ReFRI
Not a member yet
939 research outputs found
Sort by
Proizvodnja voćnih rakija vrhunskog kvaliteta. Drugo dopunjeno izdanje.
No full textМоnоgrаfiја nаciоnаlnоg znаčаја (М42
Производство на нуклеарен посадъчен материал от храстовидна боровинка в Сърбия
No full textThe highbush blueberry (Vaccinium corymbosum L.) is becoming increasingly important small fruit crop in Serbian agriculture. According to some estimations, highbush blueberries are cultivated on approximately 700 ha in Serbia. All plantations were established with the imported planting material. To reduce dependence of largescale imports and to improve the quality of the planting material for establishing plantations, a program for the production of certified highbush blueberry pathogentested material has begun in the Fruit Research Institute in Čačak. The program is in line with the domestic low regulations and EPPO recommendations.
A total of 52 candidate clones of 10 cultivars were selected during 2015 and 2016. Plants were planted in a sterile medium, put in the insect-proof screenhouse and tested for the pathogens listed in the Certification scheme. Since 2016, plants were regularly visually checked for the presence of Exobasidium vaccinii var. vaccinii, Godronia cassandrae and Agrobacterium tumefaciens, Cranberry ringspot agent and to other diseases or unknown symptoms. All plants were annually tested by ELISA for the presence of Blueberry shock virus, Blueberry mottle virus, Blueberry scorch virus, Blueberry shoestring virus, Tomato ringspot virus, Tobacco ringspot virus and Peach rosette mosaic virus; and by PCR on Blueberry red ringspot virus, Blueberry mosaicassociated virus and phytoplasmas. Candidate cloned were also indexed on the herbaceous indicator Cucumis sativus.
None of these pathogens havebeen detected in tested candidate clones so far. During 2018, all plants will be retested on other preferred indicators, as well as by ELISA and PCR.Храстовидната боровинка (Vaccinium corymbosum L.) става все поважна ягодоплодна култура в сръбското селско стопанство. Според някои оценки, храстовидната боровинка се отглеждат на около 700 ha в Сърбия. Всички насаждения са създадени с внесен посадъчен материал. За да се намали зависимостта от масовия внос и да се подобри качеството на посадъчния материал за създаване на насаждения, в Изследователски институт по овощарство в Чачак започна програма за производство на сертифициран материал, изследван за патогени. Програмата е в съответствие с местните законови наредби и EPPO стандарти на Европейската и средиземноморска организация по растителна защита (ЕPPO). През 2015 г. и 2016 г. са селектирани общо 52 кандидат-клона от 10 сорта. Растенията са засадени в стерилна среда, поставени под мрежи за защита от насекоми и тествани за патогени, изброени в схемата за сертифициране. От 2016 г. растенията редовно се проверяват визуално за наличие на Exobasidium vaccinii var. vaccinii, Godronia cassandrae и Agrobacterium tumefaciens, вирус по червената боровинка и други заболявания или неизвестни симптоми. Всички растения ежегодно са изследвани чрез ELISA за наличието на изгаряне Blueberry shock virus, прошарване по синята боровинка, Blueberry scorch virus, Blueberry shoestring virus, доматови пръстеновидни петна, тютюневи пръстеновидни петна и прасковен розетен мозаечен вирус и чрез PCR за червени пръстеновидни петна, мозаечен вирус и фитоплазма. Кандидат-клоните също са индексирани според растителния индикатор Cucumis sativus. Нито един от тези патогени не е открит досега в изследваните кандидатклони. През 2018 г. всички растения ще бъдат отново изследвани според други предпочитани показатели, както и чрез ELISA и PCR
Divna - nova sorta šljive (Prunus domestica l.) stvorena u Institutu za voćarstvo, Čačak
No full textThe paper presents the results of a two-year (2016–2017) comparative study on major phenological (flowering and ripening time) and pomological (morphometric, chemical and organoleptic) properties and productivity of the new plum cultivar ‘Divna’ (‘Stanley’ × ‘Čačanska Rana’), bred at the Fruit Research Institute, Čačak, and standard cultivar ‘Stanley’. According to the obtained results, the new cultivar ‘Divna’ is characterized by late flowering and very late ripening time, excellent abundance of flowering and good cropping. Fruits of the cultivar ‘Divna’ are medium-sized, with elliptical shape, violet blue skin colour and heavy bloom. The fruit flesh is yellowish green, firm, aromatic and tasty. Owing to the late ripening time, good productivity and fruit quality ‘Divna’ is recommended for commercial production and can expand the list of cultivars, which have the potential to be used for future plum breeding programmes.U radu su prikazani rezultati dvogodišnjih (2016–2017) uporednih proučavanja najznačajnijih fenoloških (fenofaza cvetanja i sazrevanja) i pomoloških (morfometrijske, hemijske i organoleptičke) osobina i rodnosti nove sorte šljive Divna i standard sorte Stanley. Divna je stvorena u Institutu za voćarstvo, Čačak iz ukrštanja Stanley × Čačanska rana. Oplemenivači su dr Dobrivoje Ogašanović, dr Darko Jevremović i dr Ivana Glišić.
Tok i trajanje cvetanja ispitani su putem beleženja datuma početka (otvoreno 10% cvetova), punog (otvoreno 80% cvetova) i kraja (otpalo preko 90% kruničnih listića) cvetanja. Obilnost cvetanja je izražena ocenama: odličan-5, vrlo dobar-4, dobar-3, slab-2, rđav-1 i nije bilo cvetova-0. Vreme sazrevanja je obeleženo datumom kada su plodovi bili adekvatno obojeni i postigli najbolji kvalitet za potrošnju. Primenom standardnih morfometrijskih metoda na uzorku od 25 plodova u tri ponavljanja određene su masa ploda i koštice i dužina, širina i debljina ploda. Prinos po stablu je izmeren uz pomoć elektronske vage ACS System Electronic Scale (Zhejiang, China). Randman ploda i prinos po jedinici površine su dobijeni računskim putem. Ispitivanje hemijskih osobina obuhvatilo je: sadržaj rastvorljivih suvih materija – RSM (binokularnim refraktometrom CarlZeiss, Nemačka), sadržaj ukupnih i invertnih šećera i saharoze (volumetrijski po Luff-Schoorl-u), sadržaj ukupnih kiselina izražen u jabučnoj kiselini (titracijom sa 0,1 N NaOH uz prisustvo fenolftaleina kao indikatora do pH 8,1), pH vrednost soka ploda (pehametar CyberScan 510, Singapur). Organoleptička ocena ploda je određena metodom pozitivnog poentiranja izgleda (06), ukusa (08), arome (02) i konzistencije ploda (04). Dobijeni podaci vezani za morfometrijske osobine ploda i prinos su statistički obrađeni primenom Fišerovog modela analize varijanse (ANOVA) i LSD testom za prag značajnosti od P < 0,05. Na bazi dobijenih rezultata i međunarodnih deskriptora za šljivu dat je opis sorte.
Sorta Divna se odlikuje bujnim stablom i gustom krunom. Cveta kasno, istovremeno sa sortom Stanley. U periodu ispitivanja odlikovala se značajno višim prinosom po stablu i jedinici površine (17,95 kg i 11,95 t ha-1) u odnosu na standard sortu Stanley (16,62 kg i 11,06 t ha-1). Vreme sazrevanja nove sorte je veoma pozno, na početku druge dekade septembra, u proseku 12 dana posle standard sorte. Plodovi sorte Divna su srednje krupnoće (prosečno 25,52 g), eliptičnog oblika (dužina – 45,53 mm; širina – 32,73 mm; debljina 31,29 mm), ljubičasto-plave boje pokožice sa obilnim pepeljkom. Prema rezultatima dobijenim u ovim proučavanjima masa i debljina ploda nove sorte su u nivou standard sorte Stanley, dok su dužina i širina ploda, kao i masa koštice značajno manje, a randman ploda značajno veći. Mezokarp ploda sorte Divna je žuto-zelene boje, čvrst, ukusan i aromatičan. U zavisnosti od godine sadrži 17,70–19,70% RSM; 12,25–12,45% ukupnih šećera; 7,10–8,23% invertnih šećera; 3,77–5,08% saharoze i 0,91–1,01% ukupnih kiselina. Plodovi su pogodni za upotrebu u svežem stanju, kao i za različite vidove prerade. U prirodnim uslovima zaražavanja ne ispoljava simptome krakteristične za ekonomski najznačajnije gljivične bolesti šljive. Tolerantna je na virus šarke šljive.dr Sanja Radičević, glavni i odhovorni urednik; dr Tatjana Vujović, tehnički urednik
In situ characterization of some sweet and sour cherry autochthonous genotypes in West Serbia region
No full textAutochthonous cherry genotypes in the Republic of Serbia can potentially provide a rich and useful genetic variability, especially for ripening time, fruit quality and resistance. The Fruit Research Institute, Čačak has a long tradition in collecting new sweet and sour cherry genotypes, as well as in evaluation and utilization of autochthonous material with good agronomic properties. This study was carried out to determine the main biological properties of six sweet cherry (Prunus avium L.) genotypes (‘GT‒1’, ‘GT‒2’, ‘GT‒3’, ‘GT‒4’, ‘GT‒5’, ‘GT‒6’), and eight sour cherry (Prunus cerasus L.) genotypes (‘GV‒1’, ‘GV‒2’, ‘GV‒3’, ‘GV‒6’, ‘GV‒7’, ‘GV‒10’, ‘GV‒12’, ‘GV‒13’). Over two years (2016‒2017), the following properties of in situ cherry genotypes in West Serbia region were investigated: ripening time, pomological properties (morphometric and chemical), and field resistance to causal agents of cherry diseases – cherry leaf spot (Blumeriella jaapii (Rehm.) v. Arx.), brown rot (Monilinia spp.) and cherry fruit fly (Rhagoletis cerasi L.). The research was conducted in accordance with Cherry Descriptor (IBPGR), and using standard morphometric and chemical methodologies. The ripening time of the genotypes was in a wide range, i.e. from May 15th to June 20th for sweet cherry, and from May 25th to June 16th for sour cherry. The highest average fruit weight among investigated sweet and sour cherry genotypes was in ‘GT‒5’ (10.81 g) and ‘GV‒13’ (8.72 g), respectively. The best fruit quality, measured by the fruit chemical composition, was observed in ‘GT‒5’ and ‘GV‒10’ (soluble solids content were 14.8% and 14.9%, respectively). In terms of field resistance, ‘GT‒2’, ‘GV‒6’ and ‘GV‒10’ showed the best performance. To avoid the loss of this material, it is necessary to collect and characterize these genotypes to allow their conservation in germplasm collections and to provide preconditions for a successful cherry breeding work
Alel b ETR1 gena jabuke [Malus × domestica ethylene receptor 1 (ETR1) gene, ETR1-b allele, partial cds]
No full textNovo tehničko rešenje (nije komercijalizovano), odnosno nova genska proba Alel b ETR1 gena jabuke [Malus × domestica ethylene receptor 1 (ETR1) gene, ETR1-b allele, partial cds], predstavlja inovativno rešenje koje omogućava preciznu detekciju novoidentifikovanog alela b ETR1 gena kod sorti, selekcija i hibridnih potomstava jabuke. Ova genska proba je rezultat istraživanja usmerenih ka proučavanju alelnog polimorfizma gena uključenog u percepciju etilena - ETR1 gena, koji inicirajući kaskadu reakcija dovodi do fiziološkog odgovora. Treba istaći da do sada nema objavljenih podataka o ispitivanju alelnog polimorfizma gena koji kodiraju receptore za etilen kod jabuke, niti kod drugih vrsta biljaka. Takođe, posebno treba naglasiti i da su proučavanja alelnog polimorfizma ETR1 gena u okviru ovih istraživanja sprovedena na velikom broju genotipova jabuke različitog porekla, kao i da je alel b do sada identifikovan kod autohtonih i introdukovanih sorti jabuke. Ključni elementi koji su doveli do realizacije ove genske probe odnose se na: umnožavanje fragmenta ETR1 gena sa genomske DNK uzorka selekcije jabuke Y212 (bb; stvorene iz ukrštanja ʻFiestaʼ × ʻTotemʼ), primenom PCR metode sa dizajniranim prajmerima (ETR1–F i ETR1–R) i optimiziranim PCR uslovima u okviru ovih istraživanja; restrikcionu analizu PCR proizvoda ETR1 gena sa RsaI, AluI i HinfI enzimima; umnožavanje prvog i drugog dela genomskog fragmenta ETR1 gena sa novodizajniranim internim prajmerima (ETRint–F i ETRint–R1) kombinovanim sa ETR1–F i ETR1–R, za potrebe sprovođenja procedure kloniranja; prečišćavanje PCR proizvoda prvog i drugog dela genomskog fragmenta; pripremu inserta i ligaciju u vektor (pCR®2.1); transformaciju kompetentnih ćelija (One Shot™ TOP10F kompetentne Escherichia coli); plazmid pre-test; ekstrakciju plazmida; digestiju plazmida (sa EcoRI, uz dodatnu restrikciju sa RsaI i HinfI enzimima za potvrđivanje alela); analizu sekvenci (DNAStar Lasergene Software). Sekvenca alela b je deponovana u NCBI GenBank bazu podataka pod pristupnim brojem JQ867360 (verzija: JQ867360.1). Alel b poseduje šest egzona i šest introna (prvi intron je lociran u vodećoj sekvenci, dok se ostali introni nalaze u kodirajućem regionu), ukupne dužine 4.050 bp (dužina egzona - 2.223 bp; dužina introna - 1.827 bp). Identičnost na nukleotidnom nivou između alela b i alela identifikovanih i prikazanih u okviru drugih tehničkih rešenja (JQ867359, JQ867361, JQ867362 i JQ867363 - sekvence alela a, c, d i e, po redosledu), kreće se od 99,1% (aleli b i e) do 99,7% (aleli b i a). Najmanja divergentnost uočena je poređenjem sekvenci četvrtog introna, a najveća poređenjem sekvenci drugog, petog, odnosno šestog introna. Pored razlika u pojedinačnim nukleotidima, kod alela b nije utvrđena delecija dužine 14 nukleotida u drugom intronu, kao ni insercija od 18 nukleotida u petom intronu, koje su identifikovane kod alela e ETR1 gena. Dužine introna alela b ETR1 gena jabuke približno su iste kao kod kruške, dok su značajne razlike utvrđene poređenjem drugog i šestog introna jabuke i breskve. Poređenjem dedukovanih aminokiselinskih sekvenci alela b (741 aminokiselina) i sekvenci prethodno navedenih alela (a, c, d i e), utvrđen je nivo identičnosti od 98,8% (aleli b i d) do 99,5% (aleli b i a), što ukazuje da je proteinska sekvenca visoko konzervirana. Na osnovu aminokiselinske sekvence alela b, evidentno je da ETR1 receptor jabuke pripada potfamiliji I, a karakteristike na osnovu kojih se svrstava su: tri transmembranska subdomena na N-terminalnom kraju receptora; postojanje tzv. GAF domena, čija funkcija još nije razjašnjena ali se pretpostavlja da je odgovoran za vezivanje cGMP; očuvani histidin-kinazni domen (konzervirani His-353 i H, N, G1, F i G2 motivi); pozicija introna u kodirajućem regionu. Detaljnom analizom aminokiselinske sekvence alela b ETR1 gena utvrđeno je da su očuvani svi segmenti esencijalni za funkcionisanje receptora. Direktna aplikativnost dobijenih rezultata se ogleda u razvijenoj metodi za preciznu, relativno jednostavnu i brzu detekciju alela b kod genotipova jabuke, a koja podrazumeva amplifikaciju genomskog fragmenta ETR1 gena primenom lančane reakcije polimeraze (detaljno opisana procedura u okviru elaborata) i digestiju sa tri restrikciona enzima - RsaI, AluI i HinfI, pri čemu ovom alelu odgovaraju polimorfni fragmenti od 890 bp (fragmenti f2; digestija sa RsaI) i 850 bp (fragment f1; digestija sa AluI), kao i odsustvo digestije sa HinfI enzimom. Alelni polimorfizam je autorima tehničkog rešenja dalje omogućio ispitivanje načina nasleđivanja ETR1 gena, odnosno analizom roditeljskih genotipova i segregacije alela u potomstvu dokazano je da se ovaj gen nasleđuje u skladu sa Mendelovim zakonima. Pored ispitivanja načina nasleđivanja, otkriveni polimorfizam je po prvi put omogućio i određivanje pozicije ETR1 gena na genetičkoj mapi jabuke. ETR1 gen je na genetičkim mapama ʻFiestaʼ (ab) × ʻTotemʼ (ab) i ʻFiestaʼ (ab) × ʻGloster 69ʼ (ab) mapiran u okviru grupe vezanih gena 15 (LG15), čime je proširena lista mapiranih agronomski važnih gena i istovremeno dat doprinos razumevanju organizacije genoma jabuke.Novo tehničko rešenje (nije komercijalizovano) - nova genska proba (M85
Alel c ACO1 gena jabuke [Malus × domestica ACC oxidase (ACO1) gene, ACO1-c allele, partial cds]
No full textNovo tehničko rešenje (nije komercijalizovano), odnosno nova genska proba Alel c ACO1 gena jabuke [Malus × domestica ACC oxidase (ACO1) gene, ACO1-c allele, partial cds], predstavlja inovativno rešenje koje poseduje stručnu komponentu celokupnog i samostalnog rezultata. Rezultati istraživanja se ogledaju u potvrđenom identitetu sekvence alela c ACO1, prethodno identifikovanog na bazi restrikcione analize PCR proizvoda ACO1 gena. U dostupnoj literaturi, diskriminacija identifikovanih alela ACO1 gena je bazirana na PCR amplifikaciji fragmenata dužine 525 bp (ACO1-1 alel koji odgovara alelu B) i/ili 587 bp (ACO1-2 alel koji odgovara alelu A), dok je u okviru ovog tehničkog rešenja identifikovan alel na osnovu amplifikacije kompletnog gena (fragment dužine 1.593 bp) i digestije PCR proizvoda sa šest restrikcionih enzima (EcoRI, EcoRV, HindIII, BamH1, PstI i RsaI). Daljom analizom je utvrđeno da restrikcioni enzimi EcoRI, EcoRV, HindIII, BamH1 i PstI dovode do istog modela polimorfizma, stoga je za diskriminaciju alela c ACO1 gena neophodna digestija sa jednim od pet navedenih enzima u kombinaciji sa RsaI enzimom. Posebno treba naglasiti da su proučavanja alelnog polimorfizma ACO1 gena u okviru ovih istraživanja sprovedena na velikom broju genotipova jabuke različitog porekla, kao i da je navedeni alel do sada identifikovan kod domaćih (stvorenih oplemenjivačkim radom i autohtonih) i introdukovanih sorti i selekcija. Ključni elementi koji su doveli do realizacije ove genske probe odnose se na: umnožavanje fragmenta ACO1 gena sa genomske DNK uzoraka sorti jabuke ʻDukatʼ (cc) и ʻStarrʼ (bc), primenom PCR metode; restrikcionu analizu PCR proizvoda ACO1 gena sa BamH1 и RsaI enzimima; prečišćavanje proizvoda PCR reakcije; pripremu inserta i ligaciju u vektor (pCR®2.1); transformaciju kompetentnih ćelija (One Shot™ TOP10F' kompetentne Escherichia coli); plazmid pre-test; ekstrakciju plazmida; digestiju plazmida (sa EcoRI, uz dodatnu restrikciju sa RsaI enzimom za potvrđivanje alela); analizu sekvenci (DNAStar Lasergene Software). Sekvenca alela c je prvi put u okviru ovih istraživanja deponovana u NCBI GenBank bazu podataka pod pristupnim brojem JQ675681 (verzija: JQ675681.1). Alel c ACO1 gena poseduje četiri egzona i tri introna, ukupne dužine 1.593 bp (dužina egzona - 900 bp; dužina introna - 693 bp). Identičnost na nukleotidnom nivou između alela c i alela identifikovanih i prikazanih u okviru drugih tehničkih rešenja (JQ675679, JQ675680 i KJ206336 - sekvence alela a, b i d, po redosledu), kreće se od 98,4% (aleli c i d) do 99,5% (aleli c i b). Najmanja divergentnost uočena je kod sekvenci prvog introna, a najveća kod sekvenci trećeg introna, u okviru kojih je pored razlika u pojedinačnim nukleotidima konstatovana delecija dužine 62 nukleotida kod alela b i d. Poređenjem dedukovanih aminokiselinskih sekvenci alela c ACO1 gena (300 aminokiselina) i sekvenci prethodno navedenih alela (a, b i d), utvrđen je nivo identičnosti od 97,7% (aleli c i d) do 99,0% (aleli c i a; aleli c i b), što ukazuje da je proteinska sekvenca visoko konzervirana. ACC oksidaza pripada familiji Fe(II) – zavisnih oksigenaza za čiju aktivnost su neophodni ACC, kiseonik i askorbat kao supstrati, dok su Fe2+ i ugljendioksid neophodni kao kofaktori. Aminokiselinska sekvenca alela b ACO1 gena, identifikovanog u okviru ovog tehničkog rešenja, potvrdila je da su očuvani motivi za vezivanje Fe2+ [His-177-X-Asp-179-X(54)-His-234] i kosupstrata (Arg-244-X-Ser-246), kao i aminokiseline Lys-296 i Arg-299 u C-terminalnom heliksu, koje su esencijalne za aktivnost enzima. Direktna aplikativnost dobijenih rezultata se ogleda u razvijenoj metodi za preciznu, relativno jednostavnu i brzu detekciju alela c kod genotipova jabuke, a koja podrazumeva amplifikaciju ACO1 genomskog fragmenta primenom PCR metode i digestiju sa dva restrikciona enzima - BamH1 и RsaI, pri čemu ovom alelu odgovaraju polimorfni fragmenti DNK sledećih dužina: 760 bp (fragment f2; digestija sa BamH1) i 1.270 bp (fragment f2; digestija sa RsaI). Detektovani polimorfizam ACO1 gena i razvijene metode identifikacije alela se koriste za genotipizaciju sorti, selekcija i potomstava jabuke. Kao primer ističemo sorte ʻDukatʼ (cc) i ʻDukat Spurʼ (cc), za koje je na osnovu literaturnih podataka očekivana alelna konstitucija aa jer se navodi da su stvorene iz ukrštanja ʻGolden Deliciousʼ (aa) × ʻCoxʼs Orange Pippinʼ (aa). Stoga je određivanjem ACO1-genotipa potvrđeno da alelne konstitucije sorti ʻDukatʼ i ʻDukat Spurʼ ne odgovaraju roditeljskim, odnosno da se navedene roditeljske sorte ne nalaze u njihovom pedigreu.Novo tehničko rešenje (nije komercijalizovano) - nova genska proba (M85
Application of 1-methylcyclopropene in fruit of five apple cultivars grown in Serbia
No full textFruits of five apple cultivars were treated using 1-methylcyclopropene (1-MCP or SmartFresh (TM)) after cropping and were stored at normal atmosphere 2 +/- 0.5 degrees C, 90 +/- 5% relative humidity (RH) and 20.9 kPa O-2 + LT 0.5 kPa CO2. Fruit firmness was assessed at three periods: 7 d after storing, 120 d after storing and 30 d after the second assessment and storing at room temperature. Contents of K in all of the cultivars and in all years of study varied within the average values between 1390.5 and 2028.0 mg kg(-1), while the Ca content varied between 21.7 and 59.5 mg kg(-1). The K:Ca ratio was the lowest in cultivar 'Granny Smith' (24.0) and the highest in 'Redchief ' (99.1). Application of 1-MCP made the strongest impact on fruit firmness of the cultivars 'Granny Smith' and 'Idared' in all measuring periods. Cultivars 'Redchier', 'Cadel' and 'Morrens Ionagored' responded well to the application of 1-MCP in the storage conditions, whereas the effect of its application influenced conservability of the fruits stored at room temperature except in fruits of the cultivar 'Morens Jonagored'. Application of 1-MCP made an important effect on the preservation of fruit firmness, all in accordance with the degree of ripeness of the fruits subjected to the treatment and the contents of K, Ca and K:Ca ratio. This study indicates that the use of 1-MCP treatment in post harvest handling of apples is promising for maintaining the freshness and quality of fruits
Modifikacija uzgojnog oblika „vretenasti žbun“ za sistem guste sadnje šlјive
No full textPrimena modifikovanog uzgojnog oblika „vretenasti žbun“ kod šlјive kalemlјene na bujnoj podlozi, sejanac džanarike (Prunus cerasifera Ehrh) doprinosi smanjenju bujnosti stabala, utiče na rano plodonošenje i postizanje visoke i redovne rodnosti, počev od druge godine gajenja. U trećoj godini zasadi postižu solidne komercijalne prinose, dok puna rodnost nastupa u četvrtoj godini, što ovaj uzgojni oblik čini značajnim sa stanovišta savremene proizvodnje i brzine otplate investicija. Prinosi su u poređenju sa klasičnim proizvodnim zasadima veći od 2 do 2,5 puta (40-50 t/ha u odnosu na prinose od 15-20 t/ha). Modifikacija uzgojnog oblika „vretenasti žbun“ pozitivno utiče na masu ploda, dok udeo plodova ekstra i prve klase u ukupnom prinosu plodova iznosi preko 80%. Modifikovani uzgojni oblik „vretenasti žbun“ utiče na lakše obavlјanje važnih pomotehničkih operacija (letnja i zimska rezidba), berbu i zaštitu od bolesti i štetočina, s obzirom da su stabla manjeg habitusa, tako da se poslovi obavlјaju sa zemlјe, čime se efikasnost spomenutih zahvata povećava i do tri puta. Primena modifikovanog uzgojnog oblika „vretenasti žbun“ doprinosi značajnom materijalnom efektu i direktno obezbeđuje visoku ekonomičnost u proizvodnji. U cilјu postizanja bolјih rezultata i intenziviranja šlјivarstva neophodna je šira primena gajenja šlјive modifikacijom uzgojnog oblika „vretenasti žbun“ za sistem guste sadnje
Alel c ETR1 gena jabuke [Malus × domestica ethylene receptor 1 (ETR1) gene, ETR1-c allele, partial cds]
No full textNovo tehničko rešenje (nije komercijalizovano), odnosno nova genska proba Alel c ETR1 gena jabuke [Malus × domestica ethylene receptor 1 (ETR1) gene, ETR1-c allele, partial cds], predstavlja inovativno rešenje koje omogućava preciznu detekciju novoidentifikovanog alela c ETR1 gena kod sorti, selekcija i hibridnih potomstava jabuke. Ova genska proba je rezultat istraživanja usmerenih ka proučavanju alelnog polimorfizma gena uključenog u percepciju etilena - ETR1 gena, koji inicirajući kaskadu reakcija dovodi do fiziološkog odgovora. Treba istaći da do sada nema objavljenih podataka o ispitivanju alelnog polimorfizma gena koji kodiraju receptore za etilen kod jabuke, niti kod drugih vrsta biljaka. Takođe, posebno treba naglasiti i da su proučavanja alelnog polimorfizma ETR1 gena u okviru ovih istraživanja sprovedena na velikom broju genotipova jabuke različitog porekla, kao i da je alel c do sada identifikovan kod autohtonih i introdukovanih sorti jabuke. Ključni elementi koji su doveli do realizacije ove genske probe odnose se na: umnožavanje fragmenta ETR1 gena sa genomske DNK uzorka introdukovane sorte ʻGolden Deliciousʼ (c,a/c), primenom PCR metode sa dizajniranim prajmerima (ETR1–F i ETR1–R) i optimiziranim PCR uslovima u okviru ovih istraživanja; restrikcionu analizu PCR proizvoda ETR1 gena sa RsaI, AluI i HinfI enzimima; umnožavanje prvog i drugog dela genomskog fragmenta ETR1 gena sa novodizajniranim internim prajmerima (ETRint–F i ETRint–R1) kombinovanim sa ETR1–F i ETR1–R, za potrebe sprovođenja procedure kloniranja; prečišćavanje PCR proizvoda prvog i drugog dela genomskog fragmenta; pripremu inserta i ligaciju u vektor (pCR®2.1); transformaciju kompetentnih ćelija (One Shot™ TOP10F kompetentne Escherichia coli); plazmid pre-test; ekstrakciju plazmida; digestiju plazmida (sa EcoRI, uz dodatnu restrikciju sa RsaI i HinfI enzimima za potvrđivanje alela); analizu sekvenci (DNAStar Lasergene Software). Sekvenca alela c je deponovana u NCBI GenBank bazu podataka pod pristupnim brojem JQ867361 (verzija: JQ867361.1). Alel c poseduje šest egzona i šest introna (prvi intron je lociran u vodećoj sekvenci, dok se ostali introni nalaze u kodirajućem regionu), ukupne dužine 4.051 bp (dužina egzona - 2.223 bp; dužina introna - 1.828 bp). Identičnost na nukleotidnom nivou između alela c i alela identifikovanih i prikazanih u okviru drugih tehničkih rešenja (JQ867359, JQ867360, JQ867362 i JQ867363 - sekvence alela a, b, d i e, po redosledu), kreće se od 99,0% (aleli c i e) do 99,6% (aleli c i b). Najmanja divergentnost uočena je poređenjem sekvenci četvrtog introna, a najveća poređenjem sekvenci petog, odnosno šestog introna. Pored razlika u pojedinačnim nukleotidima, kod alela c nije utvrđena delecija dužine 14 nukleotida u drugom intronu, kao ni insercija od 18 nukleotida u petom intronu, koje su identifikovane kod alela e ETR1 gena. Dužine introna alela c ETR1 gena jabuke približno su iste kao kod kruške, dok su značajne razlike utvrđene poređenjem drugog i šestog introna jabuke i breskve. Poređenjem dedukovanih aminokiselinskih sekvenci alela c (741 aminokiselina) i sekvenci prethodno navedenih alela (a, b, d i e), utvrđen je nivo identičnosti od 98,4% (aleli c i d) do 99,1% (aleli c i a; aleli c i b), što ukazuje da je proteinska sekvenca visoko konzervirana. Na osnovu aminokiselinske sekvence alela c, evidentno je da ETR1 receptor jabuke pripada potfamiliji I, a karakteristike na osnovu kojih se svrstava su: tri transmembranska subdomena na N-terminalnom kraju receptora; postojanje tzv. GAF domena, čija funkcija još nije razjašnjena ali se pretpostavlja da je odgovoran za vezivanje cGMP; očuvani histidin-kinazni domen (konzervirani His-353 i H, N, G1, F i G2 motivi); pozicija introna u kodirajućem regionu. Detaljnom analizom aminokiselinske sekvence alela c ETR1 gena utvrđeno je da su očuvani svi segmenti esencijalni za funkcionisanje receptora. Direktna aplikativnost dobijenih rezultata se ogleda u razvijenoj metodi za preciznu, relativno jednostavnu i brzu detekciju alela c kod genotipova jabuke, a koja podrazumeva amplifikaciju genomskog fragmenta ETR1 gena primenom lančane reakcije polimeraze (detaljno opisana procedura u okviru elaborata) i digestiju sa tri restrikciona enzima - RsaI, AluI i HinfI, pri čemu ovom alelu odgovaraju polimorfni fragmenti od 800 bp (fragmenti f1; digestija sa RsaI) i 850 bp (fragment f1; digestija sa AluI), kao i odsustvo digestije sa HinfI enzimom.Novo tehničko rešenje (nije komercijalizovano) - nova genska proba (M85
S-genotyping of some sweet cherry cultivars released within breeding programmes in the Balkan region
No full textSweet cherry cultivars generally exhibit S-ribonuclease (S-RNase)-based gametophytic selfincompatibility and require pollination with pollen of compatible genotypes, which are indispensable to stable fruit production. Therefore, the determination of S-genotype provides relevant information for sweet cherry breeders and growers. The aim of this study was to identify the S-allelic constitution and incompatibility group in eight sweet cherry cultivars which were named and released at Fruit Research Institute, Čačak, Republic of Serbia (‘Asenova Rana’ and ‘Čarna’), Research Station for Fruit Growing, Iasi, Romania (ʻAlexusʼ, ʻBuciumʼ and ʻMargoniaʼ) and Fruit Growing Institute, Plovdiv, Republic of Bulgaria (ʻKossaraʼ, ʻRosalinaʼ and ʻRositaʼ). The use of the polymerase chain reaction (PCR) method with consensus primers for the second introns of S-RNase, as well as primers specific for S1-S7 and S9 alleles enabled determination of the following S-genotypes in the assessed cultivars: S1S2 (ʻAlexusʼ), S1S4 (ʻČarnaʼ), S2S9 (ʻKossaraʼ and ʻRositaʼ), S3S6 (ʻBuciumʼ), S3S9 (ʻAsenova Ranaʼ and ʻRosalinaʼ) and S5S6 (ʻMargoniaʼ). In addition, the S-genotypes of two parental cultivars were reported in this manuscript for the first time - ‘Boambe de Cotnari’ (S2S7) and ‘Ranna Tcherna’ (S1S2). Based on the obtained S-allelic constitutions, the assessed cultivars were assigned to the following incompatibility groups: I, II, VI, IX, XI, XIV, XV, XVI and XLIII. The results generated in this study provide a valuable resource for cross design in developing new cultivars and for orchard management in the efficient high-yielding fruit production