Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Lęk przed sztuczną inteligencją w kontekście tolerancji niepewności i wieloznaczności
Get PDFModern humans are increasingly and more frequently surrounded by devices and tools based on artificial intelligence. This new situation generates conflicting emotions and attitudes, ranging from hope and fascination to fear and a sense of threat. A significant dichotomy emerges in current discussions, oscillating between the possibility of intelligent tools to improve the quality of human life and the fear of their uncontrollable decisions and actions. Therefore, conducting empirical research in determining the significance of the further development of artificial intelligence and its impact on human life is now becoming ‘the most important conversation of our time’ (Tegmark). This article presents the results of a study that aimed to determine the relationship between fear of AI and uncertainty tolerance. A total of 319 individuals, diverse in terms of sociodemographic characteristics, participated in the study.Współczesnego człowieka coraz częściej i w większym stopniu otaczają urządzenia i narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Ta nowa sytuacja generuje sprzeczne emocje i postawy, zaczynając od nadziei i fascynacji, kończąc na lęku i poczuciu zagrożenia. W obecnie prowadzonych dyskusjach pojawia się znacząca dychotomia, oscylująca między możliwością poprawy jakości życia człowieka dzięki inteligentnym narzędziom a obawą przed ich niekontrolowalnymi decyzjami i działaniami. Z tego też względu prowadzenie badań empirycznych w zakresie określenia znaczenia dalszego rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej wpływu na życie człowieka staje się obecnie „najważniejszą rozmową naszych czasów” (Tegmark). W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań, celem których było określenie związku między lękiem przed SI a tolerancją niepewności. W badaniach uczestniczyło 319 osób, zróżnicowanych pod względem cech socjodemograficznych
Rola edukacji zdrowotnej w kształtowaniu postaw młodych ludzi wobec szczepień ochronnych
No full textChoroby zakaźne to ciągle ważny problem dla całego społeczeństwa. Zapobieganie im to jedno z ważniejszych działań edukacyjnych. Dużym wyzwaniem jest umiejętne prowadzenie edukacji zdrowotnej wśród młodych ludzi, którzy odpowiedzialni będą za losy przyszłego pokolenia. Rozbudzanie w nich świadomości, że realizacja szczepień ma bez wątpienia wpływ na wzrost stanu odporności całego społeczeństwa i jest to najskuteczniejsza formą profilaktyczną w zwalczaniu wielu niebezpiecznych chorób. Jednym z warunków efektywnej realizacji szczepień, jest profesjonalna edukacja wakcynologiczna. Jest to zadanie nie tylko dla edukatorów, promotorów zdrowia, ale także nauczycieli i wychowawców. Proces edukacji zdrowotnej powinien trwać przez całe życie.Infectious diseases are still an important issue for society at large. Preventing them is one of the most important educational activities. A major challenge is to skillfully conduct health education among young people, who will be responsible for the fate of the future generations. Fostering in them the awareness that the implementation of vaccinations undoubtedly has an impact on increasing the immune status of the whole society, and this is the most effective preventive form in combating many dangerous diseases. One of the conditions for the effective implementation of vaccination is professional education in this regard. This is a task facing not only health promoters but also teachers and educators. Health education should be a life-long process
Fonogesty a inne sposoby komunikowania się osób z uszkodzeniami słuchu w percepcji uczestników internetowego kursu Metody Fonogestów
Get PDFThe aim of the study was to examine the level of knowledge and opinions of participants in the Cued Speech Method (Metoda Fonogestów) course regarding communication among individuals with hearing impairments, with particular emphasis on its Polish adaptation. The research was conducted using a survey method with an author-designed online questionnaire completed by 164 participants. The analysis of results indicated that most respondents possessed basic theoretical knowledge of Cued Speech, although they often perceived it through stereotypes associated with sign language. The vast majority of course participants expressed a positive attitude toward the method, recognizing its potential in supporting communication, spoken language acquisition, and speechreading. Respondents emphasized the need for broader integration of Cued Speech into the training of teachers, speech therapists, and special educators. The authors recommend conducting comparative studies after the completion of the course to evaluate the effectiveness of teaching Cued Speech as well as potential changes in the perception of communication methods used by deaf or hard-of-hearing individuals.Celem badań było poznanie poziomu wiedzy i opinii uczestników kursu Metody Fonogestów na temat komunikacji osób z uszkodzeniem słuchu, a przede wszystkim samej Metody Fonogestów (adaptacji Cued Speech). Badania przeprowadzono metodą sondażową z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety online, który wypełniło 164 kursantów. Analiza wyników wskazała, że większość respondentów ma podstawową wiedzę teoretyczną na temat fonogestów, choć często postrzegają je przez pryzmat stereotypów związanych z językiem migowym. Zdecydowana większość uczestników kursu ma pozytywne nastawienie do omawianej metody, dostrzegając jej potencjał w zakresie wspierania komunikacji, nauki języka mówionego oraz odczytywania mowy z ust. Respondenci podkreślają potrzebę szerszego włączenia Metody Fonogestów do procesu kształcenia nauczycieli, logopedów i pedagogów specjalnych. Autorzy rekomendują przeprowadzenie badań porównawczych po zakończeniu kursu, w celu oceny skuteczności nauczania fonogestów oraz ewentualnych zmian w postrzeganiu metod komunikacji stosowanych przez osoby niesłyszące lub słabosłyszące
Changes in Coaches’ Psychological Knowledge and Its Impact on Young Swimmers’ Psychological Functioning
Get PDFSport coaches play a major role in the education and preparation of swimmers. Therefore, providing them with sport psychology-related knowledge may improve the mental skills of their athletes. This finding is supported by studies where single skill mental training classes for coaches resulted in better skills of athletes. However, long-term effectiveness of coach mental-skills education has not been systematically examined. This research covered 111 youth swimmers and their 16 coaches. Eight coaches from the experimental group participated in four mental skills workshops dedicated to increasing their swimmers’ motivation, concentration, coping with stress and self-confidence. All athletes participated in four measurements, verifying their mental skills. The results revealed a significant increase in coaches’ psychological knowledge, and increase in athletes’ concentration, coping with stress and sport results, and no significant changes in the control group. We conclude that it is beneficial to complement interventions for athletes with coach education. Providing psychological knowledge to both groups can result in positive changes leading to improved sport results
Jurysdykcja wyższych przełożonych zakonnych nad członkami trzecich zakonów na przykładzie Świeckich Zakonu Kaznodziejskiego Prowincji Polskiej
No full textThis study presents the issue of the jurisdiction of higher religious superiors over members of third orders on the example of the Secular Fraternities of Saint Dominic of the Order of Friars Preachers of the Polish Province. The author started from general regulations regarding superior management included in the Code of Canon Law, and then analyzed the Rule, General Declarations and the Lay Directory of the Order of Preachers of the Polish Province in the light of the Book of Constitutions and Orders of the Friars Preachers. On this basis, in the study, the author discussed third orders as a type of associations of the faithful, pointed out the relationship of third orders to religious institutes, and presented the basis for the exercise of power by higher religious superiors in third orders as well as solutions and the resulting rights regarding the jurisdiction of the Order of Friars Preachers towards the Secular Fraternities of Saint Dominic.Niniejsze opracowanie przedstawia zagadnienie jurysdykcji wyższych przełożonych zakonnych nad członkami trzecich zakonów na przykładzie Fraterni Świeckich Świętego Dominika Zakonu Braci Kaznodziejów w Prowincji Polskiej. Autor wyszedł od ogólnych regulacji dotyczących zwierzchniego kierownictwa zamieszczonych w Kodeksie Prawa Kanonicznego, a następnie dokonał analizy Reguły, Deklaracji Generalnych oraz Dyrektorium Świeckich Zakonu Kaznodziejskiego Prowincji Polskiej według Księgi Konstytucji i Zarządzeń Braci Kaznodziejów. Na tej podstawie autor omówił trzecie zakony jako rodzaj stowarzyszeń wiernych, wskazał na relację trzecich zakonów do instytutów zakonnych, a także przedstawił podstawy sprawowania władzy przez wyższych przełożonych zakonnych w trzecich zakonach oraz rozwiązania i wynikające z nich uprawnienia w zakresie jurysdykcji Zakonu Braci Kaznodziejów wobec Fraterni Świeckich Świętego Dominika
Naród chrześcijański w nauczaniu Prymasa Stefana Wyszyńskiego
No full textCardinal Stefan Wyszyński (1901-1981) created an original theology of the Christian nation. He spoke of the nation as an organic community possessing subjectivity and inalienable dignity. He deeply rooted his thought in the Bible and the social teaching of the Church. Alongside the family, the nation is the fundamental social structure. People create various communities, but the family and the nation are communities stemming from human nature, and therefore created by God. The nation also has a moral dimension, which is realized – analogously as in the individual human person – by defining itself in truth, good and evil, love and hatred. It lives in God’s environment. The entire national existence has two fundamental dimensions: the objective dimension, which comprises a shared history, common origins, a shared culture, economy, shared territory, and the subjective dimension, which can also be described as the spiritual dimension, which comprises a shared mentality, a shared spirit, self-rule, spiritual sovereignty, a community of spiritual and moral values, an awareness of belonging to a national community, and a community of feelings. Primate Wyszyński emphasized that what is important for a nation is its current identity, built through connection with its entire history.Kardynał Stefan Wyszyński (1901-1981) stworzył oryginalną teologię narodu chrześcijańskiego. Mówił o narodzie, jako zbiorowości organicznej mającej podmiotowość i niezbywalną godność. Swoją myśl zakorzeniał głęboko w Biblii i nauce społecznej Kościoła. Naród obok rodziny to podstawowa struktura społeczna. Człowiek tworzy różne wspólnoty, ale rodzina i naród są wspólnotami wynikającymi z ludzkiej natury, a więc stworzonymi przez Boga. Naród ma także wymiar moralny, który realizuje się – analogicznie jak w jednostkowej osobie ludzkiej – przez określenie się w prawdzie, w dobru i złu, miłości i nienawiści. Żyje w środowisku Bożym. Całość bytu narodowego ma dwa podstawowe wymiary, jest to wymiar przedmiotowy, na który składają się wspólna historia, wspólnota pochodzenia, wspólna kultura, gospodarka, wspólne terytorium oraz wymiar podmiotowy, który można określać także jako wymiar duchowy, na który składają się wspólna mentalność, wspólny duch, samowładność, suwerenność duchowa, wspólnota wartości duchowych i moralnych, świadomość przynależności do wspólnoty narodowej, wspólnota uczuć. Prymas Wyszyński zwracał uwagę, że ważna jest dla narodu jego aktualna tożsamość, budowana przez łączność z jego całą historią
Koncepcja pierwotnego stanu stworzenia i ontycznej kondycji praludzi w świetle relacji religia–nauka
No full textThis article presents a model of dialogue between theology and natural sciences, as well as a philosophical conception of the original state of creation and the ontic condition of primordial humans. The starting point for the analysis are texts claiming that the latest scientific findings “proof” religious revelation, especially in its biblical form. Such publications provide only ostensible support for theists in their reflections on the genesis of the world and humanity. The evocative message, widely disseminated in popular science, is subjected to critical analysis, mainly due to the fundamentalist interpretation of the Book of Genesis and the neglect of valuable approaches to the relationship between theology and science.Artykuł przedstawia model dialogu teologii z naukami przyrodniczymi oraz filozoficzną koncepcję pierwotnego stanu stworzenia i ontycznej kondycji praludzi. Punktem wyjścia analiz są teksty „dowodzące”, że najnowsze wyniki badań naukowych „potwierdzają” objawienie religijne, zwłaszcza w jego biblijnym wydaniu. Takie publikacje pozornie wspierają teistów w refleksji nad problematyką genezy świata i człowieka. Sugestywny przekaz intensywnie rozprzestrzeniany w wersji popularnonaukowej poddany jest krytycznej analizie, m.in. ze względu na fundamentalistyczną interpretację Księgi Rodzaju oraz pomijanie wartościowych ujęć relacji teologii do nauki
Kartoteki ubogich. Możliwości wykorzystania bazy beneficjentów Towarzystwa Dobroczynności Dam Polskich w Poznaniu w badaniach ilościowych nad ubogimi mieszkańcami Poznania
No full textThe article presents an overview of an online database based on the “poverty files”, two sets of 19th-century documents concerning individuals who applied for aid from the Polish Ladies’ Charitable Society in Poznań, mainly between 1845 and 1853. Preserved in the Kórnik Library of the Polish Academy of Sciences, these sources provide rare insight into the lives of the poorest social strata during the Partitions. The database records names, addresses, marital status, family circumstances, and types of aid received, enabling both quantitative and qualitative research. The article presents sample analyses using these data, including a Venn diagram. Due to the unique nature and scholarly value of the material, the database serves as a significant resource for research in social history, the history of charity, history of menality and 19th-century economic and medical history.Artykuł przedstawia charakterystykę internetowej bazy danych opartej na tzw. kartotekach ubogich – dwóch zespołach dokumentów zawierających informacje o osobach ubiegających się o wsparcie Towarzystwa Dobroczynności Dam Polskich w Poznaniu w XIX wieku, głównie w latach 1845–1853. Źródła te, przechowywane w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk, stanowią unikatowe świadectwo życia najuboższych warstw społecznych w okresie zaborów. Baza gromadzi dane m.in. o imionach i nazwiskach petentów, ich adresach, stanie cywilnym, sytuacji rodzinnej oraz formach udzielonej pomocy. Opracowane informacje pozwalają zarówno na prowadzenie badań ilościowych (np. analiza rozkładu terytorialnego, płciowego czy zawodowego beneficjentów), jak i jakościowych (analiza kontekstu społecznego i form wsparcia). W artykule zaprezentowano także przykłady analiz opartych na tych danych, w tym przygotowanie diagramu Venna obrazującego współwystępowanie różnych typów pomocy. Ze względu na walory poznawcze i wyjątkowy charakter materiału źródłowego baza może być wykorzystana w badaniach z zakresu historii społecznej, historii dobroczynności, historii mentalności, gospodarki i medycyny XIX wieku
Przełom, radykalizacja, przeobrażenie: proces utopijny w The Ministry for the Future Kima Stanleya Robinsona
No full textThe article discusses the utopian mechanisms of transformation behind the postcapitalist transition envisioned by Kim Stanley Robinson in The Ministry for the Future (2020). Drawing on Tom Moylan’s work on the concept of utopian radicalization, as well as on Ernst Bloch’s distinction between abstract and concrete utopia, the article looks at the formation of radical subjectivity and utopian agency in the characters of the novel. Precipitated by a disruptive environmental event, this process culminates in deliberate and collective efforts to secure a postcapitalist future, which can be regarded as a concrete utopia. Dynamic, flexible and open-ended, it constitutes an extrapolation of utopian latencies concealed within the crisis-ridden contemporary world.Artykuł omawia utopijne mechanizmy transformacyjne stojące za przeobrażeniami postkapitalistycznymi przedstawionymi przez Kima Stanleya Robinsona w powieści The Ministry for the Future (2020). Opierając się na koncepcji utopijnej radykalizacji Toma Moylana oraz na pojęciach utopii konkretnej i abstrakcyjnej Ernsta Blocha, artykuł analizuje proces kształtowania radykalnej podmiotowości i utopijnej sprawczości u bohaterów powieści. Katalizatorem dla tego procesu jest katastrofa ekologiczna, a jego ukoronowaniem celowe i zbiorowe wysiłki na rzecz postkapitalistycznej przyszłości, którą można uznać za utopię konkretną. Jest to dynamiczna i otwarta wizja rzeczywistości, która stanowi ekstrapolację utopijnego potencjału ukrytego w ogarniętej kryzysem teraźniejszości
(Neo)barok według Richarda Foremana, czyli Panic! (How To Be Happy!)
No full textPanic! (How to Be Happy!), Foreman’s 2003 theatrical “piece,” written, directed and designed by the playwright himself, tests the conventional limits imposed by both the characters’ bodies and the very structure of the theatrical stage. The present article proposes to re-appraise this composition as a new form of a theatrical work, that is, not a purely avant-garde or neo-surreal play, but a (Neo)Baroque dramatic phenomenon only seemingly restricted to and framed by the principles of spatial geometry. By celebrating the idea of fragmentation through the construction of the play and its short dialogues, and by accentuating and cherishing the creative potential of linguistic and set-design “rubbish,” Foreman encompasses in his work both the (Neo)Baroque and surreal art, and transforms them into an altogether new category. I shall call that new type of a dramatic creation a (Neo)Baroque play.Panic! (How to Be Happy!), sztuka z 2003 roku napisana, wyreżyserowana i zaprojektowana przez Richarda Foremana, bada możliwości odrzucenia konwencjonalnych ograniczeń narzucanych przez ciała bohaterów, jaki i samą strukturę sceny teatralnej. Niniejszy artykuł proponuje zastosowanie nowego paradygmatu do ponownego odczytania tego utworu, w wyniku czego nie zostaje on określony jako sztuka typowo awangardowa lub surrealistyczna, a raczej jako nowe zjawisko na scenie dramatycznej, czyli sztuka (neo)barokowa