Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Antyklasycyzm – poetyka i estetyka późnego renesansu poza paradygmatem klasycznym (rekonesans)
Get PDFThe article attempts to classify the non-classical threads within Late Renaissance poetics and aesthetics. It draws inspiration from Wladyslaw Tatarkiewicz’s Modern Aesthetics (Polish: 1967, English: 1974) and from the recent A Companion to Anticlassicisms in the Cinquecento (2023). This paper firstly names several examples of anti-classical opinions, expressed explicitly by the mild critics of the doctrine of imitatio (G. B. Cinzio, L. Salviati, G. P. Lomazzo), or by Francesco Patrizi’s in his radical anti-mimetic and anti-Aristotelian poetics. It secondly points out several examples of anti-classicism implicit and implied in the transformed Aristotelian ideas put forward by T. Tasso and M. K. Sarbiewski. And thirdly, it discusses ideas dissociating themselves from classical doctrines and introducing non-classical aesthetic categories (F. Patrizi, J. Mazzoni, G. Comanini). The article underlines the role of critical quarrels over Ariosto’s Orlando furioso and Dante’s Comedia as well as the reinterpretation of the Aristotelian poetical concepts of mimesis, eikos, thaumaston in the formation of anti-classical thought in the Late Renaissance.
Non-classical tendencies comprise: the nobilitation of fantasy, the interpretation of fiction in terms of sophistical deception, the definition of mimesis as imitazione phantastica (J. Mazzoni, G. Comanini) and poetica della maraviglia (F. Patrizi).
The author makes a clear distinction between non-classical traits that show up as modifications of classical ideas in many theories on the one hand and programmatic anticlassicism on the other. She suggests that the latter should contain all of the following three levels: (1) critical discussion with ancient doctrines, (2) questioning the usefulness of classical concepts i.a. mimesis, imitatio, (3) validating new, non-classical aesthetic categories (i.a. maraviglia, terribilità).Artykuł jest próbą uporządkowania nieklasycznych wątków poetyki i myśli estetycznej późnego renesansu. Zainspirowany został ustaleniami Władysława Tatarkiewicza z Historii estetyki nowożytnej (1967) oraz monografią A Companion to Anticlassicisms in the Cinquecento (2023). W dyskursach teoretycznych późnego renesansu wskazuje przykłady antyklasycznych poglądów wyrażanych explicite (antyimitacyjne głosy G. Cinzia, L. Salviatiego, G. P. Lomazza, antymimetyczna i antyarystotelesowska poetyka F. Patriziego), przeciwieństw klasycyzmu implikowanych w przetworzeniach pojęć z Poetyki Arystotelesa (T. Tasso, M. K. Sarbiewski) oraz koncepcji polemicznych wobec doktryn antyku i wprowadzających nieklasyczne kategorie (F. Patrizi, J. Mazzoni, G. Comanini).
Artykuł podkreśla rolę, jaką w formowaniu się tendencji nieklasycznych odegrały debaty krytycznoliterackie, dotyczące Orlando furioso Ariosta i Komedii Dantego oraz reinterpretacje Arystotelesowskich kategorii mimesis, eikos, thaumaston. Do nieklasycznych tendencji należy zaliczyć: nobilitację fantazji, interpretację fikcji w kategoriach sofistycznego oszustwa, odczytanie mimetyzmu jako „imitacji fantastycznej” (J. Mazzoni, G. Comanini), estetykę maraviglia (F. Patrizi).
Autorka postuluje ścisłe rozróżnienie między nieklasycznymi elementami, które manifestują się w modyfikacjach idei klasycznych w wielu teoriach, a antyklasycyzmem sformułowanym. Ten ostatni powinien zawierać trzy postaci opozycji wobec klasycyzmu: (1) krytyczną dyskusję z doktrynami antyku, (2) zakwestionowanie klasycznych reguł sztuki – np. mimesis, imitatio antiquorum, (3) dowartościowanie nowych kategorii estetycznych (tj. maraviglia, terribilità)
Rewolucja pod rękę z Ojczyzną? Wątek KPP w prozie polskiej lat 1920. Rekonesans
Get PDFIn the political science and historical research fictional records are not considered – as a rule – to be an appropriate tool for spreading visions and evaluations of Polish communism. In the article it is “a story” which has been treated as a memory space and a way to break through to the discredited symbolic universe. Literary descriptions of socialization processes, motivation and feelings of party members – it is assumed – may help to re-create the discarded image. The first aim of the article was to present the theme of The Polish Communist Party (KPP) and the motif of a communist against the background of stories written between 1918 and 1929. Then an attempt was made to characterize the phenomenon. The article is a reconstruction and reconnaissance – a kind of introduction to broader issues and interpretations, taking into account the period of 1919–1969.Roztaczając wizje i formułując oceny polskiego komunizmu, z reguły nie korzysta się w opracowaniach politologicznych i historycznych z fikcjonalnych zapisów. W artykule to właśnie proza narracyjna została potraktowana jako miejsce pamięci i fabularna ścieżka, umożliwiająca dotarcia do skompromitowanego uniwersum symbolicznego. Literacka rejestracja procesów socjalizacyjnych, motywacji i odczuć członków ruchu – założono – może pomóc odtworzyć to zdyskredytowane imaginarium. Pierwszym zadaniem było więc wydobycie wątku KPP i motywu komunisty z opowieści, napisanych w latach 1918–1929. Następnie dokonano charakterystyki zjawiska. Artykuł ma charakter rekonstrukcyjny i rekonesansowy – stanowi wprowadzenie do szerszych rozważań i interpretacji, uwzględniających półwiecze 1919–1969
Konkretyzacja jako samoodczytanie i samougruntowanie. Paradoksy ontologii fikcji w Pana Profesora dzienniku sekretnym Artura Przybysławskiego
Get PDFThis article provides a phenomenological analysis of Pana Profesora dziennik sekretny [Mr Professor’s Secret Diary] (2022) by Artur Przybysławski, a Professor of Philosophy from Krakov and a pupil of Władysław Stróżewski. The novel follows the genre rules of a diary where a fictitious hero attacks his author in a very rude way. It is a peculiar continuation of the writer’s literary debut titled Pan Profesor [Mr Professor] (2020), offering a witty satire of academia, abundant in literary and philosophical allusions (“you keep scribbling all those unconcretized, outdated, and pathetic schematized aspects of mine;”). The author of this paper highlights the mechanisms of philosophical discourse parody applied by Przybysławski and, using Ingarden’s scientific categories, identifies paradoxes of the ontology of fiction which is “bodilessly embodied” by the eponymous Mr Professor.Artykuł zawiera fenomenologiczną analizę powieści Pana Profesora dziennik sekretny (2022) autorstwa Artura Przybysławskiego, krakowskiego profesora filozofii (wychowanka Władysława Stróżewskiego). Powieść utrzymana jest w konwencji dziennika postaci literackiej w niewybredny sposób atakującej swego autora. Utwór, będący przewrotną kontynuacją debiutu literackiego pisarza pt. Pan Profesor (2020), to błyskotliwa satyra na akademię, obfitująca w aluzje literackie i filozoficzne („ścibolicie sobie te niedokonkretyzowane, niedoaktualizowane żałosne moje wyglądy”). Autorka wskazuje na zastosowane przez Przybysławskiego mechanizmy parodii dyskursu fenomenologicznego i przy pomocy Ingardenowskich kategorii badawczych wydobywa paradoksy ontologii fikcji „bezcieleśnie ucieleśnianej” przez tytułowego Pana Profesora
Hostis fraudulentus, seprens dirus, suggestor sceleris. Przeciwnicy ludzkiego zbawienia w sekwencjach Adama ze św. Wiktora
No full textThis article attempts to explore how the enemies of human salvation were depicted in the Sequences composed by Adam of St Victor. The author did not dwell closely on the nature of these entities, but mentioning them was an important part of the composition of many sequences. By pointing out that man easily experiences the power of evil after the sin of Adam and Eve, the author was able to show more clearly the power of Christ, who defeated the Devil. Compared to the Son of God, the Devil and the demons prove to be limited creatures. The fact that the Son of God and his followers have defeated evil gives reason to praise them in the words of the sequences, and at the same time provides Christians with the hope that they too will be victorious over the enemies of salvation.Niniejszy artykuł stanowi próbę uchwycenia, w jaki sposób w sekwencjach ułożonych przez Adama ze św. Wiktora przedstawieni zostali przeciwnicy ludzkiego zbawienia. W poematach wiktoryńskiego twórcy odnaleźć można wzmianki na temat złych duchów. Autor nie zajmował się bliżej naturą tych bytów, jednak ich wspominanie stanowiło istotny element kompozycji treści wielu sekwencji. Poprzez wskazywanie, że człowiek po grzechu pierwszych rodziców łatwo doświadczał mocy zła, autor mógł wyraźniej ukazać moc Chrystusa, który pokonał diabła. W porównaniu z Synem Bożym diabeł i demony okazywali się ograniczonymi stworzeniami. Także święci mieli udział w Chrystusowym zwycięstwie. Fakt, że Syn Boży i Jego naśladowcy pokonali, zło dawał powód do chwalenia ich słowami sekwencji. Zarazem stanowił też dla chrześcijan nadzieję, że także i oni odniosą zwycięstwo nad wrogami zbawienia
Indywidualne czynniki dotyczące równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i wydajności pracy ze szczególnym uwzględnieniem kadry akademickiej i administracyjnej uniwersytetów w Sri Lance: modelowanie równań strukturalnych
No full textThis article investigates the work-life balance (WLB) individual factors that impact job performance. A questionnaire survey technique was implemented to collect the data from the academic and administrative heads of the North and East universities in Sri Lanka. Out of the sample size of 339, 257 samples were utilized, and a strong analytical process was followed. The outcomes show that individual WLB factors substantially strengthen job performance. The study offers support and a path for the Sri Lankan higher education segment. The results could be guided by individual WLB factors to help the university’s academic and administrative heads improve their performance. This study is also valuable for policymakers in higher education to think about the individual WLB factors to develop better job performance.Artykuł analizuje indywidualne czynniki dotyczące równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (WLB), które wpływają na wydajność pracy. Dane zebrano za pomocą ankiety skierowanej do kadry akademickiej i administracyjnej uczelni wyższych zlokalizowanych w północnym i wschodnim regionie Sri Lanki. Z całkowitej próby liczącej 339 osób przeanalizowano 257 odpowiedzi, stosując solidną metodę analityczną. Wyniki badania wskazują, że indywidualne czynniki WLB w istotny sposób poprawiają wydajność pracy. Badanie dostarcza praktycznych wniosków i wskazówek dla sektora szkolnictwa wyższego w Sri Lance. Rezultaty podkreślają, że zwracanie uwagi na indywidualne aspekty równowagi między życiem zawodowym a prywatnym może wspierać kadrę kierowniczą uczelni w poprawie wydajności. Otrzymane wnioski są również istotne dla decydentów polityki edukacyjnej, aby zwiększyć wydajność pracy poprzez odpowiednie działania wspierające WLB
Składowe prawa do obrony w wybranych postępowaniach dyscyplinarnych
Get PDFThe text draws attention to the complexity of the right to defense in disciplinary proceedings. It notes that, in terms of structure, this brings the above right closer to the solutions used in criminal proceedings. However, this similarity does not mean that these solutions are completely identical. The approach to the components of the right to defense within disciplinary proceedings themselves also differs, due to the lack of common regulations at the statutory level. While the text considers it reasonable to differentiate between the entities acting as defenders in individual disciplinary proceedings, it criticizes the inconsistent approach to the moment at which a person subject to disciplinary charges acquires the right to defense, due to its inconsistency with the constitutional model of such defense.W tekście zwraca się uwagę na złożoność prawa do obrony w postępowaniach dyscyplinarnych. Zauważa się, że pod względem konstrukcyjnym zbliża to powyższe prawo do rozwiązań funkcjonujących na gruncie procesu karnego. Ta bliskość nie oznacza jednak pełnej identyczności tych rozwiązań. Różne jest też podejście do składowych prawa do obrony w obrębie samych postępowań dyscyplinarnych, czego powodem jest brak wspólnej ich regulacji na poziomie ustawowym. O ile w tekście za zasadne uznaje się zróżnicowanie podmiotów pełniących rolę obrońców w poszczególnych postępowaniach dyscyplinarnych, o tyle poddaje się krytyce niejednolite podejście do momentu, w którym osoba objęta zarzutem dyscyplinarnym nabywa prawa do obrony, z uwagi na jego sprzeczność z konstytucyjnym wzorcem tej obrony
Ks. Dawid Pietras, Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego. Status prawny liturgii i wspólnot, Dębogóra: Wydawnictwo Dębogóra 2021
Get PDFKomunikacja skoncentrowana na dziecku. Wystawa „Daniel’s Story” W Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie
Get PDFThis case study analyses the exposure strategy employed by the creators of the exhibit “Remember the Children: Daniel’s Story” presented at the United States Holocaust Memorial Museum. It tells the story of a fictional Jewish family living during the Nazi era and discusses key facts about the Holocaust, and is aimed at children. What kind of message was prepared for them? What tools do the exhibit’s creators use to present the story of the traumatic past? Do they take into account the predisposition and emotional capacity of the young audience? The author of the article seeks answers to these questions by examining the compositional structure of the exhibit and its various elements.Autor analizuje strategię ekspozycyjną wystawy „Remember the Children: Daniel’s Story” prezentowanej w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie. Opowiadając historię fikcyjnej żydowskiej rodziny żyjącej w czasach nazistowskich, ekspozycja omawia najważniejsze fakty dotyczące Zagłady. Z jakich narzędzi korzystają twórcy wystawy, prezentując opowieść o traumatycznej przeszłości? Czy uwzględniają predyspozycje i możliwości emocjonalne dzieci, które są adresatami wystawy? Autor artykułu poszukuje odpowiedzi na te pytania, badając strukturę kompozycyjną wystawy i jej poszczególne elementy
Reporterzy-podcasterzy, czyli kilka uwag o poszerzaniu reporterskiego pola
Get PDFThe aim of the article is to present various forms of involvement of Polish reporters in the production of podcasts. The research rests on the assumption that this can be perceived as an attempt to expand the reporting field. The phenomenon can also be considered as a way of estab¬lish¬ing relationships with the recipient community. The he article has a multiple case study design to ana¬lyze the podcasts created by such reporters as Magdalena Grzebałkowska and Ewa Winnicka, Justyna Ko-pińska, Filip Springer, Przemysław Semczuk, Wojciech Jagielski and Krzysztof Story. The re¬search has shown that in the case of reporters broadening the scope of their activity we can speak of two basic dimensions: either the creation of content that interferes with the previous pub¬lications of the given author or totally unrelated experimental activities.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie różnych form zaangażowania współczesnych polskich reporterów w tworzenie podcastów. Przyjęto założenie, iż fakt ów może być postrzegany jako podejmowana przez dziennikarzy próba poszerzenia reporterskiego pola. Zjawisko to może być ponadto uznawane za sposób na nawiązanie relacji ze społecznością odbiorców. W artykule zastosowano metodę wielokrotnego studium przypadku. Analizom poddano reporterskie podcasty takich autorów, jak Magdalena Grzebałkowska i Ewa Winnicka, Justyna Kopińska, Filip Springer, Przemysław Semczuk oraz Wojciech Jagielski i Krzysztof Story. Przeprowadzone badania wykazały, iż rozszerzanie zakresu działania przyjmuje w przypadku reporterów zasadniczo dwa wymiary: odnosi się bądź do tworzenia przekazów interferujących z wcześniejszymi publikacjami danego twórcy, bądź do działań eksperymentalnych, zupełnie z nimi niezwiązanych
Bezpieczeństwo a polityka historyczna: analiza działań Federacji Rosyjskiej w XXI wieku
Get PDFThe manipulation of history is one of the elements of hybrid activities conducted by the Russian Federation, especially in the context of the aggressive international policy pursued by this country. Using methods of discourse analysis, case studies, and comparative analysis, the authors show how manipulation of historical facts can lead to destabilisation of international security, polarisation of societies and strengthening of Russia’s political influence. The securitisation of historical policy and the growing role of social media in the propagation of distorted narratives are also discussed. The research results indicate that effective counteracting historical disinformation requires both historical education and developed information protection mechanisms.Manipulacja historią jest jednym z elementów działań hybrydowych Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza w kontekście agresywnej polityki międzynarodowej prowadzonej przez to państwo. Wykorzystując metody analizy dyskursu, badań przypadków oraz analizy porównawczej, autorzy wskazali, w jaki sposób manipulacja faktami historycznymi może destabilizować międzynarodowe bezpieczeństwo, polaryzować społeczeństwa i wzmacniać wpływy polityczne Rosji. Omówiono także sekurytyzację polityki historycznej oraz rosnącą rolę mediów społecznościowych w propagowaniu zniekształconych narracji. Wyniki badań pozwalają stwierdzić, że skuteczne przeciwdziałanie dezinformacji historycznej wymaga zarówno edukacji historycznej, jak i rozwiniętych mechanizmów ochrony informacyjnej