Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Włoskie konteksty twórczości Zbigniewa Makowskiego
No full textIn the artistic career of Zbigniew Makowski (1930–2019) Italian inspirations and direct contacts with Italian artists, critics and galleries played an important, yet unrecognized role. Paradoxically – given the doubts that have always been associated with the presence/absence of surrealism in Poland and Italy – one of the reference points that seem important for these interactions is surrealism and the trends drawing on its legacy. Makowski – painter, author of artist’s books, was one of the key figures in Polish artistic life of the 1960s. Thanks to the network of direct contacts with artists made possible by the Thaw, through the Krzywe Koło gallery and the Phases group, he found himself in a creative international artistic environment, and also made contacts with Italian artists, especially Guido Biasi. The search for a new artistic language combining image and word, and the interest in signs, was a common ground for the experiments of the Polish artist and Italian visual poets. On the other hand, official cultural contacts resulted in interest in his work on the part of one of the important Italian critics – Giuseppe Marchiori, thanks to whom Makowski gained some recognition in the Western art world (exhibitions at the Galleria de’Foscherari in Bologna and the Libreria-Galleria G. Greco in Mantua in 1967). At the same time, in a situation of growing political tension before 1968 and a polarizing art scene, where the complicated reception of surrealism played a significant part, Makowski was cast in a role that was incompatible with his previous artistic alliances and interests. In 1972, he represented Poland at the XXXVI Venice Biennale.Inspiracje kulturą włoską, ale także bezpośrednie kontakty z włoskimi artystami, krytykami i galeriami odegrały w twórczości Zbigniewa Makowskiego (1930–2019) ważną, a nierozpoznaną dotąd rolę. W przypadku Makowskiego – paradoksalnie, biorąc pod uwagę wątpliwości, które zawsze wiązały się z obecnością/nieobecnością surrealizmu w Polsce i we Włoszech – jednym z punktów odniesienia, które wydają się ważne dla tych interakcji, jest właśnie surrealizm i kierunki czerpiące z jego spuścizny. Makowski – malarz, autor książek artystycznych był jedną z centralnych postaci w polskim życiu artystycznym lat 60. Dzięki sieci bezpośrednich kontaktów między artystami, które umożliwiła Odwilż, poprzez galerię Krzywe Koło i grupę Phases znalazł się w niezwykle twórczym międzynarodowym środowisku artystycznym, nawiązał znajomości także z włoskimi artystami, szczególnie z Guido Biasim. Poszukiwania nowego języka artystycznego łączącego obraz i słowo, zainteresowanie znakiem było wspólną płaszczyzną dla eksperymentów polskiego artysty i włoskich poetów wizualnych. Z drugiej strony oficjalne kontakty kulturalne spowodowały zainteresowanie jego twórczością ze strony jednego z ważnych krytyków włoskich – Giuseppe Marchioriego, dzięki któremu Makowski zaistniał w zachodnim świecie sztuki (m.in. wystawy w Galleria de’Foscherari w Bolonii i Libreria-Galleria G. Greco w Mantui 1967). Jednocześnie w sytuacji rosnącego napięcia politycznego przed 1968 rokiem i polaryzującej się sceny artystycznej, gdzie skomplikowana recepcja surrealizmu odgrywała istotną rolę, Makowski został wpisany w ramy, które nie przystawały do jego dotychczasowych sojuszy artystycznych i zainteresowań. Także w nowej sytuacji artysta znalazł swój własny głos. W 1972 roku Makowski reprezentował Polskę na XXXVI Biennale w Wenecji
Nauczyciel języka obcego zawodowego wobec współczesnych wyzwań edukacyjnych: (rec.: Magdalena Sowa. Nauczyciel języka obcego zawodowego. Koncepcje – potrzeby – rekomendacje)
No full textOrgany Włodzimierza Truszczyńskiego w auli Stefana Kardynała Wyszyńskiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Historia i stan obecny
No full textThe article presents the history, inventory description, and tonal-structure analysis of the concert organ built by Włodzimierz Truszczyński between 1980 and 1983 for the Stefan Cardinal Wyszyński Hall at the Catholic University of Lublin. The creation of the instrument is embedded in the long-standing tradition of educating church musicians at the University, a programme that has been in place since 1956.
The construction of the organ was preceded by many years of efforts to expand the Main Building, as well as detailed negotiations between the University and the organ-building workshop, including cost estimates, a construction schedule, and the technical and tonal specifications. The project was gradually modified, primarily under the influence of the University’s expert, Rev. Jan Chwałek, which led to an expansion of the stoplist to 40 stops. Moreover, the political circumstances of the period caused the overall cost to rise to nearly twice the amount originally planned.
The ceremonial inauguration of the instrument took place on October 25th 1983, marking the beginning of extensive concert activity in which the organ served both soloistic and accompanying functions. Between late June and early July 2023, the instrument was dismantled due to the renovation of the Old University Building, and two years later, in July 2025, a comprehensive restoration was initiated by organ builder Krzysztof Deszczak, with completion planned for the 2026/2027 academic year.Artykuł przedstawia historię, opis inwentaryzacyjny i analizę struktury brzmieniowej organów koncertowych Włodzimierza Truszczyńskiego, wybudowanych w latach 1980-1983 w Auli Stefana Kardynała Wyszyńskiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Powstanie instrumentu wpisuje się w tradycję kształcenia muzyków kościelnych na KUL, trwającą od 1956 roku.
Budowę organów poprzedziły wieloletnie starania o rozbudowę Gmachu Głównego oraz szczegółowe ustalenia między uczelnią a zakładem organmistrzowskim, obejmujące kosztorys, harmonogram i założenia techniczno-brzmieniowe. Projekt stopniowo modyfikowano, głównie pod wpływem eksperta KUL, ks. Jana Chwałka, co doprowadziło do rozszerzenia dyspozycji do 40 głosów, a sytuacja polityczna sprawiła, że koszty wzrosły blisko dwukrotnie względem planowanej początkowo sumy. Uroczyste przekazanie instrumentu odbyło się 25 października 1983 roku, dając początek bogatej działalności koncertowej, wykorzystującej organy jako instrument solowy i akompaniujący.
Na przełomie czerwca i lipca 2023 roku instrument zdemontowano w związku z remontem Starego Gmachu KUL, a dwa lata później, w lipcu 2025 roku rozpoczęto generalną renowację organów, realizowaną przez organmistrza Krzysztofa Deszczaka, z planowaną finalizacją w roku akademickim 2026/2027
Metoda wychowawcza ideału w ujęciu Ludwiki Jeleńskiej szansą na przezwyciężenie kryzysów wieku młodzieńczego
No full textThe main objective of this article is to demonstrate that Ludwika Jeleńska’s (1885–1961) educational method of the ideal can inspire contemporary educators in the process of supporting young people in constructively overcoming the crises of adolescence. The considerations are part of pedagogical research in which the method of analysis and criticism of sources is used. First, the person and achievements of L. Jeleńska are presented. Next, Ludwika Jeleńska’s ideal educational method is characterised. The next part characterises the development of adolescence. The following part discusses contemporary areas of human existence that make it difficult to overcome the crisis of adolescence. The analyses carried out allow us to conclude that the classical educational method of the ideal, proposed by Jeleńska, can be effective in overcoming the crises of adolescence.Celem artykułu jest wykazanie, że metoda wychowawcza ideału w ujęciu Ludwiki Jeleńskiej (1885–1961) może być inspiracją dla współczesnych wychowawców w procesie wspierania młodzieży w konstruktywnym przezwyciężaniu kryzysów wieku młodzieńczego. Rozważania wpisują się w badania pedagogiczne, w których zastosowana jest metoda analizy i krytyki źródeł. Najpierw zaprezentowano osobę i dorobek L. Jeleńskiej. Następnie dokonano charakterystyki metody wychowawczej ideału Ludwiki Jeleńskiej. W kolejnej części dokonano charakterystyki rozwojowej wieku młodzieńczego. W dalszej części omówiono współczesne obszary ludzkiej egzystencji, które utrudniają pokonanie kryzysu wieku młodzieńczego. Przeprowadzone analizy uprawniają do stwierdzenia, że klasyczna metoda wychowawcza ideału, zaproponowana przez Jeleńską, może być skuteczna w przezwyciężaniu kryzysów wieku młodzieńczego
Katecheza doświadczeniem misterium esse personale
No full textThe article is a personalist–hermeneutical study of the issue concerning the experience of the mysterium esse personale in catechesis. With the aid of the system of personalism and of personalist anthropology, a prosopological understanding of the person is presented, followed by an explanation of the value of experience, and specifically of the experience of esse personale, in catechesis. The first part presents a holistic, integral and realistic understanding of the person as an individual corporeal-spiritual subsistence, relational and community-forming. The second part explains the significance of experience, which faith renders a personal act and an interpersonal event based on the encounter with the Tri-Personal God through Christ and a permanent abiding with Him. The third part notes that catechesis is a process of union with the Person of Jesus Christ, which involves the entire human person and brings about the experience of the mystery of the Triune God and of the human person. The study employs a research method comprising elements such as content analysis in a personalist–hermeneutical approach, a comparative method enabling the comparison of analyses in the light of personalism, and synthesis consisting in the editing of the text of the analysed and synthesised research.Artykuł jest personalistyczno-hermeneutycznym opracowaniem zagadnienia dotyczącego doświadczenia misterium esse personale w katechezie. Z pomocą systemu personalizmu oraz antropologii personalistycznej zaprezentowano prozopologiczne rozumienie osoby. Następnie wyjaśniono wartość doświadczenia w katechezie oraz doświadczenie esse personale. W pierwszej części ukazano całościowe, integralne i realistyczne rozumie osoby jako indywidualnej subsystencji cielesno-duchowej, relacyjnej i wspólnototwórczej. W drugiej części wyjaśniono znaczenie doświadczenia, które umożliwia wiara jako akt osobowy i jako wydarzenie oparte na trwałym spotkaniu z Trójosobowym Bogiem przez Chrystusa. W trzeciej części stwierdzono, że katecheza to proces zjednoczenia z Osobą Jezusa Chrystusa, które angażuje całego człowieka i prowadzi do doświadczenia misterium Trójjedynego Boga i człowieka. W opracowaniu została wykorzystana metoda badawcza zawierająca takie elementy, jak: analiza treści w ujęciu personalistyczno-hermeneutycznym, metoda komparatystyczna umożliwiająca porównanie analiz w świetle personalizmu, synteza polegająca na redakcji tekstu zanalizowanej i zsyntetyzowanej pracy badawczej
Opis krajów słowiańskich Brevis descriptio Slavinie ze wstępu do Żywotu Świętego Wojciecha (kodeks i f 327 z Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego)
No full textThe kingdom of Bolesław the Brave is inextricably linked to the figure of Saint Adalbert, whose life was to bring closer both his figure and the environment in which he lived and worked. This article analyzes the Brevis Descriptio Slavinie, a text serving as an introduction to one of the manuscripts of the Life of Saint Adalbert, preserved in the Library of the University of Wrocław (manuscript I F 327). The Brevis Descriptio Slavinie offers a geographical and cultural overview of Slavdom, providing essential context for understanding the life and mission of Saint Adalbert. The 15th-century codex in which the text appears contains a range of chronicle, theological, and hagiographic works, suggesting its origin within Silesian monastic circles. The Brevis Descriptio Slavinie itself is composed of many parts one of these incorporates excerpts from the chapter De Sclavia in De Proprietatibus Rerum by Bartholomew the Englishman.Panowanie Bolesława Chrobrego jest nierozerwalnie związane z postacią św. Wojciecha, którego żywot Est locus in partibus Germanie miał przybliżać zarówno jego postać, jak i środowisko, w którym żył i działał. Artykuł analizuje tekst Brevis descriptio Slavinie, stanowiący część wstępu do jednego z rękopisów tego Żywotu Świętego Wojciecha, przechowywanego w Bibliotece Uniwersytetu Wrocławskiego pod sygnaturą I F 327. Źródło opisuje geograficzne i kulturowe tło Słowiańszczyzny, wprowadzając czytelnika w kontekst życia św. Wojciecha. Kodeks datowany na XV wiek, zawiera różnorodne dzieła o charakterze kronikarskim, teologicznym i hagiograficznym, co sugeruje jego pochodzenie z kręgów klasztornych Śląska. Tekst Brevis descriptio Slavinie składa się z kilku fragmentów. Główna część wstępu zawiera fragmenty rozdziału De Sclavia z De Proprietatibus Rerum Bartłomieja Anglika
Values, Intentions, and the Price of Sustainability: Explaining the Intention–Behaviour Gap Among Generation Z Consumers
No full textThe study explored the extent to which ecological values held by Generation Z translated into concrete purchasing behaviour when sustainability involved financial sacrifice. Using dataset of young adults (N = 1,687), the analysis examined psychological and contextual determinants of sustainable consumption, including environmental values, materialistic orientations, pro-environmental attitudes, purchase intentions, and willingness to pay (WTP). The results showed that ecological concern was moderately high among respondents; however, behavioural engagement and economic commitment decreased considerably along the decision pathway. Ecological values scored moderately high (M = 3.61), whereas willingness to pay remained lower (M = 3.12). Although environmental values were positively associated with favourable attitudes toward green products, and these attitudes encouraged purchase intentions, only a modest proportion of respondents reported paying more or consistently acting upon their expressed preferences. Price sensitivity emerged as a major inhibitor of ecological action, whereas frequent exposure to sustainability-related content on social media strengthened commitment. Overall, the findings provided empirical evidence for a persistent intention–behaviour gap among young consumers and demonstrated that sustainability-driven self-identification did not automatically translate into willingness to incur economic costs. Practical implications concerned the need for transparent price framing, credible ecolabelling, and media-based reinforcement of social norms promoting sustainable choices
The Mediating Impact of Burnout in the Relationship Between Technostress, Technostress Inhibitors, and Mental Health
No full textNew technologies are present in almost every workplace. Constant work with the information and communication technologies can turn into a source of stress for employees. Functioning in stressful conditions, in turn, means a higher risk of burnout and deterioration of mental health. The primary goal of this study is to demonstrate that burnout is a mediator in the relationship between technostress and mental health. The study was carried out on a sample of 602 participants (50.3% women) who use technology in their daily work. They were aged M = 43.32, SD = 12.31. We used the following measures: the Technostress Creators and Technostress Inhibitors Scale, the General Health Questionnaire, and the Link Burnout Questionnaire. Technostress served as a predictor for both general mental health and burnout; specifically, higher levels of technostress were associated with increased levels of burnout and decreased general men-tal health. Burnout was a significant mediator of the relationship between technostress and general mental health. The obtained results can be used to prevent technostress, occupational burnout and mental health deterioration in employees using new technologies at work
Libertarianizm, prawa jednostki i paradoks deontologii. Odpowiedź Dominiakowi i Wysockiemu w kwestii minarchizmu
No full textDominiak and Wysocki criticise the minarchist position as being based on the simple fallacy of trying to combine irreconcilable positions: that the violation of rights is impermissible and that the existence of the state (which by its very nature violates rights) is permissible. In this text I argue that the minarchist position should be conceptualised in terms of a deontological paradox, which makes it far from trivial. I then outline an argument suggesting that in a particular version of the deontological paradox, where the choice is between a minimal state that produces fewer violations and anarcho-capitalism that produces more violations, libertarians might be inclined to think that it is permissible to violate the non-aggression principle. In conclusion, I argue that there is no obstacle to considering minarchism as a full-fledged part of libertarianism, although this depends on theoretical-empirical arguments showing that anarcho-capitalism would produce more violations of individual rights than a minimal state.Dominiak i Wysocki krytykują stanowisko minarchistyczne jako oparte na prostym błędzie polegającym na próbie połączenia niedających się pogodzić stanowisk: jedno z nich wskazuje, że naruszanie praw jest niedopuszczalne, drugie zaś, że dopuszczalne jest istnienie państwa (które ze swej natury narusza prawa). W niniejszym tekście argumentuję, że stanowisko minarchistyczne lepiej konceptualizować w kategoriach paradoksu deontologicznego, co czyni je dalekim od trywialnego. Następnie przedstawiam argument na rzecz tezy, że w szczególnej wersji paradoksu deontologicznego – gdy wybór jest między produkującym mniej naruszeń państwem minimalnym a produkującym więcej naruszeń anarchokapitalizmem – libertarianie powinni dopuścić możliwość naruszania zasady nieagresji, którego celem byłoby zminimalizowanie ogólnej liczby naruszeń. Ostatecznie argumentuję, że nie ma przeszkód, by uznać minarchizm za pełnoprawną część libertarianizmu, choć zależy to od teoretyczno-empirycznych argumentów pokazujących, że anarchokapitalizm prowadziłby do większej liczby naruszeń praw jednostki niż państwo minimalne
