Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
O pierwszych powieściach Teodora Tomasza Jeża (z rzutem oka na twórczość pisarza w ogóle). Kilka propozycji badawczych
Get PDFThe article aims to revisit the works of Teodor Tomasz Jeż (Zygmunt Miłkowski), situating them within the context of 19th-century literature and culture, and within the scope of contemporary humanities research. The primary focus is on Jeż’s early novels: Wasyl Hołub (1858) and Handzia Zahornicka (1859). However, these works also serve as a starting point for a broader discussion on the originality and enduring relevance of Miłkowski's prose as a whole. The formulation of research postulates is intended to inspire further studies, ultimately leading to new interpretations and detailed comparative analyses.Artykuł służy przypomnieniu twórczości Teodora Tomasza Jeża (Zygmunta Miłkowskiego) i osadzeniu jej zarówno w kontekście literatury i kultury XIX wieku, jak i w obrębie zainteresowań współczesnej humanistyki. Główna uwaga skoncentrowana jest na pierwszych powieściach Jeża: Wasylu Hołubie (1858) i Handzi Zahornickiej (1859), lecz stanowią one zarazem punkt wyjścia do dyskusji na temat oryginalności i żywotności prozy Miłkowskiego w ogóle. Sformułowanie postulatów badawczych potraktować można jako inspirację do dalszych badań, które w efekcie prowadziłyby do nowych interpretacji i szczegółowych analiz porównawczych
Jana Matejki Polonia. Z Psalmów Przyszłości Z. Krasińskiego. Zagadnienia semantyczne
Get PDFPolonia. Psalms of the Future by Z. Krasiński is the only allegorical painting by Jan Matejko inspired by Psalms of the Future written by Zygmunt Krasiński. The Polish romantic poet conjures up a mystic vision of the peaceful path to independence for compatriots deprived of hope for their mother country’s political independence. This is the way of mystic, spiritual revival based on the Gospel’s message of love that will allow to improve of fate of all Polish, also social strata lacking political and social rights. This way can become an indication for spiritual revival of other European nations. This vision should prevent fratricidal fights that the poet wanted to avoid, that—unfortunately – happened during Galician Peasant Uprising of 1846. Matejko illustrated the essence of Krasiński’s model—a moment of flying high, to God to Mother of God Queen of Poland, surrounded by angels and human souls. By the feet of Mary is Polonia (Poland), buried but ready to revive, and a white eagle—the national emblem of Poland.Polonia. Z Psalmów przyszłości Z. Krasińskiego jest jedynym, w pełni alegorycznym obrazem Jana Matejki. Inspirowany jest Psalmami przyszłości Zygmunta Krasińskiego, w których poeta kreśli mistyczną wizję pokojowej drogi do niepodległości przed rodakami pozbawionymi nadziei na odzyskanie politycznej niezawisłości Ojczyzny. To droga duchowego odrodzenia oparta na ewangelicznym przesłaniu miłości, która pozwoli na polepszenie losu wszystkich Polaków, także warstw upośledzonych społecznie i politycznie. Stanie się też wskazówką dla odrodzenia duchowego innych narodów Europy. Wizja ta miała zapobiec walkom bratobójczym, których uniknąć chciał poeta, a do których doszło podczas powstania 1846 r. Matejko zilustrował esencję modelu Krasińskiego – moment lotu w górę, do Boga, Matki Boskiej, Królowej Polski w otoczeniu aniołów i dusz ludzkich, u stóp której unosi się Polonia uśmiercona, ale gotowa do odrodzenia oraz biały orzeł, który jest znakiem herbowym Polski
Aspekt „śmierci artysty” w twórczości Wandy Gołkowskiej
Get PDFWanda Gołkowska (1925–2013) was an outstanding artist associated with Wrocław’s artistic milieu whose abundant oeuvre underwent many transformations. This article focuses on one stage of her artistic and creative endeavors, for which the 1968 exhibition at Mona Lisa Gallery was a turning point. The objects presented in the series “Open Compositions” became a sort of canvas for my deliberations on the reasons of transformations of artists’ status in the face of social, political and cultural transformations in the reality of Polish People’s Republic, referring to the avant-garde discourse rooted in the notion of modernity present in the “post-thaw” times. These micro- and macroprocesses were confronted with the main concept of the essay “The Death of the Author” written by Roland Barthes in 1967.Wanda Gołkowska (1925–2013) była wybitną artystką związaną ze środowiskiem artystycznym Wrocławia, której bogata twórczość ulegała licznym przeobrażeniom. Artykuł koncentruje się na jednym etapie jej poszukiwań artystycznych i twórczych, dla którego punktem zwrotnym była wystawa w Galerii Pod Moną Lisą w 1968 roku. Obiekty prezentowane wówczas w cyklu Kompozycje otwarte posłużyły za swoiste płótno dla moich rozważań nad przyczynami przemian statusu artysty wobec przemian społecznych, politycznych i kulturowych w rzeczywistości PRL-u, nawiązując do dyskursu awangardowego zakorzenionego w pojęciu nowoczesności w czasach „poodwilżowych”. Te mikro- i makroprocesy zostały skonfrontowane z główną koncepcją artykułu „Śmierć autora” napisanego przez Rolanda Barthesa w 1967 roku
August Bover i Font (Ed.). (2023). Espill de la vida religiosa (Desitjós). Barcelona: Editorial Barcino
Get PDFChińskie nazewnictwo osobowe: dziesięć najpopularniejszych imion dziewczynek urodzonych w 2021 roku
Get PDFThe purpose of this paper is to discuss some linguistic and cultural aspects of the contemporary Chinese personal naming system. These aspects are crucial while analysing the top ten Chinese female given names as those of the highest occurrence among names of baby girls born and registered in 2021 in the Peoples’ Republic of China (PRC). The analysis is focused on their lexical and associative meanings. The names are categorised according to the interpretation of the lexical meaning of the constituent lexemes/terms. Also, the repetitiveness of given names is analysed. The Chinese naming system has never restricted the inventory of possible given names, i.e. given names are supposed to be formed individually (a new name for a new person). However, in practice, many people make use of already existing given names (an old name for a new person). As a result, it happens that hundreds of millions of people in China have the same given name, which undermines these onyms’ main purpose – to identify the referent.Celem tego artykułu jest omówienie niektórych aspektów językowych i kulturowych współczesnego chińskiego nazewnictwa osobowego. Aspekty te są istotne podczas analizy dziesięciu najpopularniejszych chińskich imion żeńskich jako tych o najwyższej częstotliwości występowania wśród dziewczynek urodzonych i zarejestrowanych w roku 2021 w Chińskiej Republice Ludowej (ChRL). Analiza tych imion dotyczy ich znaczenia leksykalnego i asocjacyjnego. Nazwy są kategoryzowane według przyjętej interpretacji znaczenia leksykalnego leksemów/terminów, z których są zbudowane. Zwraca się również uwagę na problem powtarzalności imion. Chiński system nazewnictwa nigdy nie ograniczał inwentarza możliwych imion, a więc imiona mają być tworzone indywidualnie (nowe imię dla nowej osoby). Jednak w praktyce wiele osób korzysta z już istniejących imion (istniejące imię dla nowej osoby). W rezultacie zdarza się, że setki milionów ludzi w Chinach nosi te same imiona, co ogranicza główną funkcję onimów, jaką jest identyfikacja referentów
Estetyzacja współczesnej miejskiej przestrzeni publicznej. Przypadek Lublina
No full textThis study aims to identify activities related to the aestheticization of contemporary urban space, such as Lublin, a city with a rich history and regional significance located in a peripheral area not far from the eastern border of the European Union. The research analyzed planning and strategic documents as well as revitalization investments. In addition, residents’ participatory initiatives were examined, including activities within the Green Citizens’ Budget framework. Finally, reference was made, among other things, to the reform of the spatial planning system in Poland. The importance of the aesthetic education of the public and the development of a space culture was emphasized. The research was mainly qualitative. The results indicate that there has been significant progress in the revitalization of public spaces, which has translated into improvements in the aesthetics and functionality of the city. However, the lack of an advertising resolution, and investment pressure on valuable landscape areas remain problematic. The involvement of residents in participatory processes, which strengthened co-responsibility for the shaping of urban space, was also appreciated. The aestheticization of public spaces in Lublin has contributed to improving residents’ quality of life and the city’s image while emphasizing the need for effective dialogue between authorities, residents, and investors.Celem pracy jest identyfikacja działań związanych z estetyzacją współczesnej przestrzeni miejskiej na przykładzie Lublina, miasta o bogatej historii i znaczeniu regionalnym, położonego w obszarze peryferyjnym, niedaleko wschodniej granicy Unii Europejskiej. W ramach badań dokonano analizy dokumentów planistyczno-strategicznych oraz inwestycji rewitalizacyjnych. Ponadto zbadano inicjatywy partycypacyjne mieszkańców, w tym działania w ramach Zielonego Budżetu Obywatelskiego. Na koniec odniesiono się m.in. do reformy systemu planowania przestrzennego w Polsce. Podkreślono wagę edukacji estetycznej społeczeństwa oraz rozwoju kultury przestrzeni. Badania miały głównie charakter jakościowy. Wyniki wskazują na znaczące postępy w rewitalizacji przestrzeni publicznych, co przełożyło się na poprawę estetyki i funkcjonalności miasta, chociaż problemem pozostaje brak uchwały reklamowej oraz presja inwestycyjna na cenne obszary krajobrazowe. Doceniono także zaangażowanie mieszkańców w procesy partycypacyjne, które wzmocniły współodpowiedzialność za kształtowanie przestrzeni miejskiej. Działania na rzecz estetyzacji przestrzeni publicznych w Lublinie przyczyniły się do poprawy jakości życia mieszkańców i wizerunku miasta, jednocześnie podkreślając potrzebę efektywnego dialogu między władzami, mieszkańcami i inwestorami
Filozoficzna poetyka światła w sekwencjach Adama ze św. Wiktora
No full textThe philosophical poetics of light in Adam of St. Victor’s sequences are pursued in this paper with special focus on the interdependence of the metaphor of light for the divine and their theological undertones in the Victorine tradition. Through close hermeneutical analysis, the study reveals the way in which Adam’s use of light transcends being mere literary trope but rather constitutes profound exploration of biblical imagery and doctrinal teachings. In the context of the Easter sequences, light signifies transition from death to life and represents the redemptive power of Christ’s resurrection. This paper also investigates Adam’s evocative vocabulary in terms of polyvalence of meanings of light as it relates to knowledge, grace, and moral edification. By intermingling elements of theology and liturgy, the paper argues that the theme of light is sacramental sign of divine revelation that goes beyond the physical and metaphysical in ways that reflect the human experience of truth and faith. This study not only shows a greater insight into Adam’s literary purposes but also enhances the discussion of the philosophical basis of religious imagery in medieval thought.Filozoficzna poetyka światła w sekwencjach Adama ze św. Wiktora jest przedmiotem analizy w niniejszym artykule, ze szczególnym uwzględnieniem wzajemnej zależności metafory światła w odniesieniu do boskości oraz ich teologicznych podtekstów w tradycji wiktoryńskiej. Poprzez szczegółową analizę hermeneutyczną, badanie ukazuje sposób, w jaki użycie światła przez Adama przekracza jedynie literacki chwyt, a raczej stanowi głęboką eksplorację biblijnej ikonografii i nauk doktrynalnych. W kontekście sekwencji wielkanocnych światło symbolizuje przejście od śmierci do życia i reprezentuje zbawczą moc zmartwychwstania Chrystusa. Niniejszy artykuł bada również sugestywny zasób słownictwa Adama w odniesieniu do wieloznaczności pojęcia światła, związanego z wiedzą, łaską i moralnym uformowaniem. Poprzez przeplatanie elementów teologii i liturgii, artykuł dowodzi, że motyw światła jest sakramentalnym znakiem boskiego objawienia, które wykracza poza fizyczne i metafizyczne sposoby, odzwierciedlając ludzkie doświadczenie prawdy i wiary. To badanie nie tylko dostarcza głębszego wglądu w literackie cele Adama, ale także wzbogaca dyskusję na temat filozoficznych podstaw religijnej ikonografii w myśli średniowiecznej
Motywy przewodnie w sekwencjach wielkanocnych Adama ze Świętego Wiktora
No full textThe theme of the study is the main motifs found in the Easter sequences of Adam of Saint Victor (died 1150). A literary analysis of the seven sequences leads to the identification of four groups of the most common and typical motifs. These are the motif of light, day and morning, the motif of spring, the motif of struggle and victory, and reminiscences taken from the Old Testament, functioning as allegories of Christ’s resurrection. In the final section of the study, the author asks whether the motifs indicated coincide with those of other Easter sequences of the Middle Ages and thus prepares the field for further literary analyses of liturgical poetry from the time before the Council of Trent.Tematem opracowania są główne motywy występujące w sekwencjach wielkanocnych Adama ze Świętego Wiktora (†1150). Analiza literacka siedmiu sekwencji prowadzi do wyodrębnienia czterech grup najczęstszych i typowych dla tej tematyki motywów. Jest to motyw światła, dnia i poranka, motyw wiosny, motyw walki i zwycięstwa oraz reminiscencje zaczerpnięte ze Starego Testamentu, funkcjonujące jako alegorie zmartwychwstania Chrystusa. W końcowej części opracowania autor stawia pytanie o to, czy wskazane motywy są zbieżne z motywami innych sekwencji wielkanocnych wieków średnich i w ten sposób przygotowuje pole do dalszych analiz literackich poezji liturgicznej z czasów przed Soborem Trydenckim
Wpływ działań z zakresu BHP na wydajność pracy operatorów maszyn w wybranej małej firmie odzieżowej w dystrykcie Galle w Sri Lance
No full textOccupational health and safety practices (OHSP) play a crucial role in enhancing machine operators’ job performance (JP), especially in the apparel sector. This study efforts to clarify the impact of OHSP on JP among machine operators of a selected small apparel firm in Galle District, Sri Lanka. The research problem addressed in this paper is “Do occupational health and safety practices impact the job performance among machine operators of the selected small apparel firm in Galle District, Sri Lanka?” Six hypotheses were developed, and questionnaires were distributed among 162 machine operators using a census method. Primary data was gathered through a questionnaire consisting of 41 statements with a five-point Likert scale, and it was analyzed using regression through SPSS 23. This study found that OHSP has a significant impact on JP among machine operators in the selected small apparel firm in Galle District, Sri Lanka. By regression analysis, 65.5% of the total variation in JP is described by OHSP, and all hypotheses were accepted. The research concludes that OHSP play a key role in enhancing JP among machine operators in a small apparel firm in Galle District, providing valuable insights for top management in understanding and prioritizing OHSP.Działania z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) odgrywają kluczową rolę w poprawie wydajności pracy operatorów maszyn, szczególnie w sektorze odzieżowym. Celem niniejszego badania jest wyjaśnienie wpływu działań BHP na wydajność pracy operatorów maszyn w wybranej małej firmie odzieżowej w dystrykcie Galle w Sri Lance. Problem badawczy, jaki porusza artykuł, brzmi: „Czy działania z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wpływają na wydajność pracy operatorów maszyn w wybranej małej firmie odzieżowej w dystrykcie Galle w Sri Lance?”. Opracowano sześć hipotez badawczych, a kwestionariusze rozdano 162 operatorom maszyn w ramach metody spisu powszechnego. Dane pierwotne zebrano za pomocą kwestionariusza zawierającego 41 stwierdzeń ocenianych według pięciopunktowej skali Likerta, a następnie przeanalizowano je za pomocą analizy regresji w programie SPSS 23. Wyniki wykazały, że działania w ramach BHP mają istotny wpływ na wydajność pracy operatorów maszyn w badanej firmie. Na podstawie analizy regresji stwierdzono, że 65,5% całkowitej zmienności wydajności pracy można wyjaśnić działaniami BHP, a wszystkie hipotezy zostały przyjęte. Badanie potwierdza, że działania z zakresu BHP odgrywają kluczową rolę w poprawie wydajności pracy operatorów maszyn, dostarczając wartościowych wskazówek dla kadry zarządzającej w zakresie rozumienia i priorytetyzacji działań z obszaru BHP
Zjawisko etapowości w ewolucji światowego ładu podatkowego
Get PDFThe thesis of this paper regards the global tax order evolves in distinct stages. In its early phase the order was established through a series of Double Taxation Treaties. Later, it evolved into multilateral tax cooperation stage whereby tax solutions are formulated by specialised delegations and adopted, more or less uniformly, by countries. In the 21st Century, we are seeing the emergence of the third stage of tax evolution: the “global stage”, the main feature of which will be universal standards of taxation to be established centrally and therefore imposed at the national level. It is important, that the development and implementation of a truly global tax regime occurs as the result of the conscious and unified decisions within the international community as well as individual nations, states and other stakeholders, and that it will be free of the defects and weaknesses that have hampered the evolvement of two early stagesW artykule postawiono tezę, że ewolucja światowego ładu podatkowego przebiega etapowo. Wyróżnić można etap podatkowej współpracy bilateralnej, w którym podstawowym narzędziem współpracy międzynarodowej są umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, oraz etap współpracy wielostronnej (multilateralny), w którym tworzone są rozwiązania wielostronne, dotyczące całych grup państw. Dostrzegalne są już także pierwsze oznaki wyłaniania się kolejnego etapu – etapu globalnego. Jego cechą charakterystyczną będzie tworzenie uniwersalnych norm w sposób zcentralizowany, a następnie ich recepcja do systemów krajowych. Proces przejścia z etapu multilateralnego do globalnego nie będzie prosty, może okazać się długotrwały i prowadzić do konfliktów. Jednak w związku z postępującą globalizacją, wzrostem ilości kwestii o charakterze ponadnarodowym dotyczących podatników i konwergencją systemów podatkowych jest on naturalną konsekwencją ewolucji światowego ładu podatkowego