Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Ku hermeneutycznemu modelowi tłumaczenia literatury fantasy. Studium przypadku odniesień do polskości w powieści Uprooted Naomi Novik i jej polskim przekładzie
The paper aims to present a model of translating and studying translation of fantasy literature aligned with the purpose of writing or reading it. The model is formulated by aligning the parallels between J. R. R. Tolkien’s set of values of fantasy literature with the hermeneutic method of translating and reading translations based on George Steiner’s hermeneutic motion and Antoine Berman’s text-deforming tendencies. To illustrate it, the translation of the lexical references to Polishness in the novel Uprooted is analysed. According to the proposed hermeneutic model of translating fantasy literature, the translators’ general task connects the insistence to mirror the original and meet the readers’ expectations considering the challenges unique to a particular literary text. This advocates for the composition of translation series in which subsequent versions do not aim to outplace one another but create a pool of interpretations which grows with every new rendition.Artykuł ma za zadanie przedstawienie modelu przekładania i badania przekładu literatury fantasy spójnego z celem pisania i czytania tekstów tego gatunku. Model został stworzony poprzez zestawienie podobieństw między wartościami fantastyki według J. R. R. Tolkiena z modelem przekładania i badania przekładu opartego na ruchu hermeneutycznym George’a Steinera oraz tendencji deformujących tekst Antoine’a Bermana. By go zobrazować, analizie poddano przekład językowych odniesień do kultury polskiej występujących w powieści Uprooted. Zgodnie z prezentowanym hermeneutycznym modelem tłumaczenia literatury fantasy, szeroko pojęte zadanie tłumacza łączy w sobie konieczność odzwierciedlenia oryginału oraz spełnienie oczekiwań czytelników, mając na uwadze szczególne wyzwania stawiane przez konkretne teksty. Z tej perspektywy tworzenie serii przekładowej, w której kolejne wersje nie mają zastąpić poprzednich, a wzbogacić istniejący już zbiór tłumaczeniowych interpretacji danego utworu, jawi się jako trafne określenie celu pracy tłumacza
Stare/nowe historie – stary/nowy gatunek: rewizja kanadyjskiej etnofikcji historiograficznej w Ghost Forest (Las duchów) autorstwa Pik-Shuen Fung
Canadian literature has been marked by a type of writing, which grounded in historiographic recollections of immigration and (ethnic) identity, has been generally classified as ethnic (minority) or diasporic writing. Yet, in the 1990s, Janice Kulyk Keefer, Ukrainian-Canadian writer, suggested the term “historiographic ethnofiction” which offers much more than the customarily applied generic labels as it captures the richness of works discussing ethnicity. Thus, the concept, so far unattended by critics, deserves attention as a productive tool of generic classification that sheds new light on how ethnic writing could be approached in a more systemic way. To illustrate its potential, this article aims at reading a recent Asian-Canadian work, Ghost Forest (2021), by Pik-Shuen Fung, as an example of contemporary Canadian historiographic ethnofiction that both follows and extends Kulyk Keefer’s conceptualization of this generic term.Literatura kanadyjska wyróżnia się typem pisarstwa, które opiera się na historiograficznych wspomnieniach o imigracji i tożsamości (etnicznej). Jest ono zazwyczaj klasyfikowane jako pisarstwo etniczne (mniejszościowe) lub diasporyczne. Jednak w latach 90. XX wieku Janice Kulyk Keefer, ukraińsko-kanadyjska pisarka, zaproponowała pojęcie „historiograficzna etnofikcja”, które oferuje znacznie więcej niż zwyczajowo stosowane określenia gatunkowe, ponieważ oddaje bogactwo dzieł poruszających tematykę etniczną. Koncepcja ta, dotychczas pomijana przez krytyków, zasługuje więc na uwagę jako narzędzie służące do klasyfikacji gatunkowej, które pozwala podchodzić do pisarstwa etnicznego w sposób bardziej systemowy. Niniejszy artykuł ma na celu zobrazowanie jego potencjału poprzez analizę niedawnego dzieła literatury azjatycko-kanadyjskiej autorstwa Pik-Shuen Fung, Ghost Forest (2021; Las duchów), jako przykładu współczesnej kanadyjskiej historiograficznej etnofikcji, która wyraża, jak i poszerza sformułowanie terminu gatunkowego zaproponowanego przez Kulyk Keefer
Między demencją a literaturą: Flavio Pagano i Marco Annicchiarico
This article aims to analyse two autobiographical novels, Perdutamente (2013) by Flavio Pagano and I cura cari (2022) by Marco Annicchiarico, which recount life in the shadow of Alzheimer’s disease. Both books intertwine poetic elements with descriptions of the difficult daily reality, offering a poignant portrayal of the challenging life of a caregiver for a person suffering from dementia, made all the more difficult when the patient is one’s own mother, and when, to make matters worse, the public healthcare system fails to provide sufficient support. Nevertheless, both works are not merely reflections on human fragility but, above all, a celebration of love, empathy, and life in all its manifestations.L’articolo si propone di analizzare due romanzi autobiografici, Perdutamente (2013) di Flavio Pagano e I cura cari (2022) di Marco Annicchiarico, che raccontano la vita all’ombra del morbo di Alzheimer. Entrambi i libri intrecciano elementi poetici nelle descrizioni della difficile quotidianità, offrendo un ritratto penetrante della complicata realtà del caregiver di una persona affetta da demenza, reso ancora più arduo dal fatto che la persona malata è la propria madre, e aggravato ulteriormente da un sistema sanitario pubblico che non fornisce un supporto adeguato. Tuttavia, entrambe le opere non sono solo una riflessione sulla fragilità umana, ma soprattutto un elogio dell’amore, dell’empatia e della vita in tutte le sue manifestazioni.Artykuł ma na celu analizę dwóch autobiograficznych powieści, Perdutamente (2013) Flavia Pagana oraz I cura cari (2022) Marca Annicchiarica, które opowiadają o życiu w cieniu choroby Alzheimera. Obie książki splatają elementy poetyckie z opisami trudnej codzienności, oferując wnikliwy obraz skomplikowanej rzeczywistości opiekuna osoby z demencją, utrudnionej dodatkowo przez fakt, że chorą jest jego własna matka, a sytuację jeszcze pogarsza publiczny system opieki zdrowotnej, który nie zapewnia odpowiedniego wsparcia. Oba te utwory jednakże nie są tylko refleksją nad człowieczą kruchością, ale przede wszystkim pochwałą miłości, empatii i życia we wszystkich jego przejawach.
Modernistyczna prozodia – reverse engineering. Wokół eksperymentu Kazimierza Wóycickiego
Using musical terminology, it can be written that this article is an étude, a small study in which I solve a minor problem of a technical/practical nature, rather than prove a thesis. This is a report on an attempt to reconstruct in living speech, the intonation of a 25-second fragment of Aleksander Swietochowski’s prose (one repeatedly complex sentence), which was written down in notes over 100 years ago by Kazimierz Wóycicki (Forma dźwiękowa prozy polskiej i wiersza polskiego, Warsaw 1912). This reconstruction consisted – strictly speaking – in modifying, with the help of “Praat” software, the pitch of the intonation of the previously recorded speech to that set in Wóycicki’s “score”. Before this could happen, however, a number of issues of a primarily musicological nature had to be resolved (consisting, roughly speaking, in a thorough understanding of the principles of modifying the musical signs that Wóycicki had introduced and in converting the microtonic values thus obtained into physical values [sound frequency]). The reconstruction effect may not be perfect, but cognitively and aesthetically intriguing. Moreover, it seems that far more interesting than the goal obtained was the path that led to it. It allows Wóycicki’s researchers to look at his work through the prism of new issues, especially those relating to the origins of microtonal music and the history of singing.Używając terminologii muzycznej można napisać, że artykuł niniejszy jest etiudą, małym studium, w którym rozwiązuję pewien drobny problem natury technicznej/praktycznej, a nie dowodzę jakiejś tezy. Jest to sprawozdanie z próby odtworzenia w żywej materii mowy intonacji 25-sekundowego fragmentu prozy (jednego wielokrotnie złożonego zdania) Aleksandra Świętochowskiego, którą ponad 100 lat temu zapisał w nutach Kazimierz Wóycicki (Forma dźwiękowa prozy polskiej i wiersza polskiego, Warszawa 1912). Rekonstrukcja ta polegała – ściśle rzecz biorąc – na modyfikacji wysokości intonacji za pomocą oprogramowania „Praat” nagranej uprzednio mowy do zadanej w „partyturze” Wóycickiego. Nim jednak do tego doszło, należało rozwiązać kilka zagadnień natury przede wszystkim muzykologicznej (polegających z grubsza na dokładnym zrozumieniu zasad modyfikacji znaków muzycznych, które wprowadził Wóycicki, oraz przeliczeniu tak uzyskanych wartości mikrotonowych na wartości fizyczne – częstotliwość dźwięku). Efekt rekonstrukcji nie jest może doskonały, ale poznawczo i estetycznie intrygujący. Nadto wydaje się, że znacznie ciekawsza niż uzyskany cel była droga, która do niego wiodła. Badaczom Wóycickiego pozwala ona spojrzeć na jego twórczość przez pryzmat nowej problematyki, zwłaszcza tej odnoszącej do początków muzyki mikrotonowej i historii śpiewu
W świetle wiecznym i niegasnącym. Wizja nieba we francuskiej muzyce organowej piewszej połowy XX wieku
Although rarely present in the 20th century organ repertoire, the image of heaven may serve as a compelling point of reflection on Christian spirituality and the symbolic potential of religious music. This article examines selected works by French composers – Jehan Alain (Le Jardin suspendu), Maurice Duruflé (In paradisum from Requiem, Op. 9), and Olivier Messiaen (Les Corps glorieux, Apparition de l’Église éternelle, Le Banquet céleste) – considering musical, symbolic, and theological dimensions. The study is framed within the structure of the hermeneutic circle, which indicates that organ music not only expresses the longing for transcendence but also facilitates the interpretation and anticipation of eschatological reality.Motyw nieba, choć rzadko obecny w repertuarze organowym XX wieku, stanowi interesujący punkt wyjścia do refleksji nad duchowością chrześcijańską oraz symboliczną warstwą muzyki religijnej. Podstawą artykułu jest analiza wybranych utworów francuskich kompozytorów: Jehana Alaina (Le Jardin suspendu), Maurice’a Duruflégo (In paradisum z Requiem op. 9) oraz Oliviera Messiaena (Les Corps glorieux, Apparition de l’Église éternelle, Le Banquet céleste), przeprowadzona nie tylko w kontekście muzycznym, ale też symbolicznym i teologicznym. Przedstawione w artykule rozważania osadzone są w strukturze koła hermeneutycznego, która pozwoliła ukazać, w jaki sposób muzyka organowa może nie tylko wyrażać pragnienie transcendencji, ale także tworzyć przestrzeń interpretacji i antycypacji rzeczywistości eschatologicznej
Czwarta rewolucja komunikacji społecznej
The emergence of hybrid reality – combining two distinct spaces of human presence, namely the classical and the virtual – has transformed the scale, scope, and nature of contemporary social communication. Integrating these dimensions enables communication to unfold in new ways, introducing different dynamics of interaction and redefining traditional temporal and spatial boundaries. The aim of this article is to analyze these transformations within the conditions of hybrid reality. This approach not only helps to understand current challenges in social communication but also makes it possible to formulate new research paradigms that reflect the changing conditions of the modern world.Powstanie rzeczywistości hybrydalnej, łączącej dwie odmienne przestrzenie obecności człowieka, tj. klasyczną i wirtualną, przekształciło zarówno skalę, zakres, jak i charakter współczesnej komunikacji społecznej. Integracja tych wymiarów umożliwia nowy przebieg komunikacji, wprowadzając odmienne dynamiki interakcji i redefiniując tradycyjne granice czasowe oraz przestrzenne. Celem artykułu jest analiza tych transformacji w warunkach rzeczywistości hybrydalnej. To podejście pozwala nie tylko na zrozumienie współczesnych wyzwań w komunikacji społecznej, ale także na sformułowanie nowych paradygmatów badawczych, które odzwierciedlają zmieniające się uwarunkowania współczesnego świata
Sztuczna inteligencja w produkcji filmowej
The article addresses the topic of using artificial intelligence at all stages of film production and in the creative industry. The possibilities and threats of the AI implementation process are analyzed. The impact of film ideas themselves on the development of computer technologies is also presented. It is noted that digital tools simplify film production and reduce production costs. It also notes threats to the authorship of works and the possibility of eliminating individual creative professions. However, the conclusions emphasize the importance of human creativity and the need to control AI.W artykule podjęto temat zastosowania sztucznej inteligencji na wszystkich etapach produkcji filmowej i w branży kreatywnej. Przenalizowane zostały możliwości i zagrożenia procesu wdrażania AI. Zaprezentowano też wpływ samych filmowych pomysłów na rozwój technologii komputerowych. Zwrócono uwagę na to, że narzędzia cyfrowe upraszczają realizację filmów oraz obniżają koszty produkcji. Zauważono też zagrożenia w zakresie autorstwa dzieł oraz możliwości eliminowania poszczególnych zawodów twórczych. We wnioskach podkreślono jednak istotność ludzkiej kreatywności oraz konieczność kontroli nad AI
Zakaz publikacji w prasie danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie, a korzystanie z technologii informacyjnych
The article discusses issues related to the ban on publishing personal data of persons against whom proceedings are pending in the press, regulated in the press law. The initial part presents the relationship between freedom of the press and the protection of persons in connection with the automated processing of personal data (protection of personal data). Next, analyses are included regarding the way of understanding the concept of personal data in the context of the press law. Next, the ban on publishing personal data of persons against whom proceedings are pending in the press is discussed and conclusions are presented regarding the notorious violation of this ban. The final part signals the consequences of the development and mass use of information technologies in the context of the ban on publishing personal data in the press and indicates the most important conclusions and postulates resulting from the conducted analyses.W artykule omówiono zagadnienia dotyczące uregulowanego w prawie prasowym zakazu publikacji w prasie danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie. W początkowej części przedstawiono relacje między wolnością prasy a ochroną osób, w związku ze zautomatyzowanym przetwarzaniem danych osobowych (ochroną danych osobowych). Dalej zawarte zostały analizy odnoszące się do sposobu rozumienia pojęcia danych osobowych na gruncie prawa prasowego. Następnie omówiono zakaz publikacji w prasie danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie, oraz przestawiono wnioski dotyczące notorycznego łamania tego zakazu. W końcowej części zostały zasygnalizowane konsekwencje rozwoju i masowego wykorzystywania technologii informacyjnych w kontekście zakazu publikacji w prasie danych osobowych oraz wskazano najważniejsze wnioski i postulaty wynikające z przeprowadzonych analiz
Alfabetyzm wizualny praktyków public relations – operacjonalizacja kompetencji medialnych do komunikacji między nowoczesnymi organizacjami a publicznościami
The aim of this article is to analyze visual literacy in evaluating and measuring PR competencies. It contributes to communication competence research, focusing on skills of PR professionals working with media and highlighting the visual dimension essential for organizational–audience dialogue. This conceptual article is based on a review of media and PR literature, identifying where visuality appears in contemporary studies on PR skills and competencies. The focus is on visual skills rather than communication goals. Findings explore the value of visual competencies and situate them within broader organizational communication debates. The article’s significance lies in its pioneering integration of visual skills into the assessment of PR practitioners’ competencies in media relations, moving beyond language-focused frameworks by incorporating the often-overlooked visual dimension.Celem niniejszego artykułu jest analiza kompetencji wizualnej w kontekście oceny i pomiaru kompetencji PR. Artykuł wnosi wkład w badania nad kompetencjami komunikacyjnymi, koncentrując się na umiejętnościach specjalistów PR pracujących z mediami oraz podkreślając wymiar wizualny niezbędny do dialogu organizacja–odbiorcy. Artykuł koncepcyjny opiera się na przeglądzie literatury medialnej i PR, identyfikując miejsca, w których wymiar wizualny pojawia się we współczesnych badaniach nad kompetencjami i umiejętnościami PR. Uwaga skupiona jest na kompetencjach wizualnych, a nie na celach komunikacyjnych. Wyniki badań ukazują wartość kompetencji wizualnych i osadzają je w szerszej debacie dotyczącej komunikacji w organizacjach. Znaczenie artykułu polega na pionierskiej integracji umiejętności wizualnych w proces oceny kompetencji praktyków PR w relacjach medialnych, wykraczając poza ramy ewaluacji skupionych na języku i włączając często pomijany wymiar wizualny
Relacyjny i społeczny wymiar świętości
This article deals with the social and relational dimension of holiness. His inspiration is the exhortation Gaudete et exsultate of Pope Francis. Analyzes of the social and relational dimension of holiness are preceded by a reflection on the holiness of God himself, which is the ontological foundation of the holiness of the Church and of man. The aim of the article is to show that holiness is a certain way of life, which consists in participating in communion with the threefold Holy God. It is not an unsurpassed ideal that only a few achieve, but a model according to which a Christians should shape the life of the Church and the social and relational space that surrounds it.Niniejszy artykuł podejmuje tematykę społecznego i relacyjnego wymiaru świętości. Jego inspiracją jest adhortacja Gaudete et exsultate papieża Franciszka. Analizy społecznego i relacyjnego wymiaru świętości poprzedza namysł nad świętością samego Boga, która stanowi ontologiczny fundament świętości Kościoła i człowieka. Celem artykułu jest ukazanie, iż świętość jest pewnym sposobem życia, polegającym na uczestnictwu w komunii trzykroć świętego Boga. Nie jest ona niedoścignionym ideałem, który osiągają jedynie nieliczni, ale modelem, wedle którego chrześcijanie winni kształtować życie Kościoła i otaczającą ich przestrzeń społeczną i relacyjną