Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Muzyka, estetyka i nostalgia – ideologiczne zawłaszczenia cyfrowych trendów audiowizualnych
No full textMusic has always served as a medium for conveying ideological content, but in the digital age it has gained new possibilities for reinterpretation and adaptation. This article examines two internet- based aesthetic-musical movements—vaporwave and synthwave—as well as their ideological appropriations in the form of subgenres such as laborwave, tradwave, and fashwave. I explore how these nostalgia-driven styles become spaces for various political and propagandistic narratives. Particular attention is given to the phenomenon of the “colonization” of internet audiovisual aesthetics and how their elements can be utilized as tools of influence in the digital sphere.Muzyka od zawsze pełniła funkcję medium przekazującego treści ideologiczne, jednak w erze cyfrowej zyskała nowe możliwości reinterpretacji i adaptacji. Niniejszy artykuł analizuje dwa internetowe ruchy estetyczno-muzyczne—vaporwave i synthwave—oraz ich ideologiczne zawłaszczenia w postaci subgatunków, takich jak labourwave, tradwave i fashwave. Badam, w jaki sposób style te, czerpiące z nostalgii, stają się przestrzenią dla różnych narracji politycznych i propagandowych. Szczególną uwagę poświęcam zjawisku „kolonizacji” internetowej estetyki audiowizualnej oraz temu, w jaki sposób jej elementy mogą być wykorzystywane jako narzędzia wpływu w sferze cyfrowej
Od opery do teatru. Liryczne reinterpretacje Petera Brooka w Bouffes du Nord (1981–2010)
No full textIn 1980s Paris, Peter Brook’s lyric productions at the Théâtre des Bouffes du Nord, La Tragédie de Carmen (1981), Impressions de Pelléas (1992), and A Magic Flute (2010), profoundly reshaped the operatic repertoire. Through deliberate reductions to scores and librettos, the suppression of secondary characters and chorus, and a re‑organisation of dramatic structure, Brook subordinates musical time to theatrical action, shifting opera toward a stripped, unified theatrical form. Drawing on archival recordings and personal performance experience, this article examines the dual process of adaptation‑dramatization and dialectical reversal that generates newly “natural” operas, and situates Brook’s work within opera’s long history of tension between music and text.W latach 80. XX wieku w Paryżu, liryczne inscenizacje Petera Brooka w Théâtre des Bouffes du Nord – La Tragédie de Carmen (1981), Impressions de Pelléas (1992) i Czarodziejski flet (2010) – gruntownie przekształciły repertuar operowy. Poprzez celowe redukcje partytur i librett, eliminację postaci drugoplanowych i chóru oraz reorganizację struktury dramaturgicznej, Brook podporządkował czas muzyczny akcji scenicznej, przesuwając operę w stronę uproszczonej, spójnej formy teatralnej. Opierając się na archiwalnych nagraniach i osobistych doświadczeniach wykonawczych, niniejszy artykuł analizuje podwójny proces adaptacji-dramatyzacji i dialektycznego odwrócenia, który generuje nowe, „naturalne” opery, i sytuuje twórczość Brooka w długiej historii tego gatunku, charakteryzującej się napięciem między muzyką a tekstem
Monte Cassino
No full textThis article is devoted to the soldiers of General Władysław Anders’ Second Polish Corps, the most extraordinary army in Polish history and the most extraordinary of all Allied armies during the Second World War. It was the only “wandering army” consisting exclusively of prisoners of war, prisoners and exiles, and the only one commanded by prisoners of war (those who did not fall victim to the Soviet Katyn massacre in 1940). It was also the only Allied army whose route led across half the world and three continents – from Europe through Asia and Africa back to Europe. Its soldiers, 75% of whom came from eight Polish provinces east of the Curzon Line, wanted to follow in the footsteps of General Jan Henryk Dąbrowski’s Legions 150 years earlier and march “from Italian soil to Poland”. And it was these soldiers who victoriously decided the six-month-long “battle of seven nations” for Monte Cassino (called “the fiercest battle of World War II”), opening the only route to Rome for the Allies. American radio commentator R.G. Swing called the victors “the best soldiers the current war has produced”. The soldiers of Anders’ “wandering army” also became heroes of a legend about their care for both their fallen comrades and the inhabitants of the liberated Italian cities, as well as their concern for Italian monuments and cultural heritage.Niniejszy artykuł poświęcony jest żołnierzom II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, najbardziej niezwykłej armii w historii Polski i najbardziej niezwykłej ze wszystkich armii alianckich w czasie II wojny światowej. Była ona bowiem jedyną „tułaczą armią”, składającą się wyłącznie z jeńców, więźniów i zesłańców, i jedyną dowodzoną przez jeńców (tych, którzy nie padli ofiarą sowieckiej zbrodni katyńskiej w 1940 r.). Była także jedyną z armii alianckich, której szlak wiódł przez pół świata i trzy kontynenty – z Europy przez Azję i Afrykę ponownie do Europy. Jej żołnierze, pochodzący w 75% z ośmiu polskich województw leżących po wschodniej stronie linii Curzona, chcieli śladem Legionów gen. Jana Henryka Dąbrowskiego sprzed 150 lat iść „z ziemi włoskiej do Polski”. I to właśnie ci żołnierze zwycięsko rozstrzygnęli trwającą sześć miesięcy „bitwę siedmiu narodów” o Monte Cassino (nazwaną „najbardziej zaciętą bitwą II wojny światowej”), otwierając aliantom jedyną drogę do Rzymu. Amerykański komentator radiowy R.G. Swing nazwał zwycięzców „najlepszymi żołnierzami, jakich wydała obecna wojna”. Żołnierze „tułaczej armii” Andersa stali się także bohaterami legendy mówiącej o ich trosce zarówno o swoich poległych, jak i o mieszkańców wyzwalanych miast włoskich, jak również o trosce o włoskie zabytki i dobra kultury
Znaczenie polskiej diaspory dla bezpieczeństwa kulturowego Rzeczypospolitej Polskiej
No full textThe subject of this scientific inquiry is an attempt to identify the utilitarian value of the Polish diaspora’s contributions in terms of protecting national identity, from the perspective of contemporary challenges and threats to our cultural security. This raises fundamental research questions about the methodology for selecting these contributions and the potential scope of their current impact. These considerations will be accompanied by the thesis that such contributions could be used in shaping national identity, which is, in part, a foundation for a properly functioning state security system. This relationship is underscored by key state documents, including the Constitution of the Republic of Poland and the National Security Strategy.
However, the observed practice in this regard does not foster an appropriate level of relationship between the state and the diaspora. Nevertheless, past experiences, as well as the number and distribution of individuals around the world who identify with Polishness, suggest the possibility of leveraging this currently underappreciated potential. This potential could play a role in public diplomacy, particularly in strengthening the positive image of the Republic of Poland and its cultural and economic appeal, as well as in supporting the process of shaping national identity, especially among the younger generation. The author believes that it is worth considering the application of a basic criterion, which could involve classifying selected cultural products of the diaspora as national cultural assets, as designated by relevant legislation. These assets are directly linked to maintaining balance in cultural security, thereby supporting the state security system.Przedmiotem rozważań naukowych jest próba wskazania utylitarnego dla naszego państwa pod kątem ochrony tożsamości narodowej dorobku polskiej diaspory z perspektywy występujących współcześnie wyzwań i zagrożeń dla naszego bezpieczeństwa kulturowego. Rodzi to w następstwie podstawowe pytania badawcze o metodologię wyselekcjonowania tegoż wkładu oraz potencjalny zakres jego obecnego wpływu. Towarzyszyć tym rozważaniom będzie teza o możliwości jego wykorzystania w kształtowaniu tożsamości narodowej, na której w części bazuje prawidłowo funkcjonujący system bezpieczeństwa państwa. Podkreślają powyższą zależność fundamentalne dla państwa dokumenty, w tym Konstytucja RP oraz Strategia Bezpieczeństwa Narodowego, aczkolwiek obserwowana praktyka w tym względzie nie buduje właściwego poziomu relacji pomiędzy nim a wychodźstwem.
Doświadczenia z przeszłości oraz liczba i rozmieszczenie na mapie świata osób deklarujących przynależność do polskości pozwalają jednak liczyć na możliwość wykorzystania tego niedocenianego obecnie potencjału. Może on mieć wymiar dyplomacji publicznej m.in. w zakresie wzmacniania pozytywnego wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej atrakcyjności kulturowej i gospodarczej, ale również wsparcia procesu kształtowania tożsamości narodowej i budowania, w szczególności wśród młodego pokolenia, świadomości obowiązków wobec wspólnoty. W ocenie autora warto rozważyć zastosowanie podstawowego kryterium, jakim może być zaliczenie wybranych wytworów emigracyjnej kultury do grupy chronionych stosowną ustawą, narodowych dóbr kultury, co może bezpośrednio wpływać na zachowanie równowagi w bezpieczeństwie kulturowym i wspierać system bezpieczeństwa państwa
Bp Andrzej F. Dziuba, Pasterz. Kard. Józef Glemp. Dzieje życia od narodzin do roku 1981, Kraków: Wydawnictwo Stacja 7 2023
No full textPolacy i Polonia w Wenezueli – dawniej i dzisiaj
No full textThe article describes the history of Poles and the Polish community in Venezuela, focusing on their migration and influence on Venezuelan society. The first Poles arrived in Venezuela in the 19th century, often as political emigrants, but until World War II, only a few people decided to settle in Venezuela, such as Wojciech Lutowski, a key figure in the development of 19th-century engineering in Venezuela. It was not until the second half of the 1940s that more Poles arrived in Venezuela, mainly soldiers of the Polish Armed Forces in the West and former prisoners of German labour camps. It was then that the first Polish community organisations were established to support Poles and promote Polish culture. Spiritual support was provided by Polish chaplains, and from 1970 to the beginning of the 21st century, the Polish Catholic Mission was active. Currently, organisations such as the Association of Poles in Venezuela and the Friends of Poland Club are still active in Caracas. The Club's activities are particularly important, as it is primarily involved in intensive educational activities, organising Polish language and culture lessons for children, young people, students and adults. However, the number of Poles in Venezuela is gradually decreasing and today there are probably no more than 800-900 of them.Artykuł opisuje dzieje Polaków i Polonii w Wenezueli, koncentrując się na ich migracji oraz wpływie na społeczeństwo wenezuelskie. Pierwsi Polacy przybyli do tego kraju w XIX wieku, często jako emigranci polityczni, ale do II wojny światowej były to nieliczne osoby, które zdecydowały się na zamieszkanie, jak np. Wojciech Lutowski, kluczowa postać w rozwoju dziewiętnastowiecznej inżynierii w Wenezueli. Dopiero w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku przybyło tutaj więcej Polaków, przede wszystkim żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i byłych więźniów niemieckich obozów pracy. Wtedy też powstały pierwsze organizacje polonijne, które wspierały Polaków i promowały polską kulturę. Wsparcie duchowe zapewniali polscy kapelani, zaś od 1970 r. do początków XXI wieku działała Polska Misja Katolicka. Obecnie funkcjonują jeszcze aktywnie w Caracas organizacje takie, jak Stowarzyszenie Polaków w Wenezueli i Klub Przyjaciół Polski. Szczególnie ważna jest działalność Klubu, który prowadzi przede wszystkim intensywną działalność edukacyjną, organizując lekcje języka i kultury polskiej dla dzieci, młodzieży, studentów i dorosłych. Liczba Polaków w Wenezueli jednak stopniowo maleje i dzisiaj najprawdopodobniej nie ma ich więcej niż 800-900 osób
Muzyka żydowska na antenie Polskiego Radia w II RP – perspektywa galicyjska
No full textThe article presents the program of Jewish music concerts broadcast by prewar Polish Radio. From a Galician perspective, it examines the presence of Jewish music and Jewish musicians on the airwaves in the cities of Lvov and Krakow, reviewing both concerts organized by local Jewish music circles as well as musical events aired from Warsaw and Vilnius. By comparing these programs, the article explores the cultural policies of the organizers representing different regions of Poland. Drawing on press accounts and memoir literature, the author also sketches a picture of the transformation of Jewish musical culture during its encounter with new technology, citing the reflections of Jewish critics and publicists on changes occurring in the broader music scene as a result of radio broadcasts. The article raises questions on social interactions, the factors shaping the new Jewish national culture, and the relationships between Polish and Jewish circles that developed through their shared presence on the radio.Artykuł prezentuje program koncertów muzyki żydowskiej i zagadnienie obecności muzyków żydowskich na antenie Polskiego Radia w okresie międzywojennym. Przygląda się im z perspektywy galicyjskiej omawiając programy koncertów muzyki żydowskiej organizowanych we Lwowie i Krakowie, a także transmitowanych przez lokalne radiostacje z ośrodka warszawskiego i wileńskiego. Porównując je stawia pytanie o politykę kulturalną ich organizatorów. Posługując się źródłami prasowymi i literaturą wspomnieniową szkicuje też obraz przemian żydowskiej kultury muzycznej w zetknięciu z nowoczesną technologią radiową oraz prezentuje refleksje żydowskich krytyków muzycznych i publicystów na temat zmian zachodzących pod wpływem działalności radia. Przygląda się też zagadnieniu interakcji społecznych powodowanych wspólnym zagospodarowaniem przestrzeni radiowej
Niekończąca się repatriacja. Wpływ działań polskich elit politycznych oraz dramatycznych zmian społecznych na kształt i skuteczność procesu repatriacji potomków Polaków deportowanych w 1936 r. do Kazachstanu
No full textThe article describes, in chronological order, political decisions and legal acts adopted in Poland concerning the unfinished repatriation of Poles from Kazakhstan. This is an example illustrating the policy of the Polish state towards its own minority (Kin-states Policies). The author refers to the concept of Identity Process Theory (IPT) and the classical definition of the diaspora by W. Safran. The direct link between processes at the macropolitical level and identity changes at the individual level was emphasized.Artykuł opisuje w układzie chronologicznym decyzje polityczne i przyjęte w Polsce akty prawne dotyczące niezakończonej repatriacji Polaków z Kazachstanu. Jest to przykład ilustrujący politykę państwa polskiego wobec własnej mniejszości (Kin-states Policies). Autor odwołuje się do koncepcji Identity Proces Theory (IPT) i klasycznej definicji diaspory W. Safrana. Podkreślony został bezpośredni związek pomiędzy procesami na poziomie makropolitycznym a zmianami tożsamości na poziomie jednostkowym
Pośród ludu Bakongo. Misja kwangijska w Wolnym Państwie Kongo (1892-1908)
No full textThe Congo Free State (also known as: the Independent State of the Congo) was established by the Treaty of the Berlin Conference (1884-1885) and remained the sole property of Belgian King Leopold II Coburg until 1908. Only Belgian missionaries were allowed to do missionary work in the country, the exception being a Pole from the Galician Jesuit province, Father Jozef Markiewicz (1865-1908). Jesuit missionaries were entrusted with the care over the Kwango Mission, located in the southeastern part of the territory of the Congo Free State. Missionary Joseph Markiewicz SI left behind many letters and a diary, which are a description of the mission's functioning, the activities undertaken by the missionaries and also a record of personal impressions that are testimony to the cultural clash. Through a comparison of literature and archival materials, it has become possible to learn about the method of evangelization work, extensive charitable and educational care, relations between missionaries and state authorities, and the relationship between Jesuit missionaries and the local Bakong population.Wolne Państwo Kongo zostało utworzone na mocy traktatu konferencji berlińskiej (1884-1885 r.) i pozostawało do roku 1908 własnością króla belgijskiego Leopolda II Koburga. Pozwolenie na pracę misyjną w tym kraju mieli wyłącznie misjonarze belgijscy, wyjątkiem był Polak z galicyjskiej prowincji jezuitów, o. Józef Markiewicz (1865-1908). Misjonarzom jezuickim powierzono pieczę nad Misją Kwango, znajdującą się w południowo-wschodniej części terytorium Wolnego Państwa Kongo. Misjonarz Józef Markiewicz SI pozostawił po sobie wiele listów i dziennik, które stanowią opis funkcjonowania misji, działań podejmowanych przez misjonarzy, a także zapis osobistych wrażeń stanowiących świadectwo zderzenia kultur. Dzięki porównaniu literatury oraz materiałów archiwalnych stało się możliwe poznanie metody pracy ewangelizacyjnej, szeroko zakrojonej opieki charytatywnej i edukacyjnej, stosunków pomiędzy misjonarzami a władzami państwa oraz relacji między jezuickimi misjonarzami a miejscową ludnością Bakongów