Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Trudności w tłumaczeniu tekstów prawniczych i dydaktyka tłumaczenia prawniczego
Full text linkThis paper provides an overview of the obstacles encountered in translating legal texts and their implications for the didactics of legal translation. The first section attempts to define legal language and its characteristics while presenting the prerequisites for a successful legal translation. The second section describes various difficulties in translating legal texts, particularly court rulings and judicial decisions. The third section examines the implications for specialized translation didactics using the didactic model of Van Gelder et al. The conclusion presents an overview of the key competencies that, according to the author, are essential for legal translation.In deze bijdrage wordt een beeld geschetst van de struikelblokken bij het vertalen van juridische teksten en de implicaties hiervan voor de didactiek van het juridisch vertalen. De struikelblokken worden gepresenteerd op basis van de jarenlange ervaring van de auteur als beëdigd tolk en vertaler Pools-Nederlands van juridische teksten uit verschillende rechtsgebieden en als docent juridisch vertalen bij de Sectie Duits van de UNESCO-Leerstoel voor Vertaalwetenschap en Interculturele Communicatie aan de Jagielloonse Universiteit te Krakau. In het eerste gedeelte van de bijdrage wordt een poging tot definitie van de rechtstaal en haar eigenschappen gedaan en worden de voorwaarden voor het succesvol vertalen van juridische teksten gepresenteerd. In het tweede gedeelte van de bijdrage worden verschillende moeilijkheden bij het vertalen van juridische teksten (vooral vonnissen en rechterlijke beslissingen) beschreven, met talrijke voorbeelden uit de vertaalpraktijk. In het laatste gedeelte van de bijdrage wordt aan de hand van het didactische model van Van Gelder et al. gekeken naar de implicaties hiervan voor de vakvertaaldidactiek. In het besluit volgt een overzicht van de volgens de auteur belangrijkste competenties benodigd voor het vertalen van juridische teksten.W artykule podjęto próbę zidentyfikowania trudności związanych z tłumaczeniem tekstów prawnych i prawniczych oraz wskazania, jakie konsekwencje mają one dla dydaktyki przekładu takich tekstów. W pierwszej części artykułu przybliżono definicję języka prawniczego i prawnego oraz jego cech, a także omówiono warunki skutecznego przekładu tekstów prawnych i prawniczych. W drugiej części opisano różnorodne trudności związane z takim przekładem. W trzeciej części artykułu przedstawiono, na podstawie modelu dydaktycznego Van Geldera i innych, konsekwencje dla dydaktyki przekładu tekstów specjalistycznych. Na końcu zaprezentowano przegląd kompetencji, które autor uznaje za najważniejsze w przekładzie tekstów prawnych i prawniczych
„Na próżno błaga Eneasz Dydonę, aby mu wybaczyła odejście i zdradę”. Wokół retoryczności, dialogiczności, recepcji VII Heroidy Owidiusza
Full text linkA literary studies essay on the genre and invention sources and reception of Ovid’s Heroides VII. Attention has been drawn to the ancient author’s innovations in narrative delivery. An attempt has been made to demonstrate the presence in the heroine’s letters of the features of internal monologue and the degree of retelling. The preservation of semantic and formal equivalence in the 17th-century translation of Dido’s letter to Aeneas by Melchior Pudlowski has been emphasised. A dialogue was entered into with Michał Głowiński, who, in a study, raised the issue of the (anti-)rhetorical nature of the statements of female literary characters. Strategies of cultural literary theory were used in the mode of argument.W literaturoznawczym eseju na temat gatunkowych i inwencyjnych źródeł oraz recepcji VII Heroidy Owidiusza zwrócono uwagę na nowatorstwo antycznego autora w zakresie prowadzenia narracji. Podjęto próbę wykazania obecności w listach heroin cech monologu wewnętrznego i stopnia zretoryzowania wypowiedzi. Podkreślono zachowanie semantycznej i formalnej ekwiwalencji w XVII-wiecznym przekładzie listu Dydony do Eneasza Melchiora Pudłowskiego. Podjęto dialog z Michałem Głowińskim, który w jednym ze studiów poruszył kwestię (anty)retoryczności wypowiedzi kobiecych postaci literackich. W sposobie wywodu wykorzystano strategie kulturowej teorii literatury
Analiza mechanizmów pamięci zbiorowej i estetyki rytuału na przykładzie Inferno Yael Bartany
Full text linkYael Bartana, one of the most famous contemporary Israeli artists, explores the topic of shaping identity within the framework of contemporary policies to preserve the memory. When referring to the present, she does not forget about the past—the cultural heritage of her nation always underpins the presented film narratives. In her film Inferno (2013), the artist presents us with an evocative image, almost Hollywood-style in its framing and montage, of the future based on the myth of the Third Temple, which is important to the identity of the Jews. In this work, an important role is played by biblical symbols, religious rituals, mystical prophecies, contemporary Israeli society; it also includes an amazing but fully justifiable element—an innovative religious enterprise, which is a building called “New Jerusalem” in Brazil. The author of Inferno creates a social experiment with the help of the film, stages the reality within it, observes what is happening and finally “documents” it. This article is an attempt to analyse the subsequent layers of Bartana’s story, in order to take a detailed look at the artistic practice of the Israeli artist. I am interested in how she uses film art to explore the relationship between memory and events, places and objects, and how religious and social rituals can, in her view, shape collective memory. She wants her viewers to ask questions and reflect upon their own identity and history, which is largely based on narratives constructed by social rituals.Yael Bartana, jedna z najbardziej znanych współczesnych artystek z Izraela, w swoich realizacjach eksploruje temat kształtowania tożsamości w ramach funkcjonujących współcześnie polityk pamięci. Odnosząc się do teraźniejszości nie zapomina o przeszłości – kulturowe dziedzictwo jej narodu stanowi zawsze punkt wyjścia dla przedstawianych filmowych narracji. W Inferno (2013) artystka prezentuje nam sugestywny, wręcz hollywoodzki w kadrach i montażu obraz przyszłości oparty na ważnym dla tożsamości Żydów micie Trzeciej Świątyni. W filmie równoprawne role pełnią symbole biblijne, religijna rytuały, mistyczne proroctwa, współczesne izraelskie społeczeństwo, a także – co zadziwiające i w pełni uzasadnione – innowacyjne przedsiębiorstwo religijne budujące w Brazylii „Nową Jerozolimę”. Autorka Inferno tworzy za pomocą filmu społeczny eksperyment, inscenizuje w nim rzeczywistość, obserwuje, co się dzieje i na końcu to „dokumentuje”. Artykuł jest próbą analizy kolejnych warstw opowieści Bartany, aby przyjrzeć się praktyce artystycznej izraelskiej artystki. Interesuje mnie, w jaki sposób wykorzystuje ona środki sztuki filmowej do badania relacji między pamięcią a wydarzeniami, miejscami i przedmiotami oraz tego, jak religijne i społeczne rytuały kształtować mogą według niej pamięć zbiorową. Artystka pragnie, by jej widzowie zadawali pytania i zastanawiali się nad własną tożsamością i historią, która w dużej mierze opiera się na narracjach konstruowanych przez rytuały społeczne
Obraz miłości małżeńskiej w wypowiedziach członków Ruchu Czystych Serc niebędących w związku małżeńskim
Full text linkThe maturation of marital love is a process in which an important element is the development of a proper, realistic view of what love in general and then love in marriage is. One of the communities whose main goal is to form young people to form bonds of love and help them mature for marriage is the Pure Heart Movement. The purpose of this article is to analyze selected research results on the statements of surveyed members of the Pure Hearts Movement about marital love, preceded by a theoretical outline of marital love in light of the literature and a presentation of the charism of the community of the Pure Hearts Movement.Dojrzewanie do miłości małżeńskiej to proces, w którym istotnym elementem jest wypracowanie właściwego, realnego spojrzenia na to, czym jest miłość w ogóle, a następnie miłość w małżeństwie. Jedną ze wspólnot, której głównym celem jest formowanie młodych ludzi do tworzenia więzi miłości oraz pomoc w dojrzewaniu do małżeństwa, jest Ruch Czystych Serc. Celem artykułu jest analiza wybranych wyników badań dotyczących wypowiedzi badanych członków Ruchu Czystych Serc na temat miłości małżeńskiej, poprzedzona teoretycznym zarysem miłości małżeńskiej w świetle literatury oraz przedstawieniem działalności wspólnoty Ruchu Czystych Serc
„Swoisty autoportret Chrystusa”. Błogosławieństwa (Mt 5, 3. 4. 6) w funkcji chrystofanijnej
Full text linkThe article analyzes the Eight Beatitudes in fundamental theology, examining Jesus’ intentions and how they relate to Christophany. The author argues that Jesus had himself and his life experiences in mind. By uttering the beatitudes, he was revealing his divine nature. A Christophany-based analysis explains Jesus’ words. Jesus is the only source of true blessing for the world. His words call for adherence to Him. The analysis focuses on the three blessings as ipsissima verba Iesu. The methods of exegesis used are canonical exegesis, biblical hermeneutics, deduction and analogy of faith. A new look at the Eight Beatitudes in the context of Christophany leads to a deeper understanding of their meaning and impact on the lives of believers. Four aspects of the Christophany function were distinguished: Christological, soteriological, revealing and communion-creating.Artykuł analizuje błogosławieństwa Jezusa w ramach teologii fundamentalnej, badając intencje Jego i ich związek z chrystofanią. Autor twierdzi, że Chrystus miał na myśli siebie i swoje doświadczenia życiowe. Wypowiadając błogosławieństwa, objawiał swoją boską naturę. Analiza oparta na odkrytej chrystofanii tłumaczy słowa Jezusa. On jest jedynym źródłem prawdziwego błogosławieństwa dla świata. Jego słowa wzywają do przylgnięcia do Niego. Badania skupiają się na trzech błogosławieństwach, posiadających szczególne cechy ipsissima verba Iesu. Wykorzystane metody egzegezy to: egzegeza kanoniczna, hermeneutyka biblijna, dedukcja i analogia wiary. Nowe spojrzenie na Jezusowe błogosławieństwa w kontekście chrystofanii prowadzi do głębszego zrozumienia ich znaczenia oraz wpływu na życie wierzących. Wyróżniono cztery aspekty funkcji chrystofanijnej: chrystologiczny, soteriologiczny, objawieniowy i komuniotwórczy
Dar krzyża czy model ofiarniczy u Norwida
Full text linkThe starting point of this article is one aspect of the theological discussion that took place at the time of the Second Vatican Council and later. It concerned the understanding of Jesus’ sacrifice on the cross – whether it was primarily an expiation for human sins or rather an act of mercy towards man. The author of the article reproduces the arguments of French and Polish theologians in favour of the latter understanding. He then poses the hypothesis that the precursor of such thinking in the Polish tradition was Cyprian Norwid, and tests it by interpreting selected works by the poet: Słodycz [Sweetness], Pascha, fragments of the poem Quidam....Punktem wyjścia artykułu jest jeden z aspektów teologicznej dyskusji, która toczyła się w czasie Soboru Watykańskiego II i po jego zakończeniu. Dotyczyła ona interpretacji ofiary Jezusa na krzyżu: czy była ona przede wszystkim ekspiacją za ludzkie grzechy, czy raczej aktem miłosierdzia skierowanym ku człowiekowi. Autor artykułu odtwarza argumentację teologów francuskich i polskich opowiadających się za tym drugim rozumieniem. Następnie stawia hipotezę, że prekursorem takiego myślenia był w polskiej tradycji Cyprian Norwid i sprawdza ją, interpretując wybrane utwory poety: Słodycz, Paschę, fragmenty poematu Quidam
Smętarze Chrześćjan. Norwidowskie czytanie przestrzeni sepulkralnej. Z lektury poematu Ruiny
Full text linkThe article is an attempt to present the theological dimension of the poem Ruiny Cypriana Norwid. The author of the article focuses on the ways of talking about human death and resurrection, confirming the poet’s deep religiosity. Norwidʼs understanding of the problems of Christian eschatology also allows for the reconstruction of the concept of sepulchral art inscribed in the text of the early poem. The article emphasizes the novelty of Norwidʼs interpretation of a municipal cemetery − as a sacred burial place and culture-forming space, in which the shape and appearance of graves and the sculptures decorating them, understood as works of religious art, play a key role.Artykuł jest próbą prezentacji teologicznego wymiaru poematu Ruiny Cypriana Norwida. Uwaga autorki artykułu koncentruje się na sposobach mówienia o śmierci i zmartwychwstaniu człowieka, poświadczających głęboką religijność poety. Norwidowskie rozumienie problemów eschatologii chrześcijańskiej pozwala również na zrekonstruowanie wpisanej w tekst wczesnego poematu koncepcji sztuki sepulkralnej. W artykule pada akcent na nowatorstwo Norwidowej interpretacji cmentarza komunalnego – jako świętego miejsca pochówku i przestrzeni kulturotwórczej, w której kluczową rolę odgrywa kształt i wygląd grobów oraz zdobiących je rzeźb rozumianych jako dzieła sztuki religijnej
„Revue najstarszy w Europie pod względem sztuki” – Norwid w kręgu pisma „L’Artiste”.
Full text linkAn important thread of Norwid’s relationship with the 19th-century press is his collaboration (between 1866 and 1868) with the prestigious French magazine “L’Artiste”, the oldest European art review, whose editor at the time was Arsène Houssaye. In the early 1860s, the magazine started the period that was later called “the renaissance of etching”. However, Norwid did not submit his etchings to the editor until 1866, when real estate investments forced Houssaye to significantly reduce the number of prints published in “L’Artiste”, which explains the two-year-long problems with editing Norwid’s engravings (finally L’Artiste published Figure de caractère/Sibylla in February 1868 and Le Prisonnier/Un Martyr in March 1868) together with an anonymous favourable review, whose author (possibly Houssaye himself) found trace influences of Leonardo da Vinci, Dürer and Rembrandt in Norwid’s style. The result of this promotion of the Polish artist was a series of artistic successes in Paris, consolidating Norwid’s position in the international art world, while in the domestic context – a much less satisfactory dialogue with J. I. Kraszewski.Jednym z ważnych wątków relacji Norwida z XIX-wieczną prasą jest jego współpraca w latach 1866-1868 z prestiżowym francuskim czasopismem „L’Artiste” – najstarszym europejskim przeglądem sztuki, którego redaktorem był wówczas Arsène Houssaye. Na początek lat 60. XIX w. przypadł w dziejach tego magazynu okres nazwany później „renesansem akwaforty”, jednak Norwid przekazał redakcji swe akwaforty dopiero w roku 1866, gdy inwestycje na rynku nieruchomości zmusiły Houssaye’a do znacznej redukcji liczby zamieszczanych w „L’Artiste” grafik, co tłumaczy trwające dwa lata problemy z edycją Norwidowych rycin. Ostatecznie „L’Artiste” zamieścił Figure de caractère/Sybillę w lutym 1868 r. oraz Le Prisonnier/Un Martyr w marcu 1868 r. wraz z anonimową przychylną recenzją, której autor (możliwe, że sam Houssaye) odnalazł w stylu Norwida ślady wpływów Leonarda da Vinci, Dürera i Rembrandta. Owocem tej promocji polskiego artysty był cykl sukcesów artystycznych w Paryżu oraz ugruntowanie pozycji Norwida w międzynarodowym świecie artystycznym, natomiast na polu krajowym – znacznie mniej satysfakcjonujący artystę listowny dialog z Józefem Ignacym Kraszewskim
Prawo do bycia zapomnianym a apostazja w Kościele katolickim
No full textThe article analyzes the relationship between the autonomy and independence of the Catholic Church and the right to the protection of personal data, with particular emphasis on the issue of the so-called “right to be forgotten” in the context of apostasy. The scope of admissibility of deleting sacramental data from church registers is presented. The author points out that, despite a formal act of leaving the Church, baptismal data cannot be erased due to their permanent theological character and the doctrinal significance of the sacrament. The article also discusses the limited jurisdiction of the President of the Personal Data Protection Office over ecclesiastical data controllers, referring to the constitutional principle of the Church’s autonomy (Article 25(3) of the Constitution of the Republic of Poland) and the existence of an independent Church Data Protection Officer. The author argues that the Catholic Church, as a data controller, exercises the right to apply its own internal regulations, which results in significant limitations on the implementation of the right to erasure of data in cases of apostasy.Artykuł analizuje relację między autonomią i niezależnością Kościoła katolickiego a prawem do ochrony danych osobowych, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki tzw. „prawa do bycia zapomnianym” w kontekście apostazji. Przedstawiono zakres dopuszczalności usuwania danych sakramentalnych z ksiąg kościelnych. Autor wskazuje, że mimo formalnego wystąpienia z Kościoła, dane o chrzcie nie podlegają usunięciu, z uwagi na ich trwały charakter teologiczny oraz doktrynalne znaczenie sakramentu. W artykule omówiono również ograniczoną jurysdykcję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych wobec kościelnych administratorów danych, wskazując na konstytucyjną zasadę autonomii Kościoła (art. 25 ust. 3 Konstytucji RP) oraz istnienie niezależnego Kościelnego Inspektora Ochrony Danych. Autor przyjmuje, że Kościół katolicki jako administrator danych korzysta z prawa do stosowania własnych regulacji, co skutkuje istotnymi ograniczeniami w realizacji prawa do usunięcia danych w przypadku apostazji
Kluczowe historyczne wydarzenia jako źródło widzenia świata. Trzy przykłady z literatury Europy Środkowej
No full textThe various events we encounter in life have a decisive influence on our view of the world. What is important for understanding the concept of Weltanschauung, both in Dilthey and in others (Hessen, Stein, Kamiński, Scheler) as “seeing the world” or “looking at the world”, is that we are dealing with a specific circle which, together with the hermeneutic circle, essential for understanding, closes our view of the world: the image of the world that we initially have at our disposal (epistemological glasses) allows us to experience the world in which we live and act, and this causes the important or key moments we experience to once again become epistemological glasses, which cause a new image of the world to appear or the existing one to be consolidated, which in turn affects our functioning in it. It is not the case that we approach certain events in history completely objectively or without prejudice, patterns, or stereotypes. We always interpret the world around us and what happens in it through epistemological glasses. This is clearly seen in the examples analyzed from the novels of Sándor Márai, Erich Maria Remarque, and Joseph Roth.Różne wydarzenia, z jakimi spotykamy się w życiu, mają decydujące znaczenie w naszym patrzeniu na świat. To, co istotne dla zrozumienia koncepcji Weltanschauung, tak u Wilhelma Diltheya, jak i u innych (Edyta Stein, Sergiusz Hessen, Stanisław Kamiński, Max Scheler) jako „widzenia świata” czy „patrzenia na świat”, jest to, że mamy do czynienia ze specyficznym kołem, które wraz z kołem hermeneutycznym, istotnym dla rozumienia, domyka nasze patrzenie na świat: obraz świata, jakim wstępnie dysponujemy (epistemologiczne okulary), pozwala nam na przeżywanie świata, w którym jesteśmy i działamy. Z tego względu przeżywane ważne czy kluczowe momenty ponownie stają się epistemologicznymi okularami, które powodują, że pojawia się nowy lub utrwala się zastany obraz świata, który ponownie rzutuje na nasze w nim funkcjonowanie. Nie jest tak, że do pewnych wydarzeń z historii podchodzimy całkowicie obiektywnie czy bez uprzedzeń, schematów czy stereotypów. Świat wokół nas i to, co w nim się wydarza zawsze czytamy poprzez epistemologiczne okulary. Widać to wyraźnie w analizowanych przykładach z powieści Sándora Máraiego, Ericha Marii Remarque’a i Josepha Rotha