Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Studia nad Machiavellim w Polsce od XVI do XX wieku
The reception of Niccolò Machiavelli’s political thought in Poland dates back to the 16th century and has taken on diverse forms from the outset. Through the influence of Polish students educated at Western European universities, as well as Italian intellectuals associated with Queen Bona’s court, Machiavelli’s ideas gradually entered the Polish cultural sphere. In the 17th and 18th centuries, they were met with both approval and criticism. During the 19th century, under the conditions of the partitions, interest in the Florentine thinker’s legacy significantly increased—authors such as Ludwik Wolski and Antoni Sozański saw in his concepts a possible response to the threats facing the state. In the 20th century, reflection on his work focused, among other things, on the notion of virtù, explored in various ideological contexts. A major contribution to the development of research on Machiavelli’s reception in Poland was made by intellectuals such as Henryk Barycz and Jan Malarczyk, who emphasized the enduring relevance of his doctrine within the framework of Polish political thought.Recepcja myśli politycznej Niccolò Machiavellego w Polsce sięga XVI wieku i od początku przybierała zróżnicowane formy. Za sprawą studentów polskich kształcących się na uniwersytetach Europy Zachodniej oraz wpływów włoskich intelektualistów z otoczenia królowej Bony, idee Machiavellego zaczęły przenikać do polskiego kręgu kulturowego. W XVII i XVIII wieku spotykały się one zarówno z uznaniem, jak i z krytyką. W XIX stuleciu, w okresie zaborów, zainteresowanie dorobkiem Florentczyka wyraźnie wzrosło – autorzy tacy jak Ludwik Wolski czy Antoni Sozański dostrzegali w jego koncepcjach możliwą odpowiedź na zagrożenia dla bytu państwowego. W wieku XX refleksja nad jego myślą skupiała się m.in. na pojęciu virtù, podejmowanym w różnych kontekstach ideowych. Zasadniczy wkład w rozwój badań nad recepcją Machiavellego w Polsce wnieśli intelektualiści tacy jak Henryka Barycz i Jan Malarczyk, którzy podkreślali ponadczasowy charakter jego doktryny w kontekście polskiej refleksji politycznej
Promowanie uważności, rezyliencji i demokracji: nowe perspektywy nauczania języków obcych
Ziel des konzeptionellen Beitrags ist es, theoretisch zu erörtern, wie achtsame, souveräne und resilienzfördernde Beziehungen aufgebaut werden können, um ein wertschätzendes und diversitätssensibles Lern- und Arbeitsklimas im Fremdsprachenunterricht zu unterstützen. Zu diesem Zweck wird das integrative Modell Mindful and Resilience-Based Foreign Language Teaching (MiRe-FLT) entwickelt. Es basiert auf einer Analyse aktueller Erkenntnisse aus der Achtsamkeits- und Resilienzforschung. Das MiRe-FLT-Modell versteht sich als ein beispielhaftes praktisches Werkzeug (Tool) zur Förderung von Achtsamkeitspraxis im Fremdsprachenunterricht. Es zielt darauf ab, Lehrkräfte und Lernende zu einem (selbst-)fürsorglichen Handeln zu befähigen und dadurch Resilienz, Beziehungsfähigkeit, Unterrichtsqualität, demokratische Werte und das Gemeinwohl nachhaltig zu stärken. Im Kontext des Sprachenlernens geht das Modell davon aus, dass achtsame, wertschätzende und emotional unterstützende Lernbeziehungen die sprachliche Entwicklung positiv beeinflussen können. Der Beitrag versteht sich als Impuls zur Gestaltung einer Unterrichtskultur, die Achtsamkeit, Resilienz und Beziehungsorientierung in den Mittelpunkt stellt, um das psychische Wohlbefinden aller Beteiligten und den Lernerfolg im Fremdsprachenunterricht zu fördern.The aim of this conceptual paper is to theoretically explore how mindful, confident, and resilience-promoting relationships can be cultivated in foreign language teaching in order to support a respectful and diversity-sensitive learning and working environment. To this end, the integrative model Mindful and Resilience-Based Foreign Language Teaching (MiRe-FLT) is developed. It is based on an analysis of current research findings in the fields of mindfulness and resilience. The MiRe-FLT model is conceived as an exemplary practical tool to promote mindfulness practices in foreign language education. Its goal is to empower both teachers and learners to act with (self-)care and thereby sustainably strengthen resilience, relational competence, teaching quality, democratic values, and the common good. In the context of language learning, the model assumes that mindful, appreciative, and emotionally supportive learning relationships can have a positive impact on language development. This article serves as an impetus for shaping a teaching culture that places mindfulness, resilience, and relationship orientation at its core, with the aim of promoting the psychological well-being of all participants and enhancing learning success in foreign language teaching and learning process.Niniejszy artykuł o charakterze koncepcyjnym podejmuje teoretyczną refleksję nad tym, w jaki sposób można kształtować uważne, suwerenne i oparte na rezyliencji relacje w nauczaniu języków obcych, aby wspierać pełne szacunku i wrażliwe na różnorodność środowisko uczenia się i pracy. W tym celu opracowano integracyjny model Mindful and Resilience-Based Foreign Language Teaching (MiRe-FLT), oparty na analizie aktualnych wyników badań nad uważnością i rezyliencją. Model MiRe-FLT jest rozumiany jako przykładowe praktyczne narzędzie umożliwiające wdrażanie praktyki uważności w dydaktyce języków obcych. Jego celem jest wspieranie nauczycieli i uczniów w podejmowaniu działań opartych na trosce o siebie i innych, co przyczynia się do trwałego wzmacniania odporności psychicznej, rozwijania umiejętności budowania relacji, poprawy jakości nauczania, realizacji działań dydaktycznych według wartości demokratycznych oraz dbałości o dobro wspólne. W kontekście nauki języków obcych model zakłada, że uważne, pełne szacunku i emocjonalnie wspierające relacje w procesie uczenia się mogą pozytywnie wpływać na rozwój językowy. Artykuł stanowi impuls do kształtowania kultury dydaktycznej opartej na uważności, rezyliencji i relacyjności w celu wspierania dobrostanu psychicznego wszystkich uczestników procesu dydaktycznego oraz zwiększenia skuteczności nauki języków obcych
Sprostowania i uzupełnienia do Katalogu zabytków sztuki PAN na temat organów na Górnym Śląsku
This article presents an analysis of catalog descriptions of the furnishings of churches in the former Pszczyna County, focusing on the presence of historic organs. The inventory results were published in 1961. This volume included descriptions of 25 churches, prepared as part of an inventory of historical monuments in the then Katowice Voivodeship. Organs were omitted entirely in 10 of the descriptions, despite exhibiting historical features, while three instruments were mentioned only with approximate dating. The reason for the overly superficial approach to organs and the erroneous classification of their stylistic features stemmed from the lack of knowledge about organs among the then catalogers (art historians). In the 1960s, organology as a specialized discipline was still in its infancy. However, the inventory provided the first impetus for systematic research and a comprehensive inventory of historic organs in Poland.Artykuł przedstawia analizę katalogowych opisów wyposażenia kościołów z terenu dawnego powiatu pszczyńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem występowania historycznych organów. Wyniki inwentaryzacji opublikowano w 1961 roku. Ten tom zawierał opisy 25 kościołów, opracowane w ramach inwentaryzacji zabytków na obszarze ówczesnego województwa katowickiego. W dziesięciu opisach organy pominięto całkowicie, mimo że posiadały cechy historyczne, trzy instrumenty natomiast wspomniano, podając jedynie orientacyjne daty. Zbyt powierzchowne ujęcie zagadnienia oraz błędna klasyfikacja cech stylistycznych organów wynikały z braku specjalistycznej wiedzy organologicznej wśród ówczesnych katalogujących (historyków sztuki). W latach sześćdziesiątych organologia jako dyscyplina specjalistyczna dopiero się kształtowała. Mimo to ta inwentaryzacja stanowiła pierwszy impuls do systematycznych badań oraz kompleksowego rejestrowania zabytkowych organów w Polsce
Społeczne wyzwania osobliwości technologicznej. Kompleksyfikacja rzeczywistości humano-wirtualnej
Modern technologies develop primarily under the influence of cognitive, economic, and cultural motivations. A key social challenge is balancing the benefits and potential threats to humanity. Therefore, the ethical criterion must be considered in the process of discovering and utilizing these technologies. This primarily concerns sustainable development while maintaining the axiological paradigms of civilization, shaped within the Greco-Roman tradition. This implies a positive attitude towards technological progress in the name of preserving the anthropological primacy. One of the philosophical contexts relevant to this approach may be 20th-century Teilhardism.Współczesne technologie rozwijają się głównie pod wpływem motywacji poznawczych, ekonomicznych, kulturowych. Wyzwaniem społecznym staje się bilans korzyści i ewentualnych zagrożeń dla człowieka. Stąd potrzeba uwzględnienia kryterium etycznego w procesie ich odkrywania i wykorzystania. Głównie dotyczy to zrównoważonego rozwoju przy zachowaniu cywilizacyjnych paradygmatów aksjologicznych, ukształtowanych na gruncie cywilizacji grecko-rzymskiej. Oznacza to pozytywny stosunek do postępu technologicznego w imię zachowania prymatu antropologicznego. Jednym z filozoficznych kontekstów na tej drodze może być XX-wieczny teilardyzm
Rejestr dla youtuberów i tiktokerów. Obowiązek wpisu do wykazu audiowizualnych usług medialnych na żądanie
The article discusses the issue of the obligation to register entities providing audiovisual media services on demand, as laid down in Article 47ca of the Polish Broadcasting Act. This obligation, introduced as a result of the implementation of Directive 2010/13/EU as amended by Directive 2018/1808, may apply not only to traditional nonlinear broadcasters but also to content creators publishing videos on platforms such as YouTube, TikTok, or others. The article analyzes the conditions under which an entity may be classified as a provider of an on-demand audiovisual media service, highlighting interpretative challenges and the risk of excessively broad application of the registration requirement to non-professional individuals. It also addresses the issue of assessing the current legal framework in light of constitutional principles such as proportionality, freedom of expression, and artistic freedom. The article concludes with a recommendation to clarify and interpret the relevant provisions in a way that limits the registration obligation to entities that genuinely operate in the media market and compete for audience attention with traditional media.W artykule omówiono problematykę obowiązku wpisu do wykazu podmiotów świadczących audiowizualne usługi medialne na żądanie, wynikającego z art. 47ca Ustawy o radiofonii i telewizji. Ten obowiązek, wprowadzony w wyniku implementacji Dyrektywy 2010/13/UE w brzmieniu zmienionym Dyrektywą 2018/1808, może objąć nie tylko klasycznych nadawców nielinearnych, ale również twórców publikujących treści na platformach video, takich jak YouTube, TikTok, X. W artykule dokonano analizę przesłanek uznania danego podmiotu za dostawcę audiowizualnej usługi medialnej na żądanie, wskazując na trudności interpretacyjne oraz ryzyko nadmiernego rozciągnięcia obowiązku rejestracyjnego na osoby fizyczne działające nieprofesjonalnie. Artykuł przedstawia również problem oceny obecnej regulacji prawnej w świetle konstytucyjnych zasad proporcjonalności, wolności wypowiedzi i swobody działalności twórczej. W konkluzji zawarto postulat doprecyzowania przepisów oraz ich interpretowania w sposób ograniczający obowiązek wpisu do wykazu jedynie do podmiotów faktycznie funkcjonujących na rynku medialnym i konkurujących o odbiorów z tradycyjnymi mediami
Peter Ivanič, The Life of St. Constantine-Cyril and the Veneration of his Relics. Život Sv. Konštantίna-Cyrila a úcta k jeho relikviám, Istituto Storico Slovacco di Roma, Pontificio Istituto Slovacco dei Santi Cirillo e Metodio, Rome 2024, s. 208
Zalety wszechsubiektywności
After observing the concord between Zagzebski’s philosophy of God and my own, questions are raised about her use of the term “objectivity,” her depiction of the history of subjectivity, and other matters. Zagzebski’s work is commended as an important contribution to philosophical reflection on divine attributes, religious practice, and inter-religious dialogue.Po odnotowaniu zgodności między filozofią Boga bronioną przez Zagzebski a moją własną, stawiam pewne pytania dotyczące jej użycia terminu „obiektywność”, jej przedstawienia historii subiektywności oraz innych kwestii. Polecam pracę Zagzebski jako ważny wkład w filozoficzną refleksję nad Boskimi atrybutami, praktyką religijną i dialogiem międzyreligijnym
Plantinga o ekskluzywizmie: (tłum. Marcin Iwanicki)
Exclusivists contend that specific doctrines, such as Christian doctrines, are true and those incompatible with them are false. In “Pluralism: A Defense of Religious Exclusivism” Alvin Plantinga defends religious exclusivism from a variety of objections. In this paper I discuss one of those objections. Plantinga agrees, at least for the sake of argument, that those in other religious traditions have evidence for their beliefs comparable to his evidence for his beliefs. Some critics contend that in maintaining their beliefs in the light of this fact about equality of evidence, exclusivists are not treating like cases alike. The critics think that if you know that someone else’s evidence for their belief is just as good as your evidence for your incompatible belief, then you are not reasonable in retaining your belief. I argue, in opposition to Plantinga, that a version of this principle is correct.Ekskluzywiści twierdzą, że specyficzne doktryny, takie jak doktryny chrześcijańskie, są prawdziwe, a doktryny z nimi niezgodne – fałszywe. W eseju „W obronie pluralizmu religijnego” Alvin Plantinga broni religijnego ekskluzywizmu przed wieloma zarzutami. W tym eseju rozważam jeden z tych zarzutów. Plantinga zgadza się, przynajmniej dla celów argumentu, że przedstawiciele innych tradycji religijnych dysponują materiałem dowodowym na rzecz swoich przekonań, który jest porównywalny z materiałem dowodowym, jaki na rzecz swoich przekonań ma Plantinga. Niektórzy krytycy twierdzą, że pozostając przy własnych przekonaniach w obliczu faktu równości materiału dowodowego, ekskluzywiści nie traktują podobnych przypadków w podobny sposób. Zdaniem krytyków, jeśli wiesz, że materiał dowodowy kogoś innego na rzecz jego przekonania jest równie dobry jak twój materiał dowodowy na rzecz odmiennego przekonania, to postępujesz nieracjonalnie, trwając przy swoim przekonaniu. Argumentuję, w odróżnieniu od Plantingi, że pewna wersja tej zasady jest poprawna