Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Tereny zieleni oddziałujące sensorycznie w tworzeniu otoczenia obiektów sakralnych
No full textResearch conducted on gardens with sensory impact has allowed us to conclude that even in spaces of religious significance, and above all in the surroundings of sacred objects, there are green areas that have a clear impact on the senses of the recipient. The deliberate use of elements introducing sensory stimuli, especially plant material, broadens the range of positive impressions and even creates an environment of therapeutic significance. Their presence does not conflict with the basic character of these places associated with the sacred zone.
The work lists specific types of green areas located in the surroundings of sacred objects and clearly affecting the recipient sensorily. Their characteristics are also given. Selected, existing such green areas were examined using a method that allows for the assessment of their therapeutic value, based on the specific attributes present in them. The significance of plant material in creating an environment that both affects the senses and carries symbolic meaning, giving it a value related to the sacred environment, was also analyzed.Badania prowadzone nad ogrodami oddziałującymi sensorycznie pozwoliły stwierdzić, że i w przestrzeniach o znaczeniu religijnym, a przede wszystkim w otoczeniu obiektów sakralnych, pojawiają się tereny zieleni mające wyraźny wpływ na zmysły odbiorcy. Celowe zastosowanie elementów, zwłaszcza materiału roślinnego, wprowadzających bodźce sensoryczne poszerza zakres pozytywnych wrażeń, a nawet stwarza środowisko o znaczeniu terapeutycznym. Ich obecność nie kłóci się z podstawowym charakterem tych miejsc związanym ze strefą sacrum.
W pracy wyszczególniono konkretne typy terenów zieleni zlokalizowane w otoczeniu obiektów sakralnych, a wyraźnie oddziałujące na odbiorcę sensorycznie. Podano także ich charakterystykę. Wybrane, istniejące tego rodzaju tereny zieleni, przebadano metodą pozwalającą ocenić ich walor terapeutyczny, na podstawie obecnych w nich konkretnych atrybutów. Przeanalizowano także znacznie materiału roślinnego w stwarzaniu otoczenia zarówno nieoddziałującego na zmysły, jak i niosącego znaczenie symboliczne, nadające mu wartość odnoszącą się do otoczenia sakralnego
Nabory w służbie cywilnej. Analiza krytyczna
Get PDFThis article is an analysis of the legal aspects of recruitment to the civil service, from the perspective of their compliance with the requirements of professional, reliable, impartial and politically neutral performance of public tasks. The considerations focus on assessing the effectiveness of applicable legal provisions in ensuring the selection of candidates with appropriate professional qualifications that allow the implementation of tasks at the highest substantive level, while guaranteeing independence from political influence.
The article contains proposals for possible legislative changes and reflection on further directions of regulatory development aimed at strengthening the professionalism and independence of the civil service, which is crucial for the stability and effectiveness of public administration.W artykule dokonano analizy aspektów prawnych naborów w służbie cywilnej pod kątem ich zgodności z wymogami profesjonalnego, rzetelnego, bezstronnego i neutralnego politycznie wykonywania zadań publicznych. Rozważania koncentrowały się na ocenie skuteczności obowiązujących przepisów prawa w zapewnieniu wyboru kandydatów posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe, które pozwalają na realizację zadań na najwyższym poziomie merytorycznym, gwarantując jednocześnie niezależność od wpływów politycznych.
Artykuł zawiera propozycje możliwych zmian legislacyjnych oraz refleksję nad dalszymi kierunkami rozwoju regulacji mających na celu wzmocnienie profesjonalizmu i niezależności służby cywilnej, która jest kluczowa dla stabilności i efektywności administracji publicznej
Zakres obowiązków podmiotów odpowiedzialnych za systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka w świetle Aktu o SI – Rozporządzenia 2024/1689
Get PDFThe author undertakes an analysis of the obligations of entities responsible for high-risk AI systems under Regulation 2024/1689 (AI Act), aiming to organize these duties and identify the legal consequences of their violation. The findings show that practical application of the regulation demands in-depth knowledge due to its complex structure and numerous cross-references. Although the obligations are formally grouped in one section, their broad scope and high level of detail raise doubts about their practical effectiveness. The author also tries to answer the question whether the legal protection measures provided under the AI Act in their current form are capable of ensuring legal security at an appropriate level. It is suggested that some of these mechanisms may require modification or expansion to effectively address the risks associated with high-risk AI systems and to better protect individual rights.Autor podejmuje analizę obowiązków podmiotów odpowiedzialnych za systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka w świetle Rozporządzenia 2024/1689. Celem artykułu jest usystematyzowanie obowiązków tych podmiotów oraz określenie skutków prawnych naruszeń wynikających z ich nieprzestrzegania. Przeprowadzona analiza dowodzi, że stosowanie przepisów w praktyce będzie wymagało wnikliwej znajomości treści Aktu o SI. Pomimo że prawodawca umiejscowił obowiązki podmiotów odpowiedzialnych w obrębie jednej sekcji rozporządzenia, to liczne odesłania znacząco komplikują proces ich praktycznego stosowania. Ponadto autor zwraca uwagę, że przepisy dotyczące obowiązków podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka mają szeroki zakres przedmiotowy przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego stopnia ich szczegółowości, co wywołuje wątpliwość w kontekście ich skuteczności. Podjęto także próbę odpowiedzi na pytanie, czy środki ochrony prawnej przewidziane w ramach AI Act w obecnym kształcie będą w stanie zagwarantować nam bezpieczeństwo prawne na odpowiednim poziomie
Ks. Jan Dohnalik, Parafia personalna w Kościele łacińskim. Studium historyczno-prawne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW 2022, ss. 247
Get PDFLegitymacja kapłańska – w jakim kształcie?
Get PDFThe Priestly Legitimacy (celebret) issued in one of the Polish dioceses contains statements regarding the identity of the priest, as well as confirmation of his authority to preach the Word of God and administer the sacraments. The wording regarding these authority contains errors, failing to take into account the relevant norms of the applicable Code of Canon Law. In turn, an example of a fully correctly formulated celebret can be a document issued by the bishop of the English diocese of Clifton.Wydana w jednej z diecezji polskich „Legitymacja kapłańska” (celebret) zawiera stwierdzenia dotyczące tożsamości kapłana, a także potwierdzenie jego uprawnień w zakresie głoszenia Słowa Bożego i sprawowania sakramentów. Sformułowania dotyczące tych uprawnień zawierają błędy, nie uwzględniając odnośnych norm obowiązującego Kodeksu Prawa Kanonicznego. Z kolei przykładem w pełni poprawnie sformułowanego celebretu może być dokument wydany przez biskupa angielskiej diecezji Clifton
Ocena wiarygodności zeznań stron i świadków w procesie kanonicznym w świetle psychologii sądowej i modelu MASAM
Get PDFThis article examines the assessment of the credibility of testimonies given by parties and witnesses in canonical marriage trials. It explores how forensic psychology provides criteria and analytical methods – such as Statement Validity Assessment (SVA), Criteria-Based Content Analysis (CBCA), Scientific Content Analysis (SCAN), Reality Monitoring, and especially the Multivariable Adults’ Statements Assessment Model (MASAM) – for evaluating reliability and authenticity of statements. Particular attention is paid to psychological factors influencing testimony, including memory distortions, stress, and personality traits. The article also presents selected case law from diocesan tribunals, illustrating how canonical judges integrate psychological expertise with canonical and moral evaluations when determining credibility. The study argues that the MASAM model offers a comprehensive and practical tool for improving the assessment of testimony within ecclesiastical judicial practice.Artykuł analizuje problematykę oceny wiarygodności zeznań stron i świadków w procesach kanonicznych o nieważność małżeństwa. Ukazuje, w jaki sposób psychologia sądowa dostarcza kryteriów i metod analizy, takich jak Statement Validity Assessment (SVA), Criteria-Based Content Analysis (CBCA), Scientific Content Analysis (SCAN), Reality Monitoring oraz szczególnie model MASAM (Multivariable Adults’ Statements Assessment Model), umożliwiających ocenę rzetelności i autentyczności wypowiedzi. Szczególną uwagę poświęcono psychologicznym czynnikom wpływającym na zeznania, takim jak zniekształcenia pamięci, stres i cechy osobowości. W artykule przedstawiono również wybrane przykłady z orzecznictwa trybunałów diecezjalnych, ilustrujące sposób, w jaki sędziowie kościelni łączą wiedzę psychologiczną z oceną kanoniczną i moralną przy ustalaniu wiarygodności świadków. Autor dowodzi, że model MASAM stanowi kompleksowe i praktyczne narzędzie, które może usprawnić ocenę wiarygodności zeznań w praktyce sądów kościelnych
Polski system edukacji wyższej i relacje społeczne z Polakami w opiniach studentów-uchodźców z Ukrainy – komunikat z badań
Get PDFThe article outlines educational migrations of Ukrainian students to Poland before and after the outbreak of a full-scale Russian war on Ukraine. The second, empirical part is based on selected results of a focus group interview conducted in 2024 with 12 refugee students from Ukraine studying at the University of Warmia and Mazury in Olsztyn. Its main goal was to identify how the students function at the university. The results of the study showed that the respondents speak positively about many aspects of education in Poland, comparing it with the Ukrainian system. They also show satisfaction with the social relations they have here, they appreciate the formal support, including that provided by academic teachers. The main problem they experience as learners is the language barrier.W artykule przedstawiono zarys migracji edukacyjnych do Polski ukraińskich studentów przed i po wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Artykuł zawiera analizy wyników badań własnych, których podstawą jest wywiad fokusowy przeprowadzony w 2024 r. w gronie 12 studentów-uchodźców z Ukrainy, kształcących się na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Głównym celem badań było rozpoznanie, w jaki sposób studenci funkcjonują na uczelni. Wyniki badań pokazały, iż respondenci pozytywnie wypowiadają się o wielu aspektach kształcenia w Polsce, porównując go z systemem ukraińskim. Wyrażają jednocześnie zadowolenie z relacji społecznych, doceniają formalne wsparcie, w tym również udzielane przez nauczycieli akademickich. Głównym problemem, jakiego doświadczają w procesie kształcenia, jest bariera językowa
Problem zabezpieczenia ludności cywilnej w obiekty zbiorowej ochrony
Get PDFEnsuring the survival of civilians in collective protection facilities was not and is not a priority for state authorities. This is evidenced by the analysis of documents for the years 2011-2022. Current attempts to improve this situation, e.g. the inventory of shelters, places of hiding or temporary shelter carried out in 2023, do not eliminate many years of neglect in this area. The threats are real, and only the adopted Act on the Protection of the Population and Civil Defense of November 8, 2024 requires immediate action. Why is civil defense in Poland in such poor condition? Why do the circles responsible for it not have the courage to raise this issue effectively enough to ensure this safety? The aim of the article is to analyze the state of preparations undertaken in Poland in relation to the protection of civilians, especially in collective protection facilities, taking into account the current international geopolitical situation. The research problem was formulated as follows: to what extent and in what way has the civilian population in Poland been secured in collective protection facilities in the event of a potential crisis situation resulting from, for example, warfare? Current research on geopolitical factors influencing the country's security shows that currently, the geopolitical security environment is characterized by uncertainty, unpredictability and sometimes lack of knowledge and impunity for decisions made and actions taken. Hipotetycznie zakłada się, że w takim stanie bezpieczeństwa międzynarodowego przygotowania organizacyjne, funkcjonalne i techniczne w obiektach ochrony zbiorowej są niewspółmierne do zagrożeń. Zapewnienie przetrwania ludności cywilnej w obiektach ochrony zbiorowej nie było i nie jest priorytetem dla organów państwowych. Świadczy o tym analiza dokumentów za lata 2011-2023. Obecne próby poprawy tej sytuacji, w tym przyjęta w 2024 r. ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej czy przeprowadzona w 2023 r. inwentaryzacja schronów, kryjówek czy czasowych schronów, nie eliminują wieloletnich zaniedbań w tym zakresie. Zagrożenia są realne. Do opracowania artykułu wykorzystano metody teoretyczne i empiryczne oraz narzędzia badawcze, w tym: metodę analizy dokumentów prawniczych i piśmienniczych, metodę porównawczą, metodę abstrakcji, zwłaszcza wykluczenia cech oraz metodę sondażu diagnostycznego, które wykorzystano do oceny stanu wiedzy i bezpieczeństwa w obiektach ochrony zbiorowej i działaniach pokrewnych.Zapewnienie przetrwania ludności cywilnej w obiektach zbiorowej ochrony nie było i nie jest priorytetem organów państwa. Świadczy o tym analiza dokumentów za lata 2011–2022. Celem artykułu jest analiza stanu przygotowań, jakie podejmuje się w Polsce w odniesieniu do ochrony ludności cywilnej, zwłaszcza dotyczących obiektów zbiorowej ochrony, oraz analiza stanu wiedzy ludności na temat możliwości korzystania ze zbiorowych środków ochrony na wypadek zagrożenia. Problem badawczy został sformułowany w następujący sposób: w jakiej mierze i w jaki sposób ludność cywilna w Polsce została zabezpieczona w obiekty ochrony zbiorowej na wypadek potencjalnej sytuacji kryzysowej? Zakłada się, że w obecnym stanie bezpieczeństwa międzynarodowego przygotowania organizacyjno-funkcjonalno-techniczne w obiekty ochrony zbiorowej są niewspółmierne do zagrożeń
Zmieniające się granice obiektywizmu dziennikarskiego w Polsce: dziennikarstwo hybrydowe, teoria punktu widzenia i etyka redakcyjna
No full textThe concept of journalistic objectivity has undergone scrutiny in recent years. Traditionally regarded as a cornerstone of journalistic integrity, it is increasingly critiqued as an outdated standard that fails to reflect the complexities of contemporary societies. Nowhere is this debate more evident than in Poland, where polarization, government interference, and declining press freedom fuel skepticism about neutrality. At the same time, efforts to promote inclusivity challenge dominant narratives, raising questions about journalistic responsibility. This article examines how Polish media navigate objectivity amid political and economic pressures in an era of epistemic accountability. Through interviews with editors-in-chief and senior editors, the study explores how objectivity is redefined, what deviations from neutrality are deemed legitimate, and how newsrooms negotiate ethical commitments, social responsibility, and editorial independence. Drawing on standpoint theory and hybrid journalism, the analysis identifies five editorial strategies: values-driven objectivity, strategic framing, selective pluralism, fact-based editorial discipline, and critical engagement. Unlike past studies on ideological divides, this research focuses on how editors balance objectivity with social responsibility, editorial independence, and diversity.W ostatnich latach koncepcja obiektywizmu dziennikarskiego jest poddawana intensywnej analizie. Tradycyjnie uznawana za fundament rzetelności dziennikarskiej, coraz częściej wywołuje krytykę, ponieważ uchodzi za przestarzały standard, który nie oddaje złożoności współczesnych społeczeństw. Debata ta uwidacznia się szczególnie w Polsce, gdzie polaryzacja mediów, ingerencja polityczna i pogarszająca się wolność prasy wzmacniają sceptycyzm wobec neutralności. Równocześnie pojawiające się działania na rzecz promowania inkluzywności kwestionują dominujące narracje medialne, stawiając pytania o granice odpowiedzialności dziennikarskiej. Artykuł analizuje, jak w erze wzrastającej świadomości epistemicznej i w obliczu presji politycznych i ekonomicznych polskie media negocjują obiektywizm. Na podstawie wywiadów z redaktorkami naczelnymi i wydawczyniami studium ukazuje, w jaki sposób w wybranych redakcjach redefiniuje się obiektywizm, jakie odstępstwa od neutralności są uznawane za dopuszczalne oraz jak negocjuje się zobowiązania etyczne, odpowiedzialność społeczną i niezależność redakcyjną. W oparciu o teorie punktu widzenia i dziennikarstwo hybrydowe identyfikujemy pięć strategii redakcyjnych: values-driven objectivity, strategic framing, selective pluralism, fact-based editorial discipline oraz critical engagement. W przeciwieństwie do wcześniejszych badań nad podziałami ideologicznymi niniejsza praca koncentruje się na tym, jak sami dziennikarze równoważą obiektywizm z odpowiedzialnością społeczną, niezależnością redakcyjną i różnorodnością