Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
The Importance of Taxes in the Development of Societies and Civilization
No full textThe article offers an interdisciplinary analysis of the role of taxation in civilization-al development, combining economic, historical, sociological, and anthropological perspectives. It shows that tax systems have shaped state structures, social rela-tions, and economic dynamics since antiquity, influencing power legitimacy and inequality levels. The text traces the evolution of taxation – from in-kind levies to contemporary digital and globally coordinated solutions. It emphasizes that cultural norms and moral values determine societies’ acceptance of fiscal burdens. The study highlights challenges arising from globalization, capital mobility, artifi-cial intelligence, and the need for international coordination. The authors conclude that a well-designed tax system enhances economic stability, social cohesion, and long-term civilizational growth, while future progress will depend on states’ abil-ity to integrate technology, international standards, and public trust
Work Design and Mental Health: Mediating Role of Job Satisfaction
No full textThis study examines how work design influences employee mental health and job satisfaction within the Job Demands-Resources (JD-R) framework, incorpo-rating a biopsychosocial perspective. Data were collected from 306 employees (228 women, 78 men) using the Polish adaptations of the Work Design Question-naire (WDQ; Hauk, 2014) and the Satisfaction with Job Scale (SWJS; Zalewska, 2003), alongside the Symptom Checklist-27-plus (SCL-27-plus; Hardt, 2008; Kuncewicz et al., 2014) for mental health outcomes. Correlation and regression analyses revealed that ergonomic conditions, autonomy, and feedback were the strongest predictors of job satisfaction. Mediation analyses further indicated that job satisfaction fully mediated the relationship between ergonomics and both depressive and pain symptoms, while effects on vegetative, agoraphobic, and sociophobic symptoms were weaker and largely nonsignificant. These findings highlight the pivotal role of well-structured and supportive work environments – particularly physical conditions – in fostering job satisfaction and protecting mental health. The results provide practical guidance for organizations aiming to enhance employee well-being, emphasizing ergonomics, autonomy, feedback, and social support as key resources in contemporary work design
Franciszek różnych stuleci: dziedzictwo pokory, pokoju i służby. Św. Franciszek z Asyżu i papież Franciszek w świetle relacji medialnych po śmierci Papieża w 2025 roku
No full textThis article explores the spiritual and thematic ties between Saint Francis of Assisi and Pope Francis, focusing on how the Pope “from the end of the Earh” embodied the values of the Poor Fellow of Assisi in a modern context. The aim is to demonstrate their shared commitment to humility, poverty, dialogue, and closeness to marginalized groups, which collectively form the core of their spiritual programs and actions. The material analyzed includes papal documents, statements, and media narratives surrounding Pope Francis’s death in April 2025, encompassing 79 media reports from April 21-26, 2025. The study highlights key themes, such as the name “Francis” as a symbolic program, ecological awareness rooted in Franciscan spirituality, the renewal of the Church from the bottom up, interreligious dialogue, and lifestyle closeness to the poor. The most important conclusion is that both figures exemplify a radical, yet gentle spirituality centered on active love, humility, and service, leaving a lasting legacy of a Church committed to meeting others where they are, rather than ruling from a distance. Their shared example highlights faith rooted in compassion and solidarity.Artykuł wskazuje i omawia wspólne wątki w historii św. Franciszka z Asyżu i papieża Franciszka, koncentrując się na tym, jak papież „z krańca świata” wcielał we współczesnych nam kontekstach wartości Biedaczyny z Asyżu. Celem jest ukazanie ich wspólnego zaangażowania w życie aktywne, w pokorze i ubóstwie, ich chęć dialogu z innymi ludźmi oraz bliskość wobec marginalizowanych grup, które stanowią istotę ich duchowych programów i działań. Analizowany materiał stanowią dokumenty papieskie, oświadczenia oraz relacje medialne dotyczące śmierci papieża Franciszka w kwietniu 2025 r. Analiza zawartości obejmowała 79 publikacji w internetowych wydaniach polskich dzienników i tygodników, wydanych w tygodniu od śmierci Papieża do dnia jego pogrzebu (od 21 do 26 kwietnia 2025 r.). Artykuł wskazuje na kluczowe motywy wspólne, takie jak: wybór imienia „Franciszek”, świadomość ekologiczna oparta na duchowości franciszkańskiej, oddolna odnowa Kościoła, dialog międzyreligijny oraz bliskość z życiem ubogich. Zarówno św. Franciszek z Asyżu, jak i papież Franciszek przez swoje wybory i życie stanowią przykład duchowości radykalnej, a zarazem łagodnej, skoncentrowanej na aktywnej miłości, pokorze i służbie oraz Kościele zaangażowanym w spotkanie z innymi, a nie w rządzenie z dystansu. Ich wspólny przykład podkreśla wiarę zakorzenioną we współczuciu i solidarności
W stronę pragmatyki relacyjnej: przykład koniunkcji
No full textThe paper presents the prospects and potential of a new pragmatic approach to natural language—the relating pragmatics. The relating pragmatics grows out of relating semantics developed for relating logic. I propose various ways to build relating pragmatics and illustrate the general ideas with two areas of application: the interpretation and projection of presuppositions and the interpretation and projection of scalar implicatures. I chose the issue of the semantic and pragmatic understanding of conjunction as the main background for the discussion.Artykuł przedstawia perspektywy i potencjał nowego pragmatycznego podejścia do języka naturalnego – pragmatyki wiążącej. Pragmatyka wiążąca wyrasta z semantyki wiążącej opracowanej dla logiki wiążącej. Proponuję różne sposoby budowania pragmatyki wiążącej i ilustruję ogólne idee dwoma obszarami zastosowań: interpretacją i projekcją presupozycji oraz interpretacją i projekcją implikatur skalarnych. Jako główne tło dyskusji wybrałem kwestię semantycznego i pragmatycznego rozumienia koniunkcji
Transhumanistyczny argument Lincolna Cannona za wiarą w Boga
No full textTranshumanists surprisingly often reflect on religious problems. Lincoln Cannon’s proposal fits into the classic issues of philosophical argumentation for the existence of God. The New God Argument starts from the belief typical of transhumanists about the reality of the transformation of humanity—thanks to technological achievements—to superhumanity. According to Cannon, belief in human evolution should lead to faith in God. The article contains a possibly precise description of the argument and its formal and material analysis. The correctness of inference (moving from premises to conclusions) and the validity of Cannon’s assumptions were verified.Transhumaniści nadspodziewanie często podejmują refleksję nad zagadnieniami religijnymi. Propozycja Lincolna Cannona wpisuje się w klasyczną problematykę filozoficznej argumentacji za istnieniem Boga. New God Argument wychodzi od typowego dla transhumanistów przekonania o realności transformacji człowieczeństwa – za sprawą osiągnięć technologicznych – do nad-człowieczeństwa. Wiara w ewolucję człowieka powinna, zdaniem Cannona, skłaniać do wiary w Boga. Artykuł zawiera możliwie precyzyjny opis argumentu oraz jego analizę formalną i materialną. Zweryfikowana została poprawność wnioskowania (przechodzenia od przesłanek do wniosków) oraz zasadność przyjętych przez Cannona założeń
Anarchokapitalizm, minarchizm i paradoks deontologii. Odpowiedź Wójtowiczowi
No full textThe present paper addresses a minarchist criticism of anarcho-capitalism based on the so-called paradox of deontology. The paper argues that minarchists are right in contending that minarchism does not run into a contradiction by recognizing individual rights and at the same time allowing their violations by the minimal state. However, the minarchist idea that the existence of the minimal state might be justified due to the paradox of deontology in which anarcho-capitalism is allegedly entangled is rejected. The whole discussion is conducted in the context of the exchange between Stanisław Wójtowicz’s rendition of the minarchist position as expressed in his recent paper “Libertarianism, Individual Rights, and the Paradox of Deontology: Rejoinder to Dominiak and Wysocki on Minarchism” (this issue) and Łukasz Dominiak and Igor Wysocki’s defense of anarcho-capitalism as presented in the target paper of Wójtowicz’s rejoinder, “The Anarcho-Capitalist Case against the State as a Challenge to the Minarchist Libertarians”, published also in Roczniki Filozoficzne recently.Artykuł podejmuje problem minarchistycznej krytyki anarchokapitalizmu wysuwanej z punktu widzenia tak zwanego paradoksu deontologii. Autorzy zgadzają się z tą krytyką w tej mierze, w jakiej minarchizm twierdzi, że z jednej strony przyjmując istnienie praw indywidualnych, z drugiej zaś dozwalając na ich naruszenia przez państwo minimalne, nie wikła się on w sprzeczność. Tym niemniej minarchistyczna idea jakoby państwo minimalne było uzasadnione w związku z tak zwanym paradoksem deontologii, w który ma z kolei wikłać się anarchokapitalizm, zostaje odrzucona. Dyskusja rzeczonych zagadnień prowadzona jest w kontekście wymiany intelektualnej pomiędzy najnowszym artykułem Stanisława Wójtowicza „Libertarianism, Individual Rights, and the Paradox of Deontology: Rejoinder to Dominiak and Wysocki on Minarchism” (niniejszy numer) a jego celem polemicznym, czyli tekstem Łukasza Dominiaka i Igora Wysockiego „The Anarcho-Capitalist Case against the State as a Challenge to the Minarchist Libertarians” opublikowanym w ostatnim czasie także na łamach Roczników Filozoficznych
Uwagi metaetyczne wobec propozycji normatywnego modelu etyki przywództwa
Get PDFIn his critical remarks, I focuses on the following issues: 1) the problem of justifying the necessity of creating a new detailed ethics, 2) the object of study of leadership ethics, 3) the theory of man (anthropology) assumed by the author of the book, 4) the issue of supererogation of acts in the star-shaped model. With many of the solutions that the author of Leadership Ethics proposes, I personally agree. Therefore, the following reflections will not be a form of classical polemics with the author. On the basis of reading the work, some thoughts arose for me regarding more how I, from my point of view, would analyze certain problems concerning leadership ethics that were described by the author. Therefore, my text will not be a form of criticism or an attempt to correct the author’s position, for the reason that in very many places, as I pointed out, I agree with his position. Instead, it will be an attempt to draw attention to certain issues that can be discussed so that the proposed model gains clarity.W swoich uwagach krytycznych koncentruję się na następujących zagadnieniach: 1) problem uzasadnienia konieczności tworzenia nowej etyki szczegółowej, 2) przedmiotu badań etyki przywództwa, 3) zakładanej przez autora książki teorii człowieka (antropologii), 4) zagadnienia supererogacji czynów w modelu gwiaździstym. Z wieloma rozwiązaniami, które proponuje autor Etyki przywództwa, osobiście się zgadzam. Dlatego też poniższe refleksje nie będą formą klasycznej polemiki z autorem. Na podstawie lektury pracy zrodziły mi się pewne przemyślenia dotyczące bardziej tego, jak ja ze swojego puntu widzenia analizowałbym pewne problemy dotyczące etyki przywództwa, które zostały opisane przez autora. Mój tekst nie będzie formą krytyki czy też próbą poprawiania stanowiska autora, dlatego że w bardzo wielu miejscach, jak zaznaczyłem, zgadzam się z jego stanowiskiem. Będzie natomiast próbą wyakcentowania tych zagadnień, które można przedyskutować, aby proponowany model zyskał na klarowności
Co kryje się pośród liter? Analiza twórczości Adama Mickiewicza
No full textThe article presents some issues related to the study of Adam Mickiewicz’s manuscripts using graphological scribal tools. The main subject of analysis was made the archives, which are stored in the Library of the John Paul II Catholic University of Lublin. What is important, they are an integral part of the legendary Philomath Archive, which has been dispersed over the years. The conducted analyses, which are only a contribution, but may indicate future directions of researchers’ interests, allow us to get an idea of the basic features of Mickiewicz’s handwriting. In addition, the analyses undertaken have made it possible to isolate and describe the characteristic features of the poet’s manuscripts.W artykule zostały przedstawione zagadnienia związane z badaniem rękopisów Adama Mickiewicza z wykorzystaniem narzędzi grafologicznych i pismoznawczych. Głównym przedmiotem analiz uczyniono archiwalia, które są przechowywane w Bibliotece Katolickigo Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Co ważne, stanowią one istotną część legendarnego Archiwum Filomatów, które przez lata uległo rozproszeniu. Przeprowadzone analizy są jedynie przyczynkiem, jednak mogą wskazywać przyszłe kierunki zainteresowań badaczy, pozwalają zorientować się w podstawowych cechach motoryki pisma Mickiewicza. Ponadto podjęte analizy umożliwiły wyodrębnienie i opisanie charakterystycznych cech rękopisów wieszcza
Próby pióra Romana Szwoynickiego w świetle archiwum artysty
Get PDFThe article explores the content of a friendship book and a selection of original poetry by Roman Szwoynicki (1845–1915) based on the artist’s archive. Moreover, the intersemiotic contexts of literary bestsellers of the era were identified, including works by Adam Mickiewicz, Antoni Pietkiewicz, Henryk Sienkiewicz, which the painter popularized in the form of illustrations and “living paintings”. The source base for the reconnaissance was the artist’s private archives and artworks, kept in the resources of the Polish Academy of Sciences Archive and the National Museum in Warsaw, the “Alka” Museum in Telšiai in Lithuania.Artykuł poświęcony został omówieniu zawartości sztambucha i wyboru oryginalnej poezji Romana Szwoynickiego (1845–1915) w świetle prywatnego archiwum artysty. Ponadto rozpoznano intersemiotyczne konteksty bestsellerów literackich epoki, m.in. dzieł Adama Mickiewicza, Antoniego Pietkiewicza, Henryka Sienkiewicza, które malarz popularyzował w postaci ilustracji i „żywych obrazów”. Za podstawę źródłową rekonesansu posłużyły prywatne archiwalia i prace plastyczne artysty, przechowywane w zasobach Archiwum PAN i Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Muzeum „Alka” w Telszach na Litwie