Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Mental Resilience and Employee Well-Being: The Mediating Role of Work Engagement
Get PDFThe well-being of employees in terms of eudemonia has recently gained popularity among researchers. The aim of the study was to verify the relationship between employee well-being and mental resilience. The study was conducted on 109 soldiers from the corps of privates and non-commissioned officers. The subjects were men aged 27 to 57 years (mean age: M = 37.37, SD = 5.60), mainly soldiers of the Polish Air Force (89%). The study used the Workplace Well-being Questionnaire (EWWQ), the Utrecht Work Engagement Scale (UWES-9) and the Psychoimmunological Structure Scale (SSP), which examined resilience. The results showed that there is a statistically significant relationship between employee well-being and mental resilience. The obtained results are in agreement with previous scientific reports. Engagement as a mediator between correlation mental resilience (will and desire for a meaningful life, coping in difficult situations and proactive behaviour) and employee well-being
The Impact of War on Cross-Border Trade: The Case of the Ukraine Conflict and Exports From the Lublin Metropolitan Area
Get PDFThe paper focuses on the impact of war on foreign trade in a region bordering a conflict zone, using the example of merchandise exports from the Lublin Metropolitan Area (LOM) to Ukraine. The effects of military conflicts on trade have been relatively under-researched in global literature. Inthe case of Poland, there is a clear research gap that this analysis aims to partially address. The main objective of this paper is to investigate the exports of companies located in the LOM amid the dynamic changes triggered by the war in Ukraine.
The research covers the period from 2015 to 2023, allowing for the identification of trends over a longer timeframe and an assessment of changes potentially caused by the war in Ukraine in the years 2022–2023. The data was primarily sourced from the National Revenue Administration in Poland.
Our findings indicate that the war had a relatively limited impact on the decline of exports from the Lublin Metropolitan Area. In 2023, the decrease in exports to Ukraine was lesser than the overall decline in exports. Furthermore, there was a significant increase in Ukraine’s share as an export market for the LOM-based enterprises. Additionally, the merchandise structure of LOM exports to Ukraine underwent substantial changes during the analysed period. Notably, there was a 22.03 percentage point increase in the share of Section XVII. Transport equipment and a 17.65 percentage point decrease in the share of Section II. Vegetable products. However, it is challenging to directly and unambiguously attribute these shifts to the armed conflict
The Personalist Concept of Human Dignity and Views on Human Nature in Economics
Get PDFThe concept of human dignity not only arouses considerable interest among theologians and philosophers but also among scholars from other disciplines, including lawyers, historians, sociologists, and psychologists. It plays a fundamental role in understanding social life and guiding political actions. Since economics is a social science, a question arises as to whether and how it incorporates the issue of human dignity into its theories. This article aims to analyze the understanding of human dignity in contemporary schools and currents of economic thought. The authors, drawing on the rich tradition of the concept, developed especially in Christian personalism, have formulated their own concept of human dignity (the personalist concept of human dignity), which served as a basis for analyzing various concepts of human nature in economics. Images of human nature play a key role in shaping economic assumptions and enable the creation of theories in this field. In turn, human dignity is inextricably linked to the concept of human nature. The analyses conducted allowed us to prove the thesis that the perception of human nature concerning its dignity in contemporary schools and currents of economics is heterogeneous. Numerous weaknesses were also demonstrated regarding the perception of human nature and human dignity especially within the dominant concept of homo oeconomicus
Na pograniczu ideologii, komercji i wychowania. O współczesnej rosyjskiej animacji telewizyjnej dla dzieci
Get PDFThe perception of the art of animation as a tool for propagating a particular worldview and hierarchy of values has a long tradition in Russia. Nowadays, animated film is treated by Russian state and media institutions as a basic type of film art intended for and having specific educational tasks to perform. This article seeks to demonstrate the links between the entire verbal communication present in contemporary Russian television animated films for children and current social values, institutions influencing the production and distribution of animated films for children and social practices shaping preferences towards certain film conventions. The analysis is mediolinguistic in nature and covers such linguistic issues as the complexity and stylistic features of the text, carefulness of expression and word culture, presence of culturally specific elements, allusiveness and comedy. It leads to the conclusion that simplicity, stylistic neutrality and unambiguity of the message are preferred, which should not be weakened by linguistic humour. The presence of culturally specific elements is desirable, although their degree of integration with the text sometimes varies.Postrzeganie sztuki animacji jako narzędzia krzewienia określonego światopoglądu i hierarchii wartości ma w Rosji długą tradycję. Współcześnie film animowany jest traktowany przez rosyjskie instytucje państwowe i medialne jako podstawowy rodzaj sztuki filmowej przeznaczonej dla dzieci, na którym ciążą zadania wychowawcze i edukacyjne. Celem artykułu jest wykazanie powiązań pomiędzy całokształtem komunikacji werbalnej obecnej we współczesnych rosyjskich telewizyjnych filmach animowanych dla dzieci a aktualnymi wartościami społecznymi, instytucjami wpływającymi na produkcję i dystrybucję animacji dla dzieci oraz praktykami społecznymi kształtującymi preferencje wobec określonych konwencji filmowych. Analiza ma charakter mediolingwistyczny i obejmuje takie zagadnienia językowe jak: złożoność i nacechowanie stylistyczne tekstu, staranność wypowiedzi i kultura słowa, obecność elementów specyficznych kulturowo, aluzyjność oraz komizm. Prowadzi ona do wniosków, że preferowana jest prostota, neutralność stylistyczna oraz jednoznaczność przekazu, której nie powinien osłabiać komizm językowy. Pożądana jest obecność elementów specyficznych kulturowo, choć ich stopień zespolenia z tekstem bywa zróżnicowany
Na bezdech. Współczesne konteksty odwiecznego pytania o sens w powieści Birgit Birnbacher Wovon wir leben
No full textDer Roman Wovon wir leben von Birgit Birnbacher thematisiert die Krise und Dilemmas des arbeitenden Menschen mit dem Fokus auf das Frauenleben. Der Aufsatz diskutiert die im Roman thematisierten Arbeits- und Familienwelten in Form einer dem close reading verpflichteten Fallstudie, und spürt den Strategien nach, mit denen die Autorin diese schildert. Bei der Gegenüberstellung von Erwerbs- und Reproduktionsarbeit werden zeitgenössische Repräsentationen von Arbeit unter Einbeziehung der Begriffe und Positionen aus der kulturwissenschaftlich orientierten Arbeitsforschung herangezogen. In diesem Zusammenhang erörtert der Aufsatz die dem Roman inhärente Sinnfrage und verweist auf die Auswegmöglichkeiten aus prekären Arbeits- und Familienverhältnissen, in die Menschen im 21. Jahrhundert oft verwickelt sind.Birgit Birnbacher’s novel Wovon wir leben deals with the crisis and dilemmas of the working class, focusing on the lives of women. The article discusses the presented in the novel worlds of labour and family in the form of a close reading case study pointing out the strategies with which the author describes them. The juxtaposition of paid labour and reproductive work refers to contemporary forms of work taking into account research concepts from perspectives of cultural studies. In this context, the article addresses the question of the meaning of existence immanent in the novel and the possibility of resolving the precarious work and family relationships in which people are often entangled in the twenty-first century.Powieść Birgit Birnbacher Wovon wir leben porusza temat kryzysu i dylematów człowieka pracy, skupiając się na życiu kobiet. Artykuł omawia przedstawione w powieści światy pracy i rodziny w formie opartego na close reading studium przypadku, wskazując strategie, za pomocą których opisuje je autorka powieści. Zestawienie pracy zarobkowej i reprodukcyjnej odwołuje się do współczesnych form pracy, uwzględniając koncepcje badawcze z pozycji kulturoznawczych. W tym kontekście artykuł podejmuje immanentną w powieści kwestię sensu istnienia i odnosi się do możliwości rozwiązania niepewnych relacji zawodowych i rodzinnych, w które często uwikłani są ludzie w XXI wieku
Ku „polityce dwutorowości”. Władze II RP na uchodźstwie a antykomunistyczne podziemie w „Kraju”
Get PDFThe objective of this article is to find out about the attitude of the Polish authorities in exile to the underground operating in the homeland. “Polish” London had been working on the plan of an anti-communist underground organisation since 1943. It was to start operating after the Red Army occupied Poland. It was designed to engage in political, intelligence and propaganda activities. After the dissolution of the Home Army, the government-in-exile sought to disband the partisan units and stop the armed struggle. Despite the changing situation, the emigration authorities expected that a division of roles between a “passive” country and “active” emigration would be best from their point of view. Such a state of affairs was described as a “policy of duality”. In the autumn of 1945, Polish military and political leaders in London concluded that there was no chance of a third world war, and therefore armed resistance and intelligence activities should be abandoned. In many cases, the thinking of the underground leaders in the homeland were the same, but it was, however, the “country” that wanted to make its own decisions. In late 1946 and early 1947, the government circles recognised that any resistance was impossible in a Poland ruled by communists and that any attempts to organise it would lead to mass repressions and unnecessary sacrifice. Therefore, the authorities in exile adopted the rule that they could not support any attempts to encourage conspiracy in Poland. This dogma was valid until the 1970s.Głównym celem artykułu było poznanie odpowiedzi na pytanie, jaki był stosunek władz na uchodźctwie do podziemia działającego w kraju. „Polski” Londyn od 1943 r. przygotowywał projekt antykomunistycznej organizacji podziemnej. Miała ona zacząć działać po zajęciu Polski przez Armię Czerwoną. Plany zakładały działalność polityczną, wywiadowczą i propagandową. Pomimo zmieniającej się sytuacji władze emigracyjne oczekiwały, że podział ról na „bierny” kraj i „aktywną” emigrację będzie, z ich punktu widzenia, najlepszy. Postulowany stan określono jako „polityka dwutorowości”. Po rozwiązaniu Armii Krajowej władze na uchodźstwie naciskały na rozwiązanie wszystkich oddziałów leśnych i zaprzestanie walki zbrojnej. Jesienią 1945 r. liderzy wojskowi i polityczni w Londynie doszli do wniosku, że nie ma szans na wybuch trzeciej wojny światowej, w związku z tym należy zrezygnować z oporu zbrojnego i działań wywiadowczych. W wielu wypadkach przemyślenia przywódców podziemia w kraju były takie same, to jednak „kraj” chciał podejmować samodzielne decyzje. Na przełomie 1946 i 1947 r. w kręgach rządowych uznano, że w rządzonej przez komunistów Polsce opór jest niemożliwy, a próby jego organizowania prowadzą do represji i niepotrzebnych ofiary. Stąd przyjęcie przez władze na uchodźstwie zasady, że nie mogą wspierać jakichkolwiek krajowych prób budowania konspiracji. Ten dogmat obowiązywał aż do lat 70
Zaangażowanie środowiska teatralnego w sprawy publiczne w okresie od czerwca 1989 do grudnia 1990 roku. Rekonesans
Get PDFThis paper is an attempt at analysing the involvement of the theatrical community in public affairs in the period extending from the June 1989 elections and the preceding electoral campaign, to the downfall of Tadeusz Mazowiecki’s cabinet in December 1990. The community opinion leaders jointly supported the direction of political transition presented by “our Prime Minister’s” government. The old masters (Gustaw Holoubek, Andrzej Łapicki, Andrzej Szczepkowski, Andrzej Wajda) decided to run in the 1989 elections under the banner of “Solidarność”, while the director of the Teatr Nowy in Poznań (Izabella Cywińska) was appointed Minister of Culture and Art in Mazowiecki’s cabinet. The group of supporters of the Prime Minister, as well as his political team, included many of the leading figures from theatre circles. This paper highlights their public activity, the means of expression they used for this purpose, and the fora where such activity occurred. The theatrical community, already well-accustomed to an allusive style of acting, so characteristic of the Polish People’s Republic, had problems finding its way in the newly emerging liberal democracy.Artykuł podejmuje problematykę zaangażowania środowiska teatru w sprawy publiczne w okresie od wyborów czerwcowych i poprzedzającej je kampanii wyborczej do upadku rządu Tadeusza Mazowieckiego w grudniu 1990 r. Środowiskowi liderzy opinii gremialnie poparli kierunek transformacji systemowej zaproponowany przez rząd „naszego premiera”. Starzy mistrzowie (Gustaw Holoubek, Andrzej Łapicki, Andrzej Szczepkowski, Andrzej Wajda) wystartowali spod szyldu „Solidarności” w wyborach czerwcowych, zaś I. Cywińska – dyrektorka kontestatorskiego Teatru Nowego w Poznaniu – została ministrem kultury i sztuki w gabinecie Mazowieckiego. Czołowe postaci życia teatralnego były zwolennikami tak samego premiera, jak i jego zaplecza politycznego. W artykule uwypuklono przejawy działalności publicznej ludzi sceny, służące do tego środki wyrazu czy też fora, gdzie taką praktykowano. Środowisko teatralne, przyzwyczajone do stylistyki teatru aluzyjnego — tak specyficznej dla PRL, nie do końca umiało odszukać się w warunkach rodzącej się demokracji liberalnej
Indygenne praktyki pamięci w przemijającym świecie: The Marrow Thieves i Hunting by Stars cherie dimaline
No full textThe aim of this article is to read Cherie Dimaline’s The Marrow Thieves (2017) and Hunting by Stars (2021) in the context of Indigenous ways of relating to memory that challenge the limitations of conventional settler modes of remembrance and are crucial for Indigenous survivance. Situating the setting of the narrative within the framework of Native Apocalypse, I move on to examine the novels as acts of sovereign memory—a distinctly Indigenous conception of remembrance that is land-based, embodied, relational and future-oriented. Construed as survivance narratives directed at YA readership, Dimaline’s novels firmly ground a possibility of Indigenous future in the memory of past persistence, resistance and adaptation. Simultaneously, they are meant to unsettle the settlers’ conceptualization of the future, which is characterised by the avoidance of responsibility and the tendency to relegate the Indigenous people to the past.Celem artykułu jest analiza powieści Cherie Dimaline The Marrow Thieves (2017) i Hunting by Stars (2021) w świetle indygennych praktyk pamięci, które nie tylko odbiegają od konwencjonalnych zachodnich sposobów upamiętniania, lecz również są kluczowe dla przetrwania ludów rdzennych i ich tradycji. Osadzając narrację Dimaline w kontekście apokalipsy rdzennych mieszkańców, przechodzę do interpretacji powieści jako aktów suwerennej pamięci — indygennej koncepcji pamięci, która jest usytuowana w konkretnym miejscu, ucieleśniona, relacyjna i zorientowana na przyszłość. Powieści Dimaline, skonstruowane jako narracje o przetrwaniu i skierowane do młodych czytelników, przedstawiają przyszłość jako głęboko zakorzenioną w pamięci o przeszłości, podkreślając nieprzerwane trwanie, opór i zdolności adaptacyjne rdzennych społeczeństw. Tym samym podważają one te tendencje w konceptualizacji przyszłości, które charakteryzują się unikaniem odpowiedzialności za efekty kolonizacji oraz relegowaniem rdzennych wartości do przeszłości
Pokolenie reparacji: mówienie prawdy jako wyraz dążenia do sprawiedliwości rasowej w Stanach Zjednoczonych
No full textThe Black reparations movement in the U.S. is a broad, diverse, multi-pronged approach to securing redress for historical injuries, including slavery, Jim Crow segregation, and their enduring legacies in American society today. While reparations activism and advocacy tends to be associated with demands of restitution and compensation, non-material forms of redress have become an important tool of building racial reconciliation and healing. My paper discusses recent truth telling initiatives which are rooted in the restorative justice process and draw on the experience of the 1990s South African Truth and Reconciliation Commission which investigated the apartheid-era human rights violations. This overview of emblematic truth telling projects at the federal, civic, and grassroots levels shows a growing and widespread willingness among European Americans to engage in honest yet painful discussions about the nation’s collective past and persistent structures of white privilege. Whether an individual or a community-based process, truth telling entails intellectual and emotional work on one’s own racial bias and prejudice, one’s entanglement in webs of power and privilege, and a commitment to social transformation. These multiple and dispersed civic initiatives have, over the last decade, laid the foundation for a national truth telling process, which may be the most powerful reparative justice measure that Americans as a nation can accept today.Ruch na rzecz reparacji dla Afroamerykanów w Stanach Zjednoczonych obejmuje różnorodne podejścia do naprawy historycznych krzywd za niewolnictwo i segregację rasową oraz ich nieustające konsekwencje. Podczas gdy aktywizm na rzecz reparacji kojarzony jest zazwyczaj z roszczeniami do restytucji i kompensacji, na popularności zyskują niematerialne formy reparacji ukierunkowane na międzyrasowe pojednanie i uzdrawianie (healing). Niniejszy artykuł omawia aktualne, osadzone w procesie sprawiedliwości naprawczej inicjatywy związane z tzw. „mówieniem prawdy” (truth telling). Czerpią one z doświadczeń Komisji Prawdy i Pojednania w RPA, która w latach 90. XX w. badała naruszenia praw człowieka ery apartheidu. Przegląd wybranych federalnych, obywatelskich i oddolnych inicjatyw na rzecz mówienia prawdy, zainicjowanych w ostatniej dekadzie, odzwierciedla wzrastającą gotowość Amerykanów europejskiego pochodzenia do podejmowania szczerych choć bolesnych rozmów na temat zbiorowej pamięci oraz przywileju wynikającego z przynależności do białej rasy (white privilege). Bez względu na to, czy proces ten ma charakter indywidualny czy grupowy, mówienie prawdy wiąże się z emocjonalną i intelektualną pracą nad uprzedzeniami rasowymi, uwikłaniem w relacje władzy i przywileju oraz z zaangażowaniem w proces transformacji społecznej. Przedstawione w artykule inicjatywy budują podwaliny pod proces prawdy i pojednania na skalę krajową. Proces ten może się okazać najskuteczniejszą formą reparacji na którą obecnie gotowy jest naród amerykański.
Radujmy się pijąc i pięknie rozmawiając: poetyka sympotyczna jako funkcja kultury
No full textThe article explores the concept of sympotic poetics in European culture as a distinctive form of discourse. This tradition originated in the Greek civilisation during the archaic period as a technique for socialisation within aristocratic culture and subsequently developed in Roman culture during the imperial period. Sympotic poetics thrived in medieval and modern Europe, where new forms of literary games, rooted in the intellectual traditions of antiquity, emerged. The article examines the beginnings of scholarly literary discussion and reviews selected examples of sympotic discussion practices in European culture.Artykuł dotyczy zagadnienia poetyki sympotycznej w kulturze europejskiej jako specyficznej formy dyskursu. Została ona ukształtowana w cywilizacji greckiej epoki archaicznej jako jedno z narzędzi socjalizacji w obrębie kultury arystokratycznej, a następnie rozwinięta w kulturze rzymskiej okresu cesarstwa. Rozkwit poetyki sympotycznej nastąpił w europie średniowiecznej i nowożytnej, kiedy wykształciły się nowe formy gry literackiej osadzonej w intelektualnej tradycji antyku. Artykuł skupia się na genezie uczonej dyskusji literackiej oraz omawi