Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Ochrona dzieci w Kościele katolickim – dopuszczenie osób duchownych i konsekrowanych do działalności na rzecz małoletnich według przepisów Lex Kamilek
No full textThe adoption of the Lex Kamilek Act constituted a significant step towards the establishment of a comprehensive system of protection of minors against harm. The legislative amendment also extended its scope to the Catholic Church, introducing the requirement of verifying clerics and consecrated persons in the relevant registers and obtaining the appropriate documentation prior to permitting them to work with children. The purpose of this article is to analyse the relevant provisions and the measures thus far undertaken by the Catholic Church in the field of child protection. Finally, an attempt is made to assess the provisions in terms of their effectiveness.Uchwalenie Lex Kamilek stanowiło istotny krok na drodze do stworzenia całościowego systemu ochrony małoletnich przed krzywdzeniem. Nowelizacja przepisów objęła swoim zakresem również Kościół katolicki wprowadzając wymóg sprawdzenia w odpowiednich rejestrach osób duchownych i konsekrowanych oraz odebrania stosownych dokumentów przed dopuszczeniem ich do pracy z dziećmi. Celem artykułu jest analiza relewantnych przepisów oraz dotychczasowych działań podejmowanych przez Kościół katolicki na rzecz ochrony dzieci przed krzywdzeniem. Na koniec podjęto próbę oceny przepisów pod kątem ich skuteczności
Od kontemplacji do edukacji. Wpływ Kamedułów na kulturę intelektualną i wychowanie w Europie oraz Rzeczypospolitej Obojga Narodów
No full textDer Kamaldulenserorden, gegründet von dem hl. Romuald im 11. Jahrhundert, wird oft als eine kontemplative, von der Welt abgeschiedene Gemeinschaft wahrgenommen, die nur geringen Einfluss auf das gesellschaftliche und intellektuelle Leben ausübt. Tatsächlich jedoch haben die Kamaldulenser in der Geschichte eine bedeutende Rolle bei der Prägung der intellektuellen Kultur und der Bildung in Europa gespielt. Ihre Klöster fungierten nicht nur als geistliche Zentren, sondern auch als Orte der Wissenschaft, als Skriptorien und als Bewahrer von Wissen. Sie leisteten einen wichtigen Beitrag zur Entwicklung theologischer und philosophischer Studien, der Geisteswissenschaften, der Musiktheorie, der Kartografie sowie der Naturwissenschaften. Im Königreich Polen-Litauen beeinflussten die kamaldulensischen Klöster die lokale Kultur und Bildung durch ihre Bibliotheken, wissenschaftlichen Arbeiten und Kontakte zu akademischen Kreisen. Der Artikel zeigt den Weg der Kamaldulenser von Einsiedlern zu bedeutenden Akteuren des intellektuellen Lebens auf und analysiert die Beständigkeit ihres kulturellen und bildungsgeschichtlichen Erbes in Europa und in Polen.The Camaldolese Order, founded by St. Romuald in the 11th century, is often perceived as a contemplative and secluded community with little impact on broader social or intellectual life. However, throughout history, the Camaldolese played a significant role in shaping European intellectual culture and education. Their monasteries functioned not only as spiritual centers but also as places of learning, scriptoria, and repositories of knowledge. They contributed to the development of theological and philosophical studies, humanistic scholarship, music theory, cartography, and the natural sciences. In the Kingdom of Poland-Lithuania, Camaldolese monasteries influenced local culture and education through their libraries, scholarly activity, and intellectual connections with academic institutions. This article presents the evolution of the Camaldolese from hermits to influential educators and examines their lasting cultural and educational heritage in Europe and Poland.Zakon kamedułów, założony przez św. Romualda w XI w., często bywa postrzegany jako wspólnota kontemplacyjna i odizolowana od świata, mająca niewielki wpływ na życie społeczne i intelektualne. Tymczasem w historii kameduli odegrali znaczącą rolę w kształtowaniu kultury intelektualnej i edukacji w Europie. Ich klasztory pełniły funkcje nie tylko centrów duchowych, lecz także ośrodków nauki, skryptoriów i przechowywania wiedzy. Wnieśli ważny wkład w rozwój studiów teologicznych i filozoficznych, humanistyki, teorii muzyki, kartografii oraz nauk przyrodniczych. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów klasztory kamedulskie oddziaływały na lokalną kulturę i edukację poprzez działalność bibliotek, prace naukowe oraz kontakty ze środowiskami akademickimi. Artykuł ukazuje drogę kamedułów od pustelników do znaczących uczestników życia intelektualnego oraz analizuje trwałość ich dziedzictwa kulturowego i edukacyjnego w Europie i w Polsce
Kosmologia i teologia: niezależność, dialog czy integracja? Propozycja inspirowana poglądami Georgesa Lemaître’a
No full textArtykuł analizuje relację między kosmologią a teologią, podejmując pytanie o możliwość ich niezależności, dialogu bądź integracji. Punktem wyjścia jest klasyfikacja relacji nauka–religia zaproponowana przez Iana Barboura (konflikt, niezależność, dialog, integracja), ze szczególnym skupieniem się na idei niezależności. Głównym punktem odniesienia jest stanowisko Georges’a Lemaître’a – katolickiego księdza i kosmologa – który postulował rozdzielenie naukowego i teologicznego dyskursu w celu uniknięcia nieporozumień wynikających z błędnego mieszania porządków epistemologicznych. Jego poglądy pozostają w wysokim stopniu zgodne z wypracowanymi w filozofii nauki regułami, zwłaszcza tzw. zasadą jednorodności epistemologiczno-metodologicznej, stanowiącą bezpośrednią konsekwencję przyjmowanej przez większość filozofów autonomii nauk szczegółowych, filozofii i teologii. Na poziomie badań przedmiotowych kosmologia i teologia powinny być zatem niezależne. Nie oznacza to jednak izolacji, gdyż możliwa i zalecana jest otwartość w formie dialogu inspirującego. Natomiast na poziomie metaprzedmiotowym (filozoficznym) może i powinien być podejmowany dialog ukierunkowany na poszukiwanie odpowiedzi na ważne pytania nurtujące człowieka. Taki dialog winien zmierzać do zbudowania spójnej wizji rzeczywistości, będącej syntezą różnych typów wiedzy. Na najwyższym (metafilozoficznym, aksjologicznym) poziomie należy oszacować epistemiczną wartości skonstruowanych obrazów świata i na tej podstawie dokonać wyboru najlepszego światopoglądu.This article examines the relationship between cosmology and theology, addressing the question of whether their proper relation should be one of independence, dialogue, or integration. The point of departure is Ian Barbour’s typology of science–religion relations (conflict, independence, dialogue, integration), with particular emphasis on the model of independence. The main reference point is the position of Georges Lemaître—a Catholic priest and cosmologist—who advocated a clear separation between scientific and theological discourse in order to avoid misunderstandings arising from a confusion of epistemological domains. His views are largely consistent with principles developed in the philosophy of science, especially the so-called principle of epistemological and methodological homogeneity, which follows from the widely accepted autonomy of the sciences, philosophy, and theology. At the level of subject research, cosmology and theology should therefore remain independent. However, this independence does not entail isolation, as openness in the form of inspiring dialogue is both possible and desirable. At the meta-subject (philosophical) level, a dialogical engagement should be undertaken to seek answers to fundamental human questions. This dialogue should aim at constructing a coherent vision of reality as a synthesis of various types of knowledge. At the highest (metaphilosophical, axiological) level, the epistemic value of the constructed worldviews should be assessed in order to determine which worldview offers the most coherent and explanatory understanding of reality
Projekt service learning jako narzędzie wspomagające naukę języka obcego. Studium przypadku
No full textThis article examines implementing a service learning project as an innovative approach to supporting foreign language acquisition at the university level. The main aim was to identify the impact of students’ participation in the project on developing their linguistic and social competences. The study focused on a project at the John Paul II Catholic University of Lublin. English philology and applied linguistics students supported Ukrainian refugees through translation services and language classes. The methodology included systematic participant reflection, survey analysis, and observation of project activities. The findings indicate that service learning significantly enhances language proficiency, expands specialised vocabulary, develops translation skills, and fosters pro-social and integrative attitudes. The project proved to be an effective tool combining theory with practice, while promoting empathy, social responsibility, and cultural integration within the academic environment.Artykuł analizuje wdrożenie projektu service learning jako innowacyjnej metody wspierającej naukę języków obcych na poziomie akademickim. Celem badania było zidentyfikowanie wpływu uczestnictwa studentów w projekcie na rozwój ich kompetencji językowych i społecznych. Przedmiotem badań był projekt realizowany na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, w którym studenci filologii angielskiej i lingwistyki stosowanej wspierali uchodźców z Ukrainy poprzez tłumaczenia oraz prowadzenie zajęć językowych. Metodologia obejmowała systematyczną refleksję uczestników, analizę ankiet oraz obserwację działań projektowych. Wyniki wykazały, że service learning znacząco przyczynia się do wzrostu biegłości językowej, poszerzenia słownictwa specjalistycznego, rozwoju kompetencji tłumaczeniowych oraz budowania postaw prospołecznych i integracyjnych. Projekt okazał się skutecznym narzędziem łączącym teorię z praktyką, a także promującym empatię, odpowiedzialność społeczną i integrację kulturową w środowisku akademickim
O ikonografii Matki Bożej uzbrojonej w kij we Włoszech: historia i ewolucja szczególnego przedstawienia maryjnej opieki od XIV wieku do współczesności
No full textAround the 14th century, the reassuring and protective image of the Mother of God was enriched by an innovative iconography, largely due to the Augustinian Order’s influence. The new representation depicted the Madonna and Child, in various forms, armed to defend children from the Evil One. This portrayal evolved significantly over time, notably expanding the Virgin’s sphere of protection. Her guardianship extended beyond merely warding off the devil to encompass terrestrial enemies of the Faith that Christianity confronted.
The paper aims to present some of the most significant iconographic examples of the armed Madonna in painting and sculpture in Italy. This particular iconography of the ‘Madonna del Soccorso’ will be examined in an excursus ranging from its earliest documented appearances in the 14th century through its manifestations in 21th-century, considering its modifications and cultural interpretations and reflections in contemporary society.L’immagine rassicurante e protettiva della Madre di Dio si arricchisce, intorno al XIV secolo e per volontà dell’Ordine degli Agostiniani, di una nuova iconografia derivata dalla Vergine del Soccorso, dove la Madonna con Bambino si arma per difendere gli infanti dagli assalti del Maligno.
Questa rappresentazione si evolve nel corso del tempo, modificandosi ed estendendo la sfera di protezione della Vergine, che non si limita più dal solo demonio, ma anche dai nemici terreni della Fede che la Cristianità deve affrontare.
Questo contributo vuole presentare alcune significative raffigurazioni in pittura e scultura di Madonna armata in Italia, in un excursus che dalle prime testimonianze trecentesche giunge sino alle attestazioni nell'iconografia del Novecento, commentando i suoi riflessi nella società contemporanea e andando a considerare il suo modificarsi nell’accezione culturale.W XIV wieku, z inicjatywy zakonu augustianów, uspokajający i opiekuńczy wizerunek Matki Bożej został wzbogacony o nową formułę ikonograficzną, wywodzącą się z przedstawienia Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Ukazuje ona Madonnę z Dzieciątkiem jako postać uzbrojoną, podejmującą obronę niemowląt przed atakami Złego. Przedstawienie to ewoluowało z biegiem czasu, ulegając przekształceniom i stopniowo poszerzając zakres maryjnej ochrony, która przestała ograniczać się wyłącznie do walki z diabłem, obejmując również ziemskich wrogów wiary, z jakimi mierzyło się chrześcijaństwo.
Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie wybranych, znaczących przykładów malarskich i rzeźbiarskich przedstawień uzbrojonej Madonny we Włoszech, w ujęciu chronologicznym obejmującym okres od pierwszych świadectw z XIV wieku po realizacje ikonograficzne XX stulecia, z uwzględnieniem ich oddziaływania na społeczeństwo współczesne oraz przemian w ich znaczeniu kulturowym
Między adaptacją kulturową a tłumaczeniem: doświadczenie dydaktyczne z zakresu transkreacji
No full textThis article investigates the potential and significance of transcreation as an educational tool in foreign language teaching. Transcreation, which merges translation with creativity to facilitate the innovative processing of texts, plays a vital role in marketing and advertising by enabling effective content adaptation for intercultural communication. Students were involved in practical activities that enhanced their translation skills through the analysis and creation of slogans. The theoretical-practical approach not only immerses students in creative processes, thereby developing their linguistic competencies and analytical skills, but also encourages an understanding of transcreation strategies and the challenges posed by cultural differences.L’articolo esamina il potenziale e l’importanza della transcreation come strumento didattico nell’insegnamento delle lingue straniere. Essendo una combinazione di traduzione e creatività finalizzata alla rielaborazione creativa di testi, la transcreation svolge un ruolo importante nel marketing e nella pubblicità, consentendo un efficace adattamento dei contenuti alla comunicazione interculturale. Nell’ambito della ricerca, gli studenti hanno partecipato a lezioni pratiche mirate all’esplorazione e allo sviluppo delle loro capacità di traduzione attraverso l’analisi e la creazione di slogan e payoff pubblicitari. L’approccio teorico-pratico non solo coinvolge gli studenti nei processi creativi, consolidandone competenze linguistiche e capacità analitiche, ma contribuisce anche alla comprensione delle strategie traduttive di tale strumenti e delle sfide legate alle differenze culturali ed emozionali veicolate da testo e lingua.Artykuł bada potencjał i znaczenie transkreacji jako narzędzia edukacyjnego w nauczaniu języków obcych. Będąca połączeniem tłumaczenia i twórczości w celu kreatywnego przetwarzania tekstów, transkreacja odgrywa istotną rolę w marketingu i reklamie, umożliwiając skuteczne dostosowanie treści do komunikacji międzykulturowej. W ramach badania studenci uczestniczyli w zajęciach praktycznych, które rozwijały ich umiejętności tłumaczeniowe poprzez analizę i tworzenie sloganów reklamowych. Podejście teoretyczno-praktyczne nie tylko angażuje studentów w procesy twórcze, rozwijając ich kompetencje językowe i zdolności analityczne, ale także sprzyja zrozumieniu strategii transkreacyjnych oraz wyzwań związanych z różnicami kulturowymi
Leksykalno-gramatyczna analiza porównawcza różnic płciowych w metaforycznym użyciu terminów wyrażających techniki kulinarne w języku angielskim w świetle teorii ram semantycznych
No full textThe aim of the paper is to offer a comparative, corpus-based, frame-semantic and lexico-grammatical analysis of gender differences in the frequency of the metaphorical use of three cooking techniques terms: grill, stew and roast. The study reveals that men use metaphors drawn from the three concepts more frequently than women, whereas women are more likely to use them in a non-metaphorical context. The application of the frame-semantic and lexico-grammatical perspective has enabled us to provide a multi-aspectual description of metaphorical linguistic expressions. It is claimed that the differences in the frequency of the metaphorical use of the analysed terms can be accounted for with the sociolinguistic approach according to which language and the notion of gender are believed to be intrinsically interrelated. In view of the above, it is believed that women’s lexical choices are shaped by those aspects of their life which are stereotypically considered to be exclusively feminine.Artykuł oferuje leksykalno-gramatyczną analizę różnic międzypłciowych związanych z metaforycznym użyciem trzech angielskich czasowników wyrażających techniki kulinarne w ujęciu ram semantycznych: grill, stew i roast. Badanie wykazuje, iż mężczyźni wykazują większą tendencję od kobiet do używania wymienionych jednostek leksykalnych w znaczeniu metaforycznym, podczas gdy kobiety częściej używają ich w kontekście niemetaforycznym. Zastosowania paradygmatu Teorii Metafory Pojęciowej w leksykalno-gramatycznej analizie metafor w świetle Teorii Ram Semantycznych umożliwiło uzyskanie szczegółowego obrazu właściwości semantycznych i gramatycznych analizowanych czasowników. Twierdzi się, że różnice w częstotliwości metaforycznego użycia omówionych jednostek leksykalnych można wyjaśnić za pomocą podejścia socjolingwistycznego, zgodnie z którym język i płeć to pojęcia silnie powiązane. W związku z powyższym wykazane różnice mogą wynikać z ról społecznych związanych z płcią będących konsekwencją oczekiwań kierowanych wobec kobiet i mężczyzn, które z kolei są rezultatem stereotypowego myślenia
Cybernetyczni nomadzi w trash-humanistycznej dystopii: posthumanistyczna analiza Cyberpunk: Edgerunners
No full textThe article discusses how the miniseries Cyberpunk: Edgerunners critiques a world driven by unregulated technological progress and market dominated transhumanist ideals. While a dystopian vision of the future has been a well-established part of cyberpunk universes since the release of Neuromancer by William Gibson in 1986, this anime series introduces a fresh and noteworthy dimension to the cyberpunk’s assessment of the future. It achieves that by depicting the tragic fall of its protagonist, David, whose life stands as an illustrative symbol of the human cost in a world where progress takes priority over people. The article sets to interpret this bleak scenario of Cyberpunk: Edgerunners by placing it in the context of Jaime del Val’s vocal criticism of hyperconsumerism and hyperhumanism, which leads to replacing an unsustainable union between humans and technology with a new figure of the metahuman.Przedmiotem niniejszego artykułu jest ukazanie, w jaki sposób miniseria Cyberpunk: Edgerunners dokonuje krytyki świata rządzonego rozwojem technologicznym oraz zdominowanymi przez prawa wolnego rynku ideami transhumanizmu. Choć dystopijna wizja przyszłości od dawna stanowi istotną część uniwersów cyberpunkowych – począwszy od publikacji Neuromancera Williama Gibsona w 1986 roku – to właśnie ten serial anime wnosi nowy i istotny wymiar do cyberpunkowej refleksji nad przyszłością poprzez ukazanie tragicznego upadku swojego protagonisty, Davida, którego życie staje się jaskrawym symbolem ceny, jaką przychodzi zapłacić ludziom w świecie, gdzie postęp technologiczny ma pierwszeństwo przed człowiekiem. Niniejszy artykuł interpretuje ten ponury scenariusz Cyberpunk: Edgerunners w kontekście wymownej krytyki hiperkonsumpcjonizmu i hiperhumanizmu dokonanej przez Jaime del Vala, która prowadzi do zastąpienia wyniszczającej unii między człowiekiem a technologią przez osobę metaczłowieka
Działalność organmistrza Josepha Weissa z Nabburga w Bawarii w regionie Górnego Śląska
No full textAmong the organ builders in Upper Silesia at the turn of the 18th and 19th centuries, an extremely important figure is the organ builder named Franz Joseph Weiss from Nabburg in Bavaria (Oberpfalz region). He came from a family with organ building traditions. At the age of about 20, he set off on a journey across Central Europe to better understand the local traditions of organ building. Around 1780, he came to Silesia and settled in Pyskowice in Upper Silesia, where he conducted his organ building activity. He built several dozen organs (about 50). These were 1-manual instruments with mechanical action and sound features characteristic of the late Baroque. Several of his instruments have survived to this day. His work was continued by Johann Hawel.
The article presents the results of the latest research on the biography of the organ builder (point 1) and his achievements in the field of organ building (point 2). The list of his works is presented chronologically.Wśród budowniczych organów na Górnym Śląsku na przełomie XVIII i XIX wieku niezwykle ważną postacią jest organmistrz Franz Joseph Weiss z Nabburga w Bawarii (region Oberpfalz). Pochodził z rodziny o tradycjach rzemiosła organmistrzowskiego. W wieku około 20 lat wyruszył w podróż po Europie Środkowej, by lepiej poznać lokalne tradycje budownictwa organowego. Około 1780 roku przywędrował na Śląsk i osiadł w Pyskowicach na Górnym Śląsku, gdzie prowadził działalność organmistrzowską. Zbudował kilkadziesiąt organów (około 50). Były to instrumenty 1-manuałowe o mechanicznej trakturze i cechach brzmieniowych charakterystycznych dla późnego baroku. Do dziś zachowało się kilka jego instrumentów. Kontynuatorem jego dzieła był Johann Hawel.
Artykuł prezentuje wyniki najnowszych badań nad biografią organmistrza (punkt 1) i jego dorobkiem w dziedzinie budowy organów (punkt 2). Prezentowany wykaz jego prac ujęty jest chronologicznie