ReFRI
Not a member yet
939 research outputs found
Sort by
Prvi nalaz fig leaf mottle-associated virus 1 na smokvi u Srbiji
No full textSmokva (Ficus carica L.) je jedna od prvih kultivisanih biljaka na svetu. Iako je smokva kultura kojoj pogoduje mediteranska klima, sa klimatskim promenama širi se areal njenog gajenja i iz godine u godinu raste interes za proizvodnjom plodova smokve i u Srbiji. Najznačajnija virusna bolest smokve je mozaik koja je opisana pre više od 90 godina. U literaturi je opisano 12 virusa i tri viroida koji su povezani sa ovom bolešću i prisutni su u velikom broju zemalja.
U sklopu inicijalnih istraživanja prisustva virusa smokve u Srbiji sakupljeni su i analizirani uzorci lišća pojedinačnih stabala smokve gajenih u privatnim baštama u okolini Čačka i Smederevske Palanke. Uzorci su testirani na prisustvo tri virusa iz kompleksa mozaika smokve: virus mozaika smokve (fig mosaic virus, FMV), virus povezan sa pegavošću lista smokve 1 (fig leaf mottle-associated virus 1, FLMaV1) i virus povezan sa blagom pegavošću smokve (fig mild mottle-associated virus, FMMaV). Uzorci su analizirani metodom reverzne transkripcije i lančane reakcije polimeraze (RT-PCR) sa virus-specifičnim prajmerima. Ekstrakcija ukupnih nukleinskih kiselina (total nucleic acids, TNAs) urađena je modifikovanom CTAB metodom, a RT sa pd(N)6 prajmerima. PCR analiza sa specifičnim prajmerima ukazala je na prisustvo dva virusa. U četiri uzorka sa simptomima mozaika potvrđeno je prisustvo FMV, dok je prisustvo FLMaV1 utvrđeno kod dva uzorka. Ni u jednom od analiziranih uzoraka nije potvrđeno prisustvo FMMaV. Radi potvrde nalaza FLMaV1, urađena je i RT-PCR metoda korišćenjem prajmera LM1-Hel-F/LM1-Hel-R i kod oba uzorka dobijena je pozitivna reakcija. U cilju dalje identifikacije obavljeno je sekvenciranje PCR fragmenata veličine 351 bp koji obuhvata hsp70 gen. Dobijene sekvence izolata RS-FLMaV1-01 i RS-FLMaV1-02 su pokazale 98,29% nukleotidne identičnosti i deponovane su u GenBank (Accn. nr. PX136871-PX136872). BLAST analiza sekvenci pokazala je najviši stepen nukleotidne identičnosti (98,01-98,29%) srpskih izolata sa izolatom FLMaV1-MF31 iz Crne Gore (KU198383).
Prisustvo FMV u Srbiji potvrđeno je 2012. godine, dok je ovo prvi nalaz FLMaV-1 u našoj zemlji. Izolat iz Smederevske Palanke izolovan je iz smokve stare 35 godina, dok je izolat iz Čačka potvrđen u trogodišnjem stablu. Mada još uvek nisu sprovedena obimnija istraživanja genetičkog diverziteta ovog virusa u svetu, niti njegovog uticaja na proizvodnju smokve, posebnu pažnju treba obratiti na proizvodnju i korišćenje bezvirusnog sadnog materijala kao najefikasnije mere kontrole ovog virusa
Impact of new clonal rootstocks on fruit weight, yield, and mineral composition in leaves and fruits of European plum (Prunus domestica L.), assessed by multivariate analysis
No full textThis study aimed to evaluate the influence of various rootstocks (ʻWavitʼ, ʻWeivaʼ, ʻDocera 6ʼ, ʻDospina 235ʼ and
ʻMyrobalanʼ) on yield, fruit weight and the mineral composition of fruits and leaves in European plum (Prunus domestica
L.) cultivars ʻČačanska Lepoticaʼ and ʻJojoʼ over three growing seasons (2021–2023). Mineral content in fruit and leaves
was analysed using standard procedures (Kjeldahl, colorimetric, flame photometry and atomic absorption methods) and
the DOP index was calculated to assess nutrient status. Multivariate analysis was used to assess the relationships between
rootstocks, yield, fruit weight and nutrient composition in fruits and leaves. Significant variations in yield and fruit weight
and nutrient content were observed among rootstocks, cultivars and years with notable interactions. ʻMyrobalanʼ and
ʻDospina 235ʼ enhanced yield, while ʻDocera 6ʼ produced the largest fruit but the lowest productivity. Rootstocks influenced
the macro- and microelement composition, with ʻDocera 6ʼ increasing N and P content and ʻWeivaʼ enhancing K
and Cu levels. Multivariate analysis revealed distinct nutrient dynamics and productivity patterns, with ʻMyrobalanʼ linked
to high productivity and balanced macroelement levels. This study highlights the critical role of rootstocks in optimizing
yield, fruit quality, and nutrient balance in European plum cultivars. ʻMyrobalanʼ and ʻWeivaʼ are suited for enhancing
yield and fruit quality, while ʻDocera 6ʼ and ʻDospina 235ʼ may require specific nutrient management for balanced productivity.
Further research should explore the long-term effects of rootstock selection on tree performance, sustainability,
and climate change adaptability
Quality of fruit spirits from new stone fruit genotypes obtained by two most commonly used processing methods in Serbia
No full textU rаdu su prikаzаni rеzultаti ispitivаnjа kvаlitеtа vоćnih rаkiја, dоbiјеnih nа dvа rаzličitа nаčinа, оd plodova četiri nоva gеnоtipa kоštičаvih vоćаka stvоrеnih u Institutu zа vоćаrstvо, Čаčаk [tri gеnоtipа šlјivе (Мildоrа, Nаdа, Hibrid 22/17/87) i jednog gеnоtipа višnjе (Sоfiја)], kao i od plodova dva genotipa koji se već koriste za proizvodnju rakija (sorta šljive Čačanska rodna i sorta višnje Šumadinka). U Srbiјi sе rаkiје оd kоštičаvоg vоćа prоizvоdе nајčеšćе nа dvа nаčinа, u zavisnosti od priprеme plоdоvа zа аlkоhоlnu fеrmеntаciјu: mulјаnjе plоdоvа bеz оdvајаnjа kоšticа (trаdiciоnаlni pоstupak kојi kоristе prvеnstvеnо mаli prоizvоđаči) i pаsirаnjе plоdоvа uz istоvrеmеnо оdvајаnjе kоšticа (pоstupаk kојi је uоbičајеn u bоlје оprеmlјеnim dеstilеriјаmа). Vоćni klјukоvi svih ispitivanih gеnоtipоvа, prerađeni su nа oba nаčinа, spоntаnо su fеrmеntisаli i dеstilisаni su оdmаh pо zаvršеnој аlkоhоlnој fеrmеntаciјi. Kоrišćеnа је dvоstrukа dеstilаciја u аlаmbiku trаdiciоnаlnе kоnstrukciје. Svе prоizvеdеnе rаkiје zаdоvоlјаvаlе su zаhtеvе zаkоnskе rеgulаtivе, а na osnovu sеnzоrne analize klаsifikоvаnе su u grupu kvаlitеtnih rаkiја. Rаzličiti nаčini prеrаdе plоdоvа istоg gеnоtipа uslоvili su pојаvu rаzlikа u sаdržајu pојеdinih kоmpоnеnаtа u rаkiјаma, kао i pојаvu finih rаzlikа u sеnzоrnim kаrаktеristikаmа. U pоrеđеnju sа rаkiјаmа dоbiјеnim trаdiciоnаlnim pоstupkоm, vоćnе rаkiје оd ispаsirаnоg klјukа bеz kоšticа sаdržаlе su višе mеtаnоlа, аcеtаldеhidа, 1-prоpаnоlа i 1-hеksаnоlа, а mаnjе kоncеntrаciје еtilаcеtаtа i bеnzаldеhidа. Prеrаdа plоdоvа sа kоšticаmа (tradicionalni postupak) uslovila је nеštо bоlјi sеnzоrni kvаlitеt rаkiја оd sоrtе šlјivе Nаdа i sоrti višnjе Šumаdinkа i Sоfiја, dоk је kоd оstаlih ispitivаnih gеnоtipоvа šlјivе utvrđеnо suprоtnо.Newly created fruit genotypes should be examined for suitability for different uses, including fruit spirit production. In order to obtain fruit spirits that meet the requirements of legislation and satisfy consumers' taste, the method of processing should be adapted to each genotype. This paper presents the results of analysis of quality parameters of stone fruit spirits, from four new genotypes created at the Fruit Research Institute, Čačak – three plum genotypes (Mildora, Nada, Hybrid 22/17/87) and one sour cherry genotypes (Sofija), obtained in two different ways. In Serbia, stone fruit spirits are usually produced in two ways, which include different ways of preparing fruits for alcoholic fermentation - fruit crushing without removing the stones (traditional process used by small producers) and fruit pulping with simultaneous separation of stones (process used in better equipped distilleries). Fruit mashes of examined genotypes, prepared in these two ways, were spontaneously fermented and distilled immediately after finished alcoholic fermentation. Double distillation in alambic of traditional construction was used. All produced fruit spirits met the requirements of legislation and, according to sensory quality, were classified in the group of quality fruit spirits. Different ways of processing fruits of the same genotype caused the differences in the content of individual components of spirits, as well as the fine differences in sensory characteristics. Compared to fruit spirits obtained by the traditional method, fruit spirits made from pulped fruit mashes without stones contained more methanol, acetaldehyde, 1-propanol and 1-hexanol, and less ethyl acetate and benzaldehyde. If the stones were not removed during processing (traditional process), a slightly better sensory qualities were obtained in fruit spirits of Nada plum cultivar and Sofija sour cherry cultivar, while the opposite was found in fruit spirits from other examined plum genotypes (Mildora and Hybryd 22/17/87)
Contribution to the knowledge on the distribution of Aristolochia clematitis in riparian and roadside habitats of Serbia
No full textAristolochia clematitis L., belonging to the Aristolochiaceae family and commonly known as common birthwort or Dutchman's pipe, is a rhizomatous perennial herb best known for its unpleasant odor. It is widespread in Serbia, favoring warm, nutrient-rich soils in sunlit areas. It thrives in habitats such as floodplain forests, riverbanks, embankments and roadsides. This species is also significant from a plant, animal and human health perspective, as a phytopathogenic virus host, poisonous plant and producer of aristolochic acid I (AAI), a nephrotoxic and carcinogenic compound linked to Balkan endemic nephropathy. Field studies in Serbia were conducted along 236 riparian and 180 roadside field sites, where its presence and abundance were recorded along 100 m long vegetation transects. RDA analyses were performed using Canoco 5.0, with A. clematitis cover as a response variable and selected habitat features as explanatory variables. Generalized additive model (GAM) was done to fit a response curve of A. clematitis on the elevation gradient. A. clematitis was documented in 42 field sites, with the highest number of field sites being in the Danube catchment area (riparian) and along the E-75 highway (roadside). The cover of A. clematitis varied, equaling the cover of cca. 5% in 66.67% of riparian field sites, with some roadside sites reaching 30% cover. Analyses show that the presence and cover of A. clematitis was positively associated with lower altitudes and the presence of some anthropogenic features (e.g. debris) within the studied reach of the river. The study highlights the need for targeted control measures, considering the cover and abundance of A. clematitis in specific locations
Prilog poznavanju distribucije i širenja divljeg sirka duž mreže puteva u Srbiji
No full textLinearne transportne infrastrukture poput puteva, pruga i vodotokova predstavljaju glavne kopnene koridore invazije, jer omogućavaju širenje stranih invazivnih vrsta između prethodno izolovanih regiona. Intenzivne antropogene aktivnosti i promene u korišćenju zemljišta duž ovih koridora dodatno podstiču njihovu kolonizaciju, posebno u pojasevima uz puteve koji se sve više prepoznaju kao žarišta bioloških invazija. Sorghum halepense (L.) Pers., poznat kao divlji sirak, višegodišnja je invazivna vrsta. Izuzetna prilagodljivost ovoj vrsti omogućava da uspešno kolonizuje širok spektar staništa, uključujući obradive površine, zaparložena zemljišta i riparijalne zone. Prisustvo ove vrste zabeleženo je širom sveta, često u velikim, dominantnim sastojinama koje potiskuju autohtonu floru, dok dokumentovana višestruka rezistentnost divljeg sirka na herbicide dodatno otežava njegovo suzbijanje. Terenska istraživanja su vršena u periodu jul–septembar tokom tri uzastopne godine, na ukupno 321 lokalitetu duž autoputeva i puteva I reda na području Srbije. Transekti dužine 100 metara postavljani su paralelno sa putem, u svim zonama prisutne putne vegetacije (bankina, padina, jarak, uzvišenje), pri čemu je relativna pokrovnost divljeg sirka izražena u procentima po transektu. Korelacija prisustva i pokrovnosti ove invazivne korovske vrste i nadmorske visine lokaliteta, ukupnog broja korovskih vrsta i broja stranih invazivnih vrsta u transektu određena je analizom linearne regresije. Prisustvo divljeg sirka je zabeleženo na 176 lokaliteta, sa pokrovnošću od <5% do preko 90% istraživanog transekta. Na većem broju istraživanih lokaliteta (>10%) zabeleženi su veliki, gusti sklopovi Sorghum halepense, sa pokrovnošću većom od 60%. Prosečna pokrovnost ove vrste na svim lokalitetima iznosila je 20,66%, dok je maksimalna vrednost od preko 90% registrovana na dva lokaliteta. Najveći intenzitet prisustva S. halepense registrovan je u severnim nizijskim delovima Srbije, gde formira guste sklopove uz puteve, koji se približavaju monospecifičnim sastojinama. Prisustvo i pokrovnost ove vrste u putnoj vegetaciji negativno su korelisani sa nadmorskom visinom. Iako nije utvrđena korelacija između prisustva/pokrovnosti ove vrste i ukupnog broja zabeleženih vrsta, uočene su veoma značajne i snažne pozitivne veze između njenog prisustva i pokrovnosti i ukupnog broja zabeleženih invazivnih stranih biljaka u transektu
How do plums ripen in two weather different years? A deep insight into the metabolomic profile
No full textThe aim of this study was to analyse the ripening process of two European plum cultivars, ‘Nada’ and ‘Stanley’. As the effects of climate change are becoming increasingly evident, plum producers are facing new challenges. Therefore, the study was conducted in two consecutive years (2021 and 2022) characterised by different weather conditions during the ripening of the plum fruit. The first harvest was performed when 70 % of the fruit surface was covered with cultivar characteristic colour, while the last sampling date coincided with fruit drop. In addition to the basic fruit quality parameters (fruit weight, firmness, total soluble solids), 35 primary and secondary metabolites (sugars, organic acids and phenolics) were identified and quantified by HPLC analysis.
Certain trends such as the decrease in fruit firmness, the accumulation of sucrose and anthocyanins and the degradation of malate, were observed during the ripening of two cultivars studied. No clear trend was observed for hydroxycinnamic acids, flavonols, flavanols and flavanones, although the most dominant phenolic compound in all ripening stages was 3-caffeoylquinic acid. Principal component analysis showed that ripening was largely cultivar-dependent and that the behaviour of the same cultivar differed between growing seasons. It was found that heat waves in combination with drought periods accelerated the ripening process, which had a particular effect on the softening rate.This is the peer-reviewed and accepted version of the manuscript:
Korićanac, A., Milatović, D., Popović, B., Tomić, J., Mitrović, O., Glišić, I., Pešaković, M., Rusjan, D., Veberic, R., Smrke, T., Grohar, M.C., Jakopic, J., 2025. How do plums ripen in two weather different years? A deep insight into the metabolomic profile. Postharvest Biology and Technology, 222, 113362.
https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2024.113362
This work is licensed under CC BY-NC-ND license
Aflatoxins –product contamination and preventive measures
No full textIn today's ecologically compromised living conditions, the issue of microbial contamination of food by pathogenic microorganisms and their toxins throughout the entire food chain (from farm to fork) is gaining increasing global importance. This is primarily aimed at protecting the health of humans and animals, safeguarding the economy and trade, and ensuring strict compliance with legal regulations. Over the past decade, the greatest attention has been focused on examining the concentration of aflatoxins in food of both plant and animal origin. The permitted concentration of aflatoxins in food products ranges between 4–30 µg/kg. However, the European Union has established the strictest standard, with AFB1 and total aflatoxins not exceeding 2 µg/kg and 4 µg/kg, respectively, in many products intended for direct human consumption. Through the application of physical, chemical, and biological preventive measures, as well as practices related to cultivation, harvesting, and storage of animal feed and cereals, and measures applied during production, transport, and storage processes, food contamination by mycotoxins can be significantly reduced
Raspberry leaf blotch emaravirus – značajna pretnja proizvodnji maline u Srbiji
No full textRaspberry leaf blotch emaravirus (RLBV) is a recently characterized virus infecting raspberries. RLBV has been reported in numerous European countries, and it is vectored by the raspberry leaf and bud mite (Phyllocoptes gracillis). Virus infection is manifested by light green and yellow leaf blotches and patches, leaf twisting, and distortion of leaf margins. RLBV is the most important virus infecting raspberries in Serbia, causing severe leaf symptoms, including cultivar ‘Willamette’ that is dominant in the orchards, with a share of about 90%.
Results of the conducted research in the last decade confirmed wide distribution and significant genetic diversity of RLBV in Serbia. It was detected in all raspberry-growing regions in all tested cultivars. The fruit of the raspberry ‘Willamette’ proved to be significantly affected by RLBV infection. Depending on the locality and altitude, the recorded reduction of fruit weight was up to 27%. On the other side, soluble solids content in infected fruits was higher. The results of the study on the changes in chemical composition of ‘Willamette’ fruits confirmed the influence of RLBV infection on the examined phenolic profile, but this influence was quite minor compared to the influence of soil composition and weather conditions.Virus mrljavosti lista maine (raspberry leaf blotch emaravirus, RLBV) je nedavno okarakterisan virus koji zaražava maline. RLBV je prisutan u brojnim evropskim zemljama, a prenosi ga eriofidna grinja lista maline (Phillocoptes gracillis). Simptomi zaraze su svetlozelene i žute mrlje i pege na listovima, uvijanje listova i deformacije ivica lišća. RLBV je najvažniji virus koji zaražava malinu u Srbiji, izaziva jake simptome na lišću različitih sorti, među kojima je i sorta Vilamet koja je dominantno prisutna u zasadima sa učešćem od oko 90%.
Rezultati istraživanja koja su sprovedena u poslednjoj deceniji potvrdili su široku rasprostranjenost i značajan genetski diverzitet RLBV u Srbiji. Prisustvo RLBV je potvrđeno u svim regionima gajenja maline kod svih ispitivanih sorti. Utvrđeno je da RLBV značajno negativno utiče na plodove sorte Vilamet. U zavisnosti od lokaliteta i nadmorske visine zabeleženo je smanjenje mase ploda do 27%. Sa druge strane, sadržaj rastvorljivih suvih materija u zaraženim plodovima bio je veći. Rezultati sprovedenih istraživanja promena hemijskog sastava plodova maline Vilamet pokazali su i uticaj RLBV infekcije na ispitivani fenolni profil, ali je ovaj uticaj bio neznatan u poređenju sa uticajem samog zemljišta i vremenskih uslova
Klimatske promene - izazovi u proizvodnji jagodastog voća
No full textEkstremne temperature praćene nepovoljnim spektrom sunčevog zračenja su tokom jula i avgusta meseca ove godine nanele nesagledive posledice celokupnoj biljnoj proizvodnji u našoj zemlji. Naročito velike štete su načinjene voćnim vrstama koje su tokom toplotnog talasa bile u fenofazi sazrevanja plodova. Ovakve pojave, sa temperaturama (iznad 35°S) utiču na promenu metabolizma biljke, jer proteini, membrane i strukture citoskeleta postaju nestabilne i smanjuju efikasnost enzimske aktivnosti u ćeliji.
S obzirom na to da se u naučnoj i stručnoj javnosti vode polemike o načinu prevazilaženja štetnog uticaja sve izraženijih klimatskih promena, koje se pre svega ogledaju u netipičnim, i za naše uslove veoma blagim zimama, ranijem kretanju vegetacije, prolećnim mrazevima, naglom prelasku iz hladnijeg u veoma topli deo godine i sve izraženijem vodnom deficitu.
U svetu i kod nas se protiv ovakvih problema primenjuju brojne mere zaštite zasada. Jagodasto voće se sve više gaji u plastenicima, a inače se u integralnim sistemima zaštite može gajiti i u poluzaštićenom prostoru od kojih su najčešće polietilenske nastrešnice, mrežanici i protivgrade mreže. Svaki od ovih sistema ima svoje specifičnosti u pogledu potrebnih investicionih ulaganja, ali i u zavisnosti od dela sezone u kome se očekuje plodonošenje, visine prinosa i cene proizvoda, podrazumeva i punu ekonomsku opravdanost.
Sve rečeno ukazuje na neophodnost modeliranja upotrebe različitih alata u prevazilaženju uticaja abiotičkog stresa na voćarsku proizvodnju. Folije i mreže omogućavaju visok stepen zaštite, ali ne treba zaboraviti ni osnovna agronomska znanja kao što su pravilan izbor lokacije i priprema zemljišta, poznavanje organogeneze i specifičnosti godišnjeg ciklusa rasta i razvoja biljke i fiziološke osnove funkcionisanja biljaka. Takođe je neophodno poznavati uticaje određenih agro i pomotehničkih tretmana, odnosno onoga šta želimo da pospešimo kod voća (rast i razvoj korena, diferencijaciju generativnog elementa) i druge stvari koje su neophodne za uspešno bavljenje voćarskom proizvodnjom u uslovima sve izraženijih klimatskih ekstrema
Genetički aspekti determinacije S-haplotipa sorti višnje stvorenih u Institutu za voćarstvo, Čačak
No full textSour cherry (Prunus cerasus L.) possesses considerable potential to maintain a prominent position in the fruit-growing structure of the Republic of Serbia, owing to both its economic importance and long-standing cultivation tradition. Breeding activities on this tetraploid species at the Fruit Research Institute, Čačak (FRI) have a decades-long background, resulting in five cultivars released to date – ‘Čačanski Rubin’, ‘Iskra’, ‘Nevena’, ‘Sofija’ and ‘Šumadinka’. Identification of S-haplotypes in released and parental cultivars represents a crucial step in their molecular characterisation and is highly relevant for both breeders and growers, as sour cherry also exhibits a gametophytic self-incompatibility system controlled by two multi-allelic genes located at the S-locus. The aim of this study was to compile existing knowledge and present new data on S-haplotypes (S-RNase and SFB alleles) of parental and released cultivars from the FRI sour cherry breeding programme. S-haplotype identification was carried out using the polymerase chain reaction method, employing three consensus primer pairs specific to the first and second S-RNase introns, allele-specific primers for both S-RNase and SFB genes, and genetic tests to detect stylar-part and pollen-part mutants. This study determined the complete S-haplotype of ‘Čačanski Rubin’ (S1S4S13'S36a) and, for the first time, identified three S-haplotypes in ‘Heimanns Konserven Weichsel’ (S9S13S36b2). Furthermore, the pedigrees of FRI-released cultivars were analysed based on S-locus polymorphism.Višnja (Prunus cerasus L.) je koštičava vrsta voćaka od značajnog potencijala da zadrži istaknuto mesto u voćarskoj proizvodnji Republike Srbije, zahvaljujući kako ekonomskom značaju, tako i dugoj tradiciji gajenja. Višegodišnji oplemenjivački rad na višnji u Institutu za voćarstvo, Čačak je rezultirao priznavanjem pet sorti – Čačanski rubin, Iskra, Nevena, Sofija i Šumadinka. Identifikacija S-haplotipa kod priznatih i roditeljskih sorti predstavlja ključni korak u njihovoj molekularnoj karakterizaciji i od velikog je značaja kako za oplemenjivače, tako i za proizvođače, budući da višnja, kao tetraploidna vrsta, ispoljava gametofitnu samo-inkompatibilnost regulisanu ekspresijom dva multialelna gena S-lokusa. Imajući u vidu njenu poliploidnu prirodu, genetička osnova samooplodnosti/samobesplodnosti, kao i identifikacija S-haplotipa, složenija je u poređenju sa diploidnim vrstama roda Prunus. Cilj ovog istraživanja bio je da objedini postojeća saznanja i prikaže nove rezultate identifikacije S-haplotipa (aleli S-RNaze i SFB gena) kod priznatih i roditeljskih sorti u okviru oplemenjivačkog programa višnje Instituta za voćarstvo, Čačak. Identifikacija S-haplotipa zasnovana je na metodi lančane reakcije polimeraze (PCR metoda), uz primenu tri para konsenzus prajmera specifičnih za prvi i drugi intron S-RNaze, alel-specifičnih prajmera za S-RNazu i SFB, kao i genetičkih testova za razlikovanje funkcionalnih i nefunkcionalnih alelnih formi oba gena S-lokusa. U okviru ovog istraživanja određen je kompletan S-haplotip sorte Čačanski rubin (S1S4S13'S36a), dok su po prvi put identifikovana tri S-haplotipa sorte Heimanns Konserven Weichsel (S9S13S36b2). Pored toga, analizirano je poreklo priznatih sorti na osnovu identifikovanih S-haplotipova, jer se S-lokus, zbog visoke polimorfnosti i potvrđenog nasleđivanja u skladu sa Mendelovim zakonima, primenjuje kao funkcionalni DNK marker u genotipizaciji i proučavanju pedigrea sorti. S-haplotip sorti Nevena (S4S9S36bS36b2) i Šumadinka (S1S13S36bS36b2) u potpunosti odgovara roditeljskoj kombinaciji Köröser Weichsel (S1S4S35S36b) × Heimanns Konserven Weichsel (S9S13S36b2Sx). Takođe, S-haplotip sorte Sofija (S1S13'S36b2Sx), nastale iz ukrštanja Čačanski rubin (S1S4S13'S36a) × Heimanns Konserven Weichsel (S9S13S36b2Sx), u skladu je sa roditeljskim S-haplotipovima. Na osnovu S-haplotipova, sorta Köröser Weichsel (S1S4S35S36b) je potencijalno muški, odnosno ženski roditelj sorti Čačanski rubin (S1S4S13'S36a) i Iskra (S1S13S36bS36b2), po redosledu. Rezultati ovog istraživanja su od posebnog značaja za planiranje ukrštanja u budućim oplemenjivačkim programima, kao i za pravilno određivanje adekvatnih sortnih kompozicija oprašivača u komercijalnim zasadima, u cilju povećanja ukupnog nivoa proizvodnje ove vrste voćaka.Dr Ivana Glišić je glavni i odgovorni urednik časopisa Voćarstvo (Journal of Pomology)