Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Kompozytorzy pochodzenia włoskiego i ich utwory w zasobach muzykaliów Opactwa Cystersów w Krakowie-Mogile
No full textIn the church centers of the eighteenth-century Polish-Lithuanian Commonwealth, there were many music groups that performed vocal-instrumental and instrumental music. A well-preserved and numerous resource of such musical sources is the collection of musical items (over 300 compositions) located in the Archives of the Cistercian Abbey in Kraków-Mogiła (the Latin name of the monastery is Clara Tumba).
The repertoire of the abbey’s chapel included pieces by Polish and foreign composers from the 18th century. Among the foreigners, there was a large group of artists of Italian origin (about 25 names). Among the more famous ones are L. Boccherini, P. Guglielmi, G. Paisiello, N. Piccinni, G. B. Sammartini. But there are also musicians whose names and compositions have only been discovered in recent years. The collection includes about 40 pieces by Italian composers. This repertoire includes: symphonies, sonatas, trios, vocal arias (duets, vocal trios), contrafacta of arias from operas, vespers psalms, mass.
The presence of works by composers of Italian origin in the repertoire of the Mogiła music ensemble may indicate connections with other musical centres. Some Italian musicians (performers and composers) were active in music ensembles at the court of successive Polish kings: Augustus II the Strong, Augustus III and Stanisław August. This fact indicates Polish-Italian musical relations in the 18th century Polish-Lithuanian Commonwealth. This type of situation was conducive to the transmission of foreign repertoire and its reception in the musical environment of the Mogiła Cistercians.W ośrodkach kościelnych XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej funkcjonowało wiele zespołów muzycznych, które wykonywały muzykę wokalno-instrumentalną i instrumentalną. Dobrze zachowanym i licznym zasobem takich źródeł muzycznych jest zbiór muzykaliów (ponad 300 kompozycji) znajdujący się w Archiwum Opactwa Ojców Cystersów w Krakowie-Mogile (nazwa łacińska klasztoru Clara Tumba).
W repertuarze kapeli tego opactwa znajdowały się utwory polskich i zagranicznych XVIII-wiecznych kompozytorów. Wśród obcych można zauważyć sporą grupę twórców pochodzenia włoskiego (około 25 nazwisk). Są wśród bardziej znani np. L. Boccherini, P. Guglielmi, G. Paisiello, N. Piccinni, G. B. Sammartini. Ale znajdują się również muzycy, których nazwiska i kompozycje są odkrywane dopiero w ostatnich latach. W zbiorze jest około 40 utworów włoskich twórców. Na ten repertuar składają się: symfonie, sonaty, tria, arie wokalne (duety, tercety wokalne), kontrafaktury arii z oper, psalmy nieszporne, msza.
Obecność dzieł kompozytorów włoskiego pochodzenia w repertuarze mogilskiej kapeli muzycznej może świadczyć o powiązaniach z innymi ośrodkami muzycznymi. Niektórzy włoscy muzycy (wykonawcy i kompozytorzy) działali w zespołach muzycznych na dworze kolejnych królów Polski: Augusta II Mocnego, Augusta III i Stanisława Augusta. Fakt ten wskazuje na polsko-włoskie relacje muzyczne w XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej. Tego rodzaju sytuacja sprzyjała transmisji obcego repertuaru i jego recepcji w środowisku muzycznym mogilskich cystersów
Wielojęzyczne edycje źródeł w przetwarzaniu języka naturalnego – studium przypadku wybranych akt sejmikowych z Wielkiego Księstwa Litewskiego
No full textThe article discusses the challenges of computational analysis of multilingual historical texts, using the example of sejmik records from the Grand Duchy of Lithuania. It presents the data preparation process: text extraction from PDFs, cleaning, and language annotation. Particular attention is given to problems stemming from the lack of standardized digital editions, modernized orthography, and the multilingual character of the texts (Polish, Ruthenian, Latin). NLP tools such as Morfeusz (Korbeusz), Concraft, and Stanza were used. The importance of adapting tools to the specifics of historical material and the need for further standardization of annotations within the Universal Dependencies framework are emphasized.Artykuł omawia wyzwania związane z komputerową analizą wielojęzycznych tekstów historycznych na przykładzie akt sejmikowych z terenu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Przedstawiono proces przygotowania danych: ekstrakcję tekstu z plików PDF, czyszczenie oraz anotację językową. Szczególną uwagę poświęcono problemom wynikającym z braku ujednoliconych edycji cyfrowych, współczesnych modyfikacji ortograficznych oraz wielojęzyczności tekstów (polski, ruski, łacina). Wykorzystano narzędzia NLP, takie jak Morfeusz (Korbeusz), Concraft oraz Stanza. Podkreślono znaczenie dostosowania narzędzi do specyfiki materiału historycznego i konieczność dalszej standaryzacji anotacji w ramach Universal Dependencies
Badanie porównawcze testów językowych generowanych przez sztuczną inteligencję i testów nauczycielskich
No full textThis article examines the quality of multiple-choice (MC) vocabulary tests generated with the help of artificial intelligence (AI) by comparing their psychometric properties to those of human-constructed tests. Two sets of criterion-referenced tests (CRTs), designed to assess vocabulary previously taught in class, were developed. In each set, one test was entirely generated by AI, while the other incorporated MC options either fully created by a human constructor or modified from the AI-generated options. The tests were administered to students of a high school. The analysis focussed on reliability estimates and item statistics, particularly those which are relevant to CRTs. The findings suggest that the use of AI significantly improved test practicality by reducing the time and effort needed to develop the tests, although human-constructed tests exhibited superior psychometric qualities.Artykuł analizuje właściwości pomiarowe testów leksykalnych w formacie wyboru wielokrotnego (multiple choice, MC) generowanych przy użyciu sztucznej inteligencji (artificial intelligence, AI), poprzez porównanie ich wartości psychometrycznej z testami opracowanymi przez nauczyciela. Utworzono dwa zestawy klasowych testów sprawdzających (criterion-referenced tests, CRT), mających na celu ocenę znajomości słownictwa wcześniej omawianego na lekcjach. W każdym zestawie znalazł się jeden test w całości wygenerowany przez AI oraz drugi, w którym opcje odpowiedzi zostały przygotowane tradycyjnie lub zmodyfikowane na podstawie propozycji AI. Testy przeprowadzono wśród uczniów szkoły średniej. Analiza skupiła się na współczynnikach rzetelności oraz wskaźnikach jakości zadań testowych, zwłaszcza tych, które są istotne w kontekście CRT. Wyniki wskazują, że wykorzystanie AI istotnie zwiększa praktyczność testowania, skracając czas i nakład pracy potrzebny do ich opracowania, jednak testy przygotowane przez nauczyciela odznaczały się lepszymi właściwościami psychometrycznymi
Lira korbowa – instrument, który łączy narody (rec.: Zbigniew Jerzy Przerembski. Lira korbowa w tradycji kulturowej Rzeczypospolitej, 2022)
No full text-------------
Działalność pedagogiczna Stanisława Moniuszki w warszawskim Instytucie Muzycznym
No full textThe article discusses Stanisław Moniuszko’s pedagogical activities at the Music Institute in Warsaw. Thanks to newly summarised and revised facts, it has become possible to look at these activities from a new perspective. In this light, Moniuszko, previously perceived exclusively as an outstanding composer, also appears as a teacher highly regarded by his students, who, apart from his work as a composer and conductor, was closely associated with the 19th-century Warsaw music teaching environment. A multi-contextual look at the last ten years of Moniuszko’s life, taking into account the often marginalized pedagogical aspect of his work, proves that the “father of Polish national opera” also had above-average pedagogical talent.Artykuł omawia działalność pedagogiczną Stanisława Moniuszki w Instytucie Muzycznym w Warszawie. Dzięki nowo zebranym i zrewidowanym faktom możliwe się stało spojrzenie na tę działalność w sposób inny niż dotąd. W tym nowym świetle Moniuszko, postrzegany wyłącznie jako wybitny kompozytor, ukazuje się również jako ceniony przez swych uczniów nauczyciel, który poza pracą kompozytorską i dyrygencką był bardzo ściśle związany z XIX-wiecznym warszawskim dydaktycznym środowiskiem muzycznym. Wielokontekstowe spojrzenie na ostatnie dziesięć lat życia Moniuszki, uwzględniające marginalizowany zwykle przez badaczy pedagogiczny aspekt jego działalności, dowodzi, że „ojciec polskiej opery narodowej” posiadał również ponadprzeciętny talent pedagogiczny
Zmediatyzowany obraz
No full textThe article analyses the impact of mediatisation on the still image in the context of contemporary new media communication, exploring the bidirectional, interplay between the logics of media and images. It highlights the dominance of the image in social media and its impact on the evolution of traditional media. The analysis refers to Roland Barthes’ semiological concept (mainly in terms of the 3 senses and denotation and connotation), focusing on the semantics of the image and its persuasive potential. It emphasised the automation of perceptual and contextualisation processes that facilitate the manipulation of the de-receiver of mediatised images. Conclusions indicate that such images have become an effective, though often unpredictable in terms of their effects, tool of persuasion, shaping social reality. Due to the massiveness of the perception of images and the creation of a general receiving context, it is primarily the potential of meanings that breaks through into the receiving sphere, which in persuasion makes it possible to use the considerable semantic capacity of images. The open semantic character of the image and the ease with which psychological and pragmalinguistic mechanisms can be used in the construction of image-based persuasive messages, constitutes one of the communication disadvantages and at the same time persuasive advantages of mediatised image communication.Artykuł analizuje wpływ mediatyzacji na obraz nieruchomy w kontekście współczesnej komunikacji nowych mediów, badając dwukierunkowe, wzajemne oddziaływanie logiki mediów i obrazów. Podkreśla dominację obrazu w mediach społecznościowych i jego wpływ na ewolucję mediów tradycyjnych. Analiza odwołuje się do semiologicznej koncepcji Rolanda Barthesa (głównie w zakresie trzech sensów oraz denotacji i konotacji), koncentrując się na semantyce obrazu i jego potencjale perswazyjnym. Podkreślona została automatyzacja procesów percepcji i kontekstualizacji, które ułatwiają manipulację odbiorcą zmediatyzowanych obrazów. Wnioski wskazują, że takie obrazy stały się skutecznym, choć często nieprzewidywalnym pod względem skutków, narzędziem perswazji, kształtującym rzeczywistość społeczną. Ze względu na masowość percepcji obrazów i tworzenie ogólnego kontekstu odbiorczego, do sfery odbiorczej przebija się przede wszystkim potencjał znaczeń, co w perswazji pozwala na wykorzystanie znacznej pojemności semantycznej obrazów. Otwarty charakter semantyczny obrazu i łatwość wykorzystania mechanizmów psychologicznych i pragmalingwistycznych w konstruowaniu obrazowych przekazów perswazyjnych, stanowi jedną z wad komunikacyjnych i zarazem zalet perswazyjnych komunikacji zmediatyzowanym obrazem
Immersja w sztuce: sztuka hybrydowa i sztuka żywa
No full textThis article examines the characteristics of art attributed to artistic activities and creations that use the latest technological tools. It also considers the process by which this art influences the viewer. In this article, I will demonstrate the appropriative and reductive nature of this meaning of ‘immersion.’ To this end, I will utilize the anthropological concept of art, especially that of A. Gell’s, which emphasizes the relational nature of art. Through description of two case studies: a performance produced as part of the XR Festival in Florence in July 2024, and the time-space of Warsaw’s Cursed Soldiers Museum, I will explore the scope of this currently popular concept and propose a direction for interpreting ‘immersion’ in the human world.Niniejszy artykuł analizuje cechy sztuki przypisywane działaniom twórców wykorzystujących najnowsze narzędzia technologiczne. Rozważa również proces, w jaki ta sztuka wpływa na odbiorcę. W artykule zademonstruję zawłaszczający i redukcyjny charakter tego znaczenia „zanurzenia”. W tym celu wykorzystam antropologiczną koncepcję sztuki, zwłaszcza koncepcję A. Gella, w której podkreśla się relacyjny charakter sztuki. Poprzez opis dwóch studiów przypadku: performansu zrealizowanego w ramach Festiwalu XR we Florencji w lipcu 2024 roku oraz czasoprzestrzeni Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Warszawie, zgłębię zakres tej obecnie popularnej koncepcji i zaproponuję kierunek interpretacji ludzkiego „zanurzenia” w świecie
Europejski rynek, europejskie wartości, europejskie prawo. 30% udział treści na polskim rynku platform Video on Demand. Studium przypadku wybranych platform
No full textEuropean Union law places emphasis on Member States to promote European values on the market of expansively developing video-on-demand platforms. A number of guidelines created in recent years, as well as recommendations for their verification, impart dynamics to platform markets in EU Member States. The aim of this publication is to determine whether Art. 13(1) of the amendment to “Directive (EU) 2018/1808 of the European Parliament and of the Council of 14 November 2018, amending Directive 2010/13/EU on the coordination of certain statutory provisions, secondary legislation and administrative provisions in the Member States concerning the provision of audiovisual media services (Audiovisual Media Services Directive) in view of changing market realities”, has been implemented through the development of Video on Demand platforms on the Polish market. The publication presents a case study of two selected U.S. providers of VOD services, namely Netflix and Disney+ as well as the domestic platform VOD.TVP.PL. In order to achieve the goal adopted, the author employed the mixed-methods research approach combining document review, content analysis and descriptive quantitative data. The main documents forming the theoretical basis for the subject include, among others: the aforementioned amendment to Directive 2018/1808, the 2020 Communication from European Commission, the Act amending the Broadcasting Act and the Act on Cinematography of 2021, as well as the 2024 report of the National Broadcasting Council, which is the competent authority in matters concerning on-demand audiovisual media services.Prawo Unii Europejskiej kładzie nacisk wobec państw członkowskich na promowanie wartości europejskich na rynku ekspansywnie rozwijających się platform video on demand. Szereg stworzonych wytycznych, jak i zalecenia ich weryfikacji dynamizują rynki platform w państwach UE. Publikacja ma na celu wykazanie, w jaki sposób artykuł 13(1) nowelizacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku został zaimplementowany przez rozwijające się na polskim rynku platformy Video on Demand. Artykuł prezentuje studium przypadku wybranych, dwóch amerykańskich dostawców usług: Netflixa i Disney+ oraz rodzimej platformy VOD.TVP.PL. Do zrealizowania postawionego celu, autorka wykorzystała podejście mieszanych metod, łącząc przegląd dokumentów, ocenę zawartości oraz opisowe dane ilościowe. Głównymi dokumentami, które stanowią podstawę teoretyczną, są m.in.: wspomniana nowelizacja dyrektywy 2018/1808 Komisji Europejskiej, ustawa o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o kinematografii z 2021 r., jak również sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 2024 r., jako organu właściwego w sprawach audiowizualnych usług medialnych
Profesjonalizacja roli zawodowej nauczyciela akademickiego: hospitacja jako narzędzie wsparcia rozwoju kompetencji
No full textPerforming the professional role of an academic teacher requires making a constant effort to improve one’s teaching competence and adjust flexibly to the ever-changing reality of education. The paper aims to demonstrate that classroom observation based on the constructivist model with the use of adequate tools may serve as an essential instrument of support for the professional development of academic educators. The method chosen is that of participant observation and analysis of classroom observation records. A total of 810 observation hours and documentation prepared by 220 observed participants at the Study for Academic Teaching Excellence of Krakow University of Economics were subject to analysis and research. A proposal for an observation report card was developed, as it plays a vital part in observation and prepares the observer to prompt a post-observation discussion. A holistic, three-stage framework of the classroom observation process is shown to be necessary. Emphasis was also placed on the major significance of a post-observation discussion aimed at stimulating observed trainees to reflect on their teaching skills and qualifications, and to individually devise a competence development plan.Pełnienie roli zawodowej nauczyciela akademickiego wymaga ciągłego doskonalenia kompetencji dydaktycznych oraz elastycznego odnajdywania się w zmiennej rzeczywistości edukacyjnej. Celem artykułu jest wykazanie, że hospitacja realizowana na kanwie modelu konstruktywistycznego przy zastosowaniu odpowiedniego instrumentarium, stanowić może istotne narzędzie wsparcia profesjonalnego rozwoju nauczyciela akademickiego. Wykorzystano metodę obserwacji uczestniczącej i analizy dokumentacji hospitacyjnej. Czynnościami analityczno-badawczymi objęto 810 godzin hospitacji zajęć oraz dokumentację sporządzoną przez 220 hospitowanych uczestników Studium Doskonalenia Dydaktyki Akademickiej UEK. Opracowano propozycję karty hospitacji pełniącej istotną rolę w prowadzeniu obserwacji i przygotowaniu hospitatora do inspirowania dyskusji pohospitacyjnej. Wykazano niezbędność holistycznego, trójetapowego ujmowania procesu hospitacji. Zaakcentowano kluczowe znaczenie dyskusji pohospitacyjnej ukierunkowanej na stymulowanie autorefleksji hospitowanego nad własnym warsztatem dydaktycznym i samodzielne określanie planu rozwoju kompetencji
