Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Brat zakonny jako przełożony w kleryckim instytucie zakonnym na prawie papieskim: power of superiors
No full textHaving analysed the historical debates concerning the nature of the power enjoyed by all superiors in religious institutes described in can. 596 § 1, this article, which is a continuation of the first one, explores the modern post 1983 Code debated on the nature of this power and the question of lay religious superiors in clerical institutes of pontifical right and how they exercise their powers. The article begins by analysing the post-Vatican Developments in religious life and governance of clerical religious institutes of pontifical right where religious are members too. It analyses the new developments highlighted by the decree instituta clericalia, and the beautiful developments introduced by Pope Francis in the derogation of the provisions of can. 588 § 2 of the 1983 Code, by opening up the space for brothers to be elected and be appointed as superiors in these institutes at all levels of governance. It ends by giving a critical analysis into the nature of power enjoyed by these religious brothers promoted to the office of superiors in these institutes, together with the upcoming questions of juridical nature which concern their acts of administration and the power with which they produce these singular acts of administrative nature.Analizując historyczne debaty dotyczące charakteru władzy sprawowanej przez wszystkich przełożonych w instytutach zakonnych, opisanej w kan. 596 § 1, niniejszy artykuł, stanowiący kontynuację pierwszego, bada współczesne debaty po Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku na temat natury tej władzy oraz kwestii świeckich przełożonych zakonnych w kleryckich instytutach na prawie papieskim i sposobu, w jaki sprawują oni swoje kompetencje. Artykuł rozpoczyna się analizą rozwoju życia zakonnego i zarządzania kleryckimi instytutami zakonnymi na prawie papieskim po Soborze Watykańskim II, gdzie członkami są również zakonnicy. Przedstawia nowe zmiany wprowadzone przez dekret Instituta clericalia oraz znaczące reformy wprowadzone przez papieża Franciszka, polegające na derogacji przepisów kan. 588 § 2 Kodeksu z 1983 roku, co otworzyło możliwość wybierania i mianowania braci zakonnych na przełożonych we wszystkich szczeblach zarządzania tymi instytutami. Artykuł kończy się krytyczną analizą charakteru władzy przysługującej tym braciom zakonnym, którzy zostali wyniesieni do urzędu przełożonych w tych instytutach, oraz pojawiających się kwestii natury prawnej dotyczących ich aktów administracyjnych i zakresu władzy, w ramach której podejmują oni decyzje o charakterze administracyjnym
Zadania i funkcje Banku Polskiego S.A. w dwudziestoleciu międzywojennym
Get PDFThe article discusses the statutory regulations regarding the tasks and functions of Bank Polski S.A., especially in the context of the bank’s independence. The text presents the historical and political situation due to its significant importance for the formation of Bank Polski S.A. and what position it was assigned in the system of the reborn Polish State and what organizational form was chosen for it. The article places particular emphasis on describing the appointment and functioning of bank authorities and their relations with the government. The last part refers to the events ending the interwar period and their impact on the functioning of the central bank of the Second Polish Republic. The author also tries to answer the question whether, given the political conditions at that time and the organizational form chosen for the central bank, it was independent as we understand it today.Artykuł jest próbą omówienia regulacji ustawowych dotyczących zadań i funkcji Banku Polskiego S.A. określonych w przepisach prawa. Największy nacisk położono na zaprezentowanie regulacji w ich pierwotnym brzmieniu, obowiązującym na początku działalności banku. W artykule ukazano sytuację historyczną i polityczną, ponieważ miała ona istotne, a nawet kluczowe znaczenie dla sposobu, w jaki ukształtowano Bank Polski S.A., przypisanej mu pozycji w systemie odrodzonego państwa polskiego oraz wybranej dla niego formy organizacyjnej. Szczególną uwagę poświęcono opisowi powoływania i funkcjonowania organów banku oraz ich relacji z rządem. W ostatniej części odniesiono się do wydarzeń kończących dwudziestolecie międzywojenne i ich wpływu na funkcjonowanie banku centralnego II RP. Autor stara się także odpowiedzieć na pytanie, czy przy ówczesnych warunkach politycznych i wybranej formie organizacyjnej banku centralnego był on niezależny
Władze polskie na uchodźstwie wobec transformacji ustrojowej w kraju w latach 1989-1991
No full textThe goal of the article is to analyse the influence that the political transformation had on attitudes, decision-making and actions of Polish refugees’ environments, especially those associated with Polish government-in-exile. The article describes how the process of political transformation affected the attitudes of the politicians working in the government-in-exile towards the Polish state government, and how it ended the duality of Polish government. The main research questions are: How the Polish government-in-exile judged the events of 1989 in accordance with its own main goal? What criteria were used to judge these events? Why were there differences between the actions taken by the President with his government and those of the National Council? During the research on the topic of this article, elements of the descriptive method were used alongside the analysis of archival sources.Celem artykułu jest analiza wpływu transformacji ustrojowej w Polsce na postawy, decyzje i działalność środowisk polskich uchodźców, w szczególności tych związanych z instytucjami politycznymi polskich władz na uchodźstwie. Pokazuje również, jak proces transformacji wpływał na stosunek liderów politycznych na uchodźstwie do elit w kraju i doprowadził do zakończenia powojennej polskiej dwuwładzy. Podstawowe pytania badawcze brzmią: Jak władze polskie na uchodźstwie oceniały wydarzenia z 1989 r. w kontekście własnego celu nadrzędnego? Jakie były kryteria oceny transformacji w Polsce w kontekście zakończenia własnej misji politycznej? Z czego wynikała różnica w działaniach Prezydenta i jego rządu oraz Rady Narodowej RP? W artykule zastosowano przede wszystkim elementy metody opisowej i analizy źródeł
Możliwości cyfrowych narzędzi samoopieki i ich wykorzystanie w szkolnej pracy socjalnej
No full textThe focus of this paper is to conceptualize self-care in school social work as an important indicator in the life of pupils. Self-care encompasses a set of positive activities through which an individual is able to meet his or her own psychological, physical, social, intellectual and spiritual needs. Awareness of one’s need for self-care and its practicing predict multiple positive outcomes for an individual’s overall health, including the achievement of mental, emotional and physical subjective well-being, as well as life balance. The starting premise is to highlight the specifics and uniqueness of school social workers who, through their expertise, provide comprehensive services to pupils and families. The theoretical background of the paper relies on the ecological perspective, looking at the human being in the environment with an emphasis on the life-model. The main focus is the analysis of digital self-care tools and their use in school social work. The theses presented, drawing on Slovak and foreign scholarship, lead us to conclude that digital tools can be a source of inspiration for pupils, through which it is possible to increase their intrinsic motivation, productivity, and maintain or improve their overall subjective well-being.Celem niniejszego artykułu jest konceptualizacja samoopieki w szkolnej pracy socjalnej jako ważnego wskaźnika w życiu uczniów. Samoopieka obejmuje zestaw pozytywnych działań, dzięki którym jednostka jest w stanie zaspokoić własne potrzeby psychologiczne, fizyczne, społeczne, intelektualne i duchowe. Świadomość potrzeby samoopieki i jej praktykowanie przynosi wiele pozytywnych skutków dla ogólnego stanu zdrowia jednostki, w tym osiągnięcie subiektywnego dobrostanu psychicznego, emocjonalnego i fizycznego, a także równowagi życiowej. Założeniem wyjściowym jest podkreślenie specyfiki i wyjątkowości szkolnych pracowników socjalnych, którzy dzięki swojej wiedzy specjalistycznej kompleksowo wspierają uczniów i rodziny. Ramy teoretyczne artykułu obejmują perspektywę ekologiczną, który ujmuje człowieka w jego środowisku naturalnym, z naciskiem na model życia. Głównym przedmiotem zainteresowania to cyfrowe narzędzia samoopieki i ich wykorzystanie w szkolnej pracy socjalnej. Przedstawione tezy, oparte na słowackich i zagranicznych badaniach, prowadzą nas do wniosku, że narzędzia cyfrowe mogą być źródłem inspiracji dla uczniów, dzięki którym można zwiększyć ich wewnętrzną motywację, produktywność oraz utrzymać lub poprawić ich ogólne subiektywne samopoczucie
Wizerunek kultur i religii migrantów z Afryki w polskiej przestrzeni medialnej
No full textThe media monitoring shows that the stereotypical image of Africa as a poor, politically and militarily unstable continent, in need of mostly humanitarian help, with excellent sportsmen, Catholic missions, and beautiful, wild nature is maintained. While informing about Africa, the media do not specify the national, ethnic or religious affiliation of Africans, except for individual, original, tragic or exotic events. Overall, Poles are still not interested in Africa and its people; a short, often laconic media message does not therefore raise objections or trigger a desire to learn more. African culture, science, and religions are underrepresented in the Polish media, with the exception of Islam, associated with terrorism and fundamentalism.Z monitoringu mediów wynika, że podtrzymuje się stereotypowy obraz Afryki jako biednego, niestabilnego politycznie i militarnie kontynentu, potrzebującego pomocy, zwłaszcza humanitarnej, znanego również ze znakomitych sportowców, misji katolickich oraz pięknej, dzikiej przyrody. Informując o Afryce, media nie precyzują przynależności narodowej, etnicznej czy religijnej Afrykanów, z wyjątkiem jednostkowych, oryginalnych, tragicznych lub egzotycznych wydarzeń. Polacy wciąż nie interesują się Afryką i jej mieszkańcami. Krótki, często lakoniczny przekaz medialny nie budzi więc obiekcji ani nie wyzwala chęci dowiedzenia się więcej. Afrykańska kultura, nauka i religie są niedostatecznie reprezentowane w polskich mediach. Wyjątek stanowi islam, który kojarzy się z terroryzmem i fundamentalizmem
Retoryka imaginariów: jak twórcy, byli twórcy i krytycy najnowszych technologii medialnych wyobrażają sobie przyszłość technologicznych transformacji. Analiza wypowiedzi w krytycznych filmach dokumentalnych z lat 2015-2021
No full textThis study analyses future technological imaginaries by combining Aristotle’s three modes of expression and the rhetorical triangle with a modality matrix of rhetorical mappings of Raven and Elahi. The goal was to identify the narratives that shape the logos, ethos, and pathos of three groups of communicators in documentary films: creators, former creators, and critics of technologies. The study used a content analysis of the statements made by representatives of all three groups in eight critical documentaries on the future of technological development from 2015–2021. We extracted key categories for the logos, pathos and ethos of each speaker group. Most are dystopian. We argue that future research should critically rethink whether continuous observation of the tech elite from the sideline will do justice to the potential fulfillment of their prophecies.Niniejszy artykuł prezentuje wyniki analiz imaginariów technologicznej przyszłości z zastosowaniem połączenia trójkąta retorycznego Arystotelesa z matrycą modalności map retorycznych Ravena i Elahiego.
Celem badań była identyfikacja narracji, które kształtują logos, etos i patos trzech grup nadawców komunikujących na ten temat w filmach dokumentalnych: twórców, byłych twórców i krytyków technologii. W badaniu wykorzystano analizę treści wypowiedzi przedstawicieli wszystkich trzech grup w ośmiu krytycznych filmach dokumentalnych z lat 2015-2021 dotyczących przyszłości technologii. Wyodrębniliśmy kluczowe kategorie dla logosu, patosu i etosu każdej grupy mówców. Większość z nich jest dystopijna. Uważamy, że przyszłe badania powinny uwzględnić ciągłą obserwację i krytyczną analizę działań elit technologicznych, celem śledzenia rozwoju i ewentualnego spełnienia wizji
Zaufanie interpersonalne w relacjach edukacyjnych
Get PDFThe aim of the article is to reflect pedagogically on the phenomenon of trust. It attempts to embed interpersonal trust in educational relationships. The introduction outlines the main findings on the phenomenon of trust in contemporary philosophy, and the main part reconstructs, following educational theorists, the essence of the educational relationship, treated as a form of educational relation. The final section discusses the horizontal and vertical dimensions of trust in the school context and gives an example of therapeutic trust as a specific instrument of moral education.Celem artykułu jest pedagogiczny namysł nad fenomenem zaufania. Podjęto w nim próbę osadzenia zaufania interpersonalnego w relacjach edukacyjnych. We wprowadzeniu zarysowano najważniejsze ustalenia dotyczące fenomenu zaufania we współczesnej filozofii a w części głównej zrekonstruowano za teoretykami wychowania istotę relacji wychowawczej, traktowanej jako forma relacji edukacyjnych. W końcowej części omówiono horyzontalny i wertykalny wymiar zaufania w kontekście szkolnym oraz podano przykład zaufania terapeutycznego jako swoistego instrumentu edukacji moralnej
The Polish Adaptation of the Waterloo Uses of Humor Inventory (WUHI)
Get PDFHumor, as a multifaceted aspect of human experience, has long been recognized as an integral feature of healthy personality traits and a coping strategy. The Waterloo Uses of Humor Inventory (WUHI), proposed by Stacy Elizabeth Thomas, offers a comprehensive framework for assessing different styles of humor and their utilization in stress management. The presented study is an adaptation of the WUHI for use in the Polish cultural and linguistic context (N = 1,180), marking a novel contribution to the field. Psychometric analyses, including confirmatory factor analysis and measurement invariance testing, were conducted to validate the adapted measure. The results, supported by satisfactory psychometric indices, indicated robust fit of the adapted WUHI model to the Polish context. Conclusions drawn from the study underscore the utility of the adapted WUHI in assessing humor usage in coping with stress among Polish individuals, offering valuable insights for both research and clinical practice in psychology and related fields
Pięć zarysów w kontekście przemian poetyckich wypowiedzi programowych Cypriana Norwida
Get PDFFrom his earliest works, Cyprian Norwid often formulated metaliterary reflections and proclamations in his poetic works. The poet produced a number of programmatic poems: either manifestos focused mainly on the poet’s stance and role as an artist, on the issues of poetic language and the aesthetics of poetry, or broader ideological proclamations (worldviews, social and civilisational ideas). We should mention here, among others, the first poetic manifestoes from the Warsaw period (the poems Pióro [My Quill Pen] and Do wieśniaczki [To the Peasant Girl]), a number of works from the collection Vade-mecum (inter alia: Liryka i druk [Lyricism and Print], Kolebka pieśni [The Cradle of Songs], Ostatni-despotyzm [The Last Despotism], Fortepian Szopena [Chopin’s Grand Piano]), masterpieces from the latter period, such as Na zgon Poezji (Elegia) [On the Death of Poetry (Elegy)], Do Bronisława Z. [To Bronisław Z.]. There is also a literary and aesthetic-programmatic dimension to the great discursive poems (Promethidion, Rzecz o wolności słowa [On the Freedom of Speech]) and numerous works from the domain of Norwid’s narrative poetry and artistic prose. In Pięć zarysów [Five Sketches], the cycle that opens the 1862 collection of Norwid’s Poezje [Poems], the dominant features are those of treatise poetry, the content of which deals with the general issues of Polish literature and art, but also with the cardinal issues of European culture, the worldview of the age. This type of poetry appears in Norwid’s creative biography from Pieśni społecznej czterech stron [Four Pages of a Social Song] (1849) through Niewola [Enslavement], Psalmów-psalm [Psalm of Psalms], Promethidion – all the way to Rzecz o wolności słowa [On the Freedom of Speech] (1869). Programmatic reflection serves the poet to mark his distinctiveness, his autonomy from other literary phenomena, especially those which – in his opinion – do not deserve the applause they enjoy. It also serves as a diagnosis of the profound, inevitable transformation of literature and culture, towards which an active, creative stance must be taken. It serves as a self-commentary, an author’s reading of a work addressed to the viewer in response to accusations of hermeticism, obscurity, illegibility of this writing (in view of the increasing depreciation of Norwid’s work, self-commentary becomes a tool in the fight for prestige, the fight for recognition of the value of this writing). And finally, Norwid uses the instruments of metaliterature to integrate his creative biography.Od początków twórczości Cyprian Norwid często formułuje w swych dziełach poetyckich refleksje i proklamacje metaliterackie. Poeta tworzy szereg wierszy programowych: bądź to manifestów skupionych głównie na postawie poety i jego roli jako artysty, na zagadnieniach języka poetyckiego i estetyki poezji, bądź też wypowiedzi o charakterze szerszych proklamacji ideowych (światoobraz, idee społeczne i cywilizacyjne). Wymienić tu należy m.in. pierwsze manifesty poetyckie z okresu warszawskiego (wiersze Pióro i Do wieśniaczki), szereg utworów ze zbioru Vade-mecum (wśród nich tytuły: Liryka i druk, Kolebka pieśni, Ostatni-despotyzm, Fortepian Szopena), arcydzieła z okresu ostatniego, takie jak: Na zgon Poezji (Elegia), Do Bronisława Z. Wymiar literacko- i estetyczno-programowy mają też wielkie poematy dyskursywne (Promethidion, Rzecz o wolności słowa) oraz liczne utwory z domeny poezji narracyjnej i prozy artystycznej Norwida. W Pięciu zarysach, cyklu otwierającym zbiór Poezji Norwida z roku 1862, dominują cechy poezji traktatowej, której treść dotyczy generalnych kwestii polskiej literatury i sztuki, ale też kardynalnych spraw europejskiej kultury, światoobrazu epoki. Ten typ poezji w biografii twórczej Norwida pojawia się, począwszy od Pieśni społecznej czterech stron (1849) poprzez Niewolę, Psalmów-psalm, Promethidiona aż po Rzecz o wolności słowa (1869). Refleksja programowa służy poecie do zaznaczenia swej odrębności, swojej autonomii wobec innych zjawisk literackich, zwłaszcza tych niezasługujących jego zdaniem na poklask, którym się cieszą. Pozwala też na diagnozowanie głębokiej, nieuchronnej przemiany literatury i kultury, wobec której należy zająć aktywną, twórczą postawę. Służy również za autokomentarz, za kierowaną do odbiorcy lekturę autorską dzieła w odpowiedzi na zarzuty hermetyzmu, niejasności, nieczytelności tego pisarstwa (wobec nasilającego się deprecjonowania twórczości Norwida, autokomentarz staje się narzędziem walki o prestiż, walki o uznanie wartości tego pisarstwa). I wreszcie, Norwid używa instrumentów metaliteratury do integrowania swej biografii twórczej