dla duchowego dobra wiernych. Nie jest to narzędzie wymierzania sprawiedliwości, ale instrument roztropnego administrowania. Niekiedy może dochodzić do nadużyć tej instytucji kanonicznej przez same kompetentne władze lub przez podmioty ubiegające się o dyspensę. Aby pomóc ludowi Bożemu i kompetentnym władzom kościelnym docenić wartość kanonicznej instytucji dyspensy w systemie kanonicznym, autor artykułu broni idei słusznej przyczyny i ostrzega wiernych chrześcijan przed próbami uzyskania dyspensy w drodze podstępu, użycia siły lub w sytuacji ciężkiej bojaźni